വിരക്തിരഥ ചേജ്ജാതാ ദുഃഖായാകാര്യവര്തനമ് । അനുരാഗോയദി ഭവേന്മരണം നരകം തതഃ
വിരക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾ ദു:ഖം മാത്രം നൽകും; ആസ്വാദനമുണ്ടെങ്കിൽ മരണവും നരകവും അതിന്റെ ഫലമായിരിക്കും.
ആത്മനോ മരണം വ്യര്ഥം തസ്യാശ്ചാദ്യ സമാഗമേ । ത്യാഗോ വാ മരണം താത ധര്മപത്ന്യാസ്തഥാ ഭവേത്
ഇന്ന് അവളോടൊപ്പം ചേർന്ന് മരിക്കുന്നത് നിഷ്ഫലമാണ്; അങ്ങനെ, പ്രിയനായവാ, ധർമ്മപത്നിയോട് വേർപാടോ മരണമോ മാത്രമേ ഉചിതമായുള്ളു.
ഏവമാദി തഥാഽന്യച്ച കശ്മലം സംഭവിഷ്യതി । അന്യദാഖ്യാമി തേ വാക്യം സര്വേഷാം ച പ്രിയം ഹിതമ്
ഇങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ ദുരന്തങ്ങൾ സംഭവിക്കും; ഞാൻ നിനക്ക് മറ്റൊരു ഉപദേശം പറയാം, എല്ലാവർക്കും പ്രിയവും ഹിതവുമാണ് അത്.
ഗത്വാ രാമാന്തികം നത്വാ സ്തുത്വാ വിജ്ഞാപ്യ രാഘവമ് । ക്ഷമ രാമ മഹാവീര ശരണാഗതവത്സല
നീ രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു വന്ദിച്ച് സ്തുതിക്കുകയും രാഘവനോട് അറിയിക്കുകയും ചെയ്യുക: 'ക്ഷമിക്കണം രാമാ, മഹാവീരാ, ശരണാഗതവത്സലാ.'
താമസാ രാക്ഷസാഃ സര്വേ വയമേതേ സുപാപിനഃ । സീതാപഹാരജം ദോഷം ത്യക്ത്വാ പുത്രാനവേഹി നഃ
നാം എല്ലാവരും അന്ധകാരഭാവമുള്ള രാക്ഷസന്മാരാണ്, അത്യന്തം പാപികളാണ്; സീതയെ അപഹരിച്ചതിന്റെ പാപം വിട്ട്, ഞങ്ങളെ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരായി അംഗീകരിക്കണമേ.
ത്വദധീനാ വയം രാമ രക്ഷ വാ മാരയേച്ഛയാ । ഇത്യുദീര്യ പുരസ്തസ്യ രാഘവസ്യ സ്ഥിതാ വയമ്
നാം നിങ്ങളുടെ കീഴിലാണ്, രാമാ; നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, നാം രഘുവംശജനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു.
സ്ഥിരായുഷോ ഭവിഷ്യാമഃ സ്ഥിരരാജ്യാ ദശാനന । അഥാഽഹം രാവണോ വാക്യമഹോ നോ രാക്ഷസോ ഭവാന്
നമുക്ക് ദീർഘായുസും സ്ഥിരമായ രാജ്യവും ലഭിക്കും, ദശമുഖനേ. അപ്പോൾ ഞാൻ, രാവണൻ, പറഞ്ഞു: 'അയ്യോ! നിങ്ങൾ രാക്ഷസൻ അല്ല.'
ന ശൂരോ രാജധര്മം ച ന ച ജാനാസി ശാശ്വതമ് । പരനാരീപരദ്ര വ്യപരരാജ്യനിഷേവയാ
നിങ്ങൾ വീരൻ അല്ല, രാജധർമ്മവും ശാശ്വതമായ നിയമവും അറിയുന്നവനും അല്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെയും ധനവും രാജ്യവും തേടുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇത്.
ശൂരാണാമുത്തമോ ധര്മോ ന ഷണ്ഢാനാം ഭവാദൃശാമ് । ശത്രുപക്ഷം സമാലിഗ്യ നിര്ഗച്ഛേച്ഛാ ഹി ചേന്നൃപ
വീരന്മാർക്കാണ് ഉന്നതമായ ധർമ്മം, നിങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള നിർബലന്മാർക്കല്ല; ഒരു രാജാവിന് ഇഷ്ടമുണ്ടെങ്കിൽ ശത്രുവിന്റെ പക്ഷം വിട്ട് പോകട്ടെ.
അഥ ബിഭീഷണോ മന്ദിരം ഗത്വാ രാമാന്തികം ഗത്വാ തം ശരണമഭജത്
അപ്പോൾ വിഭീഷണൻ മഹലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന് രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, അവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
അഥ രാവണഃ പുരാന്നിര്ഗത്യ രാമേണ ലക്ഷ്മണവാനരൈ രാക്ഷസാ അപി യുയുധിരേ
അപ്പോൾ രാവണൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന് രാമനും ലക്ഷ്മണനും വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടത്തി.
അഥ രാവണം മഹാബലം ഹന്തുമശക്തോരാമോ വിഭീഷണമുഖമവലോക്യ തദുക്തചിഹ്നപദം ബാണേന നിര്ഭിദ്യാമാരയത്
അപ്പോൾ രാമൻ, മഹാബലശാലിയായ രാവണനെ കൊല്ലാൻ കഴിയാതെ, വിഭീഷണന്റെ മുഖം നോക്കി അവൻ പറഞ്ഞ അടയാളം തിരിച്ചറിഞ്ഞു, അതിൽ അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ച് അവനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
അഥ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാഗദാമാദായ സര്വം നിഷ്പാദ്യ വാനരാനനേകശോ ഭക്ഷയിത്വാ രാമോത്തമാങ്ഗം ഗദയാഽഹന്
അപ്പോൾ കുംഭകർണൻ വലിയ ഗദ എടുത്ത് എല്ലാം ചെയ്തു, അനേകം വാനരന്മാരെ തിന്നു, രാമന്റെ തലയിൽ ഗദയോടെ അടിച്ചു.
അഥ രാമോ നിശിതബാണശതേന തമഹന്മമാര കുമ്ഭകര്ണഃ
അപ്പോൾ രാമൻ നൂറ്റി ഒരായിരം മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ കുംഭകർണനെ വധിച്ചു.
അഥ ഭരതാദിസമുപേതോ നാഗരൈര്വസിഷ്ഠേന മുനിഭിശ്ചാഭ്യര്ചിതഃസ്വഗൃഹമഗമത്
അപ്പോൾ ഭരതനും മറ്റു സഹോദരന്മാരും, നഗരവാസികളും വസിഷ്ഠനും മുനിമാരും ആദരിച്ച്, രാമൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ആത്മനാഽഗതാനിന്ദ്രാ ദിദേവാനാസനാദിനാഽഭ്യര്ച്യ വാനരാന്സംപൂജ്യ മുക്തജടോഽഭിഷിക്തോ രാജ്യേ രാവണവധഹര്ഷിതാ ദേവാ രാമമൂചുഃ
ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും നേരിട്ടു വന്ന്, സിംഹാസനാദി ആദരങ്ങൾ നൽകി; വാനരന്മാരെയും ആദരിച്ചു; രാമൻ ജടകൾ അഴിച്ചു, രാജ്യത്തിൽ അഭിഷിക്തനായി; രാവണവധത്തിൽ സന്തോഷിച്ച ദേവന്മാർ രാമനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വയാഽത്മരാജ്യേ സ്ഥാപിതാ വയം നഃ സര്വദാ പരിപാലയ ത്വമാദിനാരായണോ ദേവോ നിഖിലദുഷ്ടനിഗ്രഹാര്ഥമവതീര്ണോ രാവണം സബാന്ധവം ഹത്വാ ലോകത്രയരക്ഷകോഽസി ശ്രിയാ സഹ സുഖീ ഭവേത്യുദീര്യ സ്വര്ഗം ഗതാഃ
നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു; എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം. ആദിനാരായണനായ ദൈവം, എല്ലാ ദുഷ്ടന്മാരെയും സംഹരിക്കാൻ അവതരിച്ചവൻ, രാവണനും ബന്ധുക്കളെയും വധിച്ച്, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും രക്ഷകനായി. ഐശ്വര്യത്തോടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കണമേ എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
അഥായോധ്യാവാസിനോ രാമം പ്രഹര്ഷിതാ ഊചുഃ
അപ്പോൾ അയോധ്യവാസികൾ സന്തോഷത്തോടെ രാമനോട് പറഞ്ഞു.
ഹത്വാ ശത്രൂന്സമായാതോ ദൃഷ്ട്വാ പ്രാപ്തോഽസി വൈ ശിവമ് । ദിഷ്ട്യാ ത്വം രാജസേ രാമ ദിഷ്ട്യാ പാലയസേ പ്രജാഃ
ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ച് തിരികെ വന്നതിൽ, നിങ്ങളെ കണ്ടതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഭാഗ്യവശാൽ, രാമാ, നിങ്ങൾ രാജാവായി; ഭാഗ്യവശാൽ, നിങ്ങൾ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ത്വയാ യജ്ഞാഃ കരിഷ്യംതേ ത്വയാ ധര്മോ വിവര്ധതേ । ഇതിപൌരവചഃശ്രുത്വാരാമോ രാജീവലോചനഃ
നിങ്ങളുടെ വഴി യാഗങ്ങൾ നടക്കും, നിങ്ങളുടെ വഴി ധർമ്മം വളരും.这样 നഗരവാസികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കമലനയനായ രാമൻ...
വസ്ത്രാദിഭിരഥോസര്വാന്നാഗരാന്സമപൂജയത് । മുനീനുവാചധര്മ്മാത്മാപൂജയിത്വാഖിലൈര്ജനൈഃ
അപ്പോൾ വസ്ത്രാദി സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി, എല്ലാ നഗരവാസികളെയും ആദരിച്ചു; മുനിമാരെയും ആദരിച്ച്, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ എല്ലാവരോടും സംസാരിച്ചു.
കച്ചിത്തപഃസമൃദ്ധംവഃകച്ചിദ്യജ്ഞഃസ്വനുഷ്ഠിതഃ । കച്ചിത്സ്വദാരനിരതാഃകച്ചിദീശോഭിപൂജ്യതേ
നിങ്ങളുടെ തപസ്സു നല്ല രീതിയിൽ പുരോഗമിക്കുകയാണോ? യജ്ഞം ശരിയായി നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങൾ സ്വന്തം ഭാര്യമാരോടു മാത്രം ഭക്തിയോടെ പെരുമാറുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങളുടെ രാജാവിനെ യുക്തമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
കച്ചിത്സുപ്രജസോഭാര്യാഃകച്ചിത്സര്വംസുഖോത്തരമ്
നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാർക്ക് നല്ല മക്കൾ ജനിച്ചിട്ടുണ്ടോ? എല്ലാം അവസാനം സന്തോഷം നൽകുന്ന വിധത്തിലാണോ?
മുനയ ഊചുഃ - ത്വയി രാജനി കാകുത്സ്ഥ സര്വം സ്വസ്ഥം തപസ്വിനാമ് । ഗച്ഛാമഹേ പദമിതഃ കിം വാ ത്വം മന്യസേ നൃപ
മുനിമാർ പറഞ്ഞു: കാകുത്സ്ഥ രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ഭരണത്തിൽ തപസ്സുകാരുടെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം സുഖകരമാണ്. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് പോകാൻ തയ്യാറാണ്; രാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ഉദ്ദേശ്യം?
രാമ ഉവാച- യസ്യ വിപ്രാഃ പ്രസീദംതി തസ്യ ശംഭുഃ പ്രസീദതി । യസ്യ പ്രസീദതീശാനസ്തസ്യ ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി
രാമൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷമുള്ളവനോടാണ് ശംഭു ദയയുള്ളത്; ദൈവം സന്തോഷമുള്ളവനോട് എല്ലാം നല്ലതായിരിക്കും.
തത്കൃത്വാ ഭോജനമിഹ ഗംതുമര്ഹാ അനംതരമ് । അഥേത്യുക്ത്വാ മുനിഗണാഃ കൃത്വാ ഭോജനമുത്തമമ്
അതിനാൽ, ഇവിടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം നിങ്ങൾക്ക് പോകാവുന്നതാണ്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മുനികൾ ഉത്തമമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
അഭിവര്ധ്യതമാശീര്ഭിര്ഹൃഷ്ടാഃ സ്വം സ്വം പദം യയുഃ । രാമോഽപി പരമപ്രീതഃ സഭാര്യശ്ച സഹാനുജഃ
അവർ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് തിരിച്ചു. രാമനും വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ഭാര്യയോടും സഹോദരനോടും കൂടെ അവിടെ തുടരുവാൻ തുടങ്ങി.
അകംടകം സ കൃതവാന്രാജ്യം സര്വജനപ്രിയഃ । ശൃണോത്യേതദുപാഖ്യാനം യഃ കശ്ചിദപി പാതകീ
അവൻ എല്ലാവർക്കും പ്രിയങ്കരനായ രാജാവ് ആയി, ഒരു തടസ്സവും ഇല്ലാതെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഈ കഥ ആരെങ്കിലും, പാപികളായാലും, കേട്ടാൽ—
സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി । ന ദുര്ഗതിര്ഭവേത്തസ്യ യശ്ചേദം സ്മരതേ നരഃ
—അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും. ഈ കഥ ഓർക്കുന്നവനു ദുർഭാഗ്യം സംഭവിക്കില്ല.
അഥ വിഭീഷണേന രാവണാദേഃ ശ്രാദ്ധാദികം കാരയിത്വാ ശിവാലയം തന്നാമ്നാ കാരയിത്വാ തമേവ ലങ്കാരാജ്യേ വിഭീഷണമഭിഷിച്യ സീതാമഗ്നിപ്രവേശശുദ്ധാമുമാമഹേശ്വരാഭ്യാം നമയിത്വാ പുരഹരേണ ദത്താഖിലാമൃതബലായുഷ്യഃ സുപുഷ്പകമാരുഹ്യ ജലധിമുത്തീര്യ പാരാവാരതടേ സേനാം സമവസ്ഥാപ്യ ശിവപ്രതിഷ്ഠാം തത്ര കൃത്വാ മുനിഭിര്ദേവൈരഭ്യര്ചിതോഽയോധ്യാമഗമത്
പിന്നീട് വിഭീഷണൻ രാവണനും മറ്റു ബന്ധുക്കളും വേണ്ടി ശ്രാദ്ധാദി കർമങ്ങൾ നടത്തി; അവന്റെ പേരിൽ ശിവക്ഷേത്രം പണിതു; വിഭീഷണനെ ലങ്കയുടെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; സീതയെ അഗ്നിപരീക്ഷയിലൂടെ ശുദ്ധിയാക്കി, ഉമയും മഹേശ്വരനും ആദരിച്ചു; പുരഹരൻ അമൃതബലവും ദീർഘായുസും നൽകി; സുന്ദരമായ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി, സമുദ്രം കടന്ന്, സൈന്യത്തെ തീരത്ത് നിർത്തി; അവിടെ ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി; മുനിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും പൂജ ലഭിച്ച്, രാമൻ അയോധ്യയിലേക്ക് പോയി.