വിഷമോത്കംഠിതാ പശ്ചാത്പശ്യംതീ പരിതോ ദിശമ് । ഏകമാകാശസംഭൂതം ധ്വനിമശ്രൌഷമദ്ഭുതമ്
'പിന്നീട് വിഷമത്താൽ ആകുലയായി ചുറ്റും നോക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശബ്ദം ഞാൻ കേട്ടു.'
അനേനൈവ പഥാ സുഭ്രു ഗച്ഛ പൂര്വസരോവരമ് । ഉപസ്പൃശ്യ ജലം തസ്യ സാധയസ്വ മനോരഥമ്
'ഈ വഴിയിലൂടെ നീ പോകൂ, മനോഹരഭ്രൂകുടിയുള്ളവളേ, കിഴക്കേ തടാകത്തിലേക്ക്. അതിന്റെ വെള്ളം സ്പർശിച്ച്, നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റുക.'
തത്ര സംതി ഹി സഖ്യസ്തേ മാ സീദ വരവാര്ണിനി । താഹി സംപാദയിഷ്യംതി തത്ര തേ വരമീപ്സിതമ്
അവിടെ നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഉണ്ടല്ലോ, മനോഹരിയായേ, നീ വിഷമിക്കേണ്ട. അവിടെയുള്ളവർ നിനക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം നല്കും.
ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തസ്യ തസ്മാദത്ര സമാഗതാ । വിഷാദഹര്ഷപൂര്ണാത്മാ ചിംതാകുലസമാകുലാ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൾ അവിടെ എത്തി; മനസ്സിൽ സന്തോഷവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞു, ചിന്തകളാൽ അലമുറയോടെ.
ആഗതാസ്യ ജലം സ്പൃഷ്ട്വാ നാനാവിധശുഭധ്വനിമ് । അശ്രൌഷം ച തതഃ പശ്ചാദപശ്യം ഭവതീഃ പരാഃ
അവൾ എത്തി വെള്ളം തൊട്ടു, പലവിധ ശുഭധ്വനികൾ കേട്ടു; പിന്നെ അവൾ മറ്റുള്ള മഹിളമാരെ കണ്ടു.
ഏതന്മാത്രം വിജാനാമി കായേന മനസാ ഗിരാ । ഏതദേവ മയാ ദേവ്യഃ കഥിതം യദി രോചതേ
എനിക്ക് ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കിലൂടെ അറിയുന്നത് ഇത്രയാണ്; ദേവിയേ, ഇത് തന്നെയാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്, നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ.
കാ യൂയം തനുജാഃ കേഷാം ക്വ ജാതാഃ കസ്യ വല്ലഭാഃ । തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യാഃ സാ വൈ പ്രിയമുദാബ്രവീത്
നിങ്ങൾ ആരാണ്? ആരുടെ പുത്രിമാർ? എവിടെ ജനിച്ചു? ആരുടെ പ്രിയങ്കരികൾ? അവളുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട്, അവളുടെ പ്രിയ സുഹൃത്ത് സന്തോഷത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അസ്ത്വേവം പ്രാണസഖ്യഃ സ്മ തസ്യൈവ ച വയം ശുഭേ । വൃംദാവനകലാനാഥ വിഹാരദാരികാഃ സുഖമ്
അതെ, ഞങ്ങൾ അവളുടെ പ്രാണസുഹൃത്തുക്കളാണ്, ഭാഗ്യവതിയായേ. വൃന്ദാവനത്തിലെ നാഥന്റെ വിനോദസഖികളാണ് ഞങ്ങൾ.
താ ആത്മമുദിതാസ്തേന വ്രജബാലാ ഇഹാഗതാഃ । ഏതാഃ ശ്രുതിഗണാഃ ഖ്യാതാ ഏതാശ്ച മുനയസ്തഥാ
അവനാൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ വ്രജയുവതികൾ ഇവിടെയെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇവർ പ്രശസ്തമായ വേദഗണങ്ങളാണ്, ഇവരും മുനിമാരുമാണ്.
വയം ബല്ലവബാലാ ഹി കഥിതാസ്തേ സ്വരൂപതഃ । അത്ര രാധാപതേരംഗാത്പൂര്വായാഃ പ്രേയസീതമാഃ
ഞങ്ങൾ ഗോപികമാർ തന്നെയാണ്, യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ പറഞ്ഞവ. ഇവിടെ രാധാപതിയുടെ അംശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുൻഗണനയുള്ള പ്രിയങ്കരികൾ ഞങ്ങളാണ്.
