ആഗത്യ വേഷ്ടയാമാസുര്ദിവ്യഭൂഷാംബരസ്രജഃ । മുനീംദ്രഃ സ തു നിശ്ചേഷ്ടോ ബഭൂവാശ്ചര്യമോഹിതഃ
ദിവ്യാഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും മാലകളും അണിഞ്ഞ് അവർ വന്നു, മഹർഷിയെ ചുറ്റി നിന്നു. അതു കണ്ട മഹർഷി അത്ഭുതവും ആശ്ചര്യവുംകൊണ്ട് അചഞ്ചലനായി നിന്നു.
ബാലായാസ്താസ്തദാ സഖ്യശ്ചരണാംബുകണൈര്മുനിമ് । നിഷിച്യ ബോധയാമാസുരൂചുശ്ച കൃപയാന്വിതാഃ
അപ്പോൾ ആ ബാലയുടെ സഖികൾ, ദയയോടെ, തങ്ങളുടെ കാലിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം മുണ്ഡന്റെ മേൽ തളിച്ച് അവനെ ഉണർത്താൻ ശ്രമിച്ചു, അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മുനിവര്യ മഹാഭാഗ മഹായോഗേശ്വരേശ്വര । ത്വയൈവ പരയാ ഭക്ത്യാ ഭഗവാന്ഹരിരീശ്വരഃ
മഹർഷിയേ, ഭാഗ്യവാനായോ, മഹായോഗികളുടെ ഇടയിൽ പ്രഭുവായോ, നിന്റെ പരമഭക്തിയാൽ മാത്രം ഭഗവാൻ ഹരി, ഈശ്വരൻ,
നൂനമാരാധിതോ ദേവോ ഭക്താനാം കാമപൂരകഃ । യദിയംബ്രഹ്മരുദ്രാദ്യൈര്ദേവൈഃ സിദ്ധമുനീശ്വരൈഃ
നിശ്ചയമായും ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന ദൈവം നിന്റെ ആരാധനയാൽ പ്രസന്നനായി. ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും പോലും പ്രാപിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ ബാലയെ,
മഹാഭാഗവതൈശ്ചാന്യൈര്ദുര്ദര്ശാ ദുര്ഗമാപി ച । അത്യദ്ഭുതവയോരൂപമോഹിനീ ഹരിവല്ലഭാ
മറ്റു മഹാഭാഗവതന്മാർക്കും അപൂർവ്വവും ദുർലഭവുമായ അത്ഭുതകരമായ രൂപം ഉള്ള ഹരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ,
കേനാപ്യചിംത്യ ഭാഗ്യേന തവദൃഷ്ടിപഥം ഗതാ । ഉത്തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ വിപ്രര്ഷേ ധൈര്യമാലംബ്യ സത്വരമ്
എന്തോ അപ്രത്യക്ഷമായ ഭാഗ്യത്താൽ, അവൾ നിന്റെ കാഴ്ചയിൽ എത്തി. എഴുന്നേൽക്കൂ, മഹർഷിയേ, ധൈര്യം പിടിച്ച് വേഗത്തിൽ ഉണരൂ.
ഏനാം പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ നമസ്കുരു പുനഃപുനഃ । കിം ന പശ്യസി ചാര്വംഗീമത്യംതവ്യാകുലാമിവ
അവളെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കൂ. ഈ സുന്ദരിയായവളെ, അത്യന്തം ഉത്കണ്ഠയോടെ നിൽക്കുന്നവളെ, നീ കാണുന്നില്ലേ?
അസ്മിന്നേവ ക്ഷണേ നൂനമംതര്ധാനം ഗമിഷ്യതി । നാനയാ സഹ സംലാപഃ കഥംചിത്തേ ഭവിഷ്യതി
ഇപ്പോഴിതാ, ഈ നിമിഷം തന്നെ അവൾ അപ്രത്യക്ഷമാകും; അവളോടൊപ്പം സംസാരിക്കാൻ അവസരം കിട്ടില്ല.
ദര്ശനം ച പുനര്നാസ്യാഃ പ്രാപ്സ്യസി ബ്രഹ്മവിത്തമ । കിംതു വൃംദാവനേ കാപി ഭാത്യശോകലതാ ശുഭാ
പിന്നീട് നീ അവളെ വീണ്ടും കാണാൻ കഴിയില്ല, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയേ. എന്നാൽ വൃന്ദാവനത്തിൽ ഒരു ഭദ്രമായ അശോകലത അവിടെയുണ്ട്.
സര്വകാലേഽപി പുഷ്പാഢ്യാ സര്വദിഗ്വ്യാപി സൌരഭാ । ഗോവര്ദ്ധനാദദൂരേണ കുസുമാഖ്യസരസ്തടേ
എല്ലാ കാലത്തും പുഷ്പസമൃദ്ധിയുള്ളതും, അതിന്റെ സുഗന്ധം എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പരക്കുന്നതും, ഗോവർദ്ധനത്തിന് അടുത്ത്, കുസുമ എന്ന തടാകത്തിന്റെ തീരത്താണ് അത്.
