തേ പ്രത്യഹം രാമകഥാഃ ശൃണ്വംതഃ സുമനോഹരാഃ । തദ്ദിനേ ഗതവംതസ്തു ധനാഢ്യസ്യ ഗൃഹം മഹത്
പ്രതിദിനം രാമന്റെ മനോഹരമായ കഥകൾ അവർ ആസ്വദിച്ചു. ആ ദിവസം അവർ ധനികന്റെ വലിയ വീട്ടിലേക്കാണ് പോയത്.
ദീപം വീക്ഷ്യ പ്രജ്വലംതം വചനം വീക്ഷ്യ മാനുഷമ് । സ്ഥിതാസ്തത്ര ക്ഷണം ചാരാഃ സമശൃണ്വന്യശോ ഭൃശമ്
അവിടെ വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചവും മനുഷ്യരുടെ സംസാരവും കണ്ടു, ചാരന്മാർ കുറച്ചു നേരം അവിടെ നിന്നു, ആലോചനകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
തത്ര കാചന വാമാക്ഷീ ബാലകം പ്രതി ഹര്ഷിതാ । സ്തനം ധയംതം നിജഗൌ വാക്യം തു സുമനോഹരമ്
അവിടെ മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ഒരു സ്ത്രീ, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ കുഞ്ഞിനെ മുലകുടിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെ, അതീവ സുന്ദരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പിബ പുത്ര യഥേഷ്ടം ത്വം സ്തന്യം മമ മനോഹരമ് । പശ്ചാത്തവ സുദുഷ്പ്രാപം ഭവിഷ്യതി മമാത്മജ
എൻറെ മകനേ, നീ എത്ര വേണമെങ്കിലും ഈ രുചികരമായ പാൽ കുടിക്കൂ. കാരണം, പിന്നീട് ഈ പാൽ കിട്ടാൻ നിനക്ക് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാകും.
ഏതത്പുര്യാഃ പതീ രാമോ നീലോത്പലദലപ്രഭഃ । തത്പുരീസ്ഥജനാനാം തു ന ഭവിഷ്യതി വൈ ജനുഃ
ഈ നഗരത്തിന്റെ രക്ഷകനായ രാമൻ, നീലതാമരയുടെ ഇലപോലെ ദീപ്തിയുള്ളവൻ, ഈ നഗരത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകാൻ അനുവദിക്കില്ല.
ജന്മാഭാവാത്കഥം പാനം സ്തന്യസ്യ ഭുവി ജായതേ । തസ്മാത്പിബ മുഹുഃ സ്തന്യം ദുര്ല്ലഭം ഹൃദി മന്യ ച
വീണ്ടും ജനനം ഇല്ലെങ്കിൽ, ഭൂമിയിൽ പാൽ കുടിക്കുവാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും? അതുകൊണ്ട്, ഈ അപൂർവമായ പാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കുടിക്കൂ, മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കൂ.
യേ ശ്രീരാമം സ്മരിഷ്യംതി ധ്യായംതി ച വദംതി യേ । തേഷാമപി പയഃപാനം ന ഭവിഷ്യതി ജാതുചിത്
ശ്രീരാമനെ ഓർക്കുന്നവരും, ധ്യാനിക്കുന്നവരും, അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പോലും ഇനി പാൽ കുടിക്കേണ്ടി വരികയില്ല.
ഇത്യാദിവാക്യം സംശ്രുത്യ ശ്രീരാമയശസോഽമൃതമ് । ഹര്ഷിതാഃ പ്രയയുര്ഗേഹമന്യദ്ഭാഗ്യവതോ മഹത്
ഇങ്ങനെ ശ്രീരാമന്റെ മഹത്വം നിറഞ്ഞ അമൃതംപോലുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷത്തോടെ ചാരന്മാർ മറ്റൊരു ഭാഗ്യവാനായ വലിയ വീട്ടിലേക്കു പോയി.
