ഏതദ്വിരുദ്ധധര്മാണോ യേ നരാഃ പാപസംയുതാഃ । താനഹം വിഷയേ മഹ്യം വാസയാമി ന ദുര്മതീന്
ഇതിനു വിരുദ്ധമായ ധർമ്മത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, പാപത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരെ, ദുഷ്ടചിത്തമുള്ളവരെ, ഞാൻ എന്റെ രാജ്യത്ത് പാർപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ല.
തസ്യ ദേശേ ന പാപിഷ്ഠാഃ പാപം കുര്വംതി മാനസേ । ഹരിധ്യാനഹതാശേഷ പാതകാമോദസംയുതാഃ
അവന്റെ ദേശത്ത് ഏറ്റവും പാപികളായവരും മനസ്സിൽ പോലും പാപം ചെയ്യില്ല; ഹരിയുടെ ധ്യാനത്തിലൂടെ അവരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിച്ചു, അവർ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യദൈവമഭവദ്ദേശോ രാജാ ധര്മേണ സംയുതഃ । തദാ തത്സ്ഥാ നരാഃ സര്വേ മൃതാ ഗച്ഛംതി നിര്വൃതിമ്
രാജാവ് ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, ആ ദേശത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന എല്ലാവരും മരിച്ചാൽ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.
യമാനുചരനിര്വേശോ നാഭവത്സൌരഥേ പുരേ । തദാ യമോ മുനേരൂപം ധൃത്വാ പ്രാഗാന്മഹീശ്വരമ്
സുരഥന്റെ നഗരത്തിൽ യമന്റെ ദൂതന്മാർക്ക് അന്വേഷിക്കാനൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അപ്പോൾ യമൻ ഒരു മുനിയുടെ രൂപം ധരിച്ച് ഭൂമിയുടെ രാജാവിനരികേയ്ക്ക് പോയി.
വല്കലാംബരധാരീ ച ജടാശോഭിതശീര്ഷകഃ । സുരഥം തു സഭാമധ്യേ ദദര്ശ ഹരിസേവകമ്
തവിട് വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ചുരുളായ മുടിയാൽ തല അലങ്കരിച്ചും, ഹരിയുടെ ഭക്തനായ സുരഥനെ സഭയുടെ നടുവിൽ കണ്ടു.
തുലസീമസ്തകേ യസ്യ വാചി നാമ ഹരേഃ പരമ് । ധര്മകര്മരതാം വാര്ത്താം ശ്രാവയംതം നിജാഞ്ജനാന്
തലയിൽ തുളസി വെച്ചും, വായിൽ പരമമായ ഹരിനാമം ഉച്ചരിച്ചും, ധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ സ്വന്തം ജനങ്ങളോട് പറഞ്ഞവനായിരുന്നു.
തദാ മുനിം നൃപോ ദൃഷ്ട്വാ തപോമൂര്തിമിവ സ്ഥിതമ് । വവംദേ ചരണൌ തസ്യ പാദ്യാദികമഥാകരോത്
അപ്പോഴാണ് രാജാവ്, തപസ്സിന്റെ രൂപംപോലെ നില്ക്കുന്ന ആ മുനിയെ കണ്ടത്. അവന്റെ കാലിൽ നമസ്കരിച്ചു, പാദ്യാദി ആചാരങ്ങൾ ചെയ്തു.
സുഖോപവിഷ്ടം വിശ്രാംതം മുനിം പ്രാഹ നൃപാഗ്രണീഃ । ധന്യമദ്യ ജനുര്മഹ്യം ധന്യമദ്യ ഗൃഹം മമ
സുഖമായി ഇരുന്ന് വിശ്രമിച്ച മുനിയെ രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് എന്റെ ജീവിതം ഭാഗ്യവാനായി, ഇന്ന് എന്റെ വീട് ഭാഗ്യവാനായി.'
കഥാഃ കഥയതാന്മഹ്യം രാമസ്യ വിവിധാ വരാഃ । യാഃ ശൃണ്വതാം പാപഹാനിര്ഭവിഷ്യതി പദേ പദേ
'രാമന്റെ വിവിധമായ ഉത്തമകഥകൾ എനിക്കു പറയൂ. അതു കേൾക്കുന്നവർക്കു ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പാപം നശിക്കും.'
ഇത്ഥമുക്തം സമാകര്ണ്യ ജഹാസ സ മുനിര്ഭൃശമ് । ദംതാന്പ്രദര്ശയന്സര്വാംസ്താലാസ്ഫാലിതപാണികഃ
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതു കേട്ട്, ആ മുനി ഉല്ലാസത്തോടെ ചിരിച്ചു, പല്ലുകൾ മുഴുവൻ കാണിച്ചും കൈകൊണ്ടു താളം അടിച്ചും.
