ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതു ബ്രാഹ്മണോ ന ദുരുക്തിഭാക് । ഈദൃശം കുര്വതാ കര്മ മയൈതത്സുകലംകിതമ്
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ഒരിക്കലും ബ്രാഹ്മണൻ ദുഷ്ടവാക്കുകൾ പറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഇങ്ങനെയൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തതിലൂടെ ഞാൻ തന്നെ കറുത്തു.
യേ ബ്രാഹ്മണാസ്തു പൂജാര്ഹാ ദാനസമ്മാനഭോജനൈഃ । തേ മയാ നിഹതാ വിപ്രാഃ ശരസംഘാതസംഹിതൈഃ
പൂജയും, ദാനവും, ആദരവും, ഭക്ഷണവും അർഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഞാൻ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
കാഁല്ലോകാന്നു ഗമിഷ്യാമി കുംഭീപാകോഽപി ദുഃസഹഃ । ന താദൃശം തീര്ഥമസ്തി യന്മാം പാവയിതും ക്ഷമമ്
എന്ത് ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് ഞാൻ പോകേണ്ടത്? അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ കുംഭീപാകനരകവും സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു തിരുത്തും ഇല്ല.
ന യജ്ഞോ ന തപോ ദാനം ന വാ ചൈവ വ്രതാദികമ് । യത്തു വൈ ബ്രാഹ്മണദ്രോഗ്ധുര്മമപാവനതാരകമ്
യജ്ഞം, തപസ്, ദാനം, വ്രതം എന്നിവയൊന്നും ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിന്റെ പാപത്തിൽ നിന്നെ എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യൈഃ കോപിതം ബ്രഹ്മകുലം നരൈര്നിരയഗാമിഭിഃ । തേ നരാ ബഹുശോ ദുഃഖം ഭോക്ഷ്യംതി നിരയം ഗതാഃ
ബ്രാഹ്മണകുലത്തെ കോപിപ്പിച്ച് നരകത്തിലേക്കു പോകുന്ന മനുഷ്യർ, അവിടെ വീണ്ടും വീണ്ടും വലിയ ദു:ഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
വേദാ മൂലം തു ധര്മാണാം വര്ണാശ്രമവിവേകിനാമ് । തന്മൂലം ബ്രാഹ്മണകുലം സര്വവേദൈകശാഖിനഃ
വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം മനസ്സിലാക്കുന്നവർക്കു വേദങ്ങൾ ആണ് ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും, അതിന്റെ അടിത്തറ ബ്രാഹ്മണകുലമാണ്, എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കും ഒരേ ശാഖ.
മൂലച്ഛേത്തുര്മമൌദ്ധത്യാത്കോ ലോകോനു ഭവിഷ്യതി । കിമദ്യകരണീയം വൈ യേന മേ ഹി ശിവം ഭവേത്
എന്റെ അഹങ്കാരത്താൽ എന്റെ അടിസ്ഥാനം നശിപ്പിക്കാൻ ലോകത്ത് ആരെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമോ? ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നെ ശാന്തിയിലേക്ക് നയിക്കാൻ?
ശേഷ ഉവാച। വിലപംതം ഭൃശം രാമം രാജേംദ്രം രഘുപുംഗവമ് । മായാമനുഷ്യവപുഷം കുംഭജന്മാബ്രവീദ്വചഃ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാവ് രാമൻ ദു:ഖത്തോടെ വിലപിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, മാനുഷരൂപം ധരിച്ച്, അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച। മാ വിഷാദം മഹാധീര കുരു രാജന്മഹാമതേ । ന തേ ബ്രാഹ്മണഹത്യാ സ്യാദ്ദുഷ്ടാനാം നാശമിച്ഛതഃ
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാബുദ്ധിയുള്ള രാജാവേ, നീ ദു:ഖിക്കേണ്ട; നീ ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നിന്നിൽ ഉണ്ടാകില്ല.
ത്വം പുരാണഃ പുമാന്സാക്ഷാദീശ്വരഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ । കര്താ ഹര്താഽവിതാ സാക്ഷീ നിര്ഗുണഃ സ്വേച്ഛയാ ഗുണീ
നീ സാക്ഷാൽ പ്രാചീനപുരുഷൻ, പ്രകൃതിയെ അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈശ്വരൻ, സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും രക്ഷകനും സാക്ഷിയും, ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറം നിന്നാലും, സ്വേച്ഛയാൽ ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനുമാണ്.
സുരാപോ ബ്രഹ്മഹത്യാകൃത്സ്വര്ണസ്തേയീ മഹാഘകൃത് । സര്വേ ത്വന്നാമവാദേന പൂതാഃ ശീഘ്രം ഭവംതി ഹി
മദ്യം കുടിച്ചവൻ, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നവൻ, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ, വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവൻ — ഇവർ എല്ലാവരും നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഉടൻ ശുദ്ധരാവുന്നു.