താവദന്യശ്ചരസ്തത്ര മനോരമമിദം ഗൃഹമ് । മത്വാ തിഷ്ഠന്ഹി രാമസ്യ ക്ഷണം ശുശ്രൂഷയാ യശഃ
അപ്പോൾ മറ്റൊരു ചാരൻ ആ മനോഹരമായ വീട് നോക്കി, കുറച്ചു നേരം രാമന്റെ മഹത്വം കേൾക്കാൻ അവിടെ നിന്നു.
തത്ര കാചിന്നിജം കാംതം പര്യംകോപരി സുസ്ഥിതമ് । താംബൂലം ചര്വതീ ദത്തം ഭര്ത്താസ്നേഹേന സുംദരീ
അവിടെ, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനോടൊപ്പം കിടക്കയിൽ സുഖമായി ഇരുന്ന ഒരു സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ, ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹത്തോടെ നൽകിയ താമ്പൂൽം ചവച്ചു.
കംകണസ്വരശോഭാഢ്യാ കര്പൂരാഗരുധൂപിതാ । കാംതം വീക്ഷ്യ ചലന്നേത്രാ കാമരൂപമവോചത
കങ്കണങ്ങളുടെ ശബ്ദം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, കർപ്പൂരവും അഗരുവും പരത്തിയ സുഗന്ധത്തിൽ, ആകാംക്ഷയോടെ കണ്ണുകൾ ചലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അവൾ തന്റെ സുന്ദരനായ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
നാഥ ത്വം താദൃശോ മഹ്യം ഭാസി യാദൃഗ്രഘോഃ പതിഃ । അത്യംതം സുംദരതരം വപുര്ബിഭ്രത്സുകോമലമ്
നാഥാ, നീ എനിക്ക് രഘുവംശത്തിലെ രാജാവിനെ പോലെ തന്നെ തോന്നുന്നു. അത്യന്തം സുന്ദരവും അതിമൃദുവുമായ രൂപം നീ ധരിക്കുന്നു.
പദ്മപ്രാംതം നേത്രയുഗ്മം വക്ഷോ മോഹനവിസ്തൃതമ് । ഭുജൌ ച സാംഗദൌ ബിഭ്രത്സാക്ഷാദ്രാമ ഇവാസി മേ
താമരപ്പൊലെയുള്ള കണ്ണുകൾ, ആകർഷകമായ വിശാലമായ നെഞ്ച്, ശക്തമായ കൈകൾ — ഇതൊക്കെയും കണ്ട്, നീ എനിക്ക് രാമനേപ്പോലെയാണ് തോന്നുന്നത്.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ കാംതായാഃ സുമനോഹരമ് । ഉവാച നേത്രയോഃ പ്രാംതം നര്തയന്കാമസുംദരഃ
പ്രിയയുടെ അതിമനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ സുന്ദരൻ കണ്ണുകളുടെ അറ്റത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു മറുപടി പറഞ്ഞു.
ശൃണു കാംതേ ത്വയാ പ്രോക്തം സാധ്വ്യാ തു സുമനോഹരമ് । പതിവ്രതാനാം തദ്യോഗ്യം സ്വകാംതോ രാമ ഏവ ഹി
പ്രിയേ, നീ പറഞ്ഞത് വളരെ മനോഹരവും സതീധർമ്മത്തിനും യോജിച്ചതുമാണ്. ഭർത്താവിന് ഭക്തിയുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ ഭർത്താവാണ് രാമൻ.
പരം ക്വാഹം മംദഭാഗ്യഃ ക്വ രാമോ ഭാഗ്യവാന്മഹാന് । ക്വ ചാഹം കീടവത്തുച്ഛഃ ക്വ ബ്രഹ്മാദിസുരാര്ചിതഃ
എങ്കിൽ, ഞാൻ ഈ അപ്രഭാഗ്യനും വിലകുറഞ്ഞവനും എവിടെ, മഹാഭാഗ്യവാനായ മഹാനായ രാമൻ എവിടെ? ഞാൻ ഒരു കീടംപോലുള്ള തുച്ഛൻ എവിടെ, ബ്രഹ്മാദികൾ ആരാധിക്കുന്ന രാമൻ എവിടെ?
ഖദ്യോതഃ ക്വ നഭോരത്നം ശലഭഃ ക്വ നു പാമരഃ । ഗജാരിഃ ക്വ മൃഗേംദ്രോഽസൌ ശശകഃ ക്വ നു മംദധീഃ
ചിറകുള്ള പുഴുവും ആകാശത്തിലെ രത്നവും തമ്മിൽ എന്ത് താരതമ്യം? ഒരു ചെറുപുഴുവും കാട്ടിലെ സിംഹവും തമ്മിൽ എന്ത് സാമ്യം? അതുപോലെ തന്നെ, ഒരു മാന്ദ്യബുദ്ധിയുള്ള മുയലും സിംഹവും തമ്മിൽ എന്താണ് പൊരുത്തം?
ക്വ ച സാ ജാഹ്നവീ ദേവീ ക്വ രഥ്യാ ജലമുത്പഥമ് । ക്വ മേരുഃ സുരസംവാസഃ ക്വ ഗുംജാപുംജകോല്പകഃ
അവിടെയുള്ള ദൈവിയായ ഗംഗയും വഴിയരികിലെ ചളിക്കുളം വെള്ളവും തമ്മിൽ എന്ത് താരതമ്യം? ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ മേറുവും ഒരു കുരുമണിക്കൂട്ടും തമ്മിൽ എന്ത് സാമ്യം?
തഥാഹം ക്വ ക്വ രാമോഽസൌ യത്പാദരജസാംഗനാ । ശിലീഭൂതാ ക്ഷണാജ്ജാതാ ബ്രഹ്മമോഹനരൂപധൃക്
അങ്ങനെ, ഞാനും ആ രാമനും തമ്മിൽ എന്ത് താരതമ്യം? അവന്റെ പാദധൂളി എന്റെ ശരീരത്തിൽ തൊട്ടപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിനെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന രൂപം കൈവരിച്ചു.
ഇതി വാക്യം പ്രബ്രുവാണം പരിരേഭേ നിജം പതിമ് । ജാതകാമാ ഹൃതപ്രേമ്ണാ നര്തിത ഭ്രൂ ധനുര്ധരാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ തന്റെ ഭർത്താവിനെ അണച്ച് പിടിച്ചു. ആഗ്രഹം ഉണർന്ന അവളുടെ പ്രേമം അകന്നു, വില്ലുപോലെ വളഞ്ഞ ഭ്രൂകൾ ആനന്ദത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഇത്യാദി വാക്യം സംശ്രുത്യ ഗതശ്ചാന്യനിവേശനമ് । താവദന്യശ്ചരോ വാക്യം ശുശ്രാവ യശസാന്വിതമ്
ഇവിടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ മറ്റൊരു മുറിയിലേക്ക് പോയി. അതിനിടയിൽ, മറ്റൊരു പ്രേമികൻ ആ പ്രശസ്തമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു.
കാചിത്പുഷ്പമയീം ശയ്യാം ചംദനം സഹ ചംദ്രകമ് । സര്വം വിധായ കാമാര്ഹം ജഗാദ വചനം പതിമ്
ഒരു സ്ത്രീ പൂക്കളാൽ ഒരുക്കിയ കിടക്കയും, ചന്ദനവും, ചന്ദ്രപ്രകാശവും ചേർത്ത് സുഖത്തിനായി ഒരുക്കി, ഭർത്താവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പതേ കുരുഷ്വ ഭോഗാര്ഹേ ശയനം പുഷ്പമംചകേ । ചംദനാദികലേപം ച തഥാ ഭോഗമനേകധാ
എന്റെ ഭർത്താവേ, ഈ പൂക്കളാൽ ചെയ്ത കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ച്, ചന്ദനാദികൾ പുരട്ടിയും, ഇഷ്ടാനുസൃതമായ എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കൂ.
