സ ച സുഗ്രീവസ്യ ഹനൂമാനിത്യുവാച
അവന് പറഞ്ഞു, 'ഞാന് സുഗ്രീവന്റെ ഹനുമാനാണ്.'
രാമം നത്വാ സുഗ്രീവമേത്യ നത്വാ ദേവനാരായണഇവാപരഃ പുരുഷോ യുവാ മേഘശ്യാമോ ജടീ ആജാനുബാഹുരതിയശസ്വീ സൂര്യസംകാശേന സഹാപരേണ നരേണ ഇഹാസ്തേ
ഹനുമാന് രാമനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, പിന്നെ സുഗ്രീവന്റെ അടുക്കല് ചെന്നു വന്ദിച്ചു. അവന് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ കൂടെ വരുന്ന മറ്റുള്ളവന് ദൈവമായ നാരായണനാണ്; യുവാവാണ്, മേഘംപോലെയുള്ള കറുത്ത നിറം, ജടയും കാല്വരെ നീളുന്ന കൈകളും ഉണ്ട്, വളരെ പ്രശസ്തനും, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള മറ്റൊരു പുരുഷനോടൊപ്പം ഇവിടെയുണ്ട്.'
അഥ തരുച്ഛായാധഃ സംസ്ഥിതൌ സര്വലക്ഷണസംപന്നൌ രാജപുത്രൌ ദൃഷ്ട്വാ ഉക്തശ്ച താഭ്യാം സുഗ്രീവായ നിവേദയേതി തത്ത്വയി നിവേദിതമ്
അപ്പോള് വൃക്ഷത്തിന്റെ നിഴലില് നിന്നിരുന്ന എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള രാജകുമാരന്മാരെ കണ്ടു, അവരോട് ഹനുമാനോട് 'സുഗ്രീവനോട് അറിയിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് നീ സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞത്.
അഥ സുഗ്രീവഃ സത്വരമുത്ഥായ പുഷ്പസലിലാദിദ്രവ്യമാദായ പാദപ്രക്ഷാലനാദികം കൃത്വാ ഫലാനി സമര്പ്യ വ്യജ്ഞാപയത്
അപ്പോള് സുഗ്രീവന് ഉടനെ എഴുന്നേറ്റ് പൂക്കളും വെള്ളവും മറ്റു വസ്തുക്കളും എടുത്തു, അവരുടെ കാലുകള് കഴുകി, പഴങ്ങള് സമര്പ്പിച്ച് തന്റെ അപേക്ഷ പറഞ്ഞു.
കൌ യുവാം കിമര്ഥമാഗതൌ രാജപുത്രൌ തപസ്വിനാവിതി സുഗ്രീവവചനമാകര്ണ്യ ലക്ഷ്മണേനാഭാഷത രാമഃ
'നിങ്ങള് ആര്, എന്തിനാണ് വന്നത്, രാജകുമാരന്മാരേ, വനംവാസികളേ?' എന്ന് സുഗ്രീവന് ചോദിച്ചു. സുഗ്രീവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട് രാമന് ലക്ഷ്മണന്റെ മുഖേന ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ദശരഥതനയാവാവാം രാമലക്ഷ്മണൌ ദുഷ്ടനിഗ്രഹ ശിഷ്ടപരിപാലനായ വനം ഗതാവിതി
'ഞങ്ങള് ദശരഥന്റെ മക്കളായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ആണ്; ദുഷ്ടരെ ശാസിക്കാനും നല്ലവരെ രക്ഷിക്കാനുമാണ് ഞങ്ങള് വനത്തിലേക്ക് വന്നത്.'
അഥ സുഗ്രീവ ആഹ യുവയോരുപകാരമപകാരം കാര്യമസ്തീതി ലക്ഷ്യതേ
അപ്പോള് സുഗ്രീവന് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങള്ക്കും എനിക്കും തമ്മില് സഹായമോ ദോഷമോ ചെയ്യാനുള്ള കാര്യമുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു.'
സുഗ്രീവ ഉവാച- രാവണേനാപഹൃതയാ കയാചിദ്