മണിഭിര്ഭാസ്വരൈരുദ്യദ്ദാവാനല മനോഹരമ് । ശ്രീരത്നമംദിരം ദിവ്യം തലേ തസ്യ മഹാദ്ഭുതമ്
അവിടെ നിലത്തിരണ്ടു തീപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന മനോഹരമായ രത്നങ്ങള് കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ രത്നമന്ദിരം തിളങ്ങി നില്ക്കുന്നു.
രത്നസിംഹാസനം തത്ര മഹാഹൈമാഭിമോഹനമ് । തത്ര ബാലാര്കസംകാശാം നാനാലംകാരഭൂഷിതാമ്
അവിടെ അത്യന്തം മനോഹരവും സ്വര്ണ്ണം പോലെ ഭാസുരവുമായ രത്നസിംഹാസനം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിന്മേല് വിവിധ അലങ്കാരങ്ങള് ധരിച്ച, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഒരാള് ഇരുന്നു.
നവയൌവനസംപന്നാം സൃണിപാശധനുഃ ശരൈഃ । രാജച്ചതുര്ഭുജലതാം സുപ്രസന്നാം മനോഹരാമ്
പുതിയ യൗവനസമൃദ്ധിയോടെ, കയര്, വില്ല്, അമ്പുകള് കൈവശം വച്ച, രാജസികമായ നാലു കൈകളും ഉള്ള, മനോഹരവും ശാന്തവുമാണ് ആ ദേവി.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാദി കിരീടമണിരശ്മിഭിഃ । വിരാജിതപദാംഭോജാമണിമാദിഭിരാവൃതാമ്
ബ്രഹ്മാവു, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരന് തുടങ്ങിയവരുടെ കിരീടരത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്ന രത്നങ്ങളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട, അവളുടെ കമലപാദങ്ങള് അത്യന്തം ഭാസുരമായിരുന്നു.
പ്രസന്നവദനാം ദേവീം വരദാം ഭക്തവത്സലാമ് । അര്ജുനോഽഹമിതി ജ്ഞാതഃ പ്രണമ്യ ച പുനഃപുനഃ
പ്രസന്നമായ മുഖവും, വരദായിനിയായും, ഭക്തന്മാരോട് സ്നേഹമുള്ളവളായും ദേവിയെ ഞാന് അര്ജുനനെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു; വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിച്ചു.
വിഹിതാംജലിരേകാംതേ സ്ഥിതോ ഭക്തിഭരാന്വിതഃ । സാ തസ്യോപാസിതം ജ്ഞാത്വാ പ്രസാദം ച കൃപാനിധിഃ
ഞാന് കൈകൂപ്പി, ഭക്തിഭാരത്തോടെ ഒറ്റയ്ക്ക് നിന്നു. അവള് എന്റെ ഉപാസന മനസ്സിലാക്കി, കരുണാസാഗരിയായ ദേവി അനുഗ്രഹം നല്കി.
ഉവാച കൃപയാ ദേവീ തസ്യ സ്മരണവിഹ്വലാ । ഭഗവത്യുവാച-। കിം വാ ദാനം ത്വയാ വത്സ കൃതം പാത്രായ ദുര്ലഭമ്
സ്മരണകൊണ്ടു ഉല്ലസിച്ച ദേവി കരുണയോടെ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, നീ ആര്ക്കാണ് ഈ അപൂര്വമായ ദാനം നല്കിയതെന്ന്?'
ഇഷ്ടം യജ്ഞേന കേനാത്ര തപോ വാ കിമനുഷ്ഠിതമ് । ഭഗവത്യമലാ ഭക്തിഃ കാ വാ പ്രാക്സമുപാര്ജ്ജിതാ
'ഇവിടെ നീ ഏത് യജ്ഞമാണ് നടത്തിയതോ, അല്ലെങ്കില് ഏത് തപസ്സാണ് അനുഷ്ഠിച്ചതോ? ശുദ്ധമായ ഭക്തി നീ മുമ്പ് എങ്ങനെയാണ് സമ്പാദിച്ചത്, ഭാഗ്യവാനേ?'
കിം വാസ്മിന്ദുര്ലഭം ലോകേ കിം വാ കര്മ ശുഭം മഹത് । പ്രസാദസ്ത്വയി യേനായം പ്രപന്നേ ച മുദാ കില
'ഈ ലോകത്ത് അപൂര്വമായത് എന്താണ്, അല്ലെങ്കില് ഏത് മഹത്തായ ശുഭകര്മ്മമാണ് ചെയ്തതെന്ന്, അതിനാല് നിന്നെ ഈ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ നീ സമീപിച്ചു?'
ഗൂഢാതിഗൂഢശ്ചാനന്യ ലഭ്യോ ഭഗവതാ കൃതഃ । നൈതാദൃങ്മര്ത്യലോകാനാം ന ച ഭൂതലവാസിനാമ്
'ഇത് വളരെ രഹസ്യവും അപൂര്വവുമായ അനുഗ്രഹമാണ്, ഭഗവാന് തന്നതാണ്; ഇത് മനുഷ്യരിലും ഭൂമിയില് വസിക്കുന്നവരിലും കാണുന്നില്ല.'