ത്വാദൃശാ ഏവ ഭോഗാര്ഹാ ന ച രാമപരാങ്മുഖാഃ । സര്വം രാമകൃപാപ്രാപ്തമുപഭുംക്ഷ്വ യഥാതഥമ്
നിനക്കുപോലുള്ളവരാണ് സുഖത്തിന് അർഹർ; രാമനിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിക്കുന്നവർക്ക് അതിന് അർഹതയില്ല. ഇതെല്ലാം രാമന്റെ കൃപ കൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചത്. അതിനാൽ, അതുപോലെ തന്നെ അനുഭവിക്കൂ.
മത്സദൃശീ കാമിനീ തേ ചംദനം താപഹാരകമ് । പര്യംകഃ പുഷ്പരചിതഃ സര്വം രാമകൃപാഭവമ്
എന്നെപോലുള്ള ഭാര്യ, ചൂട് നീക്കുന്ന ചന്ദനം, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച കിടക്ക—ഇവയെല്ലാം രാമന്റെ കൃപ കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടായത്.
യേ രാമം ന ഭജിഷ്യംതി തേ നരാ ജഠരം സ്വയമ് । ന ഭര്തും ശക്നുവംത്യേവ വസ്ത്രഭോഗാദി വര്ജിതാഃ
രാമനെ ഭജിക്കാത്ത പുരുഷന്മാർക്ക് സ്വന്തം പരിശ്രമംകൊണ്ടു മാത്രം വയറു നിറയ്ക്കേണ്ടി വരും; അവർക്കു വസ്ത്രം പോലുള്ള സൗകര്യങ്ങളും സുഖങ്ങളും ലഭിക്കില്ല.
ഇതി ബ്രുവംതീം മഹിലാം ഹര്ഷിതഃ പതിരബ്രവീത് । സര്വം തഥ്യം ബ്രവീഷി ത്വം മമ രാമകൃപാഭവമ്
അവളിങ്ങനെ പറയുന്നത് കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഭർത്താവ് പറഞ്ഞു: നീ പറയുന്നത് എല്ലാം സത്യമാണ്; ഇതെല്ലാം രാമന്റെ കൃപ കൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചത്.
ഇത്യേവം രാമഭദ്രസ്യ യശഃ ശ്രുത്വാ ഗതശ്ചരഃ । താവദന്യസ്യ വേശ്മസ്ഥശ്ചരോഽന്യ ശുശ്രുവേ വചഃ
ഇങ്ങനെ രാമഭദ്രന്റെ മഹത്വം കേട്ട് ആ പ്രേമികൻ അവിടെ നിന്ന് പോയി. അതിനിടയിൽ, മറ്റൊരു വീട്ടിൽ ഇരുന്ന മറ്റൊരു പ്രേമികൻ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു.
കാചിത്കാംതേന പര്യംകേ വീണാവാദനതത്പരാ । കാംതേന രാമസത്കീര്തിം ഗായമാനാ പതിം ജഗൌ
ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ പ്രിയനോടൊപ്പം കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ച് വീണ വായനയിൽ താല്പര്യത്തോടെ രാമന്റെ മഹത്വം പാടിക്കൊണ്ട് ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
സ്വാമിന്വയം ധന്യതമാ യേഷാം പുര്യാഃ പതിഃ പ്രഭുഃ । ശ്രീരാമഃ സ്വപ്രജാഃ പുത്രാനിവ പാതി ച രക്ഷകഃ
സ്വാമി, ഞങ്ങൾ ഏറ്റവും ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; കാരണം നമ്മുടെ നഗരത്തിൽ ഭരതാവും രക്ഷകനുമായ ശ്രീരാമൻ തന്നെ. അവൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ പുത്രന്മാരെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.