യഃ ശൂദ്രഃ കപിലാം ഗാം വൈ പയോബുദ്ധ്യാനുപാലയേത് । തസ്യ പാപം മമൈവാസ്തു ചേത്കുര്യാമനൃതം വചഃ
ഒരു ശൂദ്രൻ കപില വർണ്ണമുള്ള പശുവിനെ പാലിനുവേണ്ടി വളർത്തിയാൽ, അത്തരമൊരു പാപം ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യവാക്ക് പറയുകയാണെങ്കിൽ എനിക്കു തന്നെ വരട്ടെ.
ബ്രാഹ്മണീം ഗച്ഛതേ മോഹാച്ഛൂദ്രഃ കാമവിമോഹിതഃ । തസ്യ പാപം മമൈവാസ്തു ചേത്കുര്യാമനൃതം വചഃ
ഒരു ശൂദ്രൻ മോഹത്തിൽ പെട്ട് ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയോടു കാമാസക്തനായി സമീപിച്ചാൽ, അത്തരം പാപം ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യവാക്ക് പറയുകയാണെങ്കിൽ എനിക്കു തന്നെ വരട്ടെ.
യദ്ഘ്രാണാന്നരകം ഗച്ഛേത്സ്പര്ശനാച്ചാപി രൌരവമ് । താം പിബേന്മദിരാം യോ വാ ജിഹ്വാസ്വാദേന ലോലുപഃ
ദുര്ഗന്ധം കൊണ്ടു നരകത്തിലേക്കും സ്പർശം കൊണ്ടു രൗരവത്തിലേക്കും കൊണ്ടുപോകുന്ന മദ്യം, രുചിയ്ക്ക് വേണ്ടി ആഗ്രഹത്തോടെ കുടിക്കുന്നവൻ
തസ്യ യജ്ജായതേ പാപം തന്മമൈവാസ്തു നിശ്ചിതമ് । ചേന്ന കുര്യാം പ്രതിജ്ഞാതം സത്യം രാമകൃപാബലാത്
അവനിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന പാപം ഞാൻ എന്റെ വാഗ്ദാനം പാലിക്കാതിരുന്നാൽ, രാമന്റെ കൃപയുടെ ശക്തിയാൽ, എനിക്കു തന്നെ ഉറപ്പായും വരട്ടെ.
ഏവമുക്തേ മഹാവീരൈര്യോദ്ധാരസ്തരസാ യുതാഃ । ചക്രുഃ പ്രതിജ്ഞാം മഹതീം സ്വപരാക്രമശാലിനീമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, മഹാവീരന്മാർ ഉത്സാഹത്തോടെ തങ്ങളുടെ വീരത്വം തെളിയിച്ചുകൊണ്ട് വലിയൊരു പ്രതിജ്ഞ എടുത്തു.
ശത്രുഘ്നോഽപി വ്യധാത്തത്ര പ്രതിജ്ഞാം പശ്യതാം നൃണാമ് । സാധുസാധു പ്രശംസന്വൈ താന്വീരാന്യുദ്ധകോവിദാന്
അവിടെ തന്നെ ശത്രുഘ്നനും എല്ലാവരും കാണുന്ന മുൻപിൽ തന്റെ പ്രതിജ്ഞ എടുത്തു. യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വീരന്മാർ 'നല്ലതു, നല്ലതു' എന്ന് പ്രശംസിച്ചു.
കഥയാമി പുരോ വഃ സ്വാം പ്രതിജ്ഞാം സത്ത്വശോഭിതാമ് । തച്ഛൃണ്വംതു മഹാഭാഗാ യുദ്ധോത്സാഹസമന്വിതാഃ
ഞാൻ എന്റെ ധൈര്യത്താൽ അലങ്കരിച്ച പ്രതിജ്ഞ നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; യുദ്ധോത്സാഹം നിറഞ്ഞ മഹാഭാഗ്യവാന്മാർ അതു കേൾക്കട്ടെ.
ചേത്തസ്യ ശിര ആഹത്യ പാതയാമി ന സായകൈഃ । വിമാനാച്ച കബംധാച്ച ഭിന്നം ഛിന്നം ച ഭൂതലേ
ഞാൻ അവന്റെ തല വില്ലിനാൽ വെട്ടി, രഥത്തിൽ നിന്നും ശരീരത്തിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തി നിലത്തിടുകയില്ലെങ്കിൽ,
യത്പാപം കൂടസാക്ഷ്യേണ യത്പാപം സ്വര്ണചൌര്യതഃ । യത്പാപം ബ്രഹ്മനിംദായാം തന്മമാസ്ത്വദ്യ നിശ്ചയാത്
കൂട്ടസാക്ഷ്യം പറഞ്ഞതിന്റെ പാപം, പൊന്നു മോഷ്ടിച്ചതിന്റെ പാപം, ബ്രാഹ്മണനേ അപമാനിച്ചതിന്റെ പാപം — അവയെല്ലാം ഇന്ന് ഉറപ്പായും എനിക്കു തന്നെ വരട്ടെ.
ഇതി ശത്രുഘ്നസദ്വാക്യം ശ്രുത്വാ തേ വീരപൂജിതാഃ । ധന്യോസി രാഘവഭ്രാതഃ കസ്ത്വദന്യോ പരോ ഭവേത്
ശത്രുഘ്നന്റെ സത്യവാക്യം കേട്ടപ്പോൾ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന വീരന്മാർ പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്, രാഘവന്റെ സഹോദരാ; നിന്നെക്കാൾ വലിയവൻ ആരാണ്?''
ത്വയാ വൈ നിഹതോ ദൈത്യോ ദേവദാനവദുഃഖദഃ । ലവണോ നാമ ലോകേശ മധുപുത്രോ മഹാബലഃ
ലോകത്തിലെ ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും ദുഃഖം നൽകുന്ന മഹാബലശാലിയായ മധുപുത്രൻ ലവണാസുരനെ നീ തന്നെയാണ് കൊല്ലിയത്, ലോകനാഥാ.
കോയം വൈ രാക്ഷസോ ദുഷ്ടഃ ക്വ ചാസ്യ ബലമല്പകമ് । കരിഷ്യസി ക്ഷണാദേവ തസ്യ നാശം മഹാമതേ
ഈ ദുഷ്ടനായ രാക്ഷസൻ ആരാണ്? അവന്റെ ശക്തി എവിടെയാണ്? മഹാബുദ്ധിമാനേ, നീ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ടു അവനെ നശിപ്പിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ തേ മഹാവീരാഃ സജ്ജീഭൂതാ രണാംഗണേ । പ്രതിജ്ഞാം സ്വാമൃതാം കര്തും യയുസ്തേ രാക്ഷസം മുദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാവീരന്മാർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ സജ്ജരായി, സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കാൻ രാക്ഷസനെ നേരിടാൻ പുറപ്പെട്ടു.
ശേഷ ഉവാച। രഥൈഃ സദശ്വൈഃ ശോഭാഢ്യൈഃ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രപൂരിതൈഃ । നാനാരത്നസമായുക്തൈര്യയുസ്തേ രാക്ഷസാധമമ്
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ഉത്തമ കുതിരകളും എല്ലാ ആയുധങ്ങളും വില്ലുകളും നിറഞ്ഞ, പലവിധ രത്നങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിൽ കയറി, അവർ ആ ദുഷ്ടരാക്ഷസന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
താന്ദൃഷ്ട്വാ കാമഗേ യാനേ സ്ഥിതഃ പ്രോവാച രാക്ഷസഃ । മേഘഗംഭീരയാ വാചാ തര്ജയന്നിവ ഭൂരിശഃ
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, തനിക്കിഷ്ടമായ വാഹനത്തിൽ നിന്നു നിന്ന രാക്ഷസൻ, മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ, പലതവണ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞു.
