ശുഭാംഗദോഽനുജസ്തസ്യ മഹാരത്നമയം ദധത് । കവചം വപുഷി ശ്രേഷ്ഠം നിജം പ്രായാദ്രണോത്സവേ
അവന്റെ അനിയൻ ശുഭാംഗദൻ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ പതിച്ച കവചം തന്റെ ഉത്തമമായ ശരീരത്തിൽ അണിഞ്ഞ് യുദ്ധോത്സവത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
രാജഭ്രാതാ വീരസിംഹഃ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രകോവിദഃ । യയൌ നൃപാജ്ഞയാ തത്ര ശാസനം ഭൂമിപസ്യ ഹി
രാജാവിന്റെ സഹോദരനായ വീരസിംഹൻ, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം അവിടെ എത്തി.
ജാമേയസ്തസ്യ രാജ്ഞോഽപി ബലമിത്ര ഇതി സ്മൃതഃ । സന്നദ്ധഃ കവചീ ഖഡ്ഗീ ജഗാമ നൃപമംദിരമ്
രാജാവിന്റെ മകനായ ബാലമിത്രൻ, കവചവും വാളും അണിഞ്ഞ്, രാജധാനിയിലേക്കു നീങ്ങി.
സേനാനീ രിപുവാരോഽപി സേനാം താം ചതുരംഗിണീമ് । സജ്ജാം വിധായ ഭൂപായ ന്യവേദയദഥോ മഹാന്
ശത്രുക്കളുടെ ഭയമായ സേനാനായകൻ നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള സൈന്യത്തെ തയ്യാറാക്കി രാജാവിനോട് അതിന്റെ സജ്ജതയെ അറിയിച്ചു.
അഥ രാജാ വീരമണിഃ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രപൂരിതമ് । മണിസൃഷ്ടോച്ചചക്രോച്ചമാരോഹത്സ്യംദനോത്തമമ്
അതിനുശേഷം, എല്ലാ ആയുധങ്ങളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാവ് വീരമണി, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഉയർന്ന ചക്രങ്ങളുള്ള ഉത്തമരഥത്തിൽ കയറി.
തതോ വീരാര്ണവേ ശംഖനിനാദശ്ച സമംതതഃ । ശ്രൂയതേ കാതരാന്വീരാന്പ്രേരയന്നിവ സംഗരേ
അപ്പോൾ വീരന്മാരുടെ സമുദ്രത്തിൽ ചുറ്റും ശംഖനാദം മുഴങ്ങി, ഭയക്കാർക്കും ധൈര്യശാലികൾക്കും യുദ്ധത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആ ശബ്ദം മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
ഭേര്യഃ സമംതതോ ജഘ്നുഃ ശുഭവാദകവാദിതാഃ । അനീകാന്യത്ര തസ്യാസന്സംഗ്രാമായ പ്രതസ്ഥുഷഃ
എല്ലാ ദിക്കിലും പാറയും ശുഭമായ വാദ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി; അവിടെയുള്ള സൈന്യങ്ങൾ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറാൻ ഒരുക്കം ചെയ്തു.
സര്വേ കൃതസ്വസ്ത്യയനാഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതാഃ । സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രസംപൂര്ണാ യയുഃ സമരമണ്ഡലമ്
എല്ലാവരും മംഗളപ്രാർത്ഥനകൾ നടത്തി, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, ആയുധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധരായി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഭേരീശംഖനിനാദേന പൂരിതാശ്ച നഗാ ഗുഹാഃ । ആകാരിതും ഗതഃ കിം നു തദ്രവഃ സ്വര്ഗസംസ്ഥിതാന്
മൃദംഗവും ശംഖവും മുഴങ്ങിയത് മലകളും ഗുഹകളും മുഴുവൻ നിറച്ചു; ആ ശബ്ദം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പാർക്കുന്നവരിലേക്കും എത്തിയോ എന്നു തോന്നുന്നു.
തസ്മിന്കോലാഹലേ വൃത്തേ രാജാ വീരമണിര്മഹാന് । രണോത്സാഹേന സംയുക്തോ യയൌ പ്രധനമംഡലമ്
ആ കലഹത്തിനിടയിൽ മഹാരാജാവ് വീരമണി യുദ്ധോത്സാഹത്തോടെ മുഖ്യയുദ്ധഭാഗത്തേക്ക് മുന്നേറി.
