തദേകം പാവനം ലോകേ തദ്ധി സര്വം വിശോധയേത് । പൂജാ ച പംചധാ പ്രോക്താ താസാം ഭേദം ശൃണുഷ്വ മേ
അത് മാത്രമാണ് ലോകത്തിൽ പവിത്രം; അതു എല്ലാം ശുദ്ധീകരിക്കും. പൂജയെ അഞ്ചു വിധമാണെന്നു പറയുന്നു—അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.
അഭിഗമനമുപാദാനം യോഗഃ സ്വാധ്യായ ഏവ ച । ഇജ്യാ പംചപ്രകാരാര്ചാ ക്രമേണ കഥയാമി തേ
സന്നിധാനത്തിലെത്തൽ, ഒരുക്കം, ഏകത്വം, സ്വാധ്യായം, പൂജ—ഈ അഞ്ചു വിധ പൂജകളും ഞാൻ ക്രമത്തിൽ വിശദീകരിക്കാം.
തത്വാഭിഗമനം നാമ ദേവതാസ്ഥാനമാര്ജനമ് । ഉപലേപം ച നിര്മാല്യദൂരീകരണമേവ ച
തത്വാഭിഗമനം എന്നത് ദേവതയുടെ സന്നിധാനം വൃത്തിയാക്കലും, ലേപനം ചെയ്യലും, അവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കലുമാണ്.
ഉപാദാനം നാമ ഗംധ പുഷ്പാദിചയനം തഥാ । യോഗോ നാമ സ്വദേവസ്യ സ്വാത്മനൈവാത്മഭാവനാ
ഉപാദാനം എന്നത് സുഗന്ധവും പൂവുകളും ശേഖരിക്കൽ; യോഗം എന്നത് സ്വന്തം ദേവതയെ തന്നെ ആത്മാവായി ഭാവിക്കുക എന്നതാണ്.
സ്വാധ്യായോ നാമ മംത്രാര്ഥാനുസംധാപൂര്വകോ ജപഃ । സൂക്തസ്തോത്രാദിപാഠശ്ച ഹരേഃ സംകീര്ത്തനം തഥാ
സ്വാധ്യായം എന്നത് മന്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ജപിക്കലും, സ്തോത്രങ്ങൾ, സ്തുതികൾ തുടങ്ങിയവ വായിക്കലും, ഹരിയുടെ നാമങ്ങൾ ആലാപിക്കലും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
തത്ത്വാദിശാസ്ത്രാഭ്യാസശ്ച സ്വാധ്യായഃ പരികീര്തിതഃ । ഇജ്യാ നാമ സ്വദേവസ്യ പൂജനം ച യഥാര്ഥതഃ
തത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് പഠിക്കുന്നതും സ്വാധ്യായം എന്നാണ് പറയുന്നത്. സ്വന്തം ഇഷ്ടദേവതയെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നതാണ് ഇജ്യാ.
ഇതി പംചപ്രകാരാര്ചാ കഥിതാ തവ സുവ്രതേ । സാര്ഷ്ടി സാമീപ്യ സാലോക്യ സായുജ്യ സാരൂപ്യദാ ക്രമാത്
ഇങ്ങനെ, സുമനസ്സുള്ളവളേ, അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള ആരാധനകൾ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു: സാർഷ്ടി, സാമീപ്യ, സാലോക്യ, സായുജ്യ, സാരൂപ്യ എന്നിങ്ങനെ.
പ്രസംഗാത്കഥയിഷ്യാമി ശാലഗ്രാമശിലാര്ചനമ് । കേശവാദേശ്ചതുര്ബാഹോര്ദക്ഷിണോര്ധ്വകരക്രമാത്
ഇപ്പോൾ, ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, ഞാൻ ശാലഗ്രാമശിലയുടെ പൂജയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയും. ആദ്യം കേശവനെയും, നാലു കൈകളുള്ളവനെയും, വലതും മുകളിലുമുള്ള കൈകളുടെ ക്രമത്തിൽ തുടങ്ങുന്നു.
ശംഖചക്രഗദാപദ്മീ കേശവാഖ്യോ ഗദാധരഃ । നാരായണഃ പദ്മഗദാചക്രശംഖായുധൈഃ ക്രമാത്
കേശവൻ എന്നത് ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിങ്ങനെ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവനാണ്, ഗദധരൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. നാരായണൻ പദ്മം, ഗദ, ചക്രം, ശംഖ് എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു.
മാധവശ്ചക്രശംഖാഭ്യാം പദ്മേന ഗദയാ ഭവേത് । ഗദാബ്ജശംഖചക്രീ ച ഗോവിംദാഖ്യോ ഗദാധരഃ
മാധവൻ ചക്രവും ശംഖും, പദ്മവും ഗദയും കൈവശം വയ്ക്കുന്നു. ഗദധരൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഗോവിന്ദൻ ഗദ, പദ്മം, ശംഖ്, ചക്രം എന്നിങ്ങനെ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു.
പദ്മശംഖാരി ഗദിനേ വിഷ്ണുരൂപായ തേ നമഃ । സശംഖാബ്ജ ഗദാചക്ര മധുസൂദന മൂര്തയേ
പദ്മവും ശംഖും ആയുധങ്ങളായവനും, ഗദയുടെ ശത്രുവായവനും, ഗദയും കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുമൂർത്തിയെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ശംഖ്, പദ്മം, ഗദ, ചക്രം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള മധുസൂദനമൂർത്തിയേയും വന്ദനം.
നമോ ഗദാരിശംഖാബ്ജയുക്തത്രിവിക്രമായ ച । സാരികൌമോദകീ പദ്മശംഖ വാമന മൂര്ത്തയേ
ഗദയുടെ ശത്രുവായ ശംഖും, പദ്മവും കൈവശമുള്ള ത്രിവിക്രമനേയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. സാരംഗം, കൗമോദകി ഗദ, പദ്മം, ശംഖ് എന്നിവ കൈവശമുള്ള വാമനമൂർത്തിയേയും നമസ്കാരം.
ചക്രാബ്ജശംഖഗദിനേ നമഃ ശ്രീധരമൂര്ത്തയേ । ഹൃഷീകേശസാരിഗദാശംഖപദ്മിന്നമോസ്തു തേ
ചക്രം, പദ്മം, ശംഖ്, ഗദ എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള ശ്രീധരമൂർത്തിയേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. സാരംഗം, ഗദ, ശംഖ്, പദ്മം എന്നിവ കൈവശമുള്ള ഹൃഷീകേശനേയും വന്ദനം.
സാബ്ജശംഖഗദാചക്രപദ്മനാഭ സ്വമൂര്ത്തയേ । ദാമോദരശംഖഗദാചക്രപദ്മിന്നമോസ്തു തേ
പദ്മം, ശംഖ്, ഗദ, ചക്രം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള പദ്മനാഭന്റെ സ്വന്തം രൂപത്തെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ശംഖ്, ഗദ, ചക്രം, പദ്മം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള ദാമോദരനേയും വന്ദനം.
ശംഖാബ്ജചക്രഗദിനേ നമഃ സംകര്ഷണായ ച । സാരിശംഖഗദാബ്ജായ വാസുദേവ നമോസ്തുതേ
ശംഖ്, പദ്മം, ചക്രം, ഗദ എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള സംകർഷണനേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. സാരംഗം, ശംഖ്, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ കൈവശമുള്ള വാസുദേവനേയും വന്ദനം.
ശംഖചക്രഗദാബ്ജായ ധൃത പ്രദ്യുമ്നമൂര്ത്തയേ । നമോഽനിരുദ്ധായ ഗദാശംഖാബ്ജാരിവിധാരിണേ
ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള പ്രദ്യുമ്നമൂർത്തിയേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ഗദ, ശംഖ്, പദ്മം, ചക്രത്തിന്റെ ശത്രു എന്നിവ കൈവശമുള്ള അനിരുദ്ധനേയും വന്ദനം.
സാബ്ജശംഖഗദാചക്രപുരുഷോത്തമമൂര്ത്തയേ । നമോഽധോക്ഷജരൂപായ ഗദാശംഖാരി പദ്മിനേ
പദ്മം, ശംഖ്, ഗദ, ചക്രം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള പുരുഷോത്തമമൂർത്തിയേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ഗദ, ശംഖ്, പദ്മത്തിന്റെ ശത്രു, പദ്മം എന്നിവ കൈവശമുള്ള അദ്ധോക്ഷജനേയും വന്ദനം.
നൃസിംഹമൂര്ത്തയേ പദ്മഗദാശംഖാരിധാരിണേ । പദ്മാരിശംഖഗദിനേ നമോസ്ത്വച്യുതമൂര്ത്തയേ
പദ്മം, ഗദ, ശംഖ്, ചക്രത്തിന്റെ ശത്രു എന്നിവ കൈവശമുള്ള നരസിംഹമൂർത്തിയേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. പദ്മം, ശംഖിന്റെ ശത്രു, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള അച്യുതമൂർത്തിയേയും വന്ദനം.
സഗദാബ്ജാരിശംഖായ നമഃ ശ്രീകൃഷ്ണമൂര്ത്തയേ । ശാലഗ്രാമശിലാദ്വാരഗതലഗ്നദ്വിചക്രധൃക്
ഗദ, പദ്മം, ശംഖിന്റെ ശത്രു, ശംഖ് എന്നിവ കൈവശമുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണമൂർത്തിയേയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ശാലഗ്രാമശിലയുടെ വാതിലിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതേയും വന്ദനം.
ശുക്ലാഭരേഖഃ ശോഭാഢ്യഃ സദേവഃ ശ്രീഗദാധരഃ । ലഗ്നദ്വിചക്രോ രക്താഭഃ പൂര്വഭാഗസ്തു പുഷ്കലഃ
വെള്ളരേഖയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ഭംഗിയുള്ള, ദേവതകളോടൊപ്പം ഉള്ള, മഹത്വമുള്ള ഗദധരൻ; വാതിലിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ പതിഞ്ഞ, ചുവപ്പു നിറമുള്ള, മുൻഭാഗം സമൃദ്ധമായവൻ—
സംകര്ഷണോഽഥ പ്രദ്യുമ്നഃ സൂക്ഷ്മചക്രസ്തു പീതകഃ । സുദീര്ഘസുഷിരച്ഛിദ്രോ ഹ്യനിരുദ്ധസ്തു വര്ത്തുലഃ
അവൻ സംകർഷണനും, പിന്നെ പ്രദ്യുമ്നനും ആകുന്നു. സൂക്ഷ്മമായ ചക്രം മഞ്ഞനിറമാണ്. അനിരുദ്ധൻ വൃത്താകാരവും വളരെ ദീർഘവും ആഴമുള്ള തുറവുമുള്ളവനാണ്.
നീലോ ദ്വാരേ ത്രിരേഖശ്ച അഥ നാരായണോഽസിതഃ । മധ്യേ ഗദാകൃതീ രേഖാ നാഭിപദ്മം മഹോന്നതമ്
നീലൻ വാതിലിൽ, മൂന്നു രേഖകളോടുകൂടിയവൻ. നാരായണൻ കറുപ്പാണ്. നടുവിൽ ഗദയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള രേഖയും, നാഭിയിൽ ഉയർന്ന പദ്മവും കാണാം.
പൃഥുചക്രോ നൃസിംഹോ യഃ കപിലോ യസ്ത്രിബിംദുകഃ । അഥവാ പംചബിംദോസ്തു പൂജനം ബ്രഹ്മചാരിണഃ
വലുതായ ചക്രമുള്ളവൻ നരസിംഹൻ ആണ്; മൂന്നു പുള്ളിയുള്ളവൻ കപിലൻ; അല്ലെങ്കിൽ, ബ്രഹ്മചാരിക്ക് അഞ്ചു പുള്ളിയുള്ളവനെയാണ് പൂജിക്കേണ്ടത്.