ഇയം ദേവീ ജനകജാ മഹാവിദ്യാ മഹാമതേ । യസ്യാഃ സ്മരണമാത്രേണ മുക്താ യാസ്യംതി സദ്ഗതിമ്
ഈ ദേവി, ജനകന്റെ മകൾ, മഹാവിദ്യയാണ്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ. അവളെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം മതിയാവും മോക്ഷം ലഭിക്കാനും ഉത്തമഗതിയിൽ എത്താനും.
രാവണോഽപി ന വൈ ദൈത്യോ വൈകുംഠേ തവ സേവകഃ । ഋഷീണാം ശാപതോഽവാപ്തോ ദൈത്യത്വം ദനുജാംതക
രാവണൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ദാനവൻ അല്ല, വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്നിന്റെ ഭൃത്യനായിരുന്നു. ഋഷിമാരുടെ ശാപത്താൽ അവൻ ദാനവരൂപം സ്വീകരിച്ചു, ദാനവനാശകനേ.
തസ്യാനുഗ്രഹകര്താ ത്വം ന തു ഹംതാ ദ്വിജന്മനഃ । ഏവം സംചിംത്യ മാ ഭൂയോ നിജം ശോചിതുമര്ഹസി
അവനോട് നീ അനുഗ്രഹം ചെയ്തവനാണ്, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നവൻ അല്ല. അതിനാൽ, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ഇനി നിന്നെക്കുറിച്ച് ദു:ഖിക്കേണ്ട.
ഇതി ശ്രുത്വാ തതോ വാക്യം രാമഃ പരപുരംജയഃ । ഉവാച മധുരം വാക്യം ഗദ്ഗദസ്വരഭാഷിതമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കിയ രാമൻ, വികാരഭരിതമായ സ്വരത്തിൽ മധുരമായി പറഞ്ഞു.
ശ്രീരാമ ഉവാച। പാതകം ദ്വിവിധം പ്രോക്തം ജ്ഞാതാജ്ഞാതവിഭേദതഃ । ജ്ഞാതം യദ്ബുദ്ധിപൂര്വം ഹി അജ്ഞാതം തദ്വിവര്ജിതമ്
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: പാപം രണ്ട് വിധമാണ് — അറിയാതെ ചെയ്തതും അറിയിച്ച് ചെയ്തതും. മനസ്സോടെ ചെയ്തതാണു അറിയാവുന്നത്; അതല്ലാത്തത് അറിയാത്തതായിരിക്കും.
ബുദ്ധിപൂര്വം കൃതം കര്മ ഭോഗേനൈവ വിനശ്യതി । നശ്യേദനുശയാദന്യദിദം ശാസ്ത്രവിനിശ്ചിതമ്
ബുദ്ധിപൂർവ്വം ചെയ്ത കർമ്മം അനുഭവം വഴി മാത്രമേ നശിക്കുകയുള്ളൂ; അറിയാതെ ചെയ്തതോ, പശ്ചാത്താപം കൊണ്ടു നശിക്കും — ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ വിധി.
കുര്വതോ ബുദ്ധിപൂര്വം മേ ബ്രഹ്മഹത്യാം സുനിംദിതാമ് । ന മേ ദുഃഖാപനോദായ സാധുവാദഃ സുസംമതഃ
ഞാൻ മനസ്സോടെ ബ്രാഹ്മണഹത്യ എന്ന വലിയ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നല്ലവാക്കുകൾ മാത്രം എന്റെ ദു:ഖം മാറ്റാൻ മതിയാകില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
പ്രബ്രൂഹി താദൃശം മഹ്യം യാദൃശം പാപദാഹകമ് । വ്രതം ദാനം മഖം കിംചിത്തീര്ഥമാരാധനം മഹത്
എന്തെങ്കിലും വ്രതം, ദാനം, യജ്ഞം, തീർത്ഥയാത്ര, വലിയ പൂജ — ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും എനിക്ക് പറയൂ, ഈ വലിയ പാപം ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നതു.
യേന മേ വിമലാ കീര്തിര്ലോകാന്വൈ പാവയിഷ്യതി । പാപാചാരാപ്തകാലുഷ്യാന്ബ്രഹ്മഹത്യാഹതപ്രഭാന്
എന്റെ കീർത്തി നിർമ്മലമായി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും, പാപത്തിൽ അഴുകിയവരും ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ കറ അണിഞ്ഞവരും ശുദ്ധരാകാനും കഴിയുന്ന മാർഗം പറയൂ.
