സംജ്ഞാം പ്രാപ്തം തു സംവീക്ഷ്യ രാമചംദ്രം സുദുഃഖിതമ് । ഉവാച ദുഃഖനാശായ വാക്യം തു സുമനോഹരമ്
രാമൻ തിരിച്ചെത്തിയതും, അത്രയും ദുഃഖിതനാണെങ്കിലും, ഭരതൻ അവന്റെ ദുഃഖം അകറ്റാൻ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
കോഽയം വൈ രജകഃ കിംതു വാച്യം വാക്യം യഥാബ്രവീത് । ജിഹ്വാച്ഛേദം കരിഷ്യാമി ജാനകീവാച്യകാരിണഃ
ആ വസ്ത്രധോവകൻ ആരാണ്? അവൻ എന്താണ് പറഞ്ഞത്? സീതയെക്കുറിച്ച് അപവാദം പറഞ്ഞവന്റെ നാവു ഞാൻ മുറിച്ചുകളയും.
തദാ രാമോഽബ്രവീദ്വാക്യം രജകസ്യ മുഖോദ്ഗതമ് । ശ്രുതം ചാരേണ തത്സര്വം ഭരതായ മഹാത്മനേ
അപ്പോൾ രാമൻ വസ്ത്രധോവകന്റെ വായിൽ നിന്നു പുറത്ത് വന്ന വാക്കുകൾ, ചാരൻ കേട്ടതൊക്കെയും മഹാത്മാവായ ഭരതനോട് പറഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ ഭരതഃ പ്രാഹ ഭ്രാതരം ദുഃഖശോകിനമ് । ജാനകീവഹ്നിശുദ്ധാഭൂല്ലംകായാം വീരപൂജിതാ
അത് കേട്ടു, ഭരതൻ ദു:ഖത്തിൽ ആഴമായ സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു: 'ലങ്കയിൽ സീതാ അഗ്നിപരീക്ഷയിലൂടെ ശുദ്ധയായിരുന്നു, വീരന്മാർ അവളെ ആദരിച്ചു.'
ബ്രഹ്മാബ്രവീദിയം ശുദ്ധാ പിതാ ദശരഥസ്തവ । കഥം സാ രജകോക്തിത്വാദ്ധാതവ്യാ ലോകപൂജിതാ
'ബ്രഹ്മാവും നിന്റെ അച്ഛനായ ദശരഥനും അവൾ ശുദ്ധയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ലോകം ആദരിക്കുന്ന സീതയെ വസ്ത്രധോവകന്റെ വാക്കുകൾക്കായി ഉപേക്ഷിക്കാമോ?'
ബ്രഹ്മാദിസംസ്തുതാ കീര്തിസ്തവലോകാന്പുനാതി ഹി । സാ കഥം രജകോക്ത്യാ വൈ കലുഷാദ്യ ഭവിഷ്യതി
'ബ്രഹ്മാദികൾ സ്തുതിച്ച അവളുടെ കീർത്തി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള സീതയെ ഒരു വസ്ത്രധോവകന്റെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് എങ്ങനെ അശുദ്ധയാക്കാം?'
തസ്മാത്ത്യജ മഹാദുഃഖം സീതാവാച്യസമുദ്ഭവമ് । കുരു രാജ്യം തയാ സാര്ധമംതര്വത്ന്യാ സുഭാഗ്യയാ
'അതിനാൽ, സീതയെക്കുറിച്ചുള്ള അപവാദത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വലിയ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഭാഗ്യശാലിയായ ഭാര്യയുമായി ചേർന്ന് രാജ്യം ഭരിക്കൂ.'
ത്വം കഥം സ്വശരീരം തു ഹാതുമിച്ഛസി ശോഭനമ് । വയം ഹതാഃ സ്മ സര്വേഽദ്യ ത്വാം വിനാ ദുഃഖനാശകമ്
'നിന്റെ ഈ ഉത്തമമായ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ നീ എങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? നീ ഇല്ലാതെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മരിച്ചവരുപോലെയാണ്, നീയാണല്ലോ ഞങ്ങളുടെ ദുഃഖം അകറ്റുന്നത്.'
ക്ഷണം സീതാ ന ജീവേത ത്വാം വിനാ സുമഹോദയാ । തസ്മാത്പതിവ്രതാ സാകം ഭുനക്തു വിപുലാം ശ്രിയമ്
'വളെ വലിയ ഭാഗ്യവതിയായ സീത, നിന്നില്ലാതെ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കില്ല. അതിനാൽ, ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയായ അവൾക്കൊപ്പം നീ സമൃദ്ധിയോടെ ജീവിക്കണം.'