തന്മൂലേ ഹ്യര്ദ്ധരാത്രേ ച ദ്രക്ഷ്യസ്യസ്മാനശേഷതഃ । ശ്രുത്വൈവം വചനം താസാം സ്നേഹവിഹ്വലചേതസാമ്
അവളുടെ അടിയിൽ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ, നീ ഞങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി കാണും. സ്നേഹത്തിൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ അവർ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,
യാവത്പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ പ്രണമേദ്ദംഡവന്മുനിഃ । മുഹൂര്ത്തദ്വിതയം ബാലാം നാനാനിര്മാണശോഭനാമ്
മഹർഷി അവളെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ദണ്ഡവത്ത് നമസ്കരിച്ചു. രണ്ടു നിമിഷം ആ ബാല, പല രൂപഭംഗികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളായി, അവിടെ നിലനിന്നു.
ആഹൂയ ഭാനും പ്രോവാച നാരദഃ സര്വശോഭനാമ് । ഏവം പ്രഭാവാ ബാലേയം ന സാധ്യാ ദൈവതൈരപി
പിന്നീട് നാരദൻ, ഭാനുവിനെ വിളിച്ചു, പറഞ്ഞു: 'ഈ ബാലയ്ക്ക് ഇങ്ങനെയാണ് ശക്തി; ദേവന്മാർക്കും അവളെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയില്ല.'
കിംതു യദ്ഗൃഹമേതസ്യാഃ പദചിഹ്നവിഭൂഷിതമ് । തത്ര നാരായണോ ദേവഃ സ്വയം വസതി മാധവഃ
എന്നാൽ അവളുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന വീട്ടിൽ തന്നെയാണ് നാരായണൻ, മാധവൻ സ്വയം വസിക്കുന്നത്.
ലക്ഷ്മീശ്ച വസതേ നിത്യം സര്വാഭിഃ സര്വസിദ്ധിഭിഃ । അദ്യ ഏനാം വരാരോഹാം സര്വാഭരണഭൂഷണാമ്
അവിടെ ലക്ഷ്മിയും എല്ലാ സിദ്ധികളും ഐശ്വര്യങ്ങളുംകൊണ്ട് എന്നും വസിക്കുന്നു. ഇന്നു നീ ഈ ഉത്തമവളെ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളെ, പരമദേവിയെപ്പോലെ, നിന്റെ വീട്ടിൽ വലിയ ജാഗ്രതയോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
ദേവീമിവ പരാം ഗേഹേ രക്ഷ യത്നേന സത്തമ । ഇത്യുക്ത്വാ മനസൈവൈനാം മഹാഭാഗവതോത്തമഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ മഹാഭാഗവതശ്രേഷ്ഠൻ അവളുടെ രൂപം മനസ്സിൽ ഓർക്കി, കാടിന്റെ ഗഹനത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തദ്രൂപമേവ സംസ്മൃത്യ പ്രവിഷ്ടോ ഗഹനം വനമ് । അശോകലതികാമൂലമാസാദ്യ മുനിസത്തമഃ
അശോകലതയുടെ അടിയിൽ എത്തി, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠൻ ആ ദേവിയെ കാത്ത് രാത്രിയിൽ അവിടെ കാത്തുനിന്നു.
പ്രതീക്ഷമാണോ ദേവീം താം തത്രൈവാഗമനം നിശി । സ്ഥിതോഽത്ര പ്രേമവികലശ്ചിംതയന്കൃഷ്ണവല്ലഭാമ്
അവിടെ, പ്രേമത്തിൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ, കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയയെ ചിന്തിച്ചു കൊണ്ട്, അവൻ ദേവിയെ കാത്ത് നിന്നു.
അഥ മധ്യനിശാഭാഗേ യുവത്യഃ പരമാദ്ഭുതാഃ । പൂര്വം ദൃഷ്ട്വാസ്തഥാന്യാശ്ച വിചിത്രാഭരണസ്രജഃ
അപ്പോൾ അർദ്ധരാത്രിയിൽ അതിശയകരമായ യുവതികൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ചിലരെ മുമ്പ് കണ്ടിരുന്നതാണ്, ചിലർ പുതുമുഖങ്ങളാണ്, അവരെല്ലാം മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ മനസി സംഭ്രാംതോ ദംഡവത്പതിതോ ഭുവി । പരിവാര്യ മുനിം സര്വാസ്താഃ പ്രവിവിശുഃ ശുഭാഃ
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ ആ മുനിയുടെ മനസ്സ് അലമുറയിലായി; അവൻ ഭക്തിയോടെ നിലത്ത് വീണു. ആ ശുഭയുവതികൾ എല്ലാവരും അവനെ ചുറ്റി നിന്നു, അകത്തേക്ക് കടന്നു.
