ചക്ഷുഷ്മത്പദ്മരാഗാഗ്ര്യൈര്വജ്രഭിത്തിഷു നിര്മിതൈഃ । ജുഷ്ടം വിചിത്രവൈതാനൈര്മുക്താഹാരാവലംബിതൈഃ
കണ്ണിനെ ആകർഷിക്കുന്ന ഉത്തമമായ പട്മരാഗങ്ങൾ പതിച്ച വജ്രഭിത്തികളും, അതിശയകരമായ തൂവാലകളും മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹംസപാരാവതവ്രാതൈസ്തത്ര തത്ര നികൂജിതമ് । കൃത്രിമാന്മന്യമാനൈസ്താനധിരുഹ്യാധിരുഹ്യ ച
അവിടെയും ഇവിടെയും ഹംസകളും പ്രാവുകളും കൂട്ടമായി കൂവുന്നു; കൃത്രിമമായത് സ്വാഭാവികമാണെന്ന് കരുതി അവ പാറി കയറി ഇറങ്ങുന്നു.
വിഹാരസ്ഥാനവിശ്രാമ സംവേശ പ്രാംഗണാജിരൈഃ । യഥോപജോഷം രചിതൈര്വിസ്മാപനമിവാത്മനഃ
വിനോദത്തിനുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ, വിശ്രമക്കിടകൾ, കിടപ്പുമുറികൾ, പ്രാകാരങ്ങൾ, മന്ദപങ്ങൾ എന്നിവ ഇഷ്ടാനുസരണം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; അതെല്ലാം മനസ്സിനെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.
ഏവം ഗൃഹം പ്രപശ്യംതീം നാതിപ്രീതേന ചേതസാ । സര്വഭൂതാശയാഭിജ്ഞഃ സ്വയം പ്രോവാച താം പ്രതി
അങ്ങനെ മനോഹരമായ ആ ഭവനം അവൾ നോക്കുമ്പോൾ, അത്ര സന്തോഷം ഇല്ലാത്ത മനസ്സോടെ, എല്ലാ ജീവികളുടെ മനസ്സറിയുന്ന മഹാത്മാവ് അവളോട് നേരിട്ട് സംസാരിച്ചു.
നിമജ്ജ്യാസ്മിന്ഹ്രദേ ഭീരു വിമാനമിദമാരുഹ । സുഭ്രൂര്ഭര്തുഃ സമാദായ വചഃ കുവലയേക്ഷണാ
ഭയക്കരിയായവളേ, ഈ തടാകത്തിൽ മുങ്ങി ഈ വിമാനം കയറ്റു; മനോഹരമായ ക眉യും കമലനയനവുമുള്ളവളേ, ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കൂ.
സരജോ ബിഭ്രതീ വാസോ വേണീഭൂതാംശ്ച മൂര്ദ്ധജാന് । അംഗം ച മലപംകേന സംഛന്നം ശബലസ്തനമ്
പൊടിപൊതിഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, മുടി വെട്ടിച്ചിട്ടും, ശരീരം ചളി പുരട്ടിയതും, മുലകൾ പാടുപിടിച്ചതുമായ അവൾ അകത്തു കടന്നു.
ആവിവേശ സരസ്തത്ര മുദാ ശിവജലാശയമ് । സാംതഃസരസി വേശ്മസ്ഥാഃ ശതാനി ദശകന്യകാഃ
ആ സന്തോഷത്തോടെ അവൾ ആ ശുഭജലാശയമായ തടാകത്തിൽ കടന്നു; അകത്തു, ആ വീട്ടിൽ, പത്തു നൂറ് കന്യകമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വാഃ കിശോരവയസോ ദദര്ശോത്പലഗംധയഃ । താം ദൃഷ്ട്വാ ശീഘ്രമുത്ഥായ പ്രോചുഃ പ്രാംജലയഃ സ്ത്രിയഃ
എല്ലാവരും യൗവനവയസ്സിലും, ഉത്പലസൗരഭ്യത്തോടെ, അവളെ കണ്ടപ്പോൾ സ്ത്രീകൾ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു.