വരാഹഃ സ ത്രിലിംഗോ യോ വിഷമദ്വയചക്രകഃ । നീലസ്ത്രിരേഖഃ സ്ഥൂലോഽഥ കൂര്മമൂര്തിഃ സബിംദുകഃ
മൂന്നു രേഖകളും ഇരട്ട ചക്രവും ഉള്ളവൻ വരാഹൻ; നീലനിറമുള്ളവൻ മൂന്നു രേഖകളും വലിയ രൂപവും ഉണ്ട്; കൂടാതെ, കൂർമമൂർത്തിക്ക് ഒരു പുള്ളിയുണ്ട്.
കൃഷ്ണഃ സവര്തുലാവര്ത്ത പാംഡുരോ ധൃതപൃഷ്ഠകഃ । ശ്രീധരഃ പംചരേഖശ്ച വനമാലീ ഗദാംകിതഃ
കൃഷ്ണൻ ഇരട്ട ചുറ്റും ചുറ്റും രേഖകളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; പാണ്ഡുരൻ ഉയർന്ന പുറംപുറമുള്ളവനാണ്; ശ്രീധരൻ അഞ്ചു രേഖകളും, വനമാലയും, ഗദയുടെ അടയാളവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വാമനോ വര്തുലോ നാമ മധ്യചക്രഃ സനീലകഃ । നാനാവര്ണാനേകമൂര്തി നാഗഭോഗീ ത്വനംതകഃ
വാമനൻ വൃത്താകൃതിയുള്ളവനാണ്, നടുവിൽ ചക്രവും നീലപ്പുള്ളിയും ഉണ്ട്; അനന്തകൻ പല നിറങ്ങളിലും പല രൂപങ്ങളിലും, പാമ്പിന്റെ ചുറ്റലാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്ഥൂലോ ദാമോദരോ നീലോ മധ്യേ ചക്രഃ സനീലകഃ । സംകര്ഷണദ്വാരകോവ്യാദഥ ബ്രഹ്മാ സുലോഹിതഃ
സ്ഥൂലനും നീലനിറമുള്ളവനും നടുവിൽ ചക്രവും നീലപ്പുള്ളിയും ഉള്ളവനാണ് ദാമോദരൻ; ശേഷം സംകർഷണനും ദ്വാരകയും, ബ്രഹ്മാവ് തിളങ്ങുന്ന ചുവപ്പാണ്.
സുദീര്ഘരേഖാസുഷിര ഏകചക്രാംബുജഃ പൃഥുഃ । പൃഥുചക്രഃ സ്ഥൂലഛിദ്രഃ കൃഷ്ണോ ബിംദുശ്ച ബിംദുമാന്
വളരെ നീണ്ട രേഖകളും, പൊന്തിയതും, ഒറ്റ ചക്രവും, താമരയുടെ ആകൃതിയും, വിശാലതയും ഉള്ളത്; വിശാലമായ ചക്രവും വലിയ തുറവുമുള്ളത്; കൃഷ്ണൻ പുള്ളിയാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഹ്യഗ്രീവോംഽകുശാകാരഃ പംചരേഖഃ സകൌസ്തുഭഃ । വൈകുംഠോ മല്ലവദ്ഭാതി ഏകചക്രമയോസിതഃ
ഹയഗ്രീവൻ ആനക്കൊമ്പ് പോലെയുള്ള ആകൃതിയിലും, അഞ്ചു രേഖകളും കൗസ്തുഭമണിയും ഉണ്ട്; വൈകുണ്ഠൻ മല്ലന്റെപോലെ തിളങ്ങുന്നു, ഒറ്റ ചക്രവും രണ്ടു അടയാളങ്ങളും ഉണ്ട്.
മത്സ്യോ ദീര്ഘാംബുജാകാരോ ദീര്ഘരേഖശ്ച പാംഡുരഃ । രാമചക്രോ ദക്ഷരേഖോ യഃ ശ്യാമഃ സ ത്രിവിക്രമഃ
മത്സ്യൻ നീളമുള്ള താമരയുടെ ആകൃതിയിലും, നീണ്ട രേഖയും, വെളുത്ത നിറവും ഉണ്ട്; രാമചക്രം വലതുഭാഗത്ത് രേഖയുള്ളതാണ്; കറുത്തവൻ ത്രിവിക്രമനാണ്.