നഭഃസ്ഥാ ദേവതാഃ സര്വാഃ പ്രശശംസുഃ കപീശ്വരമ് । ധന്യോസി പ്ലവഗാധീശ മഹത്കര്മ ത്വയാ കൃതമ്
ആകാശത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനെ പ്രശംസിച്ചു: 'പ്ലവഗാധിപതേ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; വലിയ ഒരു കര്മം നീ ചെയ്തു.'
ശ്രീശിവം വിരഥം ദൃഷ്ട്വാ നംദീ തം സമുപാദ്രവത് । ഉവാച ശ്രീമഹാദേവം മത്പൃഷ്ഠം ഗമ്യതാമിതി
ശിവനെ രഥം ഇല്ലാതായതായി കണ്ട നന്ദി ഉടന് അവന്റെ അടുത്തെത്തി മഹാദേവനോട് പറഞ്ഞു: 'സ്വാമി, ദയവായി എന്റെ പുറത്ത് കയറി ഇരിക്കൂ.'
വൃഷസ്ഥിതം തു ഭൂതേശം ഹനൂമാന്കുപിതോ ഭൃശമ് । ശിലാമുത്പാട്യ തരസാ പ്രാഹനദ്ധൃദയേ തദാ
ഭൂതേശന് കാളയുടെ മേല് ഇരിക്കുമ്പോള് ഹനുമാന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഒരു വലിയ കല്ല് പിളര്ത്ത് വേഗത്തില് അവന്റെ നെഞ്ചില് ഇടിച്ചു.
തദാഹതോ ഭൂതപതിഃ ശൂലം തീക്ഷ്ണം സമാദദേ । ജാജ്വല്യമാനം ത്രിശിഖം വഹ്നിജ്വാലാസമപ്രഭമ്
അങ്ങനെ അടിയേറ്റ ഭൂതപതി മൂര്ച്ഛയോടെ തീയുടെ ജ്വാലപോലെയുള്ള മൂന്നു അഗ്രങ്ങളുള്ള ഉഗ്രമായ ശൂലം എടുത്തു.
ആയാതം തന്മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ ശൂലം പ്രജ്വലനപ്രഭമ് । ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ തരസാ ബഭംജ തിലശഃ ക്ഷണാത്
അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹത്തായ ത്രിശൂലം അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടു, അവൻ അതിനെ വേഗത്തിൽ കൈയിൽ പിടിച്ച് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ചെറുതായി തകർത്തു.
ഭഗ്നേ ത്രിശൂലേ തരസാ കപീന്ദ്രേണ ക്ഷണാച്ഛിവഃ । ശക്തിം കരേ സമാധത്ത സര്വലോഹവിനിര്മിതാമ്
ത്രിശൂലം കപികൾമ്മാവൻ അതിവേഗത്തിൽ തകർത്തതോടെ, ശിവൻ ഉടൻ തന്നെ എല്ലാം ലോഹങ്ങളിൽനിന്നും നിർമ്മിച്ച ഒരു വലിയ കുന്തം കൈയിൽ എടുത്തു.
സാ ശക്തിഃ ശിവനിര്മുക്താ ഹൃദയേ തസ്യ ധീമതഃ । ലഗ്നാ ക്ഷണാദഭൂത്തത്ര വിക്ലവഃ പ്ലവഗാധിപഃ
ശിവൻ എറിഞ്ഞ ആ കുന്തം ആ ധീരന്റെ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടി, അപ്പോൾ തന്നെ കപികൾമ്മാവൻ അവിടെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകി.
ക്ഷണാച്ച തദ്വ്യഥാം തീര്ത്വാ ഗൃഹീത്വാ വൃക്ഷമുല്ബണമ് । താഡയാമാസ ഹൃദയേ മഹാവ്യാലവിഭൂഷിതേ
അത്രയേറെ വേദന തുരന്ന്, ഒരു വലിയ വൃക്ഷം പിടിച്ചു, വലിയ പാമ്പുകൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ഹൃദയത്തിൽ അതിനാൽ അടിച്ചു.
