ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്പൃഷ്ടോഽഹം ത്വയാനഘ । ഉത്പത്തിശ്ച വിപത്തിശ്ച മയാ മത്യനുസാരതഃ
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു, പാപരഹിതനേ. ജനനവും നാശവും, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ എങ്ങനെയാണെന്നതും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.
ഇത്ഥം നിശമ്യ ദിതിജേംദ്ര കുലാനുകാരിവാര്താം മഹാപുരുഷ ഈശ്വരഈശിതാ ച । സംരുദ്ധബാഷ്പഗലദശ്രുമുഖാരവിംദോ ഭൂമൌ പപാത സദസി പ്രഥിതപ്രഭാവഃ
അസുരരാജാവിന്റെ വംശചരിത്രവും മഹാപുരുഷന്റെ മഹത്വവും കേട്ടപ്പോൾ, തന്റെ മഹത്വം അറിയപ്പെടുന്നവൻ കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ, നിയന്ത്രിതമായ ദുഃഖത്തിൽ, സഭയിൽ നിലത്തു വീണു.
ശേഷ ഉവാച। വാത്സ്യായനമുനിശ്രേഷ്ഠ കഥാ പാപപ്രണാശിനീ । ബ്രഹ്മണ്യദേവദേവസ്യ സര്വധര്മൈകരക്ഷിതുഃ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: വാത്സ്യായനമുനിശ്രേഷ്ഠനേ, പാപം നീക്കുന്ന ഈ കഥ സകലധർമ്മങ്ങൾക്കും രക്ഷകനായ ദേവദേവന്റെ കഥയാണു.
രാജാനം മൂര്ച്ഛിതം ദൃഷ്ട്വാ കുംഭജന്മാ തപോനിധിഃ । ശനൈഃശനൈഃ കരേണാശു പസ്പര്ശാശ്രു ജഗാദ ച
രാജാവിനെ അന്ധനായത് കണ്ടു, കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ച തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ മുനി, പതിയെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ സംസാരിച്ചു.
ഭോ രാമാശ്വസിഹി ക്ഷിപ്രം കിമര്ഥമവസീദസി । ഭവാന്ദൈത്യകുലച്ഛേത്താ മഹാവിഷ്ണുഃ സനാതനഃ
രാമാ, ഉടൻ മനസ്സുറപ്പിക്കൂ! എന്തിനാണ് നീ വിഷണ്ണനായിരിക്കുന്നത്? നീ ദൈത്യവംശത്തെ നശിപ്പിച്ച, ശാശ്വതനായ മഹാവിഷ്ണുവാണ്.
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവച്ചൈവ ജഗത്സ്ഥാസ്നു ചരിഷ്ണു ച । ത്വദൃതേ നാസ്തി സംചാരീ കിമര്ഥമിഹ മൂര്ച്ഛിതഃ
ഭൂതകാലവും ഭാവിയും ഇപ്പോഴുള്ളതും, നിലനിൽക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായ ലോകം — നിന്നെ ഒഴികെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ആരുമില്ല. നീ ഇവിടെ അന്ധനായത് എന്തിനാണ്?
ശ്രുത്വാ വാക്യം മഹാരാജഃ കുംഭജന്മസമീരിതമ് । ഉത്തസ്ഥൌ വിഗലന്നേത്ര ബാഷ്പപൂരിതസന്മുഖഃ
കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ച മുനി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ, മുഖം കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞ് എഴുന്നേറ്റു.
ഉവാച ദീനദീനം ച വിസ്പഷ്ടാക്ഷരവിസ്തരമ് । ത്രപാഭര നമന്മൂര്തിര്ബ്രഹ്മദ്രോഹപരാങ്മുഖഃ
അവൻ ദുർബലമായ, ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദത്തിൽ, വ്യക്തമായ വാക്കുകളിൽ, ലജ്ജയിൽ തലകുനിഞ്ഞ്, ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് സംസാരിച്ചു.
ശ്രീരാമ ഉവാച। അഹോ മേ പശ്യതാ ജ്ഞാനം വിമൂഢസ്യ ദുരാത്മനഃ । യദ്ബ്രാഹ്മണകുലേ രൂഢം ഹതവാന്കാമലോലുപഃ
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: അയ്യോ, എന്റെ ജ്ഞാനം കാണൂ — എത്ര വലിയ മോഷ്ടാവും ദുഷ്ടനുമാണ് ഞാൻ! ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും, കാമത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഞാൻ കൊല്ലപണി നടത്തി.
മഹിലാര്ഥേ ത്വഹം വിപ്രം വേദശാസ്ത്രവിവേകവാന് । ഹതവാന്വാഡവകുലം ബുദ്ധിഹീനോതി ദുര്മതിഃ
ഒരു സ്ത്രീക്കായി, വേദശാസ്ത്രത്തിൽ പാണ്ഡിത്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണനെ ഞാൻ കൊന്നു; ബുദ്ധിയില്ലാതെ, വാഡവകുലത്തെയും ഞാൻ നശിപ്പിച്ചു.
