തത്തത്കാലോദ്ഭവാനാം ച ഫലാദീനാമനര്പണമ് । വിനിയുക്താവശിഷ്ടസ്യ പ്രദാനം വ്യംജനസ്യ യത്
തക്ക സമയത്ത് ലഭിക്കുന്ന ഫലാദികൾ അർപ്പിക്കാതിരിക്കുക, നിയോഗിച്ച ശേഷം ശേഷിച്ചതു മാത്രം നൽകുക, വിഭവങ്ങളിൽ ശേഷിച്ചതു മാത്രം നൽകുക—
സ്പഷ്ടീകൃത്യാശനം ചൈവ പരനിംദാ പരസ്തുതിഃ । ഗുരൌ മൌനം നിജസ്തോത്രം ദേവതാനിംദനം തഥാ
ഭക്ഷണം തുറന്നു വെച്ചിട്ട് കഴിക്കുക, മറ്റുള്ളവരെ അപമാനിക്കുക, മറ്റുള്ളവരെ പുകഴ്ച്ച ചെയ്യുക, ഗുരുവിന്റെ മുന്നിൽ മൗനം പാലിക്കുക, സ്വയം പുകഴ്ച്ച പറയുക, ദേവതയെ അപമാനിക്കുക—
അപരാധാസ്തഥാ വിഷ്ണോര്ദ്വാത്രിംശത്പരികീര്തിതാഃ
ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനോടുള്ള മുപ്പത്തിരണ്ട് അപരാധങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അപരാധസഹസ്രാണി ക്രിയംതേഽഹര്നിശം മയാ । തവാഹമിതി മാം മത്വാ ക്ഷമസ്വ മധുസൂദന
രാത്രിയും പകലും ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് അപരാധങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ നിന്റെതാണെന്ന് കരുതി എന്നെ ക്ഷമിക്കണം, മധുസൂദനാ.
ഇതി മംത്രം സമുച്ചാര്യ പ്രണമേദ്ദംഡവദ്ഭുവി । അപരാധസഹസ്രാണി ക്ഷമതേ സര്വദാ ഹരിഃ
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നിലത്ത് ദണ്ഡവത് നമസ്കാരം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഹരി എപ്പോഴും ആയിരക്കണക്കിന് അപരാധങ്ങൾ ക്ഷമിക്കുന്നു.
സായംപ്രാതര്ദ്വിജാതീനാം ശ്രുത്യുക്തമശനം തഥാ । വിഷ്ണുഭക്താവശിഷ്ടസ്യ ദിനപാപാത്പ്രമുച്യതേ
സന്ധ്യാകാലത്തും പ്രഭാതത്തും ദ്വിജന്മാർക്ക് ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, വിഷ്ണുഭക്തരുടെ ശേഷിച്ചതു കഴിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ദിവസത്തെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
അന്നം ബ്രഹ്മാ രസോ വിഷ്ണുഃ ഖാദയേന്മാംസമുച്ചരന് । ഏവം ജ്ഞാത്വാ തു യോ ഭുംക്തേ സോഽന്നദോഷൈര്ന ലിപ്യതേ
അന്നം ബ്രഹ്മാവാണ്, രസം വിഷ്ണുവാണ്; ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കി, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മാംസം കഴിക്കുമ്പോൾ ആഹാരദോഷങ്ങൾ ബാധിക്കില്ല.
അലാബും വര്ത്തുലാകാരം മസൂരം ച സവല്കലമ് । താലം ശുക്ലം ച വൃംതാകം ന ഖാദേദ്വൈഷ്ണവോ നരഃ
വൈഷ്ണവൻ ആയ പുരുഷൻ അളഭു, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പച്ചക്കറികൾ, തോലോടുകൂടിയ പയർ, താളപ്പഴം, വെള്ള വൃന്താകം, കത്തിരിക്ക എന്നിവ കഴിക്കരുത്.
വടാശ്വത്ഥാര്കപത്രേഷു കുംഭീ തിംദുകപത്രയോഃ । കോവിദാരേ കദംബേ ച ന ഖാദേദ്വൈഷ്ണവോ നരഃ
വട, അശ്വത്ത, അർക്ക, കുംഭി, തിംദുക, കോവിദാര, കടമ്പ എന്നിവയുടെ ഇലകൾ വൈഷ്ണവൻ കഴിക്കരുത്.
ശ്രാവണേ വര്ജയേച്ഛാകം ദധി ഭാദ്രപദേ ത്യജേത് । ആശ്വിനേ മാസി ദുഗ്ധം ച കാര്ത്തികേ ചാമിഷം ത്യജേത്
ശ്രാവണമാസത്തിൽ പച്ചക്കറികൾ ഒഴിവാക്കണം; ഭാദ്രപദത്തിൽ തൈര് ഉപേക്ഷിക്കണം; ആശ്വിനത്തിൽ പാൽ, കാർത്തികയിൽ മാംസം ഉപേക്ഷിക്കണം.
ദഗ്ധമന്നം തു ജംബീരം യദ്വിഷ്ണോരനിവേദിതമ് । ബീജപൂരം ച ശാകം ചപ്രത്യക്ഷലവണം തഥാ
കത്തിയ അന്നം, നാരങ്ങ, വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിക്കാത്തത്, മത്തള, പച്ചക്കറികൾ, നേരിട്ട് കാണാത്ത ഉപ്പ് എന്നിവ—
യദി ദൈവാച്ച ഭുംജീത തദാ തന്നാമ സംസ്മരേത് । ഹൈമംതികം സിതാ സ്വിന്നം ധാന്യം മുദ്ഗാസ്തിലാ യവാഃ
അവയെ ദൈവദോഷത്തിൽ കഴിച്ചുപോയാൽ അവയുടെ പേരുകൾ ഓർക്കണം; ശീതകാലത്തിലെ കരിമ്പ്, വെള്ളരി, അരി, പയർ, എള്ള്, യവം—
കലാപ കംഗു നീവാരാഃ ശാകം ച ഹിലമോചികാ । കാലശാകം ച വാസ്തൂകം മൂലകം രക്തകേതരത്
കളാപം, കങ്കുനി, നീവാര അരി, ഹിലമോചിക പച്ചക്കറി, കാലശാകം, വാസ്തൂകം, മുള്ളങ്കി, ചുവന്ന ചീര—
ലവണേ സിംധുസാമുദ്രേ ഗവ്യേ ച ദധിസര്പിഷീ । പയോനുദ്ധൃതസാരം ച പനസാമ്രഹരീതകീ
സമുദ്ര ഉപ്പ്, നദീ ഉപ്പ്, പശുവിന്റെ തൈര്, നെയ്യ്, പാലിൽ നിന്നെടുത്ത മധുരം, പ്ലാവു, മാമ്പഴം, ഹരീതകി—
പിപ്പലീ ജീരകം ചൈവ നാഗരംഗക തിംതിഡീ । കദലീലവലീ ധാത്രീ ഫലാന്യഗുഡമൈക്ഷവമ്
പിപ്പലി, ജീരകം, ഇഞ്ചി, പുളി, വാഴപ്പഴം, തേങ്ങ, നെല്ലിക്ക, പലതരം പഴങ്ങൾ, ശർക്കര, കരിമ്പ് — ഇവയൊക്കെയും.
അതൈലപക്വം മുനയോ ഹവിഷ്യാന്നം പ്രചക്ഷതേ । തുലസീപത്രപുഷ്പാദ്യൈര്മാല്യം വഹതി യോ നരഃ
എണ്ണയില്ലാതെ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം സന്യാസിമാർ ഹവിസ്സായി പറയുന്നു. തുളസി ഇലയും പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ടുള്ള മാല ധരിക്കുന്നവൻ —
വിഷ്ണും തമപി ജാനീയാത്സത്യം സത്യം ന സംശയഃ । ധാത്രീവൃക്ഷം സമാരോപ്യ വിഷ്ണുതുല്യോ ഭവേന്നരഃ
അവനെ തന്നെ വിഷ്ണുവായി അറിയണം; ഇതു സത്യമാണ്, സംശയമില്ല. നെല്ലിക്കമരം നട്ടാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിനോടു തുല്യനാകും.
കുരുക്ഷേത്രം വിജാനീയാത്സാര്ദ്ധം ഹസ്തശതത്രയമ് । തുലസീകാഷ്ഠഘടിതൈ രുദ്രാക്ഷാകാരകാരിതൈഃ
കുരുക്ഷേത്രം മൂന്നു നൂറ് കൈ നീളത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. തുളസി മരക്കഷ്ണം കൊണ്ടും, രുദ്രാക്ഷ രൂപത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മാലകളും —
നിര്മിതാം മാലികാം കംഠേ നിധായാര്ചനമാരഭേത് । തഥാമലകമാലാം ച സമ്യക്പുഷ്കരമാലികാമ്
അവ മാല കഴുത്തിൽ ധരിച്ച് ആരാധന തുടങ്ങണം. അങ്ങനെ തന്നെ നെല്ലിക്കയിലുണ്ടാക്കിയ മാലയും, പുഷ്കരിണിയിൽ നിന്നെടുത്ത പുഷ്പമാലയും ധരിക്കണം.
കംഠേ മാലാം ച യത്നേന ധാരയേദ്വിഷ്ണുപൂജകഃ । നിര്മാല്യം തുലസീമാലാം ശിരസ്യപി ച ധാരയേത്
വിഷ്ണു ഭക്തൻ മാല കഴുത്തിൽ സൂക്ഷ്മതയോടെ ധരിക്കണം. ഉപയോഗിച്ച തുളസി മാലയും തലയിൽ ഇടാം.
നിര്മാല്യചംദനേനാംഗമംകയേത്തസ്യ നാമഭിഃ । ലലാടേ ച ഗദാ ധാര്യാ മൂര്ധ്നി ചാപം ശരസ്തഥാ
ഉപയോഗിച്ച ചന്ദനം ശരീരത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ചാർത്തി അണിയണം. നെറ്റിയിൽ ഗദയും, തലയിൽ വില്ലും അമ്പും അണിയണം.
