കസ്യാജ്ഞാകാരകാ യൂയം യദധര്മപ്രകാരകാഃ । മുംചംതു വൈഷ്ണവം ത്വേനം കിമര്ഥം വിധൃതോ ഹ്യയമ്
'നിങ്ങൾ ആരുടെ ആജ്ഞയാൽ ഇങ്ങനെ അധർമ്മം ചെയ്യുന്നു? ഈ വൈഷ്ണവനെ വിട്ടുവിടൂ; എന്തിനാണ് ഇദ്ദേഹത്തെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്?'
ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ ജഗദുര്യമകിംകരാഃ । ധര്മരാജാജ്ഞയാ പ്രാപ്താ നേതും പാപിനമുദ്യതാഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, യമന്റെ ദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ധർമ്മരാജാവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ ഞങ്ങൾ വന്നതാണ്; ഈ പാപിയെ കൊണ്ടുപോകാൻ തയ്യാറാണ്.'
നാസൌ കദാചിന്മനസാ പ്രാണിമാത്രോപകാരകഃ । പ്രാണിഹത്യാ മഹാപാപകാരീ ദുഷ്ടശരീരഭൃത്
'ഇവൻ ഒരിക്കലും മനസ്സിൽ പോലും മറ്റുള്ളവർക്കു ഉപകാരമൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല; ജീവികളെ കൊല്ലുന്ന വലിയ പാപം ചെയ്ത ദുഷ്ടശരീരിയാണിവൻ.'
നൄന്ബഹൂംസ്തീര്ഥയാത്രായാം ഗച്ഛതോഽസൌ വ്യലുംഠയത് । പരദാരരതോ നിത്യം സര്വപാപാധികാരകഃ
'പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നവരെ പലരെയും ഇദ്ദേഹം കള്ളത്തൊഴിലിലൂടെ കൊള്ളയടിച്ചു; എല്ലായ്പ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരോടു ആസ്വാദനം നടത്തി; എല്ലാ പാപങ്ങളിലും ഇടപെട്ടവനാണ്.'
തസ്മാന്നേതും വയം പ്രാപ്താഃ പാപിനം പുല്കസം നരമ് । ഭവദ്ഭിര്മോചിതഃ കസ്മാദകസ്മാദാഗതൈര്ഭടൈഃ
'അതിനാൽ ഈ പാപിയായ പുൽകസനെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഞങ്ങൾ വന്നതാണ്; നിങ്ങൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി വന്ന ഈ വീരന്മാർ ഇദ്ദേഹത്തെ എന്തിന് മോചിപ്പിച്ചു?'
വിഷ്ണുദൂതാ ഊചുഃ। ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം പ്രാണികോടിവധോദ്ഭവമ് । ശാലഗ്രാമശിലാസ്പര്ശഃ സര്വം ദഹതി തത്ക്ഷണാത്
വിഷ്ണുദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മഹത്യയടക്കം, കോടിക്കണക്കിന് ജീവികളെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്നുള്ള പാപം പോലും ശാലഗ്രാമശിലയുടെ സ്പർശം ഉടൻ കത്തിപ്പൊടിയാക്കുന്നു.'
രാമേതി നാമ യച്ഛ്രോത്രേ വിശ്രംഭാദാഗതം യദി । കരോതി പാപസംദാഹം തൂലം വഹ്നികണോ യഥാ
'വിശ്വാസത്തോടെ രാമ എന്ന നാമം ചെവിയിൽ എത്തുമ്പോൾ, അഗ്നിക്കണി തൂലികത്തിക്കുന്നതുപോലെ പാപം കത്തിപ്പൊടിയാകും.'
തുലസീ മസ്തകേ യസ്യ ശിലാ ഹൃദി മനോഹരാ । മുഖേ കര്ണേഽഥവാ രാമ നാമ മുക്തസ്തദൈവ സഃ
'യാരുടെ തലയിൽ തുളസി, ഹൃദയത്തിൽ മനോഹരമായ ശില, വായിലോ ചെവിയിലോ രാമനാമം ഉണ്ടോ, അവൻ അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ മോചിതനാകും.'
തസ്മാദനേന തുലസീ മസ്തകേ വിധൃതാ പുരാ । ശ്രാവിതം രാമനാമാശു ശിലാ ഹൃദി സുധാരിതാ
'അതിനാൽ, ഈയാളുടെ തലയിൽ തുളസി മുൻകൂട്ടി വെച്ചിരുന്നു; രാമനാമം ഉടൻ കേൾപ്പിച്ചു; ശില ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചു.'