ഹസംതം തം മുനിം പ്രാഹ ഹസനേ കാരണം കിമു । കഥയസ്വ പ്രസാദേന യഥാ സ്യാന്മനസഃ സുഖമ്
അവനെ ചിരിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഈ ചിരിയുടെ കാരണം? ദയവായി പറയൂ, എന്റെ മനസ്സിന് ആശ്വാസം ലഭിക്കട്ടെ.'
തതോ മുനിര്നൃപം പ്രാഹ ശൃണു രാജന്ധിയായുതഃ । യദഹം തേഽഭിധാസ്യാമി സ്മിതേ കാരണമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം മുനി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാബുദ്ധിയുള്ള രാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്ന ഈ ചിരിയുടെ യഥാർത്ഥ കാരണം കേൾക്കൂ.'
ത്വയാ പ്രോക്തം ഹരേഃ കീര്തിം കഥയസ്വ മമാഗ്രതഃ । കോ ഹരിഃ കസ്യ വാ കീര്തിഃ സര്വേ കര്മവശാ നരാഃ
'നീ പറഞ്ഞു: ഹരിയുടെ മഹത്വം എനിക്കു മുന്നിൽ പറയൂ എന്ന്. ആരാണ് ഹരി? ആരുടെ മഹത്വം? എല്ലാം മനുഷ്യരും കർമ്മത്തിന്റെ അധീനരാണ്.'
കര്മണാ പ്രാപ്യതേ സ്വര്ഗഃ കര്മണാ നരകം വ്രജേത് । കര്മണൈവ ഭവേത്സര്വം പുത്രപൌത്രാദികം ബഹു
'കർമ്മംകൊണ്ടാണ് സ്വർഗം ലഭിക്കുന്നത്, കർമ്മംകൊണ്ടാണ് നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നത്; കർമ്മംകൊണ്ടുതന്നെ മക്കളും മുമ്മക്കളും എല്ലാം ലഭിക്കുന്നു.'
ശക്രഃ ശതം ക്രതൂനാം തു കൃത്വാഗാത്പരമം പദമ് । ബ്രഹ്മാപി കര്മണാ ലോകം പ്രാപ്യ സത്യാഖ്യമദ്ഭുതമ്
'ഇന്ദ്രൻ നൂറു യാഗങ്ങൾ നടത്തി പരമാവസ്ഥയിലേക്കു എത്തി; ബ്രഹ്മാവും കർമ്മംകൊണ്ടു അത്ഭുതമായ സത്യലോകം നേടി.'
അനേകേ കര്മണാ സിദ്ധാ മരുദാദയ ഈശിനഃ । കുര്വന്തി ഭോഗസൌഖ്യം ച അപ്സരോഗണസേവിതാഃ
'അനേകം പേർ കർമ്മംകൊണ്ടു സിദ്ധരായി, മരുത് മുതലായ ദേവന്മാർ ആസ്വാദ്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, അപ്സരസുകൾ സേവനം ചെയ്തു.'
തസ്മാത്കുരുഷ്വ യജ്ഞാദീന്യജസ്വ കില ദേവതാഃ । യഥാ തേ വിമലാകീര്തിര്ഭവിഷ്യതി മഹീതലേ
'അതുകൊണ്ട് യാഗാദികൾ ചെയ്യൂ, ദേവതകളെ ആരാധിക്കൂ, അങ്ങനെ നിന്റെ കീർത്തി ഭൂമിയിൽ നിർമലമാകും.'
ഇതി ശ്രുത്വാ തു തദ്വാക്യം കോപക്ഷുഭിതമാനസഃ । ഉവാച രാമൈകമനാ വിപ്രം കര്മവിശാരദമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മനസ്സിൽ കോപം നിറഞ്ഞ രാജാവ്, രാമനിൽ മാത്രം ചിത്തം നിർത്തി, പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
മാ ബ്രൂഹി കര്മണോ വാര്താം ക്ഷയിഷ്ണുഫലദായിനീമ് । ഗച്ഛ മന്നഗരോപാംതാദ്ബഹിര്ലോകവിഗര്ഹിതഃ
'ക്ഷയിക്കുന്ന ഫലം നൽകുന്ന കർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് എനിക്കു പറയേണ്ട. ലോകം ഉപേക്ഷിച്ചവനേ, എന്റെ നഗരത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കു പുറത്തേക്കു പോ.'
ഇംദ്രഃ പതിഷ്യതി ക്ഷിപ്രം പതിഷ്യത്യപി പദ്മജഃ । ന പതിഷ്യംതി മനുജാ രാമസ്യ ഭജനോത്സുകാഃ
'ഇന്ദ്രനും ഉടൻ വീഴും, പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവും വീഴും; എന്നാൽ രാമഭജനത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ള മനുഷ്യർ ഒരിക്കലും വീഴില്ല.'
പശ്യ ധ്രുവം ച പ്രഹ്ലാദം ബിഭീഷണമഥാദ്ഭുതമ് । യേ ചാന്യേ രാമഭക്താ വൈ കദാപി ന പതംതി തേ
'ധ്രുവനും പ്രഹ്ലാദനും അത്ഭുതനായ വിഭീഷണനും നോക്കൂ; രാമഭക്തരായ മറ്റുള്ളവരും ഒരിക്കലും വീഴാറില്ല.'
യേ രാമനിംദകാ ദുഷ്ടാസ്താനി മേ യമകിംകരാഃ । താഡയിഷ്യംതി ലോഹസ്യ മുദ്ഗരൈഃ പാശബന്ധനൈഃ
'രാമനെ നിന്ദിക്കുന്ന ദുഷ്ടന്മാരെ എന്റെ യമദൂതന്മാർ ഇരുമ്പ് മുളകുകൊണ്ടു അടിക്കുകയും കെട്ടുകയും ചെയ്യും.'
ബ്രാഹ്മണത്വാദ്ദേഹദംഡം ന കുര്യാം തേ ദ്വിജാധമ । ഗച്ഛ ഗച്ഛ മദാലോകാത്താഡയിഷ്യാമി ചാന്യഥാ
നീ ബ്രാഹ്മണനാണെന്നു കൊണ്ട്, ഞാൻ നിന്നെ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടിക്കില്ല, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ. എന്റെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് നീ പോയിക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ അടിക്കും.
ഇത്ഥമുക്തവതി ശ്രേഷ്ഠേ ഭൂപേ സുരഥസംജ്ഞിതേ । സേവകാ ബാഹുനാ ധൃത്വാ നിഷ്കാസയിതുമുദ്യതാഃ
അങ്ങനെ മഹാരാജാവായ സുരഥൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ സേവകർ അവനെ കൈപിടിച്ച് പുറത്താക്കാൻ തയ്യാറായി.
തദാ യമോ നിജം രൂപം ധൃത്വാ ലോകൈകവംദിതമ് । പ്രാഹ ഭൂപം പ്രതുഷ്ടോഽസ്മി യാചസ്വ ഹരിസേവക
അപ്പോൾ യമൻ തന്റെ മഹത്വമുള്ള രൂപം ധരിച്ച്, ലോകം മുഴുവൻ വണങ്ങുന്നവനായി, രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഹരിയുടെ ഭക്തനേ, ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്, എന്തെങ്കിലും വരം ചോദിക്കൂ.'
മയാ പ്രലോഭിതോ വാഗ്ഭിര്ബഹ്വീഭിരപി സുവ്രത । ചലിതോസി ന രാമസ്യ സേവായാഃ സാധുസേവിതഃ
'ധർമ്മനിഷ്ഠനേ, ഞാൻ പല വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നിന്നെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചെങ്കിലും, നീ രാമഭക്തിയിൽ നിന്ന് ഒട്ടും വിട്ടുമാറിയില്ല.'
തദാ പ്രോവാച ഭൂമീശോ യമം ദൃഷ്ട്വാ സുതോഷിതമ് । ഉവാച യദി തുഷ്ടോസി ദേഹി മേ വരമുത്തമമ്
അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ അധിപൻ യമനെ സന്തോഷത്തോടെ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഒരു വരം തരിക.'
താവന്മമ ന വൈ മൃത്യുര്യാവദ്രാമസമാഗമഃ । ന ഭയം മേ ഭവത്തോ ഹി കദാചന ഹി ധര്മരാട്
'രാമനുമായി കൂടിച്ചേരുന്നതുവരെ എനിക്ക് മരണം ഉണ്ടാകരുത്; ധർമ്മരാജാവേ, നിന്നിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഭയം വരരുത്.'
തദോവാച യമോ ഭൂപമിദം തവ ഭവിഷ്യതി । സര്വം ത്വദീപ്സിതം തഥ്യം കരിഷ്യതി രഘോഃപതിഃ
അപ്പോൾ യമൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇത് നിനക്കു സംഭവിക്കും; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം രഘുവംശാധിപൻ സത്യമായി നടപ്പാക്കും.'
ഇത്യുക്ത്വാംതര്ഹിതോ ധര്മോ ജഗാമ സ്വപുരം പ്രതി । പ്രശസ്യ തസ്യ ചരിതം ഹരിഭക്തിപരാത്മനഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ധർമ്മൻ അപ്രത്യക്ഷനായി തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി, ഹരിഭക്തിയുള്ള ആ രാജാവിന്റെ നല്ല പ്രവൃത്തികളെ പ്രശംസിച്ചു.