അഥ രാമം പരമേശ്വരോഽപി വരം വൃണു ത്വം വരദോഽഹമിത്യുക്തവാന്
അപ്പോൾ പരമേശ്വരൻ രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാം; ഞാൻ വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്.'
രാമ ഉവാച- ലംകാം ഗമിഷ്യാമി സമുദ്രതരണേ ഉപായമേകം മമ ദേഹി ശംഭോ
രാമൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ലങ്കയിലേക്ക് പോകണം; സമുദ്രം കടക്കാൻ ഒരു മാർഗം ദയവായി തരണമേ ശംഭോ.'
ശംഭുരുവാച- മമാജഗവം ധനുരസ്തി തത്കാലരൂപമവികല്പം വാ ഭവതി । തദാരുഹ്യ സമുദ്രം തീര്ത്വാ ലംകാമാപ്നുഹി
ശംഭു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ കൊമ്പിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു വില്ല് എനിക്ക് ഉണ്ട്; അതിന് ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം എടുക്കാൻ കഴിയും. അതിൽ കയറി സമുദ്രം കടന്ന് ലങ്കയിൽ എത്തിക്ക.'
രാമസ്തഥേതി നിശ്ചിത്യ സസ്മാരാജഗവമ്
രാമൻ അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് ആ കൊമ്പ് വില്ലിനെ ഓർമ്മിച്ചു.
ആഗതം ധനുസ്തതശ്ച രാമോഽപൂജയത്
അപ്പോൾ ആ വിൽ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി; രാമൻ അതിനെ ആരാധിച്ചു.
അഥ ഹരോ ധനുരാദായ രാമായ ദത്തവാന്
ശേഷം ഹരൻ ആ വിൽ എടുത്ത് രാമനു നൽകി.
രാമോഽപി ജലധാവപാതയത്
രാമൻ ആ വിൽ സമുദ്രത്തിൽ ഇട്ടു.
ആരുരുഹുഃ സര്വേ വാനരാ രാമലക്ഷ്മണൌ ച ഷഷ്ടിപരാര്ദ്ധം തേഷാമസംഖ്യേഷു വാനരേഷു ധനുരാരൂഢേഷു നികാമം യയൌ
എല്ലാ വാനരന്മാരും രാമനും ലക്ഷ്മണനും ചേർന്ന് ആ വില്ലിൽ കയറി; എണ്ണമറ്റ വാനരന്മാർ അതിൽ കയറി ഉത്സാഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ധനുസ്തടം വാനരാശ്ച തതസ്തതോ ഗത്വാ നിരീക്ഷയാമാസുഃ
വാനരന്മാർ ആ വില്ലിന്റെ തീരത്ത് പല ഭാഗങ്ങളിലും പോയി എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചു.
അഥാതികായോ നാമ രക്ഷഃ കപിബലമാലോക്യ രാവണായോക്തവാന്
അപ്പോൾ അതികായൻ എന്നൊരു ദാനവൻ വാനരസേനയുടെ ശക്തി കണ്ടു രാവണനോടു പറഞ്ഞു.
രാവണോഽപി കിം കപിഭിഃ ശാഖാമൃഗൈഃ കിം വാ മാനുഷാഭ്യാം രാമലക്ഷ്മണാഭ്യാം കിമായാതം। ദൈവാഗതമസകം ഭോജനമിത്യുവാച
രാവണൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ വാനരന്മാരോ, മരങ്ങളിൽ കയറുന്നവരോ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും പോലുള്ള മനുഷ്യരോ, ഇവരിൽ എനിക്ക് എന്ത് കാര്യം? ദൈവം അയച്ച ഭക്ഷണമാണ് ഇവിടെയെത്തിയത്.'
ഏകേ ച ശാലാം ബഭംജുര്ഗൃഹാണി ചൂര്ണയാമാസുര്ബാലവൃദ്ധസ്ത്രീജനാദികം സര്വമേവ നിജഘ്നുഃ
ചിലർ മന്ദിരങ്ങൾ തകർത്തു, വീടുകൾ പൊടിച്ചു, കുട്ടികൾ, മുതിർന്നവർ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
അഥൈകം പ്രാകാരം നിര്ജിതമാജ്ഞായ രാവണ ഇംദ്രജിതം സംദിദേശ
അപ്പോൾ ഒരു മതിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ രാവണൻ ഇന്ദ്രജിതിനെ വിളിച്ചു.
ഇംദ്രജിതാ ച യുദ്ധം വാനരാഃ കൃത്വാ ഭീതാഃ പലായിതാശ്ച
ഇന്ദ്രജിത് വാനരന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു; അവർ ഭയപ്പെട്ടു ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
അഥ ഹനൂമാനഖിലം നിര്ഗതമാജ്ഞായ രാവണം ജ്ഞാത്വാ വാനരാനാഹൂയ നിര്ഭര്ത്സ്യ സേനാം മഹതീം കാരയിത്വാ ദശമുഖം കല്പയിത്വാ മോദയാമാസ
അപ്പോൾ ഹനുമാൻ എല്ലാവരും പോയെന്നറിഞ്ഞു, രാവണൻ അവിടെ ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാക്കി, വാനരന്മാരെ വിളിച്ചു, അവരെ ശാസിച്ചു, വലിയൊരു സൈന്യം ഒരുക്കി, ദശമുഖനായി ഒരുക്കി സന്തോഷിച്ചു.
അഥ ഖസ്ഥ ഏവേംദ്രജിദ്യുയുധേ ന ച വാനരാസ്തം ദൃഷ്ടവംതഃ
ശേഷം ഇന്ദ്രജിത് ആകാശത്ത് നിന്നു യുദ്ധം നടത്തി, പക്ഷേ വാനരന്മാർ അവനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
അഥ ഹനൂമജ്ജാംബവംതൌ ഖമുത്പത്യ പര്വതശിഖരാഭ്യാമിന്ദ്രജിതം നിജഘ്നതുഃ
അപ്പോൾ ഹനുമാനും ജാംബവാനും ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, പർവതശിഖരങ്ങൾ കൊണ്ടു ഇന്ദ്രജിതിനെ അടിച്ചു.
അഥ ഭുവിപപാത തം ലക്ഷ്മണശ്ച യമലോകഗാമിനം ചകാര
അപ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ അവനെ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തി, യമലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിലേക്കയച്ചു.
അഥാതികായമഹാകായൌ വാനരസൈന്യം ബഹുശോ ഹത്വാ ലക്ഷ്മണം പീഡയിത്വാ രാമേണ സംയുധ്യ സുഗ്രീവം കൃത്വാ ഹനൂമജ്ജാംബവദ്ഭ്യാം യുയുധാതേ പരാജിതൌ ഗൃഹീത്വാ തൌ ച യോദ്ധാരാവാദായ രാമസമീപം ഗത്വാ രാമായ ന്യവേദയതാമ്
അതിനുശേഷം അതികായനും മഹാകായനും അനേകം വാനരസൈനികരെ കൊല്ലുകയും, ലക്ഷ്മണനെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുകയും, രാമനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുകയും, സുഗ്രീവനെ കീഴടക്കി, ഹനുമാനും ജാംബവാനും ചേർന്ന് യുദ്ധം ചെയ്തു. എന്നാൽ അവരെ തോൽപ്പിച്ച് പിടികൂടി, ആ രണ്ട് യോദ്ധാക്കളെയും രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി സമർപ്പിച്ചു.
അതികായമഭാഷത രാമഃ
രാമൻ അതികായനോട് പറഞ്ഞു.
രാവണസ്യ മമ യുദ്ധം ബ്രൂഹി സചിവാനാമന്യേഷാം മഹാഭയാനാം ച
രാവണനോടൊപ്പം നടന്ന എന്റെ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചും, മറ്റു മന്ത്രിമാരെയും ഭയാനകന്മാരെയും കുറിച്ചും പറയൂ.
അതികായ ഉവാച- നിശ്ചിതമിദം പുരാസ്മാഭിഃ കാര്യം സേനാം വിഭാഗശഃ കൃത്വാ വിദ്യുന്മാലീനാമ രാക്ഷസോ മഹാബലോ വിചിത്രയോധീ ദര്ശനാദര്ശനയോധീ വാനരൈഃ സര്വൈരേക ഏവ യുധ്യതേ
അതികായൻ പറഞ്ഞു: ഇതൊക്കെ ഞങ്ങൾ മുമ്പേ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു—സൈന്യത്തെ വിഭാഗങ്ങളായി പിരിച്ചുവെച്ച്, ശക്തനായ ദാനവനായ വിദ്യുന്മാലി, പലവിധ യുദ്ധകലകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, വാനരന്മാരെ ഒറ്റയ്ക്ക് നേരിട്ടും മറഞ്ഞും യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു.
അപരേ ച ബലിനോ മഹാംതഃ ശിക്ഷിതാസ്ത്രാശ്ചാഗതാ ആവാം ച യുവാഭ്യാം യുധ്യാവോ രാവണഃ പുഷ്പകമാരുഹ്യാപരഭാഗേന ത്വാമേവ നിഹനിഷ്യതി
മറ്റു ശക്തരും മഹത്തായവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പരിശീലനം നേടിയവരും എത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യും. രാവണൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി മറ്റൊരു മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ കൊല്ലും.