തസ്മാത്പാപസമൂഹോഽസ്യ ദഗ്ധഃ പുണ്യകലേവരഃ । യാസ്യതേ പരമം സ്ഥാനം പാപിനാം യത്സുദുര്ല്ലഭമ്
'അതിനാൽ, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പാപങ്ങൾ മുഴുവനും കത്തിപ്പോയി; ഇപ്പോൾ അവന്റെ ശരീരം പുണ്യമയമായിരിക്കുന്നു; പാപികൾക്ക് വളരെ ദുർലഭമായ പരമസ്ഥാനം ഇദ്ദേഹം നേടും.'
വര്ഷായുതം തത്ര ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്സര്വമനോഹരാന് । ഭാരതേ ജന്മ സംപ്രാപ്യ സമാരാധ്യ ജഗദ്ഗുരുമ്
'അവിടെ പത്ത് ആയിരം വർഷം മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ഭാരതത്തിൽ ജനനം പ്രാപിച്ച് ലോകഗുരുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കും.'
പ്രാപ്സ്യതേ പരമം സ്ഥാനം സുരാസുരസുദുര്ല്ലഭമ് । ന ജ്ഞാതോ മഹിമാ സമ്യക്ഛിലായാഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
'ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും അത്യന്തം ദുർലഭമായ പരമസ്ഥാനം ഇദ്ദേഹം നേടും; പരമേശ്വരന്റെ ശിലയുടെ മഹത്വം മുഴുവനായി ആരും അറിയുന്നില്ല.'
ദൃഷ്ടാ സ്പൃഷ്ടാര്ചിതാ വാപി സര്വപാപഹരാ ക്ഷണാത് । ഇത്യുക്ത്വാ വിരതാഃ സര്വേ മഹാവിഷ്ണോര്ഗണാ മുദാ
'കാണുകയോ, സ്പർശിക്കുകയോ, അർപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അതു മുഴുവൻ പാപം ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അകറ്റും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ദൂതന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ പിന്മാറി.
യാമ്യാസ്തേ കിംകരാ രാജ്ഞേ കഥയാമാസുരദ്ഭുതമ് । വൈഷ്ണവോ ഹര്ഷമാപേദേ രഘുനാഥപരായണഃ
പിന്നീട് യമന്റെ ദൂതന്മാർ ഈ അത്ഭുതം അവരുടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു; രഘുനാഥഭക്തനായ വൈഷ്ണവൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
മുക്തോഽസൌ യമപാശാച്ച ഗമിഷ്യതി പരം പദമ് । തദാജഗാമ വിമലം കിംകിണീജാലമംഡിതമ്
യമന്റെ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തും. അപ്പോൾ അവൻ നിർമലവും മണിക്കിണികൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
വിമാനം ദേവലോകാത്തു മനോഹാരി മഹാദ്ഭുതമ് । തത്രാരുഹ്യ ഗതഃ സ്വര്ഗം മഹാപുണ്യൈര്നിഷേവിതമ്
ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് അത്ഭുതകരവും മനോഹരവും ആയ ഒരു ദിവ്യവിമാനം വന്നു. അതിൽ കയറി, മഹാപുണ്യശാലികൾ സേവിക്കുന്ന സ്വർഗത്തിൽ അവൻ എത്തി.
ഭോഗാന്ഭുക്ത്വാ സ വിപുലാനാജഗാമ മഹീതലമ് । കാശ്യാം ജന്മ സമാസാദ്യ ശുചിവാഡവസത്കുലേ
അവൻ അനേകം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം ഭൂമിയിൽ തിരിച്ചെത്തി. കാശിയിൽ, ശുദ്ധവും ഉന്നതവുമായ ശുചിവാഡവ കുടുംബത്തിൽ ജനനം ലഭിച്ചു.
ആരാധ്യ ജഗതാമീശം ഗതവാന്പരമം പദമ് । സ പാപീ സാധുസംഗത്യാ ശാലഗ്രാമശിലാം സ്പൃശന്
ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി. പാപിയായ അവൻ സത്സംഗവും ശാലഗ്രാമശില സ്പർശവും കൊണ്ടു മോചിതനായി.
മഹാപീഡാവിനിര്മുക്തോ ഗതവാന്പരമം പദമ് । മയാ തേഽഭിഹിതം രാജന്ഗംഡകീചരിതം മഹത്
വലിയ കഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി. രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്കു ഗണ്ഡകി മഹാത്മ്യം പറഞ്ഞുതന്നു.