നിത്യാ നിത്യവിഹാരിണ്യോ നിത്യകേലി ഭുവശ്ചരാഃ । ഏഷാ പൂര്ണരസാ ദേവീ ഏഷാ ച രസമംഥരാ
നിത്യമായും, സദാ വിനോദം ചെയ്യുന്നവരും, സദാ കളിയാടുന്നവരും ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമാണ് ഞങ്ങൾ. ഇവൾ പൂർണ്ണമായ രസയുടെ ദേവിയാണ്, ഇവൾ രസത്തെ ഉണർത്തുന്നവളാണ്.
ഏഷാ രസാലയാ നാമ ഏഷാ ച രസവല്ലരീ । രസപീയൂഷധാരേയമേഷാ രസതരംഗിണീ
ഇവൾ രസയുടെ ആലയം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവൾ രസലതിയാണ്; ഇവൾ രസത്തിന്റെ അമൃതധാര, ഇവൾ രസതരംഗിണിയാണ്.
രസകല്ലോലിനീ ചൈഷാ ഇയം ച രസവാപികാ । അനംഗസേനാ ഏഷൈവ ഇയം ചാനംഗമാലിനീ
ഇവൾ രസത്തിന്റെ കളികുളം, ഇവൾ രസവാപിക; ഇവൾ മന്മഥസേന, ഇവൾ മന്മഥമാലിനിയാണ്.
മദയംതീ ഇയം ബാലാ ഏഷാ ച രസവിഹ്വലാ । ഇയം ച ലലിതാ നാമ ഇയം ലലിതയൌവനാ
ഇവളാണ് സന്തോഷം പകരുന്ന ബാല, ഇവൾ രസത്തിൽ മുഴുകിയവൾ; ഇവൾ ലളിത എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവൾ യൗവനപൂർണ്ണമായ ലളിതയാണ്.
അനംഗകുസുമാ ചൈഷാ ഇയം മദനമംജരീ । ഏഷാ കലാവതീ നാമ ഇയം രതികലാ സ്മൃതാ
ഇവൾ അനംഗകുസുമ, ഇവൾ മദനമഞ്ജരി; ഇവൾ കലാവതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവൾ രതികലാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇയം കാമകലാ നാമ ഇയം ഹി കാമദായിനീ । രതിലോലാ ഇയം ബാലാ ഇയം ബാലാ രതോത്സുകാ
ഇവൾ കാമകല എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവൾ ആഗ്രഹം നൽകുന്നവളാണ്; ഇവളാണ് രതിയിൽ ലാളിത്യം കാണിക്കുന്ന ബാല, ഇവൾ രതിക്ക് അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബാല.
ഏഷാ ചരതി സര്വസ്വ രതിചിംതാമണിസ്ത്വസൌ । നിത്യാനംദാഃ കാശ്ചിദേതാ നിത്യപ്രേമരസപ്രദാഃ
ഇവൾ സകലവും നൽകുന്ന രതിചിന്താമണി പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഇവരിൽ ചിലർ നിത്യാനന്ദം നൽകുന്നവരും, ചിലർ നിത്യപ്രേമരസം നൽകുന്നവരുമാണ്.
അതഃപരം ശ്രുതിഗണാസ്താസാം കാശ്ചിദിമാഃ ശൃണു । ഉദ്ഗീതൈഷാ സുഗീതേയം കലഗീതാ ത്വിയം പ്രിയാ
ഇനി, ഇവരിൽ ചിലർ വേദഗണങ്ങളാണ്; കേൾക്കൂ: ഇവൾ ഉദ്ഗീത, ഇവൾ സുഗീത, ഇവൾ കലഗീത, ഇവൾ പ്രിയ.
ഏഷാ കലസുരാഖ്യാതാ ബാലേയം കലകംഠികാ । വിപംചീയം ക്രമപദാ ഏഷാ ബഹുഹുതാ മതാ
ഇവൾ കലസുര എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഈ ബാല കലകണ്ഠികയാണ്; ഇവൾ വിപഞ്ചി, ക്രമപദയായി, ഇവൾ ബഹുഹുത എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഏഷാ ബഹുപ്രയോഗേയം ഖ്യാതാ ബഹുകലാ ബലാ । ഇയം കലാവതീ ഖ്യാതാ മതാ ചൈഷാ ക്രിയാവതീ
ഇവൾ ബഹുപ്രയോഗ എന്നറിയപ്പെടുന്നവളാണ്, പലകലകളും ശക്തിയും ഉള്ളവളാണ്; ഇവൾ കലാവതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്ത, ഇവൾ ക്രിയാവതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
അതഃപരം മുനിഗണാസ്താസാം കതിപയാ ഇഹ । ഇയമുഗ്രതപാ നാമ ഏഷാ ബഹുഗുണാ സ്മൃതാ
ഇനി, മഹർഷിമാരെ, അവരിൽ ചിലർ ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവർ ഉഗ്രതപാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവളാണ്, അനേകം ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവളായി പ്രശസ്തയുമാണ്.
