പ്രേരിതോ വാസവേനാജാവര്പയാമാസ ഭക്തിതഃ
വാസവന്റെ പ്രേരണയാൽ അവൻ ഭക്തിയോടെ താനെത്തന്നെ സമർപ്പിച്ചു.
അഷ്ടാദശദിനൈ രാമോ രാവണം ദ്വൈരഥേഽവധീത്
പതിനെട്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രാമൻ രാവണനെ ഏകാന്തയുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
മാഘശുക്ലദ്വിതീയായാശ്ചൈത്രകൃഷ്ണ ചതുര്ദശീമ്
മാഘമാസത്തിലെ പക്ഷവളർച്ഛയുടെ രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ നിന്ന് ചൈത്രമാസത്തിലെ പക്ഷക്ഷയത്തിന്റെ പതിനാലാം ദിവസം വരെ,
യുദ്ധാവഹാരഃ സംഗ്രാമോ ദ്വാസപ്തതി ദിനാന്യഭൂത്
യുദ്ധവും സംഘർഷവും എഴുപത്തിരണ്ട് ദിവസം നീണ്ടു.
വൈശാഖാദി തിഥൌ രാമ ഉവാസ രണഭൂമിഷു
വൈശാഖമുതലുള്ള തിരുനാളുകളിൽ രാമൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
സീതാശുദ്ധിസ്തൃതീയായാം ദേവേഭ്യോ വരലംഭനമ്
മൂന്നാം ദിവസം സീതയുടെ ശുദ്ധി തെളിയിക്കുകയും ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് ഒരു വരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗൃഹീത്വാ ജാനകീം പുണ്യാം ദുഃഖിതാം രാക്ഷസേന തു
രാക്ഷസന്റെ പീഡനത്തിൽ ദുഃഖിതയായ പുണ്യവതിയായ ജനകിയെ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി.
വൈശാഖസ്യ ചതുര്ഥ്യാം തു രാമഃ പുഷ്പകമാശ്രിതഃ
വൈശാഖമാസത്തിലെ നാലാം ദിവസം രാമൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി.
പൂര്ണേ ചതുര്ദശേ വര്ഷേ പംചമ്യാം മാധവസ്യ തു
പതിനാലാം വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ മാധവമാസത്തിലെ അഞ്ചാം ദിവസം,
നംദിഗ്രാമേ തു ഷഷ്ഠ്യാം സ ഭരതേന സമാഗതഃ
നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ ആറാം ദിവസം രാമൻ ഭരതനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ദശൈകാധികമാസാംസ്തുചതുര്ദശാഹാനി മൈഥിലീ
മൈഥിലി പത്ത് മാസം പതിനാലു ദിവസം ആകെ ചെലവഴിച്ചു.
ദ്വിചത്വാരിംശക വര്ഷേ രാമോ രാജ്യമകാരയത്
നാല്പത്തിരണ്ടാം വർഷത്തിൽ രാമൻ രാജ്യാഭിഷേകം നടത്തി.
സ ചതുര്ദശവര്ഷാംതേ പ്രവിശ്യ ച പുരീം പ്രഭുഃ
പതിനാലു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ പ്രഭു നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതസ്തത്ര രാമോ രാജ്യമഥാകരോത്
അവിടെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാമൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അഗസ്ത്യഃ കുംഭസംഭൂതിസ്തമാഗംതാ രഘോഃ പതിമ്
കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ച അഗസ്ത്യൻ രഘുവംശാധിപനായ രാമനെ സന്ദർശിച്ചു.
തസ്യാഗമിഷ്യതി ഹയോ ഹ്യാശ്രമേ തവ സുവ്രത
നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, ഒരു കുതിര നിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വരും.
തേഷാമഗ്രേ രാമകഥാഃ കരിഷ്യസി മനോഹരാഃ
അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നീ രാമന്റെ മനോഹരമായ കഥകൾ പറയും.
ദൃഷ്ട്വാ രാമമയോധ്യായാം പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണമ്
പദ്മദളങ്ങളുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള രാമനെ അയോധ്യയിൽ കണ്ടു.
ഇത്യുക്ത്വാ മാം മുനിവരോ ലോമശഃ സര്വബുദ്ധിമാന്
ഇങ്ങനെ എന്നോട് പറഞ്ഞ് സർവ്വജ്ഞനായ മഹാമുനിയായ ലോമശൻ,
ജ്ഞാതം ത്വത്കൃപയാ സര്വം രാമചാരിത്രമദ്ഭുതമ്
നിന്റെ കൃപയാൽ രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും എനിക്ക് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു.
മയാ നമസ്കൃതഃ പശ്ചാജ്ജഗാമ സ മുനീശ്വരഃ
ഞാൻ നമസ്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മഹാമുനി അവിടെ നിന്ന് പോയി.
സോഽഹം സ്മരാമി രാമസ്യ ചരണാവന്വഹം മുഹുഃ
ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും രാമന്റെ പാദങ്ങൾ ഓർക്കുന്നു.
പാവയാമി ജനാനന്യാന്ഗാനേന സ്വാംതഹാരിണാ
ഈ മനോഹരമായ പാട്ടിലൂടെ ഞാൻ ജനങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, അവരുടെ ഹൃദയം ആകർഷിക്കുന്നു.
ധന്യോഽഹം കൃതകൃത്യോഽഹം സഭാഗ്യോഽഹം മഹീതലേ
ഞാൻ ഭാഗ്യവാൻ, ജീവിതലക്ഷ്യം നിറവേറ്റിയവൻ, ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും ഭാഗ്യശാലിയായവൻ ആണ് ഞാൻ.
തസ്മാത്സര്വാത്മനാ രാമോ ഭജനീയോ മനോഹരഃ
അതിനാൽ, മനോഹരനായ രാമനെ മുഴുവൻ മനസ്സോടും ആരാധിക്കണം.
തസ്മാദ്യൂയം കിമര്ഥം വൈ പ്രാപ്താഃ കോ വാനരാധിപഃ
അതിനാൽ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? വാനരാധിപൻ ആരാണ്?
തത്സര്വം കഥയംത്വത്ര യാം തു വാഹസ്യ പാലനേ
ഇവിടെ സംഭവിച്ച എല്ലാം, പ്രത്യേകിച്ച് കുതിരയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന കാര്യം, എനിക്ക് പറയൂ.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ മുനേര്വിസ്മയമാഗതാഃ
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ അത്ഭുതത്തോടെ ആ മുനിയെ നോക്കി.
ശേഷ ഉവാച। തേ പൃഷ്ടാ മുനിവര്യേണ രാമചാരിത്രമദ്ഭുതമ് । ധന്യം സഭാഗ്യം മന്വാനാഃ പ്രോചുരാത്മാനമാദരാത്
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: മഹാനായ മുനി രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, തങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണെന്നും ധന്യരാണെന്നും കരുതി, അവർ ആദരപൂർവ്വം തങ്ങളേക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ജനാ ഊചുഃ। പവിത്രിതാ വയം സര്വേ ദര്ശനേന തവാധുനാ । യദ്രാമകഥയാസ്മാന്വൈ പാവയസ്യധുനാ ജനാന്
ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ദർശനത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ശുദ്ധരായി; രാമകഥ പറയുന്നതിലൂടെ നിങ്ങൾ ജനങ്ങളെ വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.