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ ഭരതസ്യ ച ധാര്മികഃ । പുനരേവ ജഗാദേമം വാക്യം വാക്യവിദാം വരഃ
ഭരതന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ധാർമ്മികനായ രാമൻ, വാക്കുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യത്ത്വം കഥയസി ഭ്രാതസ്തത്സര്വം ധര്മസംയുതമ് । പരം യദ്വച്മ്യഹം വാക്യം തത്കുരുഷ്വ മമാജ്ഞയാ
'സഹോദരാ, നീ പറയുന്നതെല്ലാം ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ചുള്ളതാണ്. പക്ഷേ, ഞാൻ ഇനി പറയുന്ന കാര്യം എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ചെയ്യണം.'
ജാനാമ്യേനാം വഹ്നിശുദ്ധാം പവിത്രാം ലോകപൂജിതാമ് । ലോകാപവാദാദ്ഭീതോഽഹം ത്യജാമി സ്വാം തു ജാനകീമ്
'അഗ്നിപരീക്ഷയിലൂടെ ശുദ്ധയാണെന്നും, ലോകം ആദരിക്കുന്നവളാണെന്നും ഞാൻ അറിയുന്നു. എങ്കിലും, ജനങ്ങളുടെ അപവാദം ഭയന്ന് ഞാൻ എന്റെ സീതയെ ഉപേക്ഷിക്കണം.'
തസ്മാത്കരേ ശിതം ധൃത്വാ കരവാലം സുദാരുണമ് । ശിരശ്ഛിംധ്യഥവാ ജായാം ജാനകീം മുംച വൈ വനേ
'അതിനാൽ, കയ്യിൽ മൂർച്ചയുള്ള ഭയങ്കരമായ വാൾ എടുത്ത്, എന്റെ തല മുറിച്ചുകളയുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ സീതയെ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യൂ.'
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ രാമസ്യ ഭരതോഽപതത് । മൂര്ച്ഛിതഃ സന്ക്ഷിതൌ ദേഹേ കംപയുക്തഃ സബാഷ്പകഃ
രാമന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭരതൻ നിലത്ത് വീണു, ശരീരം വിറച്ച്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ, അവൻ ബോധം നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
വാത്സ്യായന ഉവാച। ജഗത്പവിത്രസത്കീര്തി ജാനക്യാ വാച്യവാചനമ് । കഥം സമകരോത്സ്വാമീ തന്മേ കഥയ സുവ്രത
വാത്സ്യായനൻ പറഞ്ഞു: ലോകത്തെ വിശുദ്ധവും പ്രശസ്തവുമായ ജനകിയുടെ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് സ്വാമി നിർവഹിച്ചത് എന്ന് ദയവായി എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ, സദാചാരമുള്ളവളേ.
യഥാ മേ മനസഃ സൌഖ്യം ഭവിഷ്യതി സുശോഭനമ് । തഥാ കുരുഷ്വ ശേഷാദ്യ ത്വന്മുഖാന്നിഃസൃതാമൃതമ് । പിബതസ്തൃപ്തിരേവ സ്യാദ്യയാ സംസൃതികൃം തനമ്
എന്റെ മനസ്സിന് ഉത്തമമായ സന്തോഷം ലഭിക്കേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഇനി ശേഷിക്കുന്നതും നീ പറയണം. നിന്റെ വായിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്ന അമൃതം ഞാൻ ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ, അതിനാൽ ഈ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ശേഷ ഉവാച। മിഥിലായാം മഹാപുര്യാം ജനകോ നാമ ഭൂപതിഃ । തസ്യാം കരോതി സദ്രാജ്യം ധര്മേണാരാധയന്പ്രജാഃ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: മിഥില എന്ന മഹാനഗരിയിൽ ജനക എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ധർമ്മപാലനത്തിലൂടെ رعജ്യം ഭരിച്ച് ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തസ്യ സംകര്ഷതോ ഭൂമിം സീതയാ ദീര്ഘമുഖ്യയാ । സീരധ്വജസ്യ നിരഗാത്കുമാരീ ഹ്യതിസുംദരീ
അവൻ നിലം ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നീണ്ട ഉഴവുപാതയിൽ നിന്ന് അത്യന്തം സുന്ദരിയായ ഒരു പെൺകുട്ടി, സീത, പുറത്തുവന്നു.
തദാത്യംതം മുദം പ്രാപ്തഃ സീരകേതുര്മഹീപതിഃ । സീതാ നാമാകരോത്തസ്യാ മോഹിന്യാ ജഗതഃ ശ്രിയഃ
അന്നേരം സീരകേതു എന്ന രാജാവിന് അത്യന്തം സന്തോഷം ലഭിച്ചു. ലോകത്തിലെ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ആകർഷണത്തിന്റെയും രൂപമായ അവളെ അവൻ സീത എന്ന് പേരിട്ടു.
സൈകദോദ്യാനവിപിനേ ഖേലംതീ സുമനോഹരാ । അപശ്യത്സ്വമനഃകാംതം ശുകശുക്യോര്യുഗം വദത്
ഒരു ദിവസം, സീത മനോഹരമായോരു തോട്ടത്തിൽ കളിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ഒരു കിളിക്കുടുംബം അവൾ കണ്ടു.
അത്യംതം ഹര്ഷമാപന്നമത്യംതം കാമലോലുപമ് । പരസ്പരം ഭാഷമാണം സ്നേഹേന ശുഭയാ ഗിരാ
അവ കിളികൾ പരസ്പരം അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെയും ആസ്വാദനത്തോടെയും, സ്നേഹപൂർവ്വം മധുരമായ വാക്കുകൾ സംസാരിച്ചു.
രമമാണം തദാ യുഗ്മം നഭസി ക്ഷിപ്രവേഗതഃ । സമുത്പതന്നഗോപസ്ഥേ സ്ഥിതം ശബ്ദം ചകാര തത്
അവ കിളികൾ ആകാശത്ത് വേഗത്തിൽ പറന്ന്, ഒരു മരക്കൊമ്പിൽ ഇരുന്നു സന്തോഷത്തോടെ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിച്ചു.
രാമോ മഹീപതിര്ഭൂമൌ ഭവിഷ്യതി മനോഹരഃ । തസ്യ സീതേതി നാമ്നാ തു ഭവിഷ്യതി മഹേലികാ
ഭൂമിയിൽ മനോഹരനായ ഒരു രാജാവ് രാമൻ ജനിക്കും; അവന്റെ ഭാര്യ സീത എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
സ തയാ സഹ വര്ഷാണാം സഹസ്രാണ്യേകയുഗ്ദശ । രാജ്യം കരിഷ്യതേ ധീമാന്കര്ഷന്ഭൂമിപതീന്ബലീ
അവളോടൊപ്പം ആ ധീരനും ശക്തനും ആയ രാജാവ് പതിനൊന്നായിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിക്കും, മറ്റു രാജാക്കളെ കീഴടക്കി.
ധന്യാ സാ ജാനകീ ദേവീ ധന്യോഽസൌ രാമസംജ്ഞിതഃ । യൌ പരസ്പരമാപന്നൌ പൃഥിവ്യാം രംസ്യതോ മുദാ
ആ ജനകിദേവിയും രാമൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നവനും ഭാഗ്യശാലികളാണ്; ഇരുവരും പരസ്പരം പ്രാപിച്ച് ഭൂമിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ഇതി സംഭാഷ്യമാണം തു ശുകയുഗ്മം തു മൈഥിലീ । ജ്ഞാത്വേദം ദേവതായുഗ്മം വാണീം തസ്യ വിലോക്യ ച
ഈ സംഭാഷണം കേട്ടു, മൈഥിലി ആ കിളിക്കുടുംബം ദൈവികരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവരുടെ വാക്കുകളും പെരുമാറ്റവും ശ്രദ്ധിച്ചു.
മദീയാസ്തു കഥാ രമ്യാഃ കുരുതേ ശുകയോര്യുഗമ് । ഏതദ്ഗൃഹീത്വാ പൃച്ഛാമി സര്വം വാക്യം ഗതാര്ഥകമ്
എന്റെ കഥകൾ മനോഹരമാണ്; ഈ കിളികൾ അതു ആവർത്തിക്കുന്നു. ഇതു മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ അവരെ മുഴുവനായി ചോദ്യം ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു.
ഏവം വിചാര്യ സാ സ്വീയാഃ സഖീഃ പ്രതിജഗാദ ഹ । ഗൃഹ്ണംതു ശനകൈരേതത്പക്ഷിയുഗ്മം മനോഹരമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, അവൾ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോട് പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് ഈ മനോഹരമായ കിളിക്കുടുംബം പതിയെ പിടിക്കാം.'
സഖ്യസ്താസ്തദ്ഗിരിം ഗത്വാ ഗൃഹ്ണന്പക്ഷിയുഗം വരമ് । നിവേദയാമാസുരിദം സ്വസഖ്യാഃ പ്രിയകാമ്യയാ
അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ ആ മരത്തിലേക്ക് പോയി, ആ മനോഹരമായ കിളിക്കുടുംബം പിടിച്ചു, സ്നേഹത്താൽ അവരുടെ പ്രിയ സുഹൃത്തിക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
ബഹുധാ വിവിധാഞ്ഛബ്ദാന്കുര്വദ്വീക്ഷ്യ മനോഹരമ് । ആശ്വാസയാമാസ തദാ പപ്രച്ഛ തദിദം വചഃ
അവ കിളികൾ പലവിധ മനോഹര ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് കണ്ടു, അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു: