തദാ വ്യാകുലിതാ ലോകാഃ പരസ്പരഭയാകുലാഃ । പലായനപരാ ജാതാ മഹോത്പാതമമംസത
അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ പരസ്പരം ഭയത്താൽ അകമഴിഞ്ഞു, രക്ഷപ്പെടാൻ ഓടിത്തുടങ്ങി, ഇതിനെ വലിയ ദുരന്തമായി കരുതി.
തദാ ശത്രുഘ്ന ആയാതോ രഥേ സ്ഥിത്വാ മഹായശാഃ । ശ്രീരാമസ്മരണം കൃത്വാ ചാപേ സംധായ സായകാന്
അപ്പോൾ മഹാപ്രശസ്തനായ ശത്രുഘ്നൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് എത്തി; ശ്രീരാമനെ ഓർത്ത്, വില്ലിൽ അമ്പുകൾ കെട്ടി യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.
താം മായാം സ വിധൂയാഥ മോഹനാസ്ത്രേണ വീര്യവാന് । ശരധാരാഃ കിരന്വ്യോമ്നി വവര്ഷ സമരേസുരമ്
അവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ മോഹനാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആ മായയെ അകറ്റി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആകാശത്ത് അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
തദാദിശഃ പ്രസേദുസ്താ രവിസ്ത്വപരിവേഷവാന് । മേഘാ യഥാഗതം യാതാ വിദ്യുതഃ ശാംതിമാഗതാഃ
അന്ന് ദിക്കുകൾ തെളിഞ്ഞു; സൂര്യൻ പ്രകാശവലയം ചുറ്റി തെളിഞ്ഞു; മേഘങ്ങൾ വന്നതുപോലെ തന്നെ മാറി, മിന്നൽ ശാന്തിയായി.
തദാ വിമാനം പുരതോ ദൃശ്യതേ രാക്ഷസൈര്യുതമ് । ഛിംധി ഭിംധീതി ഭാഷാഭിര്വ്യാകുലം സുതരാം മഹത്
അപ്പോൾ അവരുടെ മുന്നിൽ വലിയൊരു വിമാനം പ്രത്യക്ഷമായി, അതിൽ രാക്ഷസന്മാർ നിറഞ്ഞിരുന്നു; 'വെട്ടൂ! തുളയ്ക്കൂ!' എന്ന വിളികളോടെ അതിൽ വലിയ കലഹം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബാണാശ്ച ശതസാഹസ്രാഃ സ്വര്ണപുംഖൈശ്ച ശോഭിതാഃ । പേതുര്വിമാനേ നഭസി സ്ഥിതേ കാമഗമേ മുഹുഃ
പൊൻതൂവലുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ ആകാശത്ത് സ്വേച്ഛയോടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ആ വിമാനം നേരെ വീണ്ടും വീണ്ടും വീണു.
തദാ ഭഗ്നം വിമാനം ഹി ദൃശ്യതേ ന തദുച്ചകൈഃ । സ്വപുരീ ഖണ്ഡമേകത്ര ഭഗ്നാംഗമിവ ഭൂതലേ
അപ്പോൾ ആ വിമാനം തകർന്ന നിലയിൽ, ഉയരത്തിൽ കാണാനായില്ല; സ്വന്തം നഗരത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ തകർന്ന അവയവങ്ങളുള്ള ശരീരമുപോലെ, ഒറ്റയിടത്ത് തകർന്നിരുന്നു.
തദാ പ്രകുപിതോ ദൈത്യോ ബാണാന്ധനുഷി സംദധേ । തൈര്ബാണൈര്വികിരന്രാമഭ്രാതരം ചാഭിഗര്ജിതഃ
അപ്പോൾ ദൈത്യൻ കോപത്തോടെ അമ്പുകൾ വില്ലിൽ കെട്ടി, ആ അമ്പുകൾ രാമന്റെ സഹോദരന്റെ മേൽ ഉരുണ്ടു, ഗർജിച്ചു.
തേ ബാണാഃ ശതശസ്തസ്യ ലഗ്നാ വപുഷി ഭൂരിശഃ । ശോഭാമാപുഃ ശോണിതൌഘാന്വഹംതസ്തീക്ഷ്ണവക്ത്രിണഃ
ആ അമ്പുകൾ നൂറുകണക്കിന് തവണ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ തട്ടി, മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രങ്ങൾ രക്തം ഒഴുക്കി, അതിനാൽ അവ അതീവ പ്രകാശിച്ചു.
ശത്രുഘ്നഃ പരയാ ശക്ത്യാ സംയുക്തോ വായുദൈവതമ് । അസ്ത്രം ധനുഷി ചാധത്ത രാക്ഷസാനാം പ്രകമ്പനമ്
ശത്രുഘ്നൻ വായുദേവന്റെ ശക്തിയുള്ള ഉത്തമശക്തി കൈവശം വച്ച്, രാക്ഷസന്മാരെ നടുക്കുന്ന ഒരു അസ്ത്രം വില്ലിൽ കെട്ടി.