പ്രഷ്ടുകാമോഽപി സ മുനിഃ കിംചിത്സ്വാഭിമതം പ്രിയമ് । നാശകത്പ്രേമലാവണ്യപ്രിയഭാഷാപ്രധര്ഷിതഃ
ആ മുനിക്ക് ഹൃദയത്തിൽ പ്രിയമായതൊന്ന് ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ അവരുടെ സ്നേഹഭാവവും സൗന്ദര്യവും മധുരമായ വാക്കുകളും കേട്ട് അവൻ അതിന് കഴിയാതെ പോയി.
അഥാഗതാ മുനിശ്രേഷ്ഠം കൃതാംജലിമവസ്ഥിതമ് । ഭക്തിഭാരാനതഗ്രീവം സവിസ്മയം സസംഭ്രമമ്
അപ്പോൾ അവരിൽ ഒരുത്തി, കൈകൂപ്പി ഭക്തിഭാരത്തിൽ കഴുത്ത് താഴ്ത്തി, അത്ഭുതത്തിലും ഉന്മാദത്തിലും നിറഞ്ഞ്, ആ മഹാമുനിയുടെ അടുത്തെത്തി.
സുവിനീതതമം പ്രാഹ തത്രൈവ കരുണാന്വിതാ । അശോകമാലിനീ നാമ്നാ അശോകവനദേവതാ
അവിടെ, അത്യന്ത വിനയത്തോടെയും കരുണയോടെയും അവൾ സംസാരിച്ചു. അവളുടെ പേര് അശോകമാലിനി, അശോകവനത്തിലെ ദേവത.
അശോകമാലിന്യുവാച। അശോകകലികായാം തു വസാമ്യസ്യാം മഹാമുനേ । രക്താംബരധരാ നിത്യം രക്തമാലാനുലേപനാ
അശോകമാലിനി പറഞ്ഞു: മഹാമുനിയേ, ഞാൻ ഈ അശോകവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ഞാൻ എപ്പോഴും ചുവപ്പു വസ്ത്രവും ചുവപ്പു പുഷ്പമാലയും ചുവപ്പു ചന്ദനവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
രക്തസിംദൂരകലികാ രക്തോത്പലവതംസിനീ । രക്തമാണിക്യകേയൂര മുകുടാദിവിഭൂഷിതാ
ചുവപ്പു സിന്ദൂരത്തിന്റെ കുരുമുല്ലുകളും, ചുവപ്പു താമരയുടെ കിരീടവും, ചുവപ്പു മാണിക്യങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ കങ്കണങ്ങളും മുകുടവും ഞാൻ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഏകദാ പ്രിയയാ സാര്ദ്ധം വിഹരംത്യോ മധൂത്സവേ । തത്രൈവ മിലിതാ ഗോപബാലികാശ്ചിത്രവാസസഃ
ഒരു ദിവസം, വസന്തോത്സവത്തിൽ പ്രിയനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ മനോഹര വസ്ത്രധാരികളായ ഗോപികമാരെ ഞങ്ങൾ കണ്ടുമുട്ടി.
അഹം ചാശോകമാലാഭിര്ഗോപവേഷധരം ഹരിമ് । രമാരൂപാശ്ച താഃ സര്വാ ഭക്ത്യാ സമ്യഗപൂജയമ്
അശോകപൂമാലകൾ കൊണ്ട് ഞാൻ ഗോപുരൂപിയായ ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു. അവിടെയുള്ള സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും ലക്ഷ്മിയുടെ ഭാവത്തിൽ, ഭക്തിയോടെ അവനെ ആരാധിച്ചു.
തതഃ പ്രഭൃതി ചൈതാസാം മധ്യേ തിഷ്ഠാമി സര്വദാ । ഭൂഷാഭിര്വിവിധാഭിശ്ച തോഷയിത്വാ രമാപതിമ്
അതു മുതൽ ഞാൻ എപ്പോഴും അവരോടൊപ്പം തന്നെയാണ്. വിവിധ ആഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ച് രമാപതിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
പരാത്പരമഹം സര്വം വിജാനാമീഹ സര്വതഃ । ഗോഗോപഗോപികാദീനാം രഹസ്യം ചാപി വേദ്മ്യഹമ്
ഇവിടെ ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ എല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു. പശുക്കൾക്കും ഗോപന്മാർക്കും ഗോപികമാർക്കും ഉള്ള രഹസ്യങ്ങൾ പോലും എനിക്ക് അറിയാം.
തവ ജിജ്ഞാസിതം സര്വം ഹൃദി പ്രത്യഭിഭാഷിതമ് । താം ദേവീമദ്ഭുതാകാരാമദ്ഭുതാനംദദായിനീമ്
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ ഉത്തരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്ഭുതരൂപിണിയായ, അത്ഭുതസന്തോഷം നൽകുന്ന ആ ദേവിയെ—