നംദകം ചൈവ ഹൃന്മധ്യേ ശംഖം ചക്രം ഭുജദ്വയേ । ശംഖചക്രാന്വിതോ വിപ്രഃ ശ്മശാനേ മ്രിയതേ യദി
ഹൃദയത്തിൽ നന്ദകം, ഇരുകൈകളിൽ ശംഖവും ചക്രവും അണിയണം. ശംഖചക്രം അണിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്മശാനത്തിൽ മരിച്ചാൽ —
പ്രയാഗേ യാ ഗതിഃ പ്രോക്താ സാ ഗതിസ്തസ്യ നിശ്ചിതാ । യോ ധൃത്വാ തുലസീപത്രം ശിരസാ വിഷ്ണുതത്പരഃ
പ്രയാഗയിൽ ലഭിക്കുന്ന ഗതി അവനു ഉറപ്പാണ്. വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയോടെ തുളസി ഇല തലയിൽ ധരിക്കുന്നവൻ —
കരോതി സര്വകാര്യാണി ഫലമാപ്നോതി ചാക്ഷയമ് । തുലസീകാഷ്ഠമാലാഭിര്ഭൂഷിതഃ കര്മ ആചരന്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയിപ്പിക്കുകയും, ക്ഷയിക്കാത്ത ഫലം നേടുകയും ചെയ്യും. തുളസി മരക്കഷ്ണം കൊണ്ടുള്ള മാല അണിഞ്ഞ്, തന്റെ കര്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
പിതൄണാം ദേവതാനാം ച കൃതം കോടിഗുണം ഭവേത് । നിവേദ്യ കേശവേ മാലാം തുലസീകാഷ്ഠനിര്മിതാമ്
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ലഭിക്കുന്ന ഫലം കോടിയിരട്ടി വർദ്ധിക്കും. തുളസി മരക്കഷ്ണം കൊണ്ടുള്ള മാല കേശവനു സമർപ്പിച്ച ശേഷം —
വഹതേ യോ നരോ ഭക്ത്യാ തസ്യ നശ്യതി പാതകമ് । പാദ്യാദിഭിരഥാഭ്യര്ച്യ ഇമം മംത്രമുദീരയേത്
ആ മാല ഭക്തിയോടെ ധരിക്കുന്നവന്റെ പാപം നശിക്കും. പാദ്യം മുതലായവ നൽകി പൂജിച്ച ശേഷം ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം:
യാ ദൃഷ്ടാ നിഖിലാഘസംഘശമനീ സ്പൃഷ്ടാ വപുഃ പാവനീ । രോഗാണാമഭിവംദിതാ നിരസനീ സിക്താംതകത്രാസിനീ । പ്രത്യാസത്തി വിധായിനീ ഭഗവതഃ കൃഷ്ണസ്യ സംരോപിതാ । ന്യസ്താ തച്ചരണേ വിമുക്തിഫലദാ തസ്യൈ തുലസ്യൈ നമഃ
കാണുമ്പോൾ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവളും, സ്പർശിച്ചാൽ ശരീരം ശുദ്ധിയാക്കുന്നവളും, വന്ദിച്ചാൽ രോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നവളും, തളിച്ചാൽ ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നവളും, അടുത്ത് വച്ചാൽ സാന്നിധ്യം നൽകുന്നവളും, കൃഷ്ണനുവേണ്ടി നട്ടാൽ, അവന്റെ പാദത്തിൽ അർപ്പിച്ചാൽ മോക്ഷഫലം നൽകുന്നവളുമായ തുളസിക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൃംദാവനമാഹാത്മ്യേ ദേവീശ്വരസംവാദേ തിലകാദിനിര്ണയോനാമ നവസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ വൃന്ദാവനത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ ദേവിയും ഈശ്വരനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ തിലകാദി നിർണയം എന്ന എഴുപത്തൊൻപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പാര്വത്യുവാച- ഘോരേ കലിയുഗേ പ്രാപ്തേ വിഷയഗ്രാഹസംകുലേ । പുത്രദാരധനാദ്യാര്തൈസ്തത്കഥം ധാര്യതേ വിഭോ
പാർവതി ചോദിച്ചു: ഭയങ്കരമായ കലിയുഗം എത്തിയപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായി, മക്കൾ, ഭാര്യ, ധനം തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് വിഷമിക്കുന്നവർ എങ്ങനെ ഈ കാലം സഹിക്കും, പ്രഭോ?
തദുപായം മഹാദേവ കഥയസ്വ കൃപാനിധേ । ഈശ്വര ഉവാച- ഹരേര്നാമ ഹരേര്നാമ ഹരേര്നാമൈവ കേവലമ്
അതിന്റെ മാർഗം ദയാസാഗരനായ മഹാദേവാ, ദയവായി പറഞ്ഞുതരേണം. ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഹരിയുടെ നാമം, ഹരിയുടെ നാമം, ഹരിയുടെ നാമം മാത്രം.