സ്വര്ഗിണാം ദേവതാദീനാം തപസ്വീശ്വരയോഗിനാമ് । ഭക്താനാം നൈവ സര്വേഷാം നൈവ നൈവ ച നൈവ ച
'സ്വര്ഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരിലും, തപസ്സുകാരിലും, ഇശ്വരന്മാരിലും, യോഗികളിലും, ഭക്തന്മാരില് പോലും — ഒരിക്കലുമില്ല, ഒരിക്കലുമില്ല.'
പ്രസാദസ്തു കൃതോ വത്സ തവ വിശ്വാത്മനാ യഥാ । തദേഹി ഭജ ബുദ്ധ്വൈവ കുലകുംഡം സരോ മമ
'കുഞ്ഞേ, വിശ്വാത്മാവായ ഭഗവാന് നിന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാല് എന്റെ കുടുംബസരസ്സിനെ അറിയുക, പിന്നെ ഉപാസന നടത്തുക.'
സര്വകാമപ്രദാ ദേവീ ത്വനയാ സഹ ഗമ്യതാമ് । തത്രൈവ വിധിവത്സ്നാത്വാ ദ്രുതമാഗമ്യതാമിഹ
'എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന ദേവിയോടൊപ്പം നീ പോവുക; അവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് വേഗം തിരിച്ചു വരിക.'
തദൈവ തത്ര ഗത്വാ സ സ്നാത്വാ പാര്ഥസ്തഥാഗതഃ । ആഗതം തം കൃതസ്നാനം ന്യാസമുദ്രാര്പണാദികമ്
അപ്പോള് അവിടെ ചെന്നു, പാര്ത്ഥന് വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്തു; സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, നിയമാനുസൃതമായ മുദ്രകളും മറ്റു കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്തു.
കാരയിത്വാ തതോ ദേവ്യാ തസ്യ വൈ ദക്ഷിണശ്രുതൌ । സദ്യഃ സിദ്ധികരീ ബാലാ വിദ്യാനിഗദിതാ പരാ
ശേഷം ദേവി അവന്റെ വലതുകാതില് അതിവിശിഷ്ടമായ, ഉടന് ഫലം നല്കുന്ന ബാലാവിദ്യയെ രഹസ്യമായി ഉപദേശിച്ചു.
ഹകാരാര്ദ്ധപരാ ദ്വീപാ ദ്വിതീയാ വിശ്വഭൂഷിതാ । അനുഷ്ഠാനം ച പൂജാം ച ജപം ച ലക്ഷസംഖ്യകമ്
അര്ദ്ധഹകാരമായ ദ്വീപയും, ലോകം അലങ്കരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തേതും, അനുഷ്ഠാനവും പൂജയും ലക്ഷക്കണക്കിന് ജപവും നടത്തി.
കോരകൈഃ കരവീരാണാം പ്രയോഗം ച യഥാതഥമ് । നിര്വര്ത്യ തമുവാചേദം കൃപയാ പരമേശ്വരീ
കരവീരപൂക്കള് ഉപയോഗിച്ച് കര്മ്മം യഥാവിധി പൂര്ത്തിയാക്കി; അതിനുശേഷം പരമേശ്വരി അവനോട് കരുണയോടെ പറഞ്ഞു.
അനേനൈവ വിധാനേന ക്രിയതാം മദുപാസനമ് । തതോ മയി പ്രസന്നായാം തവാനുഗ്രഹകാരണാത്
'ഇതുപോലെയുള്ള വിധിയില് തന്നെ എന്റെ ഉപാസന നടത്തണം; പിന്നെ ഞാന് സന്തോഷിച്ചാല് നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാം...'
തതസ്തു തത്ര പര്യ്യംതേഷ്വധികാരോ ഭവിഷ്യതി । ഇത്യയം നിയമഃ പൂര്വം സ്വയം ഭഗവതാ കൃതഃ
അവസാനത്തിൽ അവിടെ അധികാരം സ്ഥാപിക്കും; ഈ നിയമം മുമ്പേ തന്നെ ഭഗവാൻ സ്വയം നിർണ്ണയിച്ചതാണ്.
ശ്രുത്വൈവമര്ജുനസ്തേന വര്മണാ താം സമര്ചയത് । തതഃ പൂജാം ജപം ചൈവ കൃത്വാ ദേവീ പ്രസാദിതാ
അത് കേട്ട അർജുനൻ ആ കാവചം ധരിച്ച് അവളെ ആരാധിച്ചു; പിന്നെ പൂജയും ജപവും നടത്തി, ദേവി പ്രസന്നയായി.
കൃത്വാ തതഃ ശുഭം ഹോമം സ്നാനം ച വിധിനാ തതഃ । കൃതകൃത്യമിവാത്മാനം പ്രാപ്തപ്രായമനോരഥമ്
ശുഭമായ ഹോമവും വിധിപൂർവ്വം സ്നാനവും നടത്തിയ ശേഷം, തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയതുപോലെയും ആഗ്രഹം പൂർത്തിയായതുപോലെയും അർജുനൻ അനുഭവിച്ചു.