ആഗത്യ സംസ്ഥിതസ്താവദ്രഥപത്തിസമാകുലമ് । സമുദ്ര ഇവ തത്സ്ഥാനാത്പ്ലാവിതും പുരുഷാനയാത്
അവിടെ എത്തി, രഥങ്ങളുടെയും കാൽസേനയുടെയും ഇടയിൽ നിന്നു; സമുദ്രം പോലെ അവിടെയുള്ള മനുഷ്യരെ മുക്കാൻ തയ്യാറായതുപോലെ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
തദാഗതം ബലം ദൃഷ്ട്വാ രഥിഭിഃ ശസ്ത്രകോവിദൈഃ । കോലാഹലീകൃതം സര്വമുവാച സുമതിം നൃപഃ
ആ സൈന്യം ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള രഥികന്മാരോടെത്തിയപ്പോൾ മുഴുവൻ നിലം കലഹം നിറഞ്ഞു; രാജാവ് സുഭതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ശത്രുഘ്ന ഉവാച। സമാഗതോ വീരമണിര്മമ വാജിധരോ ബലീ । യോദ്ധും മാം മഹതാ ഭൂയഃ സൈന്യേന ചതുരംഗിണാ
ശത്രുഘ്നൻ പറഞ്ഞു: വീരമണി എന്ന വീരൻ, ശക്തനായവനും കുതിരപ്പുറത്തുള്ളവനും, വലിയ നാലുഭാഗം സൈന്യവുമായി എന്നെ നേരിടാൻ എത്തി.
കഥം യുദ്ധം പ്രകര്തവ്യം കേ യോത്സ്യംതി ബലോത്കടാഃ । താന്സര്വാന്ദിശ മേ വീരാന്യഥാ സ്യാജ്ജയ ഈപ്സിതഃ
ഈ യുദ്ധം എങ്ങനെ നടത്തണം? ശക്തരായ യോദ്ധാക്കളിൽ ആരാണ് യുദ്ധത്തിന് ഇറങ്ങുക? വിജയത്തിനായി അവരെല്ലാം എനിക്കു പറയൂ.
സുമതിരുവാച। സ്വാമിന്നസൌ മഹാരാജോ മഹാസൈന്യപരീവൃതഃ । സമാഗതഃ സ യുദ്ധാര്ഥം ശിവഭക്തിസമന്വിതഃ
സുമതി പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, ആ മഹാരാജാവ് വലിയ സൈന്യത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി എത്തി; ശിവഭക്തിയുള്ളവനാണ് അവൻ.
സാംപ്രതം യുദ്ധ്യതാം വീരഃ പുഷ്കലഃ പരമാസ്ത്രവിത് । അന്യേപി നീലരത്നാദ്യാ യോദ്ധാരോ യുദ്ധകോവിദാഃ
ഇപ്പോൾ, പരമായുധവിദ്യയുള്ള വീരനായ പുഷ്കലനും, നീലനും രത്നനും പോലുള്ള യുദ്ധവിദഗ്ധരും യുദ്ധത്തിൽ ഇറങ്ങട്ടെ.
ശിവേന സഹ യോദ്ധവ്യം രാജ്ഞാ വാ ഭവതാനഘ । ദ്വംദ്വയുദ്ധേന ജേതവ്യോ മഹാബലപരാക്രമഃ
നീ ശിവനോടോ രാജാവിനോടോ യുദ്ധം നടത്തണം; മഹാശക്തിയും വീരതയും ഉള്ളവനെ ഏകയുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കണം.
അനേന വിധിനാ രാജഞ്ജയസ്തേഽത്ര ഭവിഷ്യതി । പശ്ചാദ്യദ്രോചതേ സ്വാമിംസ്തത്കുരുഷ്വ മഹാമതേ
ഈ വിധത്തിൽ നീയെങ്കിൽ വിജയിക്കും രാജാവേ; പിന്നെ നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതെന്താണോ അതു ചെയ്യൂ മഹാമതിയുള്ളവനേ.
ശേഷ ഉവാച। ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ ശത്രുഘ്നഃ പരവീരഹാ । സുഭടാനാദിദേശാഥ യുദ്ധായ കൃതനിശ്ചയഃ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശത്രുഘ്നൻ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധത്തിന് മനസ്സുറപ്പിച്ചു തന്റെ വീരന്മാരെ വിളിച്ചു.
സര്വൈഃ സസൈന്യൈര്യുദ്ധാര്ഥം രാജഭിഃ ശസ്ത്രകോവിദൈഃ । യഥാ സ്യാന്മേ ജയഃ ക്ഷിപ്രം യതിതവ്യം തഥാ പുനഃ
എന്റെ വിജയം വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകാൻ രാജാക്കളും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളും ആയുധവിദഗ്ധരുമായി വീണ്ടും പരിശ്രമിക്കണം.