ഏഷാ പ്രിയവ്രതാ നാമ സുവ്രതാ ച ഇയം മതാ । സുരേഖേയം മതാ ബാലാ സുപര്വേയം ബഹുപ്രദാ
ഇവൾ പ്രിയവ്രതാ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവളാണ്. ഇവൾ സുരേഖ, യൗവനപൂർണ്ണയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവൾ സുപർവേയും, വളരെ ദാനശീലയുമാണ്.
രത്നരേഖാ ത്വിയം ഖ്യാതാ മണിഗ്രീവാ ത്വസൌ മതാ । സുപര്ണാ ചേയമാകല്പാ സുകല്പാ രത്നമാലികാ
ഇവൾ രത്നരേഖ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്, അവൾ മണിഗ്രീവ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവൾ സുപർണ, ഇവൾ ആകല്പ, സുകല്പ, രത്നമാലിക എന്നിവരാണ്.
ഇയം സൌദാമിനീ സുഭ്രൂരിയം ച കാമദായിനീ । ഏഷാ ച ഭോഗദാഖ്യാ താ ഇയം വിശ്വമതാ സതീ
ഇവൾ സൗദാമിനി, മനോഹരമായ ഭ്രൂകൾ ഉള്ളവളാണ്. ഇവൾ കാമദായിനി, ഇവൾ ഭോഗദാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവൾ വിശ്വമതാ, സതീ സ്വഭാവമുള്ളവളാണ്.
ഏഷാ ച ധാരിണീ ധാത്രീ സുമേധാ കാംതിരപ്യസൌ । അപര്ണേയം സുപര്ണൈഷാ മതൈഷാ ച സുലക്ഷണാ
ഇവൾ ധാരിണി, സംരക്ഷകയുമാണ്. ഇവൾ ധാത്രി, സുമേധാ, കാന്തി എന്നിവരാണ്. ഇവൾ അപർണ, ഇവൾ സുപർണ, ഇവളാണ് സുലക്ഷണയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നത്.
സുദതീയം ഗുണവതീ ചൈഷാസൌ കലിനീ മതാ । ഏഷാ സുലോചനാ ഖ്യാതാ ഇയം ച സുമനാഃ സ്മൃതാ
ഇവൾ സുദതീ, ഗുണവതിയും ആണ്. ഇവളാണ് കലിനി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവൾ സുലോചന എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്, ഇവൾ സുമനാ എന്നായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
അശ്രുതാ ച സുശീലാ ച രതിസുഖപ്രദായിനീ । അതഃ പരം ഗോപബാലാ വയമത്രാഗതാസ്തു യാഃ
ഇവൾ അശ്രുത, സുശീല, രതിസുഖം നൽകുന്നവളുമാണ്. ഇതിന് ശേഷം, ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്ന ഗോപബാലകളെ പരിചയപ്പെടുത്താം.
താസാം ച പരിചീയംതാം കാശ്ചിദംബുരുഹാനനേ । അസൌ ചംദ്രാവലീ ചൈഷാ ചംദ്രികേയം ശുഭാ മതാ
അവരിൽ പരിചയപ്പെടേണ്ട ചിലർ താമരപൂവ് പോലെയുള്ള മുഖമുള്ളവരാണ്. ഇവൾ ചന്ദ്രാവലി, ഇവൾ ശുഭയായ ചന്ദ്രിക എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഏഷാ ചംദ്രാവലീ ചംദ്രരേഖേയം ചംദ്രികാപ്യസൌ । ഏഷാ ഖ്യാതാ ചംദ്രമാലാ മതാ ചംദ്രാലികാത്വിയമ്
ഇവൾ ചന്ദ്രാവലി, ഇവൾ ചന്ദ്രരേഖ, ഇവൾ ചന്ദ്രികയും ആണ്. ഇവൾ ചന്ദ്രമാല എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്, ഇവൾ ചന്ദ്രാലിക എന്നായി കരുതപ്പെടുന്നു.
ഏഷാ ചംദ്രപ്രഭാ ചംദ്രകലേയമബലാ സ്മൃതാ । ഏഷാ വര്ണാവലീ വര്ണമാലേയം മണിമാലികാ
ഇവൾ ചന്ദ്രപ്രഭ, ഇവൾ ചന്ദ്രകല, സുമൃദുവായവളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇവൾ വർണാവലി, വർണമാല, മണിമാലിക എന്നിവരാണ്.