തേ ബാണാ ഹൃദി തസ്യാശു ലഗ്നാ രാഗം ബതാസൃജന് । വൈഷ്ണവസ്യ യഥാ സ്വാംതേ ഗുണാ വിഷ്ണോര്മനോഹരാഃ
ആ അമ്പുകള് വേഗത്തില് അവന്റെ ഹൃദയത്തില് കയറി ചുവപ്പ് പടര്ത്തി. വിഷ്ണുവിന്റെ ആകര്ഷകമായ ഗുണങ്ങള് വൈഷ്ണവന്റെ ഹൃദയത്തില് നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ.
തദ്ബാണവേധദുഃഖാര്തോ വിദ്യുന്മാലീ സുദുര്മദഃ । ജഗ്രാഹ മുദ്ഗരം ഘോരം പുഷ്കലം ഹംതുമുദ്യതഃ
അമ്പുകളുടെ വേദനയാല് വല്ലാതെ ബുദ്ധിമുട്ടിയ അത്യന്തം അഹങ്കാരിയായ വിദ്യുന്മാലി പുഷ്കലനെ കൊല്ലാന് ഭയങ്കരമായ ഒരു ഗദ പിടിച്ചു.
മുദ്ഗരഃ പ്രഹിതസ്തേന വിദ്യുന്മാല്യഭിധേന ഹി । ഹൃദി ലഗ്നോസൃജച്ഛീഘ്രം കശ്മലം തദകാരയത്
വിദ്യുന്മാലി എറിഞ്ഞ ഗദ പുഷ്കലന്റെ ഹൃദയത്തില് പതിച്ചു. അതിവേഗം അവന് ബോധംകെടുത്ത് കഷ്ടത ഉണ്ടാക്കി.
മുദ്ഗരപ്രഹതോ വീരഃ കംപമാനഃ സവേപഥുഃ । പപാത സ്യംദനോപസ്ഥേ പുഷ്കലഃ ശത്രുതാപനഃ
ഗദയുടെ പ്രഹരത്തില് വിറയുകയും നടുങ്ങുകയും ചെയ്ത വീരനായ പുഷ്കലന് തന്റെ രഥത്തിലെ ഇരിപ്പിടത്തിലേക്ക് വീണു.
ഉഗ്രദംഷ്ട്രോഽഥ തദ്ഭ്രാതാ ലക്ഷ്മീനിധിമയോധയത് । ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്ബഹുധാ മുക്തൈര്വീരപ്രാണഹൃതിംകരൈഃ
അതിനുശേഷം അവന്റെ സഹോദരനായ ഉഗ്രദംഷ്ട്രന് ലക്ഷ്മീനിധിയുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു. പലവിധ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വീരരുടെ ജീവന് എടുത്തു.
പുഷ്കലസ്തത്ക്ഷണാത്പ്രാപ്യ സംജ്ഞാം രാക്ഷസമബ്രവീത് । ധന്യോസി രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠ മഹീയാംസ്തേ പരാക്രമഃ
അയാളുടെ ബലപ്രയോഗം മൂലം ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട പുഷ്കലന് ആ സമയത്ത് തിരിച്ചെത്തി രാക്ഷസനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്, രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠാ; നിന്റെ വീര്യം വളരെ വലിയതാണ്.'
പശ്യേദാനീം മമാപ്യുച്ചൈഃ പ്രതിജ്ഞാം ശൂരമാനിതാമ് । വിമാനാത്പാതയാമ്യദ്യ ഭൂമൌ ത്വാം ശിതസായകൈഃ
ഇപ്പോള് എന്റെ പ്രതിജ്ഞ എത്ര വലിയതാണെന്ന് നീ കാണുക. ധൈര്യശാലികള് ആദരിക്കുന്ന ഈ വാക്ക് ഇന്ന് സാക്ഷാല് ചെയ്യും. ഇന്ന് ഞാന് നിന്നെ ആകാശവിമാനത്തില് നിന്ന് കുത്തുപുള്ളികളാല് താഴെ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തും.