അന്യേ ച രാക്ഷസാഃ കുംഭകര്ണമുഖാശ്ചാത്മരൂപം കൃത്വാ ത്വാം പരിവാര്യ ഗൃഹീത്വാ സീതായൈ ദര്ശയിത്വാ തത്സംനിധാവേവ ഹനിഷ്യതി
കുംഭകർണ്ണൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മറ്റ് ദാനവന്മാർ നിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് നിന്നെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് പിടികൂടും, സീതയോട് കാണിച്ച ശേഷം അവളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ തന്നെ നിന്നെ കൊല്ലും.
രാമഃ പ്രാഹ അഹോ ബലവതാം കിമസാധ്യമേവം ഭവതി ദൈവഗതിഃ കുടിലാ സുഗ്രീവോഽതികോപനഃ സക്രോധം ദൃഷ്ട്വാ രാമമുവാച
രാമൻ പറഞ്ഞു: ശക്തന്മാർക്ക് എന്താണ് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത്? വിധിയുടെ വഴികൾ ഇങ്ങനെ വളഞ്ഞതാണല്ലോ. അതികോപംകൊണ്ട സുഗ്രീവൻ രാമനെ കണ്ടു ക്രോധത്തോടെ പറഞ്ഞു.
വധ്യാവേതൌ ന മോചനീയൌ
ഇവരെ കൊല്ലണം, മോചിപ്പിക്കരുത്.
രാമഃ പ്രാഹാവധ്യൌ മോചനീയാവേതൌ വസനാനി ഭൂഷണാന്യാനയേത്യുക്തമാത്രേ ഹനൂമതാ താന്യാനീതാനി രാമസ്താഭ്യാം ദത്തവാന്
രാമൻ പറഞ്ഞു: ഇവരെ കൊല്ലരുത്, മോചിപ്പിക്കണം. വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ടുവരിക. അപ്പോൾ തന്നെ ഹനുമാൻ അവയെ കൊണ്ടുവന്നു, രാമൻ അവ രണ്ടുപേര്ക്കും നൽകി.
നത്വാ യദേതല്ലംകാദ്വാരേ ദൃശ്യതേ ദാരുപംചവക്ത്രം ശുക്രേണോക്തമേതേന ച്ഛിന്നേന രാവണോ ഹന്യതേ
വന്ദിച്ച് പറഞ്ഞത്: ലങ്കയുടെ വാതിലിൽ കാണുന്ന ആ മരക്കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ അഞ്ചുമുഖമുള്ള രൂപം—അത് വെട്ടിയാൽ രാവണൻ കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന് ശുക്രൻ പറഞ്ഞു.
അഥ ച ദാരുച്ഛേദനസമനംതരം പാതാലം ഗംതവ്യമിതി ഭാര്ഗവഭാഷിതം ശാസനം ലിഖിതമ്
മരക്കൊണ്ടുള്ള രൂപം വെട്ടിയതിനു ശേഷം ഉടൻ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകണം—ഭാർഗവൻ പറഞ്ഞ ഈ ആജ്ഞയാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.
അഥ സുഗ്രീവഃ പശ്ചിമാവലംബിനി ഭാസ്വതി ഹനൂമജ്ജാംബവദാദിമഹാബലൈശ്ചാതികായൈരസംഖ്യാതൈര്ലംകാപാര്ശ്വം ഗത്വാ ഉപവനം പ്രവശ്യി നാനാഫലാനി ഖാദിത്വാ പയഃ പീത്വോപവനരക്ഷിരാക്ഷസാന്വിദ്രാവ്യ സര്വവിപിനമേകൈകശോ ഗൃഹീത്വാ പ്രാദ്രവന്ലംകാം ഗോപുരം ച ഗത്വാ സമാരുഹ്യ പ്രാസാദം ച വിശീര്യൈകൈകശഃ കേചിത്സ്തംഭമാദായ രക്ഷോഭിര്യുയുധുഃ
ശേഷം സുഗ്രീവൻ പടിഞ്ഞാറ് ആശ്രയിച്ച് ഹനുമാൻ, ജാംബവാൻ തുടങ്ങിയ അനേകം ശക്തശാലികളായ വാനരന്മാരുമായി ലങ്കയുടെ അരികിൽ ചെന്നു, ഉദ്യാനത്തിൽ കയറി പലവിധം പഴങ്ങൾ തിന്നു, വെള്ളം കുടിച്ചു, ഉദ്യാനത്തെ കാവൽ ദാനവന്മാരെ ഓടിച്ചു, കാടിൽ ഓരോരുത്തരെയും പിടിച്ചു ഓടി, ലങ്കയുടെ ഗോപുരം വരെ ചെന്നു, മാളികയിൽ കയറി, കൊട്ടാരം തകർത്തു, ചിലർ തൂണുകൾ എടുത്ത് ദാനവന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.