പ്രത്യേകമക്ഷരം ബ്രഹ്മഹത്യാവംശദവാനലഃ । തം യഃ ശ്രാവയതേ ധീമാംസ്തം ഗുരും സംപ്രപൂജയേത്
പ്രത്യേകമായി ഓരോ അക്ഷരവും ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപത്തിന്റെ വംശം ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയാണ്; അതു വായിക്കുന്നവനെ ഗുരുവായി ആദരിക്കണം.
ശ്രുത്വാ കഥാം വാചകായ ഗവാം ദ്വംദ്വം പ്രദാപയേത് । സപത്നീകായ സംപൂജ്യ വസ്ത്രാലംകാരഭോജനൈഃ
കഥ കേട്ടശേഷം, വായിച്ചവനും ഭാര്യക്കും വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, ഭക്ഷണം എന്നിവ നൽകി, ഒരു ജോടി പശുക്കൾ സമ്മാനിക്കണം.
കുംഡലാഭ്യാം വിരാജംത്യൌ മുദ്രികാഭിരലംകൃതേ । രാമസീതേ സ്വര്ണമയ്യൌ പ്രതിമേ ശോഭനേ വരേ
കുണ്ഡലവും മോതിരവും അണിഞ്ഞു, സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച രാമനും സീതയും ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.
കൃത്വാ തു വാചകായൈവ ദീയതേ ഭോ ദ്വിജോത്തമ । തസ്യ ദേവാശ്ച പിതരോ വൈകുംഠം പ്രാപ്നുയുസ്തദാ
അവയെ നിർമ്മിച്ച് വായിച്ചവനു നൽകണം, മഹാബ്രാഹ്മണനേ; അപ്പോൾ അവന്റെ പിതാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും വൈകുണ്ഠം പ്രാപിക്കും.
ത്വയാ പൃഷ്ടാ രാമകഥാ മയാ തേ കഥിതാ പുരാ । കിമന്യത്കഥ്യതാം ബ്രഹ്മന്പുരതസ്തവ ധീമതഃ
നീ ചോദിച്ച രാമകഥ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി എന്താണ് പറയേണ്ടത്, ധീരനായ ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ?
ശൃണ്വംതി യേ കഥാമേതാം ബ്രഹ്മഹത്യൌഘനാശിനീമ് । തേ യാംതി പരമം സ്ഥാനം യച്ച ദേവൈഃ സുദുര്ലഭമ്
ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ കഥ കേൾക്കുന്നവർ, ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപ്യമല്ലാത്ത പരമസ്ഥാനം നേടുന്നു.
ഗോഘ്നശ്ചാപി സുതഘ്നശ്ച സുരാപോ ഗുരുതല്പഗഃ । ക്ഷണാത്പൂതോ ഭവത്യേവ നാത്ര സംശയിതും ക്ഷമമ്
പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവനും, മകനെയോ മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലുന്നവനും, മദ്യം കുടിക്കുന്നവനും, ഗുരുപത്നിയെ സ്പർശിക്കുന്നവനും, ഒരുപാട് നേരം കാത്തിരിക്കാതെ തന്നെ ശുദ്ധരാവുന്നു; ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖണ്ഡേ ശേഷവാത്സ്യായനസംവാദേ രാമാശ്വമേധേ ശ്രവണപഠനപുണ്യവര്ണനം നാമാഷ്ടഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ ശേഷനും വാത്സ്യായനനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ രാമന്റെ അശ്വമേധയാഗം കേൾക്കുന്നതിന്റെയും വായിക്കുന്നതിന്റെയും ഫലങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന അറുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചുഃ - സമ്യക്ഛ്രുതോ മഹാഭാഗ ത്വത്തോ രാമാശ്വമേധകഃ । ഇദാനീം വദ മാഹാത്മ്യം ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ മഹാത്മനഃ
മഹാഭാഗനേ, രാമന്റെ അശ്വമേധ യാഗത്തെക്കുറിച്ച് നിനക്കു നിന്നു നന്നായി കേട്ടു. ഇപ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
സൂത ഉവാച-। ശൃണ്വംതു മുനിശാര്ദൂലാഃ ശ്രീകൃഷ്ണചരിതാമൃതമ് । ശിവാ പപ്രച്ഛ ഭൂതേശം യത്തദ്വഃ കീര്തയാമ്യഹമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ ശ്രവിക്കൂ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജീവിതം അമൃതംപോലെയാണ്. ശിവനോട് പാർവതി ചോദിച്ചതു ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് വിശദമായി പറയാം.
ഏകദാ പാര്വതീ ദേവീ ശിവം സംസ്നിഗ്ധമാനസാ । പ്രണയേന നമസ്കൃത്യ പ്രോവാച വചനം ത്വിദമ്
ഒരു ദിവസം പാർവതി ദേവി, സ്നേഹപൂർവ്വം മനസ്സോടെ ശിവനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പാര്വത്യുവാച-। അനംതകോടിബ്രഹ്മാംഡ തദ്ബാഹ്യാഭ്യംതരസ്ഥിതേഃ । വിഷ്ണോഃ സ്ഥാനം പരം തേഷാം പ്രധാനം വരമുത്തമമ്
പാർവതി പറഞ്ഞു: അനന്തമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിൽ, അകത്തും പുറത്തും, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമാധാമം അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനവും ഉന്നതവുമാണ്.
യത്പരം നാസ്തി കൃഷ്ണസ്യ പ്രിയം സ്ഥാനം മനോരമമ് । തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി കഥയസ്വ മഹാപ്രഭോ
കൃഷ്ണന് ഏറ്റവും പ്രിയവും മനോഹരവുമായ സ്ഥലം അതിൽ പരമമായതാണു; അതിനെക്കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാപ്രഭുവേ, ദയവായി പറയൂ.
ഈശ്വര ഉവാച-। ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം ഗുഹ്യം പരമാനംദകാരകമ് । അത്യദ്ഭുതം രഹഃസ്ഥാനമാനംദം പരമം പരമ്
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഏറ്റവും രഹസ്യവും, അതിലും രഹസ്യമായതും, പരമാനന്ദം നൽകുന്നതും, അത്ഭുതകരമായും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലം അതാണ്.
ദുര്ലഭാനാം ച പരമം ദുര്ലഭം മോഹനം പരമ് । സര്വശക്തിമയം ദേവി സര്വസ്ഥാനേഷു ഗോപിതമ്
ദുര്ലഭമായതിൽ പോലും ഏറ്റവും അപൂർവ്വവും, ഏറ്റവും ആകർഷകവുമായതും, സകലശക്തികളും നിറഞ്ഞതും, എല്ലായിടത്തും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമാണ്, ദേവിയേ.
സാത്വതാം സ്ഥാനമൂര്ദ്ധന്യം വിഷ്ണോരത്യംതദുര്ലഭമ് । നിത്യം വൃംദാവനം നാമ ബ്രഹ്മാംഡോപരി സംസ്ഥിതമ്
സാത്വതന്മാരുടെ ഉന്നതമായ സ്ഥലം, വിഷ്ണുവിന് അത്യന്തം അപൂർവ്വമായത്, എന്നെന്നേക്കും വൃന്ദാവനം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു, അത് ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പൂര്ണബ്രഹ്മസുഖൈശ്വര്യം നിത്യമാനംദമവ്യയമ് । വൈകുംഠാദി തദംശാംശം സ്വയം വൃംദാവനം ഭുവി
പൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മാനന്ദവും ഐശ്വര്യവും, ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായത് വൃന്ദാവനത്തിൽ തന്നെയാണ്; വൈകുണ്ഠാദികൾ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
ഗോലോകൈശ്വര്യം യത്കിംചിദ്ഗോകുലേ തത്പ്രതിഷ്ഠിതമ് । വൈകുംഠവൈഭവം യദ്വൈ ദ്വാരികായാം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
ഗോലോകത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം എല്ലാം ഗോകുലത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; വൈകുണ്ഠത്തിന്റെ മഹത്വം ദ്വാരകയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
യദ്ബ്രഹ്മപരമൈശ്വര്യം നിത്യം വൃംദാവനാശ്രയമ് । കൃഷ്ണധാമപരം തേഷാം വനമധ്യേ വിശേഷതഃ
ബ്രഹ്മന്റെ പരമമായ ഐശ്വര്യം എന്നും വൃന്ദാവനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; കൃഷ്ണന്റെ ഉന്നതമായ സ്ഥലം അതിൽ, വനത്തിന്റെ നടുവിലാണ് പ്രത്യേകമായി.
തസ്മാത്ത്രൈലോക്യമധ്യേ തു പൃഥ്വീ ധന്യേതി വിശ്രുതാ । യസ്മാന്മാഥുരകം നാമ വിഷ്ണോരേകാംതവല്ലഭമ്
അതിനാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ ഭൂമി ഭാഗ്യവതിയാണ് എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്, കാരണം വിഷ്ണുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയമായ മഥുരാ നഗരം ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സ്വസ്ഥാനമധികം നാമധേയം മാഥുരമംഡലമ് । നിഗൂഢം വിവിധം സ്ഥാനം പുര്യഭ്യംതരസംസ്ഥിതമ്
മഥുരയുടെ പ്രദേശം വിഷ്ണുവിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്വന്തം സ്ഥലം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്; അതൊരു ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന, വൈവിധ്യമാർന്ന സ്ഥലം, നഗരത്തിനകത്താണ്.
സഹസ്രപത്രകമലാകാരം മാഥുരമംഡലമ് । വിഷ്ണുചക്രപരിഭ്രാമാദ്ധാമ വൈഷ്ണവമദ്ഭുതമ്
മഥുരയുടെ പ്രദേശം ആയിരം ദളങ്ങളുള്ള താമരപൂവുപോലെയാണ്; വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ വൈഷ്ണവത്വം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കര്ണികാപര്ണവിസ്താരം രഹസ്യദ്രുമമീരിതമ് । പ്രധാനം ദ്വാദശാരണ്യം മാഹാത്മ്യം കഥിതം ക്രമാത്
അതിന്റെയും നടുവും ദളങ്ങളും രഹസ്യമായ കാട്ടായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; പ്രധാനപ്പെട്ട പന്ത്രണ്ട് കാടുകളുടെ മഹത്വം ക്രമമായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭദ്ര ശ്രീ ലോഹ ഭാംഡീര മഹാതാല ഖദീരകാഃ । ബകുലം കുമുദം കാമ്യം മധു വൃംദാവനം തഥാ
ഭദ്ര, ശ്രീ, ലോഹ, ഭാണ്ഡീര, മഹാതാല, ഖദീര, ബകുല, കുമുദ, കാമ്യ, മധു, വൃന്ദാവനം എന്നിവയാണ്.
ദ്വാദശൈതാവതീ സംഖ്യാ കാലിംദ്യാഃ സപ്ത പശ്ചിമേ । പൂര്വേ പംചവനം പ്രോക്തം തത്രാസ്തി ഗുഹ്യമുത്തമമ്
ഈ പന്ത്രണ്ട് കാടുകൾ ഇങ്ങനെ എണ്ണപ്പെടുന്നു: യമുനയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഏഴ്, കിഴക്ക് അഞ്ചു; അവിടെയാണ് ഏറ്റവും രഹസ്യമായത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
മഹാരണ്യം ഗോകുലാഖ്യം മധു വൃംദാവനം തഥാ । അന്യച്ചോപവനം പ്രോക്തം കൃഷ്ണക്രീഡാരസസ്ഥലമ്
ഗോകുലം എന്ന മഹാവനം, മധു, വൃന്ദാവനം, കൂടാതെ മറ്റൊരു ഉപവനം എന്നിവ കൃഷ്ണന്റെ ക്രീഡകളുടെ രസസ്ഥലങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
കദംബഖംഡനം നംദവനം നംദീശ്വരം തഥാ । നംദനംദനഖംഡം ച പലാശാശോകകേതകീ
കദംബക്കാട്, നന്ദവനം, നന്ദീശ്വരം, അതുപോലെ തന്നെ നന്ദനന്ദനവനം, കൂടാതെ പലാശം, അശോകം, കേതകി ഇവയും ഉണ്ട്.
സുഗംധമാനസം കൈലമമൃതം ഭോജനസ്ഥലമ് । സുഖപ്രസാധനം വത്സഹരണം ശേഷശായികമ്
സുഗന്ധമുള്ള മനസ്സരസ്സ്, കൈലാസത്തിലെ അമൃതം, ഭോജനത്തിനുള്ള സ്ഥലം, സന്തോഷം പകരുന്ന ഇടം, കിടാവിനെ മോഷ്ടിച്ച സംഭവം, ശേഷനിൽ കിടക്കുന്ന പീഠം ഇവയും ഉണ്ട്.
ശ്യാമപൂര്വോ ദധിഗ്രാമശ്ചക്രഭാനുപുരം തഥാ । സംകേതം ദ്വിപദം ചൈവ ബാലക്രീഡനധൂസരമ്
ശ്യാമപൂർവം, തയിരിന്റെ ഗ്രാമം, ചക്രഭാനുവിന്റെ നഗരം, കൂടിച്ചേരാനുള്ള സ്ഥലം, ഇരുകാലികൾ, കുട്ടികൾ കളിച്ചുള്ള പൊടിപടലങ്ങൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്.
കാമദ്രുമം സുലലിതമുത്സുകം ചാപി കാനനമ് । നാനാവിധരസക്രീഡാ നാനാലീലാരസസ്ഥലമ്
കാമദ്രുമം എന്ന മനോഹരമായ വൃക്ഷം, അതുപോലെ ആകാംക്ഷയുള്ള കാട്,色色മായ രസകരമായ കളികൾ,色色മായ വിനോദങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇവയും ഉണ്ട്.