ഇത്യുക്ത്വാ നിശിതം ബാണം സമഗൃഹ്ണാദ്ദുരാസദമ് । ജ്വലംതമഗ്നിതേജസ്കം മഹൌദാര്യസമന്വിതമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവന് തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, പിടികിട്ടാനാവാത്ത, മഹത്തായ മനസ്സുള്ള ഒരു ഭയങ്കരമായ അമ്പ് എടുത്തു.
സ യാവത്തത്പ്രതീകര്തും വിധത്തേ സ്വപരാക്രമമ് । താവദ്ധൃദിഗതോഽത്യുഗ്രസ്തീക്ഷ്ണധാരഃ സസായകഃ
അവന് അതിനെ നേരിടാന് തന്റെ ശക്തി ഒരുങ്ങുമ്പോള് അത്യന്തം മൂര്ച്ചയുള്ള ആ അമ്പ്, അതിന്റെ അഗ്രം സഹിതം, അവന്റെ ഹൃദയത്ത് കയറി കുത്തി.
തേന ബാണേന വിഭ്രാംതോ ഭ്രമച്ചിത്തഃ സ രാക്ഷസഃ । പപാത കാമഗോപസ്ഥാദ്ഭൂമൌ വിഗതചേതനഃ
ആ അമ്പ് കൊണ്ടു തട്ടി, ആ രാക്ഷസന് ഭ്രമിതനായി, മനസ്സ് കുഴഞ്ഞ്, ആഗ്രഹത്തിന്റെ സിംഹാസനത്തില് നിന്ന് ബോധം നഷ്ടമായി നിലത്തേക്ക് വീണു.
ഉഗ്രദംഷ്ട്രേണ വൈ ദൃഷ്ടഃ പതമാനോ നിജാഗ്രജഃ । ഗൃഹീത്വാ തം വിമാനാംതര്നിനായ രിപുശംകിതഃ
ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളോടെ തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന് വീഴുന്നതു കണ്ടു, അവനെ പിടിച്ച് ശത്രുവാണെന്ന സംശയത്തോടെ വിമാനംകകത്ത് കൊണ്ടുപോയി.
പ്രാഹ ചാരിം മഹാരോഷാത്പുഷ്കലം ബലിനാം വരമ് । മദ്ഭ്രാതരം പാതയിത്വാ കുത്ര യാസ്യസി ദുര്മതേ
പിന്നീട് അത്യന്തം കോപത്തോടെ, ബലവാന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ പുഷ്കലനോട് അവന് പറഞ്ഞു: "എന്റെ സഹോദരനെ താഴെ വീഴ്ത്തിയ ശേഷം, ദുഷ്ടമനസുള്ളവനേ, നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?"
മാം വൈ യുധി വിനിര്ജിത്യ ഗംതാസി ജയമുത്തമമ് । സ്ഥിതേ മയി തവ സ്വാംതേ ജയാശാ വിനിവര്ത്യ താമ്
"നീ യുദ്ധത്തില് എന്നെ ജയിച്ചശേഷം മാത്രമേ പരമവിജയം നേടാന് കഴിയൂ. ഞാന് നിന്നെ നേരിട്ട് നില്ക്കുമ്പോള് വിജയത്തിന്റെ ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിക്കണം."
ഏവം ബ്രുവംതം തരസാ ജഘാന ദശഭിഃ ശരൈഃ । ഹൃദയേ തസ്യ ദുഷ്ടസ്യ രോഷപൂരിതലോചനഃ
അവന് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോള്, കണ്ണുകള് കോപം നിറഞ്ഞ്, പുഷ്കലന് അതി വേഗത്തില് പത്ത് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ആ ദുഷ്ടനെ ഹൃദയത്തില് തട്ടി.
സ താഡിതോ ദശശരൈഃ പുഷ്കലേന മഹാത്മനാ । ചുക്രോധ ഹൃദി ദുര്ബുദ്ധിസ്തം ഹംതുമുപചക്രമേ
മഹാത്മാവായ പുഷ്കലന് പത്ത് അമ്പുകള് കൊണ്ട് തട്ടിയപ്പോള്, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവന് ഹൃദയത്തില് അത്യന്തം കോപം നിറഞ്ഞ് അവനെ കൊല്ലാന് തയ്യാറായി.
ദംതാന്നിഷ്പിഷ്യ സക്രോധോ മുഷ്ടിമുദ്യമ്യ ചാഹനത് । വ്യനദദ്വജ്രനിര്ഘാതപാതശംകാം സൃജന്ഹൃദി
പല്ലുകള് കടിച്ചു, കോപത്തോടെ മുഷ്ടി ഉയര്ത്തി അവന് അടിച്ചു. ആ അടിയുടെ ശബ്ദം ഹൃദയത്ത് ഇടിച്ചുവീഴുന്ന ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
മുഷ്ടിനാഭിഹതോ വീരഃ പുഷ്കലഃ പരമാസ്ത്രവിത് । നാകംപത വിനിഷ്പേഷം വാംഛംസ്തസ്യ ദുരാത്മനഃ
മുഷ്ടിയാല് അടിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, പരമസ്ത്രവിദ്യയുള്ള വീരനായ പുഷ്കലന് തളര്ന്നില്ല; ആ ദുഷ്ടനെ തകർക്കാന് അവന് ആഗ്രഹിച്ചു.
വത്സദംതാന്മഹാതീക്ഷ്ണാന്മുമോച ഹൃദി സായകാന് । തൈര്ബാണൈര്വ്യഥിതോ ദൈത്യസ്ത്രിശൂലം തു സമാദദേ
കിടാവിന്റെ പല്ലുപോലെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് അവന് ഹൃദയത്തിലേക്ക് വിട്ടു; ആ അമ്പുകള് കൊണ്ടു വേദനിച്ചു, ദാനവന് ത്രിശൂലം എടുത്തു.
ജാജ്വല്യമാനം ത്രിശിഖം ജ്വാലാമാലാതിഭീഷണമ് । ലഗ്നം ഹൃദി മഹാവീര പുഷ്കലസ്യ തു ദാരുണമ്
ജ്വലിക്കുന്ന, മൂന്നു അഗ്രങ്ങളുള്ള, ഭയാനകമായ അഗ്നിജ്വാലകള് ചുറ്റിയ ആ ഭയങ്കരമായ ത്രിശൂലം മഹാവീരനായ പുഷ്കലന്റെ ഹൃദയത്ത് കയറി.
മൂര്ച്ഛിതസ്തേന ശൂലേന നിഹതോ ധന്വിസത്തമഃ । കശ്മലം പരമം പ്രാപ്തഃ പപാത സ്യംദനോപരി
ആ ത്രിശൂലമേറ്റു, അമ്പുകളിലെ ശ്രേഷ്ഠന് ബോധംകെട്ട്, അത്യന്തം ദു:ഖം അനുഭവിച്ച്, തന്റെ രഥത്തിന്മേല് വീണു.
മൂര്ച്ഛാം പ്രാപ്തം തമാജ്ഞായ ഹനൂമാന്പവനാത്മജഃ । കോപവ്യാകുലിതസ്വാംതോ ബഭാഷേ തം തു രാക്ഷസമ്
അവനെ ബോധംകെട്ട് കിടക്കുന്നത് കണ്ടു, വായുവിന്റെ പുത്രനായ ഹനുമാന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ് ആ രാക്ഷസനോട് പറഞ്ഞു.
കുത്ര ഗച്ഛസി ദുര്ബുദ്ധേ മയി യോദ്ധരി സംസ്ഥിതേ । ത്വാം ഹന്മി ചരണാഘാതൈര്വാജിഹര്താരമാഗതമ്
"ഞാന് ഹനുമാന് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി നില്ക്കുമ്പോള് നീ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, എവിടേക്കാണ് ഓടുന്നത്? കുതിരകള് മോഷ്ടിച്ചവനേ, എന്റെ കാലടി കൊണ്ട് ഞാന് നിന്നെ കൊല്ലും."