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതു ബ്രാഹ്മണോ ന ദുരുക്തിഭാക് । ഈദൃശം കുര്വതാ കര്മ മയൈതത്സുകലംകിതമ്
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ഒരിക്കലും ബ്രാഹ്മണൻ ദുഷ്ടവാക്കുകൾ പറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഇങ്ങനെയൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തതിലൂടെ ഞാൻ തന്നെ കറുത്തു.
യേ ബ്രാഹ്മണാസ്തു പൂജാര്ഹാ ദാനസമ്മാനഭോജനൈഃ । തേ മയാ നിഹതാ വിപ്രാഃ ശരസംഘാതസംഹിതൈഃ
പൂജയും, ദാനവും, ആദരവും, ഭക്ഷണവും അർഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഞാൻ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
കാഁല്ലോകാന്നു ഗമിഷ്യാമി കുംഭീപാകോഽപി ദുഃസഹഃ । ന താദൃശം തീര്ഥമസ്തി യന്മാം പാവയിതും ക്ഷമമ്
എന്ത് ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് ഞാൻ പോകേണ്ടത്? അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ കുംഭീപാകനരകവും സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു തിരുത്തും ഇല്ല.
ന യജ്ഞോ ന തപോ ദാനം ന വാ ചൈവ വ്രതാദികമ് । യത്തു വൈ ബ്രാഹ്മണദ്രോഗ്ധുര്മമപാവനതാരകമ്
യജ്ഞം, തപസ്, ദാനം, വ്രതം എന്നിവയൊന്നും ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിന്റെ പാപത്തിൽ നിന്നെ എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യൈഃ കോപിതം ബ്രഹ്മകുലം നരൈര്നിരയഗാമിഭിഃ । തേ നരാ ബഹുശോ ദുഃഖം ഭോക്ഷ്യംതി നിരയം ഗതാഃ
ബ്രാഹ്മണകുലത്തെ കോപിപ്പിച്ച് നരകത്തിലേക്കു പോകുന്ന മനുഷ്യർ, അവിടെ വീണ്ടും വീണ്ടും വലിയ ദു:ഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
വേദാ മൂലം തു ധര്മാണാം വര്ണാശ്രമവിവേകിനാമ് । തന്മൂലം ബ്രാഹ്മണകുലം സര്വവേദൈകശാഖിനഃ
വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം മനസ്സിലാക്കുന്നവർക്കു വേദങ്ങൾ ആണ് ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും, അതിന്റെ അടിത്തറ ബ്രാഹ്മണകുലമാണ്, എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കും ഒരേ ശാഖ.
മൂലച്ഛേത്തുര്മമൌദ്ധത്യാത്കോ ലോകോനു ഭവിഷ്യതി । കിമദ്യകരണീയം വൈ യേന മേ ഹി ശിവം ഭവേത്
എന്റെ അഹങ്കാരത്താൽ എന്റെ അടിസ്ഥാനം നശിപ്പിക്കാൻ ലോകത്ത് ആരെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമോ? ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നെ ശാന്തിയിലേക്ക് നയിക്കാൻ?
ശേഷ ഉവാച। വിലപംതം ഭൃശം രാമം രാജേംദ്രം രഘുപുംഗവമ് । മായാമനുഷ്യവപുഷം കുംഭജന്മാബ്രവീദ്വചഃ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാവ് രാമൻ ദു:ഖത്തോടെ വിലപിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, കുമ്പത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, മാനുഷരൂപം ധരിച്ച്, അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച। മാ വിഷാദം മഹാധീര കുരു രാജന്മഹാമതേ । ന തേ ബ്രാഹ്മണഹത്യാ സ്യാദ്ദുഷ്ടാനാം നാശമിച്ഛതഃ
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാബുദ്ധിയുള്ള രാജാവേ, നീ ദു:ഖിക്കേണ്ട; നീ ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നിന്നിൽ ഉണ്ടാകില്ല.
ത്വം പുരാണഃ പുമാന്സാക്ഷാദീശ്വരഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ । കര്താ ഹര്താഽവിതാ സാക്ഷീ നിര്ഗുണഃ സ്വേച്ഛയാ ഗുണീ
നീ സാക്ഷാൽ പ്രാചീനപുരുഷൻ, പ്രകൃതിയെ അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈശ്വരൻ, സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും രക്ഷകനും സാക്ഷിയും, ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറം നിന്നാലും, സ്വേച്ഛയാൽ ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനുമാണ്.