ശേഷ ഉവാച। ഇത്യുക്തവംതം തം രാമം ജഗാദ സ തപോനിധിഃ । സുരാസുരനമന്മൌലി മണിനീരാജിതാംഘ്രികമ്
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ രാമനോട്, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മുടിയിൽ മണികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പാദങ്ങൾ ഉള്ള മഹാതപസ്വി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശൃണു രാമ മഹാവീര ലോകാനുഗ്രഹകാരക । വിപ്രഹത്യാപനോദായ തവ യദ്വചനം ബ്രുവേ
ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ രാമാ, മഹാവീരനേ, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനേ, നിന്റെ ബ്രാഹ്മണഹത്യപാപം മാറ്റാൻ ഞാൻ പറയുന്ന മാർഗം.
സര്വം സ പാപം തരതി യോഽശ്വമേധം യജേത വൈ । തസ്മാത്ത്വം യജ വിശ്വാത്മന്വാജിമേധേന ശോഭിനാ
ആശ്വമേധയജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപവും കടന്ന് പോകുന്നു; അതുകൊണ്ട്, വിശ്വാത്മാവേ, നീ ഈ മഹത്തായ ആശ്വമേധയജ്ഞം നടത്തണം.
സപ്തതംതുര്മഹീഭര്ത്രാ ത്വയാ സാധ്യോ മനീഷിണാ । മഹാസമൃദ്ധിയുക്തേന മഹാബലസുശാലിനാ
ഏഴ്പത് തന്തുക്കളുള്ള യജ്ഞം, മഹാബലവും സമൃദ്ധിയും ഉള്ള ഭൂഭർത്താവായ നീ, ജ്ഞാനികൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ നിർവഹിക്കണം.
സ വാജിമേധോ വിപ്രാണാം ഹത്യായാഃ പാപനോദനഃ । കൃതവാന്യം മഹാരാജോ ദിലീപസ്തവ പൂര്വജഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൊല്ലുന്നതിന്റെ പാപം അകറ്റുന്ന അശ്വമേധ യജ്ഞം, മഹാരാജാവായ ദിലീപൻ, നിന്റെ പുരോഗതൻ, നിർവഹിച്ചിരുന്നു.
ശതക്രതുഃ ശതം കൃത്വാ ക്രതൂനാം പുരുഷര്ഷഭഃ । പദമാപാമരാവത്യാം ദേവദൈത്യസുസേവിതമ്
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രൻ, നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സേവിക്കുന്ന അമരാവതിയിലെ സ്ഥാനം നേടി.
മനുശ്ച സഗരോ രാജാ മരുത്തോ നഹുഷാത്മജഃ । ഏതേ തേ പൂര്വജാഃ സര്വേ യജ്ഞം കൃത്വാ പദം ഗതാഃ
മനു, സഗരൻ രാജാവ്, നഹുഷന്റെ മകനായ മരുത്തൻ—ഇവരൊക്കെയും, നിന്റെ പുരോഗതാക്കൾ, യജ്ഞം നടത്തി ആ സ്ഥാനം പ്രാപിച്ചു.
തസ്മാത്ത്വം കുരു രാജേംദ്ര സമര്ഥോഽസി സമംതതഃ । ഭ്രാതരോ ലോകപാലാഭാ വര്തംതേ തവ ഭാവുകാഃ
അതുകൊണ്ട് രാജാധിരാജാ, നീയും അങ്ങനെ ചെയ്യണം; നീക്ക് എല്ലാം കഴിവുണ്ട്. ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെ നിന്റെ സഹോദരന്മാർ മനസ്സിൽ ഉന്നതരായി നിന്നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
ഇത്യുക്തമാകര്ണ്യ മുനേഃ സ ഭാഗ്യവാന് രഘൂത്തമോ ബ്രാഹ്മണഘാതഭീതഃ । പപ്രച്ഛ യാഗേ സുമതിം ചികീര്ഷന്വിധിം പുരാവിത്പരിഗീയമാനഃ
മുനിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഭാഗ്യശാലിയായ രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം ഭയപ്പെട്ട്, പുരാതനകാലത്ത് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ യജ്ഞം നടത്താനുള്ള വിധി അറിയാൻ ചോദിച്ചു.
ശ്രീരാമ ഉവാച। കീദൃശോഽശ്വസ്തത്ര ഭാവ്യഃ കോ വിധിസ്തത്ര പൂജനേ । കഥം വാ ശക്യതേ കര്തും കേ ജേയാസ്തത്ര വൈരിണഃ
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: അവിടെ എങ്ങനെയുള്ള കുതിര വേണം? അതിന്റെ പൂജയ്ക്ക് എന്താണ് വിധി? എങ്ങനെ അത് നടത്താം? അവിടെ ജയിക്കേണ്ട ശത്രുക്കൾ ആരെല്ലാം?