ദിവ്യശസ്ത്രാണി ചിച്ഛേദ ബാണൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ । തേഷാം ശിരോധരാ നാഗാനശ്വാംശ്ചൈവ തരസ്വിനഃ
അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദിവ്യായുധങ്ങൾ വെട്ടിക്കളഞ്ഞു; അവരുടെയെല്ലാം ആനകളുടെയും വേഗമുള്ള കുതിരകളുടെയും കഴുത്തുകൾ—
ചക്രേണൈവ പ്രചിച്ഛേദ വീര്യവാന്പുരുഷോത്തമഃ । കേചിച്ചക്രേണ സംഛിന്നാസ്തഥാന്യേ ശരതാഡിതാഃ
ശക്തനായ പുരുഷോത്തമൻ ചക്രംകൊണ്ടു തന്നെ അവയെ വെട്ടി; ചിലരെ ചക്രംകൊണ്ട്, മറ്റുള്ളവരെ അമ്പുകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു.
ഗദയാ നിഹതാഃ കേചിദ്രാക്ഷസാസ്തദ്രണാജിരേ । ഏവം തേ രാക്ഷസാഃ സര്വേ പാതിതാ ധരണീതലേ
അന്നേരം ചില രാക്ഷസന്മാർ ഗദകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണു; ഇങ്ങനെ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ഭൂമിയിൽ വീണു.
ശക്രോത്സൃഷ്ടേന വജ്രേണ നിര്ഭിന്നാ ഇവ ഭൂധരാഃ । നിഹത്യ ദാനവാന്സര്വാന്പുംഡരീകായതേക്ഷണഃ
ഇന്ദ്രൻ വിടുന്ന വജ്രംപോലെ പർവതങ്ങൾ പിളർന്നതുപോലെ, കമലനയനനായ ഭഗവാൻ എല്ലാ ദാനവന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
പാഞ്ചജന്യം മഹാശംഖം പ്രദധ്മൌ പുരുഷോത്തമഃ । തതഃ സ നരകോ ദൈത്യോ ധനുരാദായ വീര്യവാന്
പുരുഷോത്തമൻ മഹാശംഖമായ പാഞ്ചജന്യം ഊതി; പിന്നെ വീരനായ നരകാസുരൻ തന്റെ വില്ലെടുത്തു.
ദിവ്യം സ്യംദനമാരുഹ്യ യയൌ യുദ്ധായ കേശവമ് । തയോര്യുദ്ധമഭൂദ്ഘോരം തുമുലം ലോമഹര്ഷണമ്
ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി, അവൻ കേശവനോടു യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു; അവരുടെ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകവും ഗർജ്ജനയോടെ രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായിരുന്നു.
ബഹുഭിര്ബാണസാഹസ്രൈര്മേഘയോരിവ വര്ഷതോഃ । തതോഽര്ദ്ധചംദ്ര ബാണേന വാസുദേവഃ സനാതനഃ
രണ്ടുവശത്തുനിന്നും ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ വീണു; പിന്നെ ശാശ്വതനായ വാസുദേവൻ അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട്—
തസ്യ രാക്ഷസമുഖ്യസ്യ ധനുശ്ചിച്ഛേദ വീര്യവാന് । സസര്ജാസ്ത്രം മഹാദിവ്യം നരകസ്യ മഹോരസി
ആ പ്രധാന രാക്ഷസന്റെ വില്ല് ശക്തനായ ഭഗവാൻ വെട്ടിക്കളഞ്ഞു; വലിയ ദിവ്യായുധം എടുത്തു നരകന്റെ വിശാലമായ നെഞ്ചിൽ പ്രയോഗിച്ചു.
സ തേന ഭിന്നഹൃദയഃ പപാതോര്വ്യാം മഹാസുരഃ । ശക്രവജ്രേണ നിര്ഭിന്നോ മഹാചല ഇവോന്നദന്
അവൻ്റെ ഹൃദയം തുളച്ച് ഇന്ദ്രൻ്റെ വജ്രംപോലെ ആ മഹാസുരൻ നിലംപതിച്ചു വീണു. ഉച്ചത്തിൽ കൂവുന്ന വലിയ പർവതംപോലെ അവൻ ഇടിച്ചുവീണു.