താഡിതാസ്തേന വീരേണ ഫണീന്ദ്രാസ്ത്രാ സമാഗതാഃ । ഇതസ്തതസ്തേ തം മുക്ത്വാ ഗതാഃ പാതാലമുജ്ജവാഃ
ആ വീരൻ അടിച്ചതോടെ, കൂട്ടമായി വന്നിരുന്ന പാമ്പ് രാജാക്കന്മാർ എല്ലാം ഭയന്ന് വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് ഓടി, പെട്ടെന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി.
ശിവസ്തസ്മിന്നഗേ മുക്തേ വക്ഷസി സ്വേ നിരീക്ഷ്യ ച । കുപിതോ വ്യദധാദ്ഘോരം മുസലം കരയുഗ്മകേ
ശിവൻ തന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്നു പാമ്പ് വിട്ടുപോയതും കണ്ടപ്പോൾ, കോപത്തോടെ ഇരുകൈകളിൽ ഒരു ഭയങ്കരമായ ഗദ നിർമ്മിച്ചു.
ഹതോസി ഗച്ഛ സംഗ്രാമാത്പലായ്യ പ്ലവഗാധമ । ഏഷ തേ പ്രാണഹംതാഹം മുസലേന ക്ഷണാദിഹ
നിന്റെ ജീവൻ ഞാൻ ഈ ഗദകൊണ്ട് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് എടുത്തുകളയും; നീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്, കപികളിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, നീ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
മുസലം വീക്ഷ്യ നിര്മുക്തം ശിവേന കുപിതേന വൈ । കീശസ്തദ്വംചയാമാസ മഹാവേഗാദ്ധരിം സ്മരന്
ശിവൻ കോപത്തോടെ എറിയുന്ന ഗദ കണ്ടപ്പോൾ, കപിവീരൻ ഹരിയെ ഓർത്ത് അതിനെ വേഗത്തിൽ ഒഴിവാക്കി.
മുസലം തത്പപാതാധഃ ശിവമുക്തം മഹായസമ് । വിദാര്യ പൃഥിവീം സര്വാം ജഗാമ ച രസാതലമ്
ശിവൻ എറിഞ്ഞ ആ പ്രശസ്തമായ ഗദ ഭൂമിയിൽ വീണു, ഭൂമിയെ മുഴുവൻ പിളർത്തി, പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു പോയി.
തദാ പ്രകുപിതോഽത്യതം ഹനൂമാന്രാമസേവകഃ । ഗൃഹീത്വാ പര്വതം ഹസ്തേ താഡയാമാസ വക്ഷസി
അപ്പോൾ രാമസേവകൻ ആയ ഹനുമാൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഒരു പർവ്വതം കൈയിൽ എടുത്ത് ശിവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
സ യാവത്പര്വതം ഛേത്തും മതിം ചക്രേ സതീപതിഃ । താവദ്ധതഃ കപീംദ്രേണ ശാലേന ബഹുശാഖിനാ
ഉമാദേവിയുടെ ഭർത്താവ് ആ പർവ്വതം മുറിക്കാനായി തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, കപികൾമ്മാവൻ നിരവധി ശാഖകളുള്ള ഒരു ശാലവൃക്ഷം കൊണ്ടു അവനെ അടിച്ചു.
തമപിച്ഛേത്തുമുദ്യുക്തോ യാവത്താവച്ഛിലാഹതഃ । ശിലാസ്താ ഭേദിതും സ്വാംതം ചകാര മൃഡ ഉദ്യതഃ
അവനെയും മുറിക്കാനായി ശിവൻ തയ്യാറായപ്പോൾ, ഒരു പാറയാൽ അടിക്കപ്പെട്ടു; പാറകൾ പൊട്ടിക്കാൻ ശിവൻ തന്റെ മനസ്സിൽ ധൈര്യം കൂട്ടി.
താവദ്വൃഷ്ടിം ചകാരായം ശിലാഭിര്നഗപര്വതൈഃ । ലാംഗൂലേന ച സംവേഷ്ട്യ താഡയത്യേഷ ഭൂതപമ്
അപ്പോൾ അവൻ പാറകളും പർവ്വതശിഖരങ്ങളും മഴപോലെ വീഴ്ത്തി, വാലുകൊണ്ട് ചുറ്റി ഭൂതപതിയെ അടിച്ചു.
ശിലാഭിഃ പര്വതൈര്വൃക്ഷൈഃ പുച്ഛാസ്ഫോടേന ഭൂരിശഃ । നംദീ പ്രാപ്തോ മഹാത്രാസം ചംദ്രോഽപി ശകലീകൃതഃ
പാറകളും പർവ്വതങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും വാലിന്റെ അടികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിച്ചതോടെ, നന്ദി വലിയ ഭയത്തിൽ ആകുകയും, ചന്ദ്രനും തകർന്നു പോകുകയും ചെയ്തു.
അത്യംതം വിഹ്വലോ ജാതോ മഹേശാനഃ പ്രകോപനഃ । ക്ഷണേക്ഷണേ പ്രഹാരേണ വിഹ്വലം കുര്വതം ഭൃശമ്
മഹേശ്വരൻ അത്യന്തം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും കോപത്തിലും ആകി, ഓരോ അടിയിലും കൂടുതൽ കൂടുതൽ ഉല്പാതം അനുഭവിച്ചു.
ജഗാദ പ്ലവഗാധീശം ധന്യോസി രഘുപാനുഗ । മഹത്കര്മ കൃതം തേഽദ്യ യത്തേഹം സുപ്രതോഷിതഃ
അവൻ കപികൾമ്മാവനോട് പറഞ്ഞു: 'രഘുവംശത്തിന്റെ അനുയായനായ നീ ഭാഗ്യവാനാണ്! ഇന്ന് നീ വലിയ ഒരു കാര്യം ചെയ്തു; ഞാൻ അതിൽ വളരെ സന്തോഷവാനാണ്.'
ന ദാനേന ന യജ്ഞേന നാല്പേന തപസാ ഹ്യഹമ് । സുലഭോഽസ്മി മഹാവേഗ തസ്മാത്പ്രാര്ഥയ മേ വരമ്
'ദാനംകൊണ്ടും യജ്ഞംകൊണ്ടും അല്പമായ തപസ്സുകൊണ്ടും എനിക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാൻ കഴിയില്ല, മഹാവീരാ; അതിനാൽ എന്നിൽ നിന്നു ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.'
ശേഷ ഉവാച। ഏവം ബ്രുവംതം തം ദൃഷ്ട്വാ ഹനൂമാന്നിജഗാദ തമ് । പ്രഹസന്നിര്ഭിയാ വാണ്യാ മഹേശാനം സുതോഷിതമ്
ശേഷൻ പറയുന്നു: അങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന ശിവനെ കണ്ടു, ഹനുമാൻ ഭയമില്ലാതെ പുഞ്ചിരിയോടെ മഹേശ്വരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഹനൂമാനുവാച। രഘുനാഥപ്രസാദേന സര്വം മേഽസ്തി മഹേശ്വര । തഥാപി യാചേ ഹി വരം ത്വത്തഃ സമരതോഷിതാത്
ഹനുമാൻ പറഞ്ഞു: രഘുനാഥന്റെ കൃപയാൽ എനിക്ക് എല്ലാം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, മഹേശ്വരാ; എങ്കിലും, സമരത്തിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടു നീ സന്തുഷ്ടനായിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വരം ചോദിക്കുന്നു.
ഏഷ പുഷ്കലസംജ്ഞോ നഃ സമരേ പതിതോ ഹതഃ । തഥൈവ രാമാവരജഃ ശത്രുഘ്നോ മൂര്ച്ഛിതോ രണേ
പുഷ്കലൻ എന്ന ഈയാൾ സമരഭൂമിയിൽ വീണു കൊല്ലപ്പെട്ടു; അതുപോലെ രാമന്റെ അനുജനായ ശത്രുഘ്നനും യുദ്ധത്തിൽ ബോധംകെട്ട് വീണിരിക്കുന്നു.
അന്യേ ച വീരാ ബഹവഃ പതിതാഃ ശരവിക്ഷതാഃ । മൂര്ച്ഛിതാഃ പതിതാഃ കേചിത്താന്രക്ഷസ്വ ഗണൈഃ സഹ
മറ്റു ധൈര്യശാലികൾ പലരും അമ്പുകൊണ്ടുള്ള പരുക്കേറ്റ് വീണിരിക്കുന്നു; ചിലർ ബോധംകെട്ട്, ചിലർ നിലംപതിഞ്ഞ് കിടക്കുന്നു—അവരെയും അവരുടെ സൈന്യത്തെയും നീ രക്ഷിക്കണം.
യഥാ ചൈതാന്മഹാഭൂതാ വേതാലാശ്ച പിശാചകാഃ । ന ഹരംതി ന ഖാദംതി ശ്വശൃഗാലാദയസ്തഥാ
വലിയ ഭൂതങ്ങളും, വേതാളങ്ങളും, പിശാചുകളും, നായ്ക്കളും, നരിക്കളും മുതലായവരും ഇവരെ കൊണ്ടുപോകുകയോ തിന്നുകയോ ചെയ്യാതിരിക്കാൻ നീ ഉറപ്പാക്കണം.
ഏതേഷാം വപുഷോ ഭേദോ ന ഭവേത്ത്വം തഥാചര । യാവദിംദ്രഗണം ജിത്വാ ന യാമി ദ്രോണപര്വതമ്
ഇവരുടെ ശരീരങ്ങൾക്കൊന്നും ദോഷം സംഭവിക്കരുത്; ഞാൻ ഇന്ദ്രാദികൾക്ക് ജയിച്ച് ദ്രോണമലയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു വരുന്നതുവരെ നീ ഇങ്ങനെ സംരക്ഷണം നടത്തണം.
തത്രസ്ഥാ ഔഷധീര്വാപി നീത്വാ സംസ്ഥാപിതാന്ഭടാന് । ജീവയാമി ബലാത്സര്വാംസ്താവത്ത്വം രക്ഷ സര്വശഃ
അവിടെ ഔഷധികൾ കൊണ്ടുവന്ന് വീണുപോയ യോദ്ധാക്കളെ ഉണർത്തി ഞാൻ അവരെ എല്ലാം ജീവിപ്പിക്കും; അതുവരെ നീ അവരെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കണം.
ഏഷ ഗച്ഛാമി തം നേതും ദ്രോണം പര്വതസത്തമമ് । യസ്മിന്വസംത്യോഷധയഃ പ്രാണിസംജീവനംകരാഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ജീവൻ നൽകുന്ന ഔഷധികൾ ഉള്ള ദ്രോണമല എന്ന മഹാപർവ്വതം കൊണ്ടുവരാൻ പോകുന്നു.
ഏതദ്വചഃ സമാകര്ണ്യ തഥേതി നിജഗാദ തമ് । യാഹി ശീഘ്രം നഗം തം തു രക്ഷാമി ത്വദ്ഭടാന്മൃതാന്
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 'നീ വേഗത്തിൽ ആ മലയിൽ പോകൂ; ഞാൻ നിന്റെ വീണുപോയ യോദ്ധാക്കളെ സംരക്ഷിക്കും' എന്നും പറഞ്ഞു.