ഏവമുക്ത്വാ മഹാദൈത്യാഞ്ജഘാന പരസൈനികാന് । വിമാനസ്ഥാന്നഖാഗ്രേണ ദാരയന്നഭസി സ്ഥിതഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ മഹാദാനവന്മാരെയും മറ്റു ശത്രുസൈനികരെയും, ആകാശത്ത് നിന്നു തന്നെ, നഖങ്ങളുടെ അഗ്രം കൊണ്ട് കീറി തകർത്തു.
ലാംഗൂലേനാഹതാഃ കേചിത്കേചിത്പാദതലാ ഹതാഃ । ബാഹുഭ്യാം ദാരിതാഃ കേചിത്പവനസ്യ തനൂഭുവാ
ചിലരെ അവന്റെ വാല് കൊണ്ട് അടിച്ചു, ചിലരെ കാലിന്റെ തളിരുകൊണ്ട് അടിച്ചു, ചിലരെ വായുവിന്റെ പുത്രന്റെ കൈകളാല് കീറി തകർത്തു.
നശ്യംതി കേചിന്നിഹതാഃ കേചിന്മൂര്ച്ഛംതി സംഹതാഃ । പലായംതേ പദാഘാതഭയപീഡാഹതാസ്തതഃ
അവരിൽ ചിലർ നശിച്ചു, ചിലർ വീണു, ചിലർ കൂട്ടമായി ബോധംകെട്ടു; ഹനുമാന്റെ കാൽവെട്ടും ഭയവും വേദനയും മൂലം മറ്റുള്ളവർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
അനേകേ നിഹതാസ്തത്ര രാക്ഷസാശ്ചാതിദാരുണാഃ । ഛിന്നാ ഭിന്നാ ദ്വിധാ ജാതാഃ പവനസ്യ സുതേന വൈ
അവിടെ അനേകം ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാർ പവനപുത്രൻ വെട്ടി, തകർത്തു, രണ്ടായി പിളർന്നു വീണു.
കാമഗംതുവിമാനം തദ്ഭിന്നപ്രാകാരതോരണമ് । ഹാഹാ കുര്വദ്ഭിരസുരൈഃ സമംതാത്പരിവാരിതമ്
ആ ദിവ്യവിമാനം, മതിലും കവാടവും തകർന്നതായിരുന്നതിനാൽ, എല്ലാ വശവും ഹാ ഹാ എന്നു കരയുന്ന അസുരന്മാർ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ഹനൂമതി മഹാശൂരേ ക്ഷണം ഭൂമൌ ക്ഷണം ദിവി । ഇതസ്തതഃ പ്രദൃശ്യേത കാമയാനം ദുരാസദമ്
മഹാശൂരനായ ഹനുമാൻ, ഒരു നിമിഷം നിലത്ത്, മറ്റൊരു നിമിഷം ആകാശത്ത്, ഇവിടെ അവിടെ അങ്ങിങ്ങോട്ട് പോവുകയും, യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുകയും, സമീപിക്കാനാവാത്തവനായി കാണപ്പെട്ടു.
യത്രയത്ര വിമാനം തത്തത്രതത്ര സമീരജഃ । പ്രഹരന്നേവ ദൃശ്യേത കാമരൂപധരഃ കപിഃ
വിമാനം എവിടേക്ക് പോയാലും, അവിടെ തന്നെ ഇഷ്ടരൂപം ധരിച്ച കുരങ്ങൻ ആയ പവനപുത്രൻ ആക്രമിക്കാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏവം തദാകുലീഭൂതേ വിമാനസ്ഥേ മഹാജനേ । ഉഗ്രദംഷ്ട്രസ്തു ദൈത്യേംദ്രോ ഹനൂമംതമുപേയിവാന്
വിമാനത്തിൽ ഉള്ള വലിയ ജനക്കൂട്ടം അകമഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളുള്ള ദൈത്യാധിപൻ ഹനുമാന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.