കരസ്ഥാം സര്വസിദ്ധിം ച സ പാര്ഥഃ സമമന്യത । അസ്മിന്നവസരേ ദേവീ തമാഗത്യ സ്മിതാനനാ
പൃഥയുടെ മകൻ എല്ലാ വിജയവും തന്റെ കൈവശമെന്നു കരുതിച്ചു; അപ്പോൾ ദേവി, മുഖത്ത് പുഞ്ചിരിയോടെ, അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
ഉവാച ഗച്ഛ വത്സ ത്വമധുനാ തദ്ഗൃഹാംതരേ । തതഃ സസംഭ്രമഃ പാര്ഥഃ സമുത്ഥായ മുദാന്വിതഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, നീ ഇപ്പോൾ ആ മറ്റൊരു വീട്ടിലേക്കു പോവുക.' അതു കേട്ട് പാർത്ഥൻ സന്തോഷത്തോടെയും ആവേശത്തോടെയും എഴുന്നേറ്റു.
അസംഖ്യഹര്ഷപൂര്ണാത്മാ ദംഡവത്താം നനാമ ഹ । ആജ്ഞപ്തസ്തു തയാ സാര്ദ്ധം ദേവീ വയസ്യയാര്ജുനഃ
അവന്റെ ഹൃദയം അളവില്ലാത്ത സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു; അർജുനൻ ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത് അവളെ നമസ്കരിച്ചു. ദേവിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവളോടൊപ്പം അർജുനൻ പോയി.
ഗതോ രാധാപതിസ്ഥാനം യത്സിദ്ധൈരപ്യഗോചരമ് । തതശ്ച സ ഉപാദിഷ്ടോ ഗോലോകാദുപരിസ്ഥിതമ്
അവൻ രാധയുടെ നാഥന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി; അതു സിദ്ധന്മാർക്കു പോലും കാണാനാവാത്തതായിരുന്നു. അവിടെ അവനെ ഗോലോകത്തിന് മുകളിലുള്ള ലോകത്തെക്കുറിച്ച് ഉപദേശിച്ചു.
സ്ഥിരം വായുധൃതം നിത്യം സത്യം സര്വസുഖാസ്പദമ് । നിത്യം വൃംദാവനം നാമ നിത്യരാസമഹോത്സവമ്
അത് സ്ഥിരവും വായുവാൽ താങ്ങപ്പെട്ടതും ശാശ്വതവുമായതും സത്യവും എല്ലാ സന്തോഷത്തിന്റെയും ആധാരവുമാണ്; അതിനെ ശാശ്വത വൃന്ദാവനം എന്നും എന്നും രാസമഹോത്സവം നടക്കുന്ന സ്ഥലമെന്നും വിളിക്കുന്നു.
അപശ്യത്പരമം ഗുഹ്യം പൂര്ണപ്രേമരസാത്മകമ് । തസ്യാ ഹി വചനാദേവ ലോചനൈര്വീക്ഷ്യ തദ്രഹഃ
അവൻ പരമ രഹസ്യമായ, പൂർണ്ണ പ്രേമത്തിന്റെ സാരമായ അതിനെ കണ്ടു; ദേവിയുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് തന്നെ അവൻ ആ രഹസ്യം സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ സാധിച്ചു.
വിവശഃ പതിതസ്തത്ര വിവൃദ്ധപ്രേമവിഹ്വലഃ । തതഃ കൃച്ഛ്രാല്ലബ്ധസംജ്ഞോ ദോര്ഭ്യാമുത്ഥാപിതസ്തയാ
പ്രേമം വളരെയധികം ഉയർന്നതുകൊണ്ട് അവൻ അവിടെ വീണു; പിന്നെ ദുർബലമായി ബോധം തിരിച്ചപ്പോൾ ദേവി അവനെ കൈകൊണ്ട് എഴുന്നേല്പിച്ചു.
സാംത്വനാവചനൈസ്തസ്യാഃ കഥംചിത്സ്ഥൈര്യമാഗതഃ । തതസ്തപഃ കിമന്യന്മേ കര്ത്തവ്യം വിദ്യതേ വദ
ദേവിയുടെ ആശ്വസനവാക്കുകൾകൊണ്ട് അവൻ എങ്ങിനെയോ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി; പിന്നെ ചോദിച്ചു: 'ഇനി എനിക്ക് ചെയ്യാനുള്ള തപസ്സെന്താണ്? പറയൂ.'
ഇതി തദ്ദര്ശനോത്കംഠാഭരേണ തരലോഽഭവത് । തതസ്തയാ കരേ തസ്യ ധൃത്വാ തത്പദദക്ഷിണേ
അത് കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ട് അവൻ അതിയായി ഉറ്റുനോക്കി; അപ്പോൾ ദേവി അവന്റെ കൈ പിടിച്ച് തന്റെ പാദത്തിന്റെ വലതുവശത്ത് കൊണ്ടുപോയി.