ദശൈകാധികമാസാംസ്തുചതുര്ദശാഹാനി മൈഥിലീ
മൈഥിലി പത്ത് മാസം പതിനാലു ദിവസം ആകെ ചെലവഴിച്ചു.
ദ്വിചത്വാരിംശക വര്ഷേ രാമോ രാജ്യമകാരയത്
നാല്പത്തിരണ്ടാം വർഷത്തിൽ രാമൻ രാജ്യാഭിഷേകം നടത്തി.
സ ചതുര്ദശവര്ഷാംതേ പ്രവിശ്യ ച പുരീം പ്രഭുഃ
പതിനാലു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ പ്രഭു നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതസ്തത്ര രാമോ രാജ്യമഥാകരോത്
അവിടെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാമൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അഗസ്ത്യഃ കുംഭസംഭൂതിസ്തമാഗംതാ രഘോഃ പതിമ്
കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ച അഗസ്ത്യൻ രഘുവംശാധിപനായ രാമനെ സന്ദർശിച്ചു.
തസ്യാഗമിഷ്യതി ഹയോ ഹ്യാശ്രമേ തവ സുവ്രത
നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, ഒരു കുതിര നിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വരും.
തേഷാമഗ്രേ രാമകഥാഃ കരിഷ്യസി മനോഹരാഃ
അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നീ രാമന്റെ മനോഹരമായ കഥകൾ പറയും.
ദൃഷ്ട്വാ രാമമയോധ്യായാം പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണമ്
പദ്മദളങ്ങളുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള രാമനെ അയോധ്യയിൽ കണ്ടു.
ഇത്യുക്ത്വാ മാം മുനിവരോ ലോമശഃ സര്വബുദ്ധിമാന്
ഇങ്ങനെ എന്നോട് പറഞ്ഞ് സർവ്വജ്ഞനായ മഹാമുനിയായ ലോമശൻ,
ജ്ഞാതം ത്വത്കൃപയാ സര്വം രാമചാരിത്രമദ്ഭുതമ്
നിന്റെ കൃപയാൽ രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും എനിക്ക് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു.
മയാ നമസ്കൃതഃ പശ്ചാജ്ജഗാമ സ മുനീശ്വരഃ
ഞാൻ നമസ്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മഹാമുനി അവിടെ നിന്ന് പോയി.
സോഽഹം സ്മരാമി രാമസ്യ ചരണാവന്വഹം മുഹുഃ
ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും രാമന്റെ പാദങ്ങൾ ഓർക്കുന്നു.
പാവയാമി ജനാനന്യാന്ഗാനേന സ്വാംതഹാരിണാ
ഈ മനോഹരമായ പാട്ടിലൂടെ ഞാൻ ജനങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, അവരുടെ ഹൃദയം ആകർഷിക്കുന്നു.
ധന്യോഽഹം കൃതകൃത്യോഽഹം സഭാഗ്യോഽഹം മഹീതലേ
ഞാൻ ഭാഗ്യവാൻ, ജീവിതലക്ഷ്യം നിറവേറ്റിയവൻ, ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും ഭാഗ്യശാലിയായവൻ ആണ് ഞാൻ.
തസ്മാത്സര്വാത്മനാ രാമോ ഭജനീയോ മനോഹരഃ
അതിനാൽ, മനോഹരനായ രാമനെ മുഴുവൻ മനസ്സോടും ആരാധിക്കണം.
തസ്മാദ്യൂയം കിമര്ഥം വൈ പ്രാപ്താഃ കോ വാനരാധിപഃ
അതിനാൽ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? വാനരാധിപൻ ആരാണ്?
തത്സര്വം കഥയംത്വത്ര യാം തു വാഹസ്യ പാലനേ
ഇവിടെ സംഭവിച്ച എല്ലാം, പ്രത്യേകിച്ച് കുതിരയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന കാര്യം, എനിക്ക് പറയൂ.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ മുനേര്വിസ്മയമാഗതാഃ
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ അത്ഭുതത്തോടെ ആ മുനിയെ നോക്കി.