ജയാര്ഥം രാഘവസ്യൈവ ശ്രുത്വാ തേ രണകോവിദാഃ । മഹോത്സാഹേന സംയുക്താ യയുര്യോദ്ധും തു സൈനികൈഃ
രാഘവന്റെ വിജയത്തിനായി, ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട യുദ്ധവിദഗ്ധർ വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ സൈന്യങ്ങളുമായി യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ശേഷ ഉവാച। ആഹ്വയംതം മഹാസൈന്യവാരിധൌ പുഷ്കലം നൃപമ് । സമാലക്ഷ്യ കപീംദ്രോഽപി ഹനൂമാംസ്തമധാവത
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: മഹാസൈന്യത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ പുഷ്കല രാജാവ് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത് കണ്ട കപിരാജാവ് ഹനുമാൻ അവന്റെ നേരെ ഓടിപ്പോയി.
ലാംഗൂലമുദ്യമ്യ വിശാലദേഹം । സരാവമാതത്യ പയോദഘോഷമ് । രണസ്ഥിതാന്വീരവരാന്കപീംദ്രോ । ജഗാമ തം വീരമണിം നൃപേന്ദ്രമ്
വാലുയർത്തി, വിശാലമായ ശരീരത്തോടെ, മേഘഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട്, കപിരാജാവ് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരന്മാർക്കിടയിൽ നിന്നിരുന്ന വീരമണി രാജാവിന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
ആയാംതം തം ഹനൂമംതം വീക്ഷ്യ പുഷ്കല ഉദ്ഭടഃ । വിലോകയാമാസദൃശാ വൈരിക്രോധ സുശോണയാ
ഹനുമാൻ സമീപിക്കുന്നത് കണ്ട പുഷ്കലൻ, ശത്രുതയുടെ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് അവനെ ഉറ്റുനോക്കി.
ജഗാദ തം ഹനൂമംതം പുഷ്കലഃ പരമാസ്ത്രവിത് । മേഘഗംഭീരയാ വാചാ നാദയന്രണമംഡലമ്
പരമശസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുഷ്കലൻ, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് ഹനുമാനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
പുഷ്കല ഉവാച। കഥം ത്വം സമരേ യോദ്ധുമാഗതോസി മഹാകപേ । കിയദ്ബലം സ്വല്പമേതദ്രാജ്ഞോ വീരമണേര്മഹത്
പുഷ്കലൻ പറഞ്ഞു: മഹാബലശാലിയായ കപിയെ, നീ എങ്ങനെ ഈ യുദ്ധത്തിൽ പോരാടാൻ എത്തി? ഈ രാജാവ് വീരമണിയുടെ ശക്തി വളരെ വലുതാണ്, നിന്റെത് അതിനോട് താരതമ്യേന ചെറുതാണ്.
യത്ര ത്രിജഗതീ സര്വാ സംമുഖേ സമുപാഗതാ । തത്ര ത്വം ലീലയാ യോദ്ധും യാതുമിച്ഛസി വാ ന വാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ളവർ നേരിട്ട് ഇവിടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ യുദ്ധഭൂമിയിൽ, നീ കളിച്ചുപോലെ പോരാടാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടോ, അതോ ഇല്ലയോ?
കോയം രാജാ വീരമണിഃ കിയദ്ബലമഥാല്പകമ് । അത്രാഗമനമത്യുഗ്രം തവ വീര ന ഭാവ്യതേ
ഈ രാജാവ് വീരമണി ആരാണ്? അവനു എത്ര ശക്തിയുണ്ട്, കുറവോ കൂടുതലോ? വീരാ, നീ ഇവിടെ വന്നതിനെ ചെറുതായി കാണാൻ കഴിയില്ല.
രഘുനാഥകൃപാപാംഗാദഹം നിസ്തീര്യ ദുസ്തരമ് । ക്ഷണാന്നിര്യാമി കീശേംദ്ര മാ ചിത്തം കുരു സംഗരേ
രഘുനാഥന്റെ കൃപാദൃഷ്ടിയാൽ ഞാൻ ഈ ദുഷ്കരമായതിനെ അതിജീവിച്ച്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തിരികെ പോകും കീഷരാജാ; യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സിൽ ആശങ്കയൊന്നും വയ്ക്കേണ്ട.
ത്വയാ രാക്ഷസപാഥോധിസ്തീര്ണോ രാമകൃപാവ്രജാത് । തഥാ രാമം സുസംസ്മൃത്യ നിസ്തരിഷ്യാമി ദുസ്തരമ്
നീ രാമന്റെ കൃപയാൽ രാക്ഷസസമുദ്രം കടന്നതുപോലെ, ഞാൻ രാമനെ മനസ്സിൽ ഓർത്തുകൊണ്ട് ഈ ദുഷ്കരമായതും അതിജീവിക്കും.