വയം കര്മകരീസ്തുഭ്യം ശാധി നഃ കരവാമ കിമ് । സ്നാനേന താ മഹാര്ഹേണ സ്നാപയിത്വാ മനസ്വിനീമ്
നാം നിന്റെ സേവികമാരാണ്; ഞങ്ങളോട് പറയൂ, എന്ത് ചെയ്യണം? മഹാമൂല്യമായ സ്നാനജലം കൊണ്ടു ആ മഹാത്മാവിനിയെ സ്നാനമാടിച്ചു.
ദുകൂലേ നിര്മലേ നൂത്നേ ദദുരസ്യൈ ച മാനദ । ഭൂഷണാനി പരാര്ഘ്യാനി വരീയാംസി ദ്യുമംതി ച
പുതിയ, ശുദ്ധമായ ദുകൂലവസ്ത്രവും, ഏറ്റവും വിലയേറിയ, പ്രകാശമുള്ള ആഭരണങ്ങളും അവർ അവള്ക്ക് നൽകി.
അന്നം സര്വഗുണോപേതം പാനം ചൈവാമൃതാസവമ് । അഥാദര്ശേ സ്വമാത്മാനം സ്രഗ്വിണം വിരജോംബരമ്
എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയ അന്നവും അമൃതംപോലെയുള്ള പാനീയവും അവൾക്കു ലഭിച്ചു. പിന്നെ കണ്ണാടിയിൽ അവൾ തന്റെ തന്നെ രൂപം, പുഷ്പമാല ധരിച്ചും മിനുക്കിയ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും കാണുകയും ചെയ്തു.
താഭിഃ കൃതസ്വസ്ത്യയനം കന്യാഭിര്ബഹുമാനിതമ് । ഹാരേണ ച മഹാര്ഹേണ രുചകേന ച ഭൂഷിതമ്
ആ പെൺകുട്ടികൾ അവളെ ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ചു, നല്ല ഹാരവും പ്രകാശമുള്ള അലങ്കാരവും അണിയിച്ചും വലിയ ബഹുമാനത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
നിഷ്കഗ്രീവം വലയിനം ക്വണത്കാംചനനൂപുരമ് । ശ്രോണ്യോരധ്യസ്തയാ കാംച്യാ കാംചന്യാ ബഹുരത്നയാ
അവളുടെ കഴുത്തിൽ പൊന്നിൻ മാലയും കൈകളിൽ വളകളും, കാൽക്കൽ മണിയാർന്ന പൊന്നിൻ നുപുരവും, അരയിൽ രത്നങ്ങൾ പതിച്ച പൊന്നിൻ കാഞ്ചയും അണിഞ്ഞിരുന്നു.
സുഭ്രുവാ സുദതാ ശുക്ലസ്നിഗ്ധാപാംഗേന ചക്ഷുഷാ । പദ്മകോശസ്പൃധാ നീലൈരലകൈശ്ച ലസന്മുഖമ്
അവളുടെ ഭ്രൂകൾ മനോഹരവും പല്ലുകൾ മനോഹരമായും, വെള്ള പദ്മങ്ങളേപ്പോലെയുള്ള നനവുള്ള കണ്ണുകളും, നീലക്കറുപ്പുള്ള ചുരുണ്ട മുടിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മുഖവും അതീവ പ്രകാശം ഉളവാക്കി.
യദാ സസ്മാര ദയിതമൃഷീണാം വല്ലഭം പതിമ് । തത്ര ചാസ്തേ സഹസ്ത്രീഭിര്യത്രാസ്തേ സ മുനീശ്വരഃ
അവൾ തന്റെ പ്രിയനായ മുനികളുടെ പ്രഭുവിനെ ഓർത്തപ്പോൾ, അവിടെ അവൻ ഭാര്യകളോടൊപ്പം പാർക്കുന്ന സ്ഥലം അവൾക്കു കാണപ്പെട്ടു.