സുരാപോ ബ്രഹ്മഹത്യാകൃത്സ്വര്ണസ്തേയീ മഹാഘകൃത് । സര്വേ ത്വന്നാമവാദേന പൂതാഃ ശീഘ്രം ഭവംതി ഹി
മദ്യം കുടിച്ചവൻ, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നവൻ, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ, വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവൻ — ഇവർ എല്ലാവരും നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഉടൻ ശുദ്ധരാവുന്നു.
ഇയം ദേവീ ജനകജാ മഹാവിദ്യാ മഹാമതേ । യസ്യാഃ സ്മരണമാത്രേണ മുക്താ യാസ്യംതി സദ്ഗതിമ്
ഈ ദേവി, ജനകന്റെ മകൾ, മഹാവിദ്യയാണ്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ. അവളെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം മതിയാവും മോക്ഷം ലഭിക്കാനും ഉത്തമഗതിയിൽ എത്താനും.
രാവണോഽപി ന വൈ ദൈത്യോ വൈകുംഠേ തവ സേവകഃ । ഋഷീണാം ശാപതോഽവാപ്തോ ദൈത്യത്വം ദനുജാംതക
രാവണൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ദാനവൻ അല്ല, വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്നിന്റെ ഭൃത്യനായിരുന്നു. ഋഷിമാരുടെ ശാപത്താൽ അവൻ ദാനവരൂപം സ്വീകരിച്ചു, ദാനവനാശകനേ.
തസ്യാനുഗ്രഹകര്താ ത്വം ന തു ഹംതാ ദ്വിജന്മനഃ । ഏവം സംചിംത്യ മാ ഭൂയോ നിജം ശോചിതുമര്ഹസി
അവനോട് നീ അനുഗ്രഹം ചെയ്തവനാണ്, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നവൻ അല്ല. അതിനാൽ, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ഇനി നിന്നെക്കുറിച്ച് ദു:ഖിക്കേണ്ട.
ഇതി ശ്രുത്വാ തതോ വാക്യം രാമഃ പരപുരംജയഃ । ഉവാച മധുരം വാക്യം ഗദ്ഗദസ്വരഭാഷിതമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കിയ രാമൻ, വികാരഭരിതമായ സ്വരത്തിൽ മധുരമായി പറഞ്ഞു.
ശ്രീരാമ ഉവാച। പാതകം ദ്വിവിധം പ്രോക്തം ജ്ഞാതാജ്ഞാതവിഭേദതഃ । ജ്ഞാതം യദ്ബുദ്ധിപൂര്വം ഹി അജ്ഞാതം തദ്വിവര്ജിതമ്
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: പാപം രണ്ട് വിധമാണ് — അറിയാതെ ചെയ്തതും അറിയിച്ച് ചെയ്തതും. മനസ്സോടെ ചെയ്തതാണു അറിയാവുന്നത്; അതല്ലാത്തത് അറിയാത്തതായിരിക്കും.
ബുദ്ധിപൂര്വം കൃതം കര്മ ഭോഗേനൈവ വിനശ്യതി । നശ്യേദനുശയാദന്യദിദം ശാസ്ത്രവിനിശ്ചിതമ്
ബുദ്ധിപൂർവ്വം ചെയ്ത കർമ്മം അനുഭവം വഴി മാത്രമേ നശിക്കുകയുള്ളൂ; അറിയാതെ ചെയ്തതോ, പശ്ചാത്താപം കൊണ്ടു നശിക്കും — ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ വിധി.
കുര്വതോ ബുദ്ധിപൂര്വം മേ ബ്രഹ്മഹത്യാം സുനിംദിതാമ് । ന മേ ദുഃഖാപനോദായ സാധുവാദഃ സുസംമതഃ
ഞാൻ മനസ്സോടെ ബ്രാഹ്മണഹത്യ എന്ന വലിയ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നല്ലവാക്കുകൾ മാത്രം എന്റെ ദു:ഖം മാറ്റാൻ മതിയാകില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
പ്രബ്രൂഹി താദൃശം മഹ്യം യാദൃശം പാപദാഹകമ് । വ്രതം ദാനം മഖം കിംചിത്തീര്ഥമാരാധനം മഹത്
എന്തെങ്കിലും വ്രതം, ദാനം, യജ്ഞം, തീർത്ഥയാത്ര, വലിയ പൂജ — ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും എനിക്ക് പറയൂ, ഈ വലിയ പാപം ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നതു.
യേന മേ വിമലാ കീര്തിര്ലോകാന്വൈ പാവയിഷ്യതി । പാപാചാരാപ്തകാലുഷ്യാന്ബ്രഹ്മഹത്യാഹതപ്രഭാന്
എന്റെ കീർത്തി നിർമ്മലമായി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും, പാപത്തിൽ അഴുകിയവരും ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ കറ അണിഞ്ഞവരും ശുദ്ധരാകാനും കഴിയുന്ന മാർഗം പറയൂ.