മായാം തു സുഭടാ യോദ്ധും ഗച്ഛംതു നിജമംദിരമ് । മാ ത്യജംതു സ്വകാന്പ്രാണാന്ന മോക്ഷ്യേ വാജിനം വരമ്
ധൈര്യശാലികൾ മായാവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത്; അതിനാൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങൂ, ജീവൻ കളയരുത്, എന്റെ ഉത്തമ കുതിരയെ ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കുകയില്ല.
വിദ്യുന്മാലീതി വിഖ്യാതോ രാവണസ്യ സുഹൃത്സഖാ । മത്സഖ്യുഃ പ്രേതഭൂതസ്യ നിഷ്കൃതിം കര്തുമേയിവാന്
വിദ്യുന്മാലി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, രാവണന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത്, എന്റെ സുഹൃത്ത് മരിച്ച ആത്മാവിന്റെ ശാന്തിക്കായി ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
ക്വാസൌ രാമോ യ ആഹത്യ സഖായം രാവണം ഗതഃ । തസ്യ ഭ്രാതാപി കുത്രാസ്തേ സര്വശൂരശിരോമണിഃ
എന്റെ സുഹൃത്തെ വധിച്ച് രാവണനെ വഴിയയച്ച രാമൻ എവിടെയാണ്? എല്ലാ വീരന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനായ അവന്റെ സഹോദരൻ എവിടെയാണ്?
തം ഹത്വാ നിഷ്കൃതിം തസ്യ പ്രാപ്സ്യേ രാമസ്യ ചാനുജമ് । പിബന്രുധിരമുദ്ഭൂതം കംഠനാലസ്യ ബുദ്ബുദൈഃ
അവനെ കൊല്ലുമ്പോള് രാമനും അവന്റെ സഹോദരനും വേണ്ടി പകരം വാങ്ങാം. അവന്റെ കഴുത്തില് നിന്ന് പൊങ്ങുന്ന രക്തം കുതിര്ന്ന ബുഡ്ബുദങ്ങളോടെ കുടിക്കും.
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ യോധാനാം പ്രവരോത്തമഃ । പുഷ്കലോ നിജഗാദൈനം വീര്യശൌര്യസമന്വിതമ്
ഇത് കേട്ട യോദ്ധാക്കളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ പുഷ്കലന് ധൈര്യത്തോടെയും വീര്യത്തോടെയും അവനോട് പറഞ്ഞു.
പുഷ്കല ഉവാച। വികത്ഥനം ന കുര്വംതി സംഗ്രാമേ സുഭടാ നരാഃ । പരാക്രമം ദര്ശയംതി നിജശസ്ത്രാസ്ത്രവര്ഷണൈഃ
പുഷ്കലന് പറഞ്ഞു: യുദ്ധഭൂമിയില് സത്യമായ യോദ്ധാക്കള് കാഴ്ചവെക്കുന്നത് വാക്കുകളല്ല; സ്വന്തം ആയുധങ്ങളുടെയും അസ്ത്രങ്ങളുടെയും മഴയിലൂടെ തന്നെയാണ് അവരുടെ വീര്യം തെളിയിക്കുന്നത്.
രാവണോ നിഹതോ യേന സസുഹൃത്സ്വജനൈര്വൃതഃ । തസ്യ വാജിനമാഹൃത്യ കുത്ര ഗംതാസി ദുര്മദ
രാവണനെ അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കെ ആരാണ് കൊന്നത്? അവന്റെ കുതിരയെ കൊണ്ടുവന്നാല് നീ എവിടേക്കാണ് പോകാന് പോകുന്നത്, അഹങ്കാരിയേ?
പതിഷ്യസി ത്വം ശത്രുഘ്നബാണൈഃ കോദംഡനിര്ഗതൈഃ । ത്വാമത്സ്യംതി ശിവാ ഭൂമൌ പതിതം പ്രാണവര്ജിതമ്
നീ ശത്രുഘ്നന്റെ വില്ലില് നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന അമ്പുകള് കൊണ്ടു വീഴും. നീ നിലത്തുവീണ് ജീവന് വിട്ടുപോകുന്നത് ധാര്മ്മികര് കാണും.
മാ ഗര്ജ ദുഷ്ട രാമസ്യ സേവകേ മയി സംസ്ഥിതേ । ഗര്ജംതി സുഭടാ യുദ്ധേ ശത്രും ജിത്വാ മഹോദയാത്
ദുഷ്ടനേ, ഞാന് രാമന്റെ ഭൃത്യനായി ഇവിടെ നില്ക്കുമ്പോള് നീ ഗര്ജിക്കേണ്ട. യുദ്ധത്തില് ശത്രുവിനെ ജയിച്ചശേഷം മാത്രമാണ് യോദ്ധാക്കള് മഹത്വത്തോടെ ഗര്ജിക്കുന്നത്.
ശേഷ ഉവാച। ഏവം ബ്രുവംതം തം വീരം പുഷ്കലം രണദുര്മദമ് । ജഘാന ശക്ത്യാ സുഭൃശം ഹൃദി രാക്ഷസസത്തമഃ
ശേഷന് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച വീരനായ പുഷ്കലനെ, യുദ്ധത്തില് അഹങ്കാരിയാവുന്നവനെ, രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠന് ശക്തിയാല് ഹൃദയത്തില് ശക്തമായി അടി ചെയ്തു.
ആയാംതീം താം മഹാശക്തിമായസീം കാംചനാശ്രിതാമ് । ചിച്ഛേദ ത്രിഭിരത്യുഗ്രൈഃ ശിതൈര്ബാണൈഃ സ പുഷ്കലഃ
ആ മഹാശക്തി, മായയുള്ളതും പൊന്നാല് അലങ്കരിച്ചതുമായത്, അടുത്തുവരുമ്പോള് പുഷ്കലന് അതിനെ മൂന്നു അത്യന്തം മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകളാല് വെട്ടി തകര്ത്തു.
സാ ത്രിധാ ഹ്യപതദ്ഭൂമൌ വിശിഖൈര്നിഷ്പ്രഭീകൃതാ । പതംതീ വിരരാജാസൌ വിഷ്ണോഃ ശക്തിത്രയീവ കിമ്
അമ്പുകള് കൊണ്ടു മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി തകര്ന്ന ആ ശക്തി പ്രകാശം നഷ്ടമായി നിലത്തുവീണു. വീഴുമ്പോള് അതു വിഷ്ണുവിന്റെ ത്രിശക്തിയെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തെളിഞ്ഞു.
താം ഛിന്നാം ശക്തികാം ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസഃ പരതാപനഃ । ജഗ്രാഹ ശൂലം തരസാ ത്രിശിഖം ലോഹനിര്മിതമ്
തന്റെ ശക്തി തകര്ന്നതുനോക്കി ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന രാക്ഷസന് വേഗത്തില് ഇരുമ്പില് നിര്മ്മിച്ച ത്രിശൂലം എടുത്തു.
തീക്ഷ്ണാഗ്രം ജ്വലനപ്രഖ്യം രാക്ഷസേംദ്രോ വ്യമോചയത് । ആയാംതം തിലശശ്ചക്രേ ബാണൈഃ പുഷ്കലസംജ്ഞിതഃ
മൂലയില് തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന മൂര്ച്ചയുള്ള ത്രിശൂലം രാക്ഷസരാജാവ് എറിഞ്ഞു. അത് അടുത്തുവരുമ്പോള് പുഷ്കലന് അമ്പുകള് കൊണ്ട് അതിനെ പൊടിച്ചുമാറ്റി.
ഛിത്ത്വാ ത്രിശൂലം തരസാ രാഘവസ്യ ഹി സേവകഃ । പുഷ്കലശ്ചാപ ആധത്ത ബാണാംസ്തീക്ഷ്ണാന്മനോജവാന്
ത്രിശൂലം ശക്തിയായി വെട്ടിയശേഷം രാഘവന്റെ ഭൃത്യനായ പുഷ്കലന് വില്ലെടുത്തു വേഗതയുള്ള മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് വച്ചു.