ഭര്തുഃ പുരസ്താദാത്മാനം സ്ത്രീസഹസ്രവൃതം തദാ । നിശാമ്യ തദ്യോഗഗതിം സംശയം പ്രത്യപദ്യത
ഭർത്താവിന്റെ മുമ്പിൽ തന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നിലയിൽ അവൾ കണ്ടു; ആ യോഗാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ അവൾക്കു സംശയം തോന്നി.
സതാം കൃത മലസ്നാനാം വിഭ്രാജംതീമപൂര്വവത് । ആത്മനോ ബിഭ്രതീം രൂപം സംവീതരുചിരസ്തനീമ്
കഴുകി ശുദ്ധിയോടെ പുതുതായി കുളിച്ചവളെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള രൂപത്തിൽ, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച് അവളുടെ രൂപം അവൾക്കു കാണപ്പെട്ടു.
വിദ്യാധരീ സഹസ്രേണ സേവ്യമാനാം സുവാസസമ് । ജാതഭാവോ വിമാനം തദാരോഹയദമിത്രഹന്
ആയിരം വിദ്യാധരിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന അവൾ മനോഹരമായ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച പ്രിയനോടൊപ്പം ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.
തസ്മിന്നലുപ്തമഹിമാ പ്രിയയാനുഷക്തോ । വിദ്യാധരീഭിരുപചീര്ണവപുര്വിമാനേ । ബഭ്രാജ ഉത്കചകുമുദ്ഗണവാനപീച്യ । സ്താരാഭിരാവൃത ഇവോഡുപതിര്നഭഃസ്ഥഃ
അവിടെ അവന്റെ മഹത്വം കുറയാതെ, പ്രിയയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, വിദ്യാധരിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ അവൻ പ്രകാശിച്ചു; ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചന്ദ്രനുപോലെ, വെള്ളകുമുദങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുപോലും.
തേനാഷ്ടലോകപവിഹാരകുലാചലേംദ്ര -। ദ്രോണീഷ്വനംഗസഖമാരുതസൌഭഗാസു । സിദ്ധൈര്നുതോദ്യുധുനിപാതശിവസ്വനാസു । രേമേ ചിരം ധനദവല്ലലനാവരൂഥീ
അവിടെയുള്ള വിദ്യാധരിമാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ, എട്ടു ദിവ്യപർവതങ്ങളിലെ മലനിരകളിലും താഴ്വരകളിലും, സുഖകരമായ കാറ്റും, സിദ്ധന്മാർ ദിവ്യവാദ്യങ്ങളാൽ പാടുന്ന പുണ്യശബ്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞിടത്ത്, അവൻ ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
വൈശ്രംഭകേ സുരവനേ നംദനേ പുഷ്പഭദ്രകേ । മാനസേ ചൈത്രരഥ്യേ ച സരേ മേ രാമയാ രതഃ
വൈശ്രംഭക എന്ന ദിവ്യവനത്തിലും, നന്ദന, പുഷ്പഭദ്രക, മാനസ, ചൈത്രരഥ്യ എന്നതുപോലുള്ള തോട്ടങ്ങളിലും, അവൻ രാമയോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു.
സുമതിരുവാച। ഏവം തയാ ക്രീഡമാനഃ സര്വത്ര ധരണീതലേ । നാബുധ്യത ഗതാനബ്ദാഞ്ഛതസംഖ്യാ പരീമിതാന്
സുമതി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അവളോടൊപ്പം ഭൂമിയിലെ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയതെന്ന് അവൻ അറിയാതെ പോയി.
തതോ ജ്ഞാത്വാഥവ തദ്വിപ്രഃ സ്വകാലപരിവര്തിനീമ് । മനോരഥൈശ്ച സംപൂര്ണാം സ്വസ്യപ്രിയതമാം വരാമ്
അതിനുശേഷം അതറിഞ്ഞ്, ആ മഹർഷി തന്റെ വിധിയനുസരിച്ച കാലം കഴിഞ്ഞതും, തന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയമായ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടതും മനസ്സിലാക്കി.
ന്യവര്തതാശ്രമം ശ്രേഷ്ഠം പയോഷ്ണീതീരസംസ്ഥിതമ് । നിര്വൈരജം തു ജനതാസംകുലം മൃഗസേവിതമ്
പിന്നീട് അവൻ പയോഷ്ണി നദീതീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശാന്തവും ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ, മൃഗങ്ങൾ വസിക്കുന്ന അത്ഭുതമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തത്രാവസത്സ സുതപാഃ ശിഷ്യൈര്വേദസമന്വിതൈഃ । സേവിതാംഘ്രിയുഗോ നിത്യം തതാപ പരമം തപഃ
അവിടെ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം ആ തപസ്വി താമസിച്ചു; ശിഷ്യന്മാർ അവനെ എപ്പോഴും സേവിച്ചു, അവൻ ഉന്നതമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
കദാചിദഥ ശര്യാതിര്യഷ്ടുമൈച്ഛത ദേവതാഃ । തദാ ച്യവനമാനേതും പ്രേഷയാമാസ സേവകാന്
ഒരു ദിവസം ശര്യാതി രാജാവ് ദേവന്മാർക്കായി യജ്ഞം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അപ്പോൾ ച്യവനനെ വരുത്താൻ സേവകരെ അയച്ചു.
തൈരാഹൂതോ ദ്വിജവരസ്തത്രാഗച്ഛന്മഹാതപാഃ । സുകന്യയാ ധര്മപത്ന്യാ സ്വാചാര പരിനിഷ്ഠയാ
അവരുടെ വിളിപ്പിന് അനുസരിച്ച്, മഹത്തായ തപസ്സുകാരനായ ച്യവൻ, നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറുന്ന തന്റെ പത്നിയായ സുകന്യയോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
ആഗതം തം മുനിവരം പത്ന്യാ പുത്ര്യാ മഹായശാഃ । ദദര്ശ ദുഹിതുഃ പാര്ശ്വേ പുരുഷം സൂര്യവര്ചസമ്
ആ മഹാശയനായ രാജാവ്, തന്റെ ഭാര്യയും മകളുമൊപ്പമുള്ള ആ മഹർഷിയെ വരവേറ്റപ്പോൾ, തന്റെ മകളുടെ അടുത്ത് സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ള ഒരു പുരുഷനെയും കണ്ടു.
രാജാ ദുഹിതരം പ്രാഹ കൃതപാദാഭിവംദനാമ് । ആശിഷോ ന പ്രയുംജാനോ നാതിപ്രീതമനാ ഇവ
അവളുടെ കാൽത്തലോടി നമസ്കരിച്ചു നിന്ന മകളോട് രാജാവ് പറഞ്ഞു. അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകാതെയും, മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷം കാണിക്കാതെയും ആയിരുന്നു അവൻ.
ചികീര്ഷിതം തേ കിമിദം പതിസ്ത്വയാ । പ്രലംഭിതോ ലോകനമസ്കൃതോ മുനിഃ । ത്വയാ ജരാഗ്രസ്തമസംമതം പതിം । വിഹായ ജാരം ഭജസേഽമുമധ്വഗമ്
നിനക്ക് ഭർത്താവായി വേണമെന്ന ആഗ്രഹം കൊണ്ടാണോ നീ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തത്? ലോകം ആദരിക്കുന്ന മഹർഷിയെ നീ വഞ്ചിച്ചു. വൃദ്ധനും മൂപ്പന്മാർ അംഗീകരിച്ച ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച് നീ ഈ പരദേശിയെ പ്രേമികനായി തിരഞ്ഞെടുത്തല്ലോ.