ഉപഗമ്യ തതഃ കൃഷ്ണഃ സമീപം തസ്യ രക്ഷസഃ । ഭൂമ്യാ സംപ്രാര്ഥിതഃ പ്രാഹ വരം വൃണ്വിതി രാക്ഷസമ് । സ ചാഹ രാക്ഷസഃ കൃഷ്ണം ഗരുഡോപരി സംസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണൻ ആ രാക്ഷസൻ നിലത്തുവീണിരിക്കുന്നതിന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. ഭൂമി അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, കൃഷ്ണൻ അവനോട്, 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ന മേ കൃത്യം വരേണാസ്തി നരകോഽഹം തഥാപി ച । അന്യലോകഹിതാര്ഥായ വൃണേഽഹം വരമുത്തമമ്
ഗരുഡൻമേൽ നില്ക്കുന്ന രാക്ഷസൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് വരം ആവശ്യമില്ല, ഞാൻ നരകനാണ്. എന്നാലും, മറ്റു ലോകങ്ങൾക്കു നല്ലതാകാൻ ഞാൻ ഉത്തമമായൊരു വരം ചോദിക്കുന്നു.'
മൃതാഹനി തു മേ കൃഷ്ണ സര്വഭൂതേശ്വരേശ്വര । യേ നരാ മംഗലസ്നാനം കുര്വംതി മധുസൂദന । ന തേഷാം നിരയപ്രാപ്തിര്ഭവത്വേവം ഭയാപഹ
'സകലഭൂതങ്ങളുടെ നാഥനായ കൃഷ്ണാ, എന്റെ മരണദിനത്തിൽ, മധുസൂദനാ, മംഗളസ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്ക് നരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരരുതേ. ഭയമില്ലാത്തവരാകട്ടെ.'
മഹാദേവ ഉവാച- ഏവമസ്ത്വിതി ഗോവിംദോ ദദൌ തസ്മൈ വരം പ്രഭുഃ । തതഃ പശ്യന്ഹരേഃ സാക്ഷാച്ഛരദംബുജ സന്നിഭൌ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ.' ഗോവിന്ദൻ ആ വരം അവനു നൽകി. പിന്നെ, ശരദൃതുവിലെ താമരപൂവ് പോലെ തെളിഞ്ഞ ഹരിയുടെ കാൽ നോക്കി—
ചരണൌ വജ്രവൈഡൂര്യ്യനൂപുരാഭ്യാം വിരാജിതൌ । അര്ചിതൌ വിധിരുദ്രാദ്യൈസ്ത്രിദശൈര്മുനിഭിസ്തഥാ
വജ്രവൈഡൂര്യവും പൂവഴിയും ചേർന്ന നൂപ്പുരകൾ അണിഞ്ഞ, ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും മുനിമാരും ആരാധിച്ച ആ കാൽ—
ത്യക്ത്വാ പ്രാണാന്മഹീപുത്രഃ സാരൂപ്യമഗമദ്ധരേഃ । തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ ഹര്ഷനിര്ഭരമാനസാഃ
ഭൂമിയുടെ മകൻ ജീവൻ വിട്ടു, ഹരിയോടു സാമ്യം നേടി. അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവതകളും സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ—
വവൃഷുഃ പുഷ്പവര്ഷാണി തുഷ്ടുവുശ്ച മഹര്ഷയഃ । പ്രവിശ്യ നഗരം തസ്യ കൃഷ്ണഃ കമലലോചനഃ
പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു, മഹർഷിമാർ സ്തുതികൾ അർപ്പിച്ചു. കമലനേത്രനായ കൃഷ്ണൻ അവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ബലാത്തേന ഗൃഹീതാനി രത്നാനി ത്രിദിവൌകസാമ് । കുംഡലേ ദേവമാതുശ്ച തഥൈവോച്ചൈഃശ്രവോ ഹയമ്
അവൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് ദേവന്മാരുടെ രത്നങ്ങൾ, ദേവമാതാവിന്റെ കുണ്ഡലങ്ങൾ, ഉച്ചൈശ്രവസ് എന്ന കുതിരയും എടുത്തു.
ഐരാവതം ഗജശ്രേഷ്ഠം പ്രദീപ്തം മണിപര്വതമ് । സര്വമേതദ്യദുശ്രേഷ്ഠോ ദദൌ ശക്രായ വജ്രിണേ
ഏറാവതം എന്ന മികച്ച ആനയും, പ്രകാശമുള്ള രത്നപർവതവും—ഇതെല്ലാം യദുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണൻ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനു നൽകി.
പാര്ഥിവാന്സര്വരാഷ്ട്രേഭ്യോ ജിത്വാഽസൌ നരകോ ബലീ । കന്യാഷോഡശസാഹസ്രം ഹൃതവാന്നരകസ്തദാ
ബലവാനായ നരകൻ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, പതിനാറായിരം യുവതികളെ അപ്പഹരിച്ചു.