ശ്രുത്വാ വിമുച്യതേ പാപൈര്ഭുക്തിം മുക്തിം ച വിംദതി
ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ പാപങ്ങൾ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
സുമതിരുവാച। ഏതന്മാഹാത്മ്യമതുലം ഗംഡക്യാഃ കര്ണഗോചരമ് । കൃത്വാ കൃതാര്ഥമാത്മാനമമന്യത നൃപോത്തമഃ
സുമതി പറഞ്ഞു: ഗണ്ഡകിയുടെ അതുല്യമായ മഹാത്മ്യം കേട്ട രാജാവ് തനിക്കു ജീവിതം സഫലമായെന്നു കരുതി.
സ്നാത്വാ തീര്ഥേ പിതൄന്സര്വാന്സംതര്പ്യ ജഹൃഷേ മഹാന് । ശാലഗ്രാമശിലാപൂജാം കുര്വന്വാഡവവാക്യതഃ
തീർത്ഥത്തിൽ स्नാനം ചെയ്ത് പിതാക്കളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ ശാലഗ്രാമശിലയെ ശുചിവാഡവന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് പൂജിച്ചു.
ചതുര്വിംശച്ഛിലാസ്തത്ര ഗൃഹീത്വാ സ നൃപോത്തമഃ । പൂജയാമാസ പ്രേമ്ണാ ച ചംദനാദ്യുപചാരകൈഃ
അവിടെ രാജാവ് ഇരുപത്തിനാലു ശിലകൾ എടുത്തു, പ്രേമപൂർവം ചന്ദനം മുതലായ ഉപചാരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവയെ പൂജിച്ചു.
തത്ര ദാനാനി ദത്ത്വാ ച ദീനാംധേഭ്യോ വിശേഷതഃ । ഗംതും പ്രചക്രമേ രാജാ പുരുഷോത്തമമംദിരമ്
അവിടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ദരിദ്രർക്കും കുരുടർക്കും ദാനം നൽകി, രാജാവ് പുരുഷോത്തമ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകാൻ തയ്യാറായി.
ഏവം ക്രമേണ സംപ്രാപ്തോ ഗംഗാസാഗരസംഗമമ് । കൃത്വാക്ഷിഗോചരം തം ച ബ്രാഹ്മണം പൃഷ്ടവാന്മുദാ
ഇങ്ങനെ ക്രമമായി യാത്രചെയ്ത്, അവൻ ഗംഗയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി. ആ സ്ഥലം കണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണനോടു ചോദിച്ചു.
സ്വാമിന്വദ കിയദ്ദൂരേ നീലാഖ്യഃ പര്വതോ മഹാന് । പുരുഷോത്തമസംവാസഃ സുരാസുരനമസ്കൃതഃ
സ്വാമിനേ, മഹാനായ നീലപർവതം എത്ര ദൂരമുണ്ട്? ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വണങ്ങുന്ന പുരുഷോത്തമന്റെ വാസസ്ഥലം എവിടെയാണ്?
തദാ ശ്രുത്വാ മഹദ്വാക്യം രത്നഗ്രീവസ്യ ഭൂപതേഃ । ഉവാച വിസ്മയാവിഷ്ടോ രാജാനം പ്രതി സാദരമ്
അപ്പോൾ രത്നഗ്രീവന്റെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ ആദരപൂർവം അവനോട് പറഞ്ഞു.
രാജന്നേതത്സ്ഥലം നീലപര്വതസ്യ നമസ്കൃതമ് । കിമര്ഥം ദൃശ്യതേ നൈവ മഹാപുണ്യഫലപ്രദമ്
രാജാവേ, ഈ സ്ഥലം നീലപർവതം വണങ്ങുന്നതാണല്ലോ. മഹാപുണ്യഫലം നൽകുന്നിടം കാണാനാകാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
പുനഃപുനരുവാചേദം സ്ഥലം നീലസ്യ ഭൂഭൃതഃ । കഥം ന ദൃശ്യതേ രാജന്പുരുഷോത്തമവാസഭൃത്
പുനഃപുനഃ അവൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഈ സ്ഥലം ഭൂമിയുടെ അധിപനായ നീലപർവതത്തിന്റേതാണ്. പുരുഷോത്തമന്റെ വാസസ്ഥലമായിട്ടും ഇത് കാണാനാകാത്തത് എങ്ങനെയാണ്?
അത്ര സ്നാതം മയാ സമ്യഗത്ര ഭില്ലാക്ഷിഗോചരാഃ । അനേനൈവ പഥാ രാജന്നാരൂഢം പര്വതോപരി
ഇവിടെ ഞാൻ നന്നായി സ്നാനം ചെയ്തു; ഇവിടെ ഭില്ലന്മാർ കാണപ്പെടുന്നു. ഈ വഴിയിലൂടെ ആരും പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ കയറിയിട്ടില്ല, രാജാവേ.