ശേഷ ഉവാച। തേ പൃഷ്ടാ മുനിവര്യേണ രാമചാരിത്രമദ്ഭുതമ് । ധന്യം സഭാഗ്യം മന്വാനാഃ പ്രോചുരാത്മാനമാദരാത്
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: മഹാനായ മുനി രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, തങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണെന്നും ധന്യരാണെന്നും കരുതി, അവർ ആദരപൂർവ്വം തങ്ങളേക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ജനാ ഊചുഃ। പവിത്രിതാ വയം സര്വേ ദര്ശനേന തവാധുനാ । യദ്രാമകഥയാസ്മാന്വൈ പാവയസ്യധുനാ ജനാന്
ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ദർശനത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ശുദ്ധരായി; രാമകഥ പറയുന്നതിലൂടെ നിങ്ങൾ ജനങ്ങളെ വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ശൃണുഷ്വ വചനം തഥ്യം ഭവാന്ബ്രഹ്മര്ഷിസത്തമഃ । ത്വയാ പൃഷ്ടം യദസ്മഭ്യം സര്വം തത്കഥയാമ വൈ
നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് ചോദിച്ചതിനാൽ, ഞങ്ങൾ എല്ലാം സത്യമായി പറയാം, ദയവായി കേൾക്കൂ.
അഗസ്ത്യവാക്യാച്ഛ്രീരാമോ വിപ്രഹത്യാപനുത്തയേ । യാഗം കരോതി സുമഹാന്സര്വസംഭാരസംഭൃതമ്
അഗസ്ത്യന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ശ്രീരാമൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നീക്കാൻ എല്ലാ സാമഗ്രികളും ഒരുക്കി മഹായാഗം നടത്തുന്നു.
തം പാലയാനാഃ സര്വേ വൈ ത്വദാശ്രമമുപാഗതാഃ । അശ്വേന സഹിതാ വിപ്ര തജ്ജാനീഹി മഹാമതേ
കുതിരയോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അതിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ നിങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ട്; മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ഇത് അറിയുക.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ മനോഹാരി രസായനമ് । അത്യംതം ഹര്ഷമാപേദേ ബ്രാഹ്മണോ രാമഭക്തിമാന്
അവരുടെ മനോഹരവും അമൃതസമാനവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാമഭക്തനായ ബ്രാഹ്മണൻ അത്യന്തം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
അദ്യ മേ ഫലിതോ വൃക്ഷോ മനോരഥശ്രിയാന്വിതഃ । അദ്യ മേ ജനനീ ധന്യാ ജാതം മാം സുഷുവേ തു യാ
ഇന്ന് എന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ വൃക്ഷം സമ്പത്തോടെ ഫലിച്ചു; ഇന്ന് എന്നെ പ്രസവിച്ച അമ്മ ഭാഗ്യവതിയായി.
അദ്യ രാജ്യം മയാ പ്രാപ്തം കംടകേന വിവര്ജിതമ് । അദ്യ കോശാഃ സുസംപന്നാ അദ്യ ദേവാഃ സുതോഷിതാഃ
ഇന്ന് ഞാൻ കുരുക്കുകളില്ലാത്ത ഒരു രാജ്യം നേടി; ഇന്ന് എന്റെ ഭണ്ഡാരങ്ങൾ സമ്പന്നമാണ്; ഇന്ന് ദേവതകൾ സന്തോഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
അഗ്നിഹോത്രഫലം ത്വദ്യ പ്രാപ്തം മേ ഹവിഷാ ഹുതമ് । യദ്ദ്രക്ഷ്യേ രാമചംദ്രസ്യ ചരണാംഭോരുഹോര്യുഗമ്
ഇന്ന് ഞാൻ ഹോമത്തിൽ ഹവിസ്സർപ്പിച്ച് അതിന്റെ ഫലം നേടി; കാരണം ഞാൻ രാമചന്ദ്രന്റെ കമലപാദദ്വയം കാണും.
യോ നിത്യം ധ്യായതേ സ്വാംതേ അയോധ്യായാഃ പതിഃ പ്രഭുഃ । സ മേ ദൃഗ്ഗോചരോ നൂനം ഭവിഷ്യതി മനോഹരഃ
എപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കുന്ന അയോധ്യയുടെ രാജാവായ പ്രഭു, ആ മനോഹരൻ, എന്റെ കണ്ണുകൾക്ക് പ്രത്യക്ഷനാകും.
ഹനൂമാന്മാം സമാലിംഗ്യ പ്രക്ഷ്യതേ കുശലം മമ । ഭക്തിം മേ മഹതീം ദൃഷ്ട്വാ തോഷം പ്രാപ്സ്യതി സത്തമഃ
ഹനുമാൻ എന്നെ അണചുമർന്ന് എന്റെ ക്ഷേമം ചോദിക്കും; എന്റെ വലിയ ഭക്തി കണ്ടു ആ മഹാനായവൻ സന്തോഷിക്കും.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ ഹനൂമാന്കപിസത്തമഃ । ജഗ്രാഹ പാദയുഗലം മുനേരാരണ്യകസ്യ ഹി
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് കപ്പിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാൻ, ആ വനവാസി മുനിയുടെ കാലുകൾ പിടിച്ചു.