സന്നിരുദ്ധാസ്തു താഃ സര്വാ നരകാംതഃപുരേ തദാ । ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണം മഹാവീര്യം കംദര്പശതസംനിഭമ്
അവരെല്ലാം നരകന്റെ അകത്തു കൊട്ടാരത്തിൽ തടവിലായിരുന്നു. മഹാവീരനായ, നൂറുകാമദേവന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ള കൃഷ്ണനെ കണ്ടു—
ഭര്താരം വവ്രിരേ സര്വാഃ പതിം വിശ്വസ്യ സര്വഗമ് । ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ഗോവിംദോഽനംതരൂപവാന്
അവരെല്ലാവരും ലോകത്തിലെ എല്ലായിടത്തും എത്തുന്ന ഭർത്താവായ കൃഷ്ണനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. അതേ സമയത്ത്, ഗോവിന്ദൻ അനേകം രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു—
താസാം കരഗ്രഹം ചക്രേ വിധിനാ പുരുഷോത്തമഃ । നരകസ്യ സുതാഃ സര്വേ പുരസ്കൃത്യ മഹീം തദാ
പുരുഷോത്തമൻ ആ സ്ത്രീകളെ ആചാരപ്രകാരം കൈപിടിച്ചു. പിന്നെ, നരകന്റെ പുത്രിമാരെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്ന്—
ഗോവിംദം ശരണം ജഗ്മുസ്താനരക്ഷദ്ഘൃണാനിധിഃ । തദ്രാജ്യേ സ്ഥാപ്യ താന്സര്വാന്പൃഥിവ്യാ വാക്യ ഗൌരവാത്
നരകനെ സംഹരിച്ച കരുണാനിധിയായ ഗോവിന്ദനെ അവർ അഭയം തേടി. അവരുടെ വാക്ക് മാനിച്ച്, അവരെല്ലാം രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
ഐന്ദ്രം വിമാനമാരോപ്യ താശ്ച സര്വാ വരസ്ത്രിയഃ । ദേവദൂതൈര്മഹാഭാഗൈര്ദ്വാരവത്യാം ന്യവേശയത്
ഇന്ദ്രന്റെ ആകാശയാനത്തിൽ അവരെല്ലാം കയറ്റി, ദൈവദൂതന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ, അവരെ ദ്വാരകയിൽ പാർപ്പിച്ചു.
വൈനതേയം സമാരുഹ്യ സത്യയാ സഹ കേശവഃ । സ്വര്ലോകം പ്രയയൌ തൂര്ണം ദ്രഷ്ടും താം ദേവമാതരമ്
വിനതയുടെ പുത്രനായ ഗരുഡനിൽ കയറി, സത്യയോടൊപ്പം കേശവൻ ദൈവമാതാവിനെ കാണാൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി.
പ്രവിശ്യ നഗരീം തത്ര ദേവരാജ്ഞോ ജനാര്ദനഃ । അവരുഹ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാത്പത്ന്യാ സഹ മഹാബലഃ
അവിടെ, ദേവരാജാവിന്റെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, മഹാബലശാലിയായ ജനാർദ്ദനൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഗരുഡനിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
വവംദേ മാതരം തത്ര വംദ്യാം താം ത്രിദിവൌകസാമ് । സംപരിഷ്വജ്യ ബാഹുഭ്യാമദിതിഃ പുത്രവത്സലാ
അവിടെ, സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്ന അമ്മയായ ആദിതിയെ, മകൻപോലെ സ്നേഹത്തോടെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
നിവേശ്യാസനമുഖ്യേ തു പൂജയാമാസ ഭക്തിതഃ । ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാഃ ശതക്രതുപുരോഗമാഃ
അവളെ പ്രധാന സ്ഥാനത്ത് ഇരുത്തി, ഭക്തിയോടെ ആദരിക്കുകയും, ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ഇന്ദ്രൻമാർ എന്നിവർ ചേർന്ന് പൂജിച്ചു.
തത്ര സംപൂജയാമാസുര്യഥാര്ഹം പരമേശ്വരമ് । ശചീഗൃഹം സമാഗമ്യ സത്യഭാമാ യശസ്വിനീ
അവിടെ, അവൻ ഉചിതമായി പരമേശ്വരനെ ആരാധിച്ചു; പ്രശസ്തയായ സത്യഭാമ ശചിയുടെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തയാ സമര്ചിതാ ദേവ്യാ സമാസീനാ സുഖാസനേ । തസ്മിന്കാലേ സുപുഷ്പാണി പാരിജാതസ്യ കിംകരാഃ
ദേവിയായ ശചി ആദരിച്ചതിനുശേഷം, സത്യഭാമ സുഖകരമായ ഇരിപ്പിൽ ഇരുന്നു; അപ്പോൾ പാരിജാതത്തിന്റെ സേവകർ മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു.