യോ ഹന്യാദ്വിമദം മത്തം സുപ്തം മഗ്നം ഭയാതുരമ് । താവകോഽഹം ബ്രുവാണം ച സ വ്രജത്യധമാം ഗതിമ്
അഹങ്കാരമുള്ളവനെയോ, മദം പിടിച്ചവനെയോ, ഉറങ്ങുന്നവനെയോ, മുങ്ങിപ്പോയവനെയോ, ഭയപ്പെട്ടവനെയോ, 'ഞാൻ നിന്റെവനാണ്' എന്ന് പറയുന്നവനെയോ കൊല്ലുന്നവൻ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
പരസ്വേ ചിത്തവൃത്തിം ത്വം മാ കൃഥാഃ പാരദാരികേ । നീചേ രതിം ന കുര്വീഥാഃ സര്വസദ്ഗുണപൂരിതഃ
മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ ആലോചിക്കരുത്; ചീത്ത സ്ത്രീകളിൽ ആസ്വാദനം തേടരുത്; എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവനാവുക.
വൃദ്ധാനാം പ്രേരണം പൂര്വം മാ കുര്വീഥാ രണം ജയ । പൂജ്യപൂജാതിക്രമം ത്വം മാ വിധേഹി ദയാന്വിതഃ
വിജയം നേടാൻ മുതിർന്നവരെ ആദ്യം യുദ്ധത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കരുത്; ആരെയെങ്കിലും ആദരിക്കേണ്ട ക്രമം കരുണയാൽ ലംഘിക്കരുത്.
ഗാം വിപ്രം ച നമസ്കുര്യാ വൈഷ്ണവം ധര്മസംയുതമ് । അഭിവാദ്യ യതോ ഗച്ഛേസ്തത്ര സിദ്ധിമവാപ്നുയാഃ
പശുവിനെയും ബ്രാഹ്മണനെയും ധർമ്മപൂർണ്ണനായ വിഷ്ണുഭക്തനെയും നമസ്കരിക്കണം; അവരെ ആദരിച്ച് പോകുന്നിടത്തൊക്കെയും വിജയമുണ്ടാകും.
വിഷ്ണുഃ സര്വേശ്വരഃ സാക്ഷീ സര്വവ്യാപകദേഹഭൃത് । യേ തദീയാ മഹാബാഹോ തദ്രൂപാ വിചരംതി ഹി
വിഷ്ണു എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും സാക്ഷിയും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ആണ്; മഹാബാഹുവേ, അവന്റെ ഭക്തന്മാർ അവന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ ഈ ലോകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യേ സ്മരംതി മഹാവിഷ്ണും സര്വഭൂതഹൃദി സ്ഥിതമ് । തേ മംതവ്യാ മഹാവിഷ്ണു സമരൂപാ രഘൂദ്വഹ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഓർക്കുന്നവരെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ രൂപത്തിൽ ഉള്ളവരായി കരുതണം, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
യസ്യ സ്വീയോ ന പാരക്യോ യസ്യ മിത്രസമോ രിപുഃ । തേ വൈഷ്ണവാഃ ക്ഷണാദേവ പാപിനം പാവയംതി ഹി
സ്വന്തവനും പരവനും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലാത്തവർക്കും, ശത്രുവിനെയും സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ കാണുന്നവർക്കും, അത്തരം വൈഷ്ണവന്മാർ പാപിയെ പോലും ഉടൻ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
യേഷാം പ്രിയം ഭാഗവതം യേഷാം വൈ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രിയാഃ । വൈകുംഠാത്പ്രേഷിതാസ്തേഽത്ര ലോകപാവനഹേതവേ
ഭാഗവതം പ്രിയപ്പെട്ടവരും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സ്നേഹമുള്ളവരുമായവർ ഈ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്ന് അയക്കപ്പെട്ടവരാണ്.
യേഷാം വക്ത്രേ ഹരേര്നാമ ഹൃദി വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ । ഉദരേ വിഷ്ണുനൈവേദ്യഃ സ ശ്വപാകോഽപി വൈഷ്ണവഃ
ആരുടേയും വായിൽ ഹരിയുടെ നാമവും ഹൃദയത്തിൽ ശാശ്വതവിഷ്ണുവും വയറ്റിൽ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച അന്നവും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത്തരം ഒരു ചണ്ഡാലനും വൈഷ്ണവനാണ്.
യേഷാം വേദാഃ പ്രിയതമാ ന ച സംസാരജം സുഖമ് । സ്വധര്മനിരതാ യേ ച താന്നമസ്കുര്വിഹാന്വിതാന്
വേദങ്ങൾ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതും ലോകസുഖങ്ങൾക്കല്ല, സ്വന്തം ധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരുമായവരെ ആദരവോടെ നമസ്കരിക്കണം.
ശിവേ വിഷ്ണൌ ന വാ ഭേദോ ന ച ബ്രഹ്മമഹേശയോഃ । തേഷാം പാദരജഃ പൂതം വഹാമ്യഘവിനാശനമ്
ശിവനും വിഷ്ണുവും, ബ്രഹ്മാവും മഹേശ്വരനും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് കാണുന്നവരുടെ പാദധൂളി ഞാൻ എന്റെ തലയിൽ ധരിക്കുന്നു; അത് പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഗൌരീ ഗംഗാ മഹാലക്ഷ്മീര്യസ്യ നാസ്തി പൃഥക്തയാ । തേ മംതവ്യാ നരാഃ സര്വേ സ്വര്ഗലോകാദിഹാഗതാഃ
ഗൗരി, ഗംഗ, മഹാലക്ഷ്മി ഇവരെ വേർതിരിച്ച് കാണാത്തവരെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്നവരായി കരുതണം.
ശരണാഗതരക്ഷീ ച മാനദാനപരായണഃ । യഥാശക്തി ഹരേഃ പ്രീത്യൈ സ ജ്ഞേയോ വൈഷ്ണവോത്തമഃ
ശരണം തേടുന്നവരെ രക്ഷിക്കുകയും, ആദരവും ദാനവും നൽകുന്നതിൽ താല്പര്യവും, കഴിയുന്നത്ര ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഉത്തമവൈഷ്ണവനാണ്.
യസ്യ നാമ മഹാപാപരാശിം ദഹതി സത്വരമ് । തദീയ ചരണദ്വംദ്വേ ഭക്തിര്യസ്യ സ വൈഷ്ണവഃ
ആരുടേയും നാമം വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും ഉടൻ ദഹിപ്പിക്കുകയും, അവന്റെ ഇരട്ട പാദങ്ങളിൽ ഭക്തി ഉള്ളവനും വൈഷ്ണവനാണ്.
ഇംദ്രിയാണി വശേ യേഷാം മനോഽപി ഹരിചിംതകമ് । താന്നമസ്കൃത്യ പൂയാത്സഹ്യാ ജന്മമരണാംതികാത്
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ളവരും മനസ്സ് ഹരിയെ ഓർക്കുന്നതിലാണെങ്കിൽ, അത്തരംവരെ നമസ്കരിച്ചാൽ ജനനമരണങ്ങൾ അതിജീവിച്ച് ശുദ്ധരാകാം.
പരസ്ത്രിയം ത്വം കരവാലവത്ത്യജന്ഭവേര്യശോഭൂഷണഭൂതിഭൂമിഃ । ഏവം മമാദേശമഥാചരംശ്ച ലഭേഃ പരം ധാമ സുയോഗമീഡ്യമ്
മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ വാൾ പോലെ ഉപേക്ഷിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലാണ് യശസ്സും മഹത്വവും. എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഉന്നതമായ പുണ്യസ്ഥാനം ലഭിക്കും.
ശേഷ ഉവാച। ഏവമാജ്ഞാപ്യ ഭഗവാന്രാമശ്ചാമിത്രകര്ഷണഃ । വീരാനാലോകയന്ഭൂയോ ജഗാദ ശുഭയാ ഗിരാ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ച ശേഷം ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ഭഗവാൻ രാമൻ വീരന്മാരെ വീണ്ടും നോക്കി, ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശത്രുഘ്നസ്യ മമ ഭ്രാതുര്വാജിരക്ഷാകരസ്യ വൈ । കോ ഗംതാ പൃഷ്ഠതോ രക്ഷംസ്തന്നിദേശപ്രപാലകഃ
എന്റെ സഹോദരനും കുതിരയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവനുമായ ശത്രുഘ്നന്റെ പിന്നാലെ പോകുകയും, അവനെ കാത്ത് അവന്റെ ആജ്ഞകൾ പാലിക്കുകയും ചെയ്യാൻ നിങ്ങളിൽ ആരാണ് തയ്യാറുള്ളത്?
യഃ സര്വവീരാന്പ്രതിമുഖ്യമാഗതാന്വിനിര്ജയേന്മര്മഭിദസ്ത്രസംഘൈഃ । ഗൃഹ്ണാത്വസൌ മേ കരവീടകം തദ്ഭൂമൌ യശഃ സ്വം പ്രഥയന്സുവിസ്തരമ്
സകല പ്രധാന വീരന്മാരെയും മുഖാമുഖം നേരിട്ട്, അവരുടെ കൂട്ടങ്ങളുമായി പോരാടിയും ജയിക്കുന്നവന്, ഈ കരവീടകം എനിക്ക് നിന്ന് എടുത്തു, ഭൂമിയിൽ തന്റെ പ്രശസ്തി വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ.
ഇത്യുക്തവതി രാമേ തു പുഷ്കലോ ഭരതാത്മജഃ । ജഗ്രാഹ വീടകം തസ്മാദ്രഘുരാജകരാംബുജാത്
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭാരതപുത്രനായ പുഷ്കലൻ രഘുവംശരാജാവിന്റെ കമലപോലുള്ള കൈയിൽ നിന്ന് ആ വീടകം എടുത്തു.
സ്വാമിന്ഗച്ഛാമി ശത്രുഘ്ന പൃഷ്ഠരക്ഷാകരോഽന്വഹമ് । സന്നദ്ധഃ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്ര ചാപബാണധരഃ പ്രഭോ
സ്വാമിയേ, ഞാൻ പോവുകയാണ്; ശത്രുഘ്നന്റെ പുറകിൽ പ്രതിദിനം കാവൽനിൽക്കാനും, എല്ലാ ആയുധങ്ങളുമായി, വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ചും, അവനെ സംരക്ഷിക്കാനും ഞാൻ തയ്യാറാണ്.
സര്വമദ്യ ക്ഷിതിതലം ത്വത്പ്രതാപോ വിജേഷ്യതേ । ഏതേ നിമിത്തഭൂതാ വൈ രാമചംദ്ര മഹാമതേ
ഇന്ന് നിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു ഭൂമിയിലെ എല്ലാം ജയിക്കപ്പെടും; ഇതാണ് അതിന്റെ സൂചനകൾ, രാമചന്ദ്രാ, മഹാബുദ്ധിമാനേ.
ഭവത്കൃപാതഃ സകലം സസുരാസുരമാനുഷമ് । ഉപസ്ഥിതം പ്രയുദ്ധായ തന്നിഷേധേ ക്ഷമോ ഹ്യഹമ്
നിന്റെ കൃപയാൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാം യുദ്ധത്തിനായി ഇവിടെ എത്തിയിട്ടുണ്ട്; അവരെ തടയാൻ ഞാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
സര്വം സ്വാമീ ജ്ഞാസ്യതി യന്മമവിക്രമ ദര്ശനാത് । ഏഷ ഗംതാസ്മി ശത്രുഘ്ന പൃഷ്ഠരക്ഷാപ്രകാരകഃ
എന്റെ വീര്യം എന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടു സ്വാമി അറിയും; ഇപ്പോൾ ഞാൻ പോവുകയാണ്, ശത്രുഘ്നന്റെ പുറകിൽ കാവൽനിൽക്കാൻ.
ഏവം ബ്രുവംതം ഭരതാത്മജം സ പ്രസ്തൂയ സാധ്വിത്യനുമോദമാനഃ । ശശംസ സര്വാന്കപിവീരമുഖ്യാന്പ്രഭംജനോദ്ഭൂതമുഖാന്ഹരിഃ പ്രഭുഃ
ഭാരതപുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പ്രഭു അവനെ പ്രശംസിച്ച് 'ശബാശ്' എന്ന് അംഗീകരിച്ചു; പിന്നെ ഹനുമാൻമുതൽ പ്രധാന കപിവീരന്മാരെല്ലാം അറിയിച്ചു.
ഭോ ഹനൂമന്മഹാവീര ശൃണു മദ്വാക്യമാദൃതഃ । ത്വത്പ്രസാദാന്മയാ പ്രാപ്തമിദം രാജ്യമകംടകമ്
ഹനുമാനേ, മഹാവീരാ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ തടസ്സമില്ലാത്ത രാജ്യം ലഭിച്ചത്.
സീതയാ മമ സംയോഗേ യോ ഭവാഞ്ജലധിം തരേഃ । ചരിതം തദ്ധരേ വേദ്മി സര്വം തവ കപീശ്വര
സീതയുമായി എന്നെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ നീ സമുദ്രം കടന്നപ്പോൾ, കപീശ്വരാ, നിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും എനിക്ക് അറിയാം.
ത്വം ഗച്ഛ മമ സൈന്യസ്യ പാലകഃ സന്മമാജ്ഞയാ । ശത്രുഘ്നഃ സോദരോ മഹ്യം പാലനീയസ്ത്വഹം യഥാ
നീ എന്റെ ആജ്ഞയോടെ എന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ രക്ഷകനായി പോവുക; ശത്രുഘ്നൻ എന്റെ സഹോദരനാണ്, അവനെ നീ എനിക്ക് പോലെ സംരക്ഷിക്കണം.
യത്ര യത്ര മതിഭ്രംശഃ ശത്രുഘ്നസ്യ പ്രജായതേ । തത്ര തത്ര പ്രബോദ്ധവ്യോ ഭ്രാതാ മമ മഹാമതേ
ശത്രുഘ്നന്റെ ബുദ്ധി എവിടെയെങ്കിലും തെറ്റിയാൽ, അവിടെ നീ എന്റെ സഹോദരനെ ഉണർത്തണം, മഹാബുദ്ധിമാനേ.
ഇതി ശ്രുത്വാ മഹദ്വാക്യം രാമചംദ്രസ്യ ധീമതഃ । ശിരസാ തത്സമാധായ പ്രണാമമകരോത്തദാ
ധീരനായ രാമചന്ദ്രന്റെ ഈ മഹത്തായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഹനുമാൻ തലകുനിച്ച് സമ്മതം പ്രകടിപ്പിച്ചു, നമസ്കാരം ചെയ്തു.