തേനാസ്ത്രേണ വിമാനാത്ഖാത്പതന്തോ മുക്തമൂര്ധജാഃ । ദൃശ്യംതേ ഭൂതവേതാലസംഘാ ഇവ നഭശ്ചരാഃ
ആ അസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, വിമാനം വിട്ട് രാക്ഷസന്മാർ ചിതറിച്ച മുടിയോടെ ആകാശത്ത് വീണു; അവർ ഭൂതഗണങ്ങളെയും പ്രേതങ്ങളെയും പോലെ തോന്നി.
തദസ്ത്രം രഘുനാഥസ്യ ഭ്രാത്രാ മുക്തം വിലോക്യ സഃ । അസ്ത്രം ച പാശുപത്യം സ ചാപേ ധാദ്ദനുജാത്മജഃ
ശത്രുഘ്നൻ, രഘുവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ, ആ അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചതു കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ശത്രു പാശുപതാസ്ത്രം വില്ലിൽ കെട്ടി.
തതഃ പ്രവൃത്താ വേതാലാ ഭൂതാഃ പ്രേതനിശാചരാഃ । കപാലകര്തരീയുക്താഃ പിബന്തഃ ശോണിതം ബഹു
അപ്പോൾ ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദാനവന്മാർ, കപാലവും വെട്ടിക്കത്തിയും കൈവശം വച്ച്, ധാരാളം രക്തം കുടിച്ചു.
തേ വൈ ശത്രുഘ്നവീരാണാം രുധിരാണി പപുര്മുദാ । ജീവതാമപി ദുര്വാരാഃ കര്തരീപാണിശോഭിതാഃ
അവർ ശത്രുഘ്നന്റെ വീരന്മാരുടെ രക്തം സന്തോഷത്തോടെ കുടിച്ചു; ജീവനോടെ ഇരുന്നവർക്കും അവരെ തടയാനാവില്ല, വെട്ടിക്കത്തി പിടിച്ച കൈകൾ പ്രകാശിച്ചു.
തദസ്ത്രം വ്യാപ്നുവദ്ദൃഷ്ട്വാ സര്വവീരപ്രഭംജനമ് । മുമോച തന്നിരാസായ ചാസ്ത്രം നാരായണാഭിധമ്
ആ അസ്ത്രം എല്ലാം മൂടി, എല്ലാ വീരത്വവും നശിപ്പിക്കുന്നതായതു കണ്ടപ്പോൾ, അതിനെ അകറ്റാൻ നാരായണാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
നാരായണാസ്ത്രം താന്സര്വാന്വാരയാമാസ തത്ക്ഷണാത് । തേ സര്വേ വിലയം പ്രാപുര്നിശാചരപ്രണോദിതാഃ
നാരായണാസ്ത്രം ഉടൻ അവരെല്ലാവരെയും തടഞ്ഞു; എല്ലാ രാത്രിദാനവന്മാരും ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷമായി.
തദാ ക്രുദ്ധോ നിശാചാരീ വിദ്യുന്മാലീ സമാദദേ । ത്രിശൂലം നിശിതം ഘോരം ശത്രുഘ്നം ഹംതുമുല്ബണമ്
അപ്പോൾ കോപിതനായ രാത്രിദാനവൻ വിദ്യുന്മാലി മൂർച്ചയുള്ള ഭയാനകമായ ത്രിശൂലം എടുത്ത്, ശത്രുഘ്നനെ കൊല്ലാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
ശൂലഹസ്തം സമായാംതം വിദ്യുന്മാലിനമാഹവേ । സായകൈഃ പ്രാഹരത്തസ്യ ഭുജേ ത്വര്ധശശിപ്രഭൈഃ
ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ച് വിദ്യുന്മാലി യുദ്ധത്തിൽ അടുത്തപ്പോൾ, ശത്രുഘ്നൻ അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള പ്രകാശമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവന്റെ കൈയിൽ അടി നൽകി.
തൈര്ബാണൈശ്ഛിന്നഹസ്തഃ സ ശിരസാ ഹംതുമുദ്യതഃ । ഹതോസി യാഹി ശത്രുഘ്ന കസ്ത്വാം ത്രാതാ ഭവിഷ്യതി
ആ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കൈവെട്ടപ്പെട്ട വിദ്യുന്മാലി തല കൊണ്ട് അടി ചെയ്യാൻ തയ്യാറായി, 'നീ കൊല്ലപ്പെട്ടു, പോ ശത്രുഘ്നാ! നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ആരുണ്ട്?' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇതി ബ്രുവാണം തരസാ ചിച്ഛേദ ശിതസായകൈഃ । മസ്തകം തസ്യ ബലിനഃ ശൂരസ്യ സഹ കുംഡലമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുഘ്നൻ അതിവേഗം മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ വീരന്റെ കുണ്ടലങ്ങളോടുകൂടിയ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
തം ഛിന്നശിരസം ദൃഷ്ട്വാ ഉഗ്രദംഷ്ട്രഃ പ്രതാപവാന് । മുഷ്ടിനാ ഹംതുമാരേഭേ ശത്രുഘ്നം ശൂരസേവിതമ്
തലവെട്ടപ്പെട്ടവനെ കണ്ടപ്പോള് ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളും ശക്തിയും ഉള്ളവന് വീരന്മാര് ആദരിച്ച ശത്രുഘ്നനെ കയ്യൊടിയാല് അടിക്കാന് തയ്യാറായി.
ശത്രുഘ്നസ്തു ക്ഷുരപ്രേണ സായകേനാച്ഛിനച്ഛിരഃ । പ്രധാവതോ രണേ വീരാന്സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രകോവിദാന്
പക്ഷേ, ശത്രുഘ്നന് കുരിശാരമായ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയില് ഓടുന്ന, ആയുധങ്ങളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവന്റെ തലവെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ഹതശേഷാ യയുഃ സര്വേ രാക്ഷസാ നാഥവര്ജിതാഃ । ശത്രുഘ്നം പ്രണിപത്യാഥ ദദുര്വാജിനമാഹൃതമ്
തങ്ങളുടെ നേതാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷമുള്ള ശേഷിച്ചിരുന്ന എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ശത്രുഘ്നന്റെ അടുക്കല് വന്നു, അവനെ നമസ്കരിച്ചു, കുതിരയെ അവന്റെ മുമ്പില് കൊണ്ടുവന്നു.
തതോ വീണാനിനാദാശ്ച ശംഖനാദാഃ സമംതതഃ । ശ്രൂയംതേ ശൂരവീരാണാം ജയനാദാ മനോഹരാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാടും വീണയുടെ സ്വരങ്ങളും ശംഖനാദങ്ങളും കേട്ടു; വീരന്മാരുടെ ജയഘോഷങ്ങള് മനോഹരമായി മുഴങ്ങി.
ശേഷ ഉവാച। പ്രാപ്യ തം വാജിനം രാജാ ശത്രുഘ്നോ രാക്ഷസൈര്ഹൃതമ് । അത്യംതം ഹര്ഷമാപേദേ പുഷ്കലേന സമന്വിതഃ
ശേഷന് പറഞ്ഞു: രാക്ഷസന്മാര് പിടിച്ച കുതിരയെ വീണ്ടെടുത്തശേഷം, രാജാവായ ശത്രുഘ്നനും പുഷ്കലനും അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
രുധിരൈഃ സിക്തഗാത്രാസ്തേ യോധാ ലക്ഷ്മീനിധിസ്തഥാ । രണോത്സാഹേന സംയുക്തം പ്രശശംസുര്മഹാനൃപമ്
രക്തം തുളുമ്പിയ ശരീരങ്ങളുമായി ആ യോദ്ധാക്കളും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ നിധിയും യുദ്ധോത്സാഹം നിറഞ്ഞ മഹാരാജാവിനെ പ്രശംസിച്ചു.
ഹതേ തസ്മിന്മഹാദൈത്യേ വിദ്യുന്മാലിനി ദുര്ജയേ । സുരാഃ സര്വേ ഭയം ത്യക്ത്വാ സുഖമാപുര്മുനേമഹത്
വിദ്യുന്മാലി എന്ന അതിജയിക്കാനാകാത്ത മഹാദാനവന് കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോള് എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയം വിട്ട് വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
നദ്യസ്തു വിമലാ ജാതാ രവിസ്തു വിമലോഽഭവത് । വാതാ വവുഃ സുഗംധോദ സിക്താ വിമലശുഷ്മിണഃ
നദികള് ശുദ്ധമായി, സൂര്യന് തെളിഞ്ഞു, സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റുകള് വീശി, ഈര്പ്പമുള്ള വൃത്തിയുള്ള ശീതളഹവുകള് പടർന്നു.
സന്നദ്ധാസ്തേ മഹാവീരാ രഥസ്ഥാ വിമലാംഗകാഃ । രാജാനമൂചുസ്തേ സര്വേ ജയലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതാഃ
കവചം ധരിച്ച, രഥത്തില് നിന്നു നില്ക്കുന്ന, ദീപ്തമായ അവയവങ്ങളുള്ള മഹാവീരന്മാര് എല്ലാവരും ജയലക്ഷ്മി അലങ്കരിച്ച രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
വീരാ ഊചുഃ। ദിഷ്ട്യാ ഹതസ്ത്വയാ ദൈത്യോ വിദ്യുന്മാലീ മഹാമതേ । യദ്ഭയാത്ത്രാസമാപന്നാഃ സുരാഃ സ്വര്ഗാന്നിരാകൃതാഃ
വീരന്മാര് പറഞ്ഞു: മഹാബുദ്ധിമാനേ, നിന്റെ ഭാഗ്യത്താല് വിദ്യുന്മാലി എന്ന ദാനവന് കൊല്ലപ്പെട്ടു; അവന്റെ ഭയത്താല് ദേവന്മാര് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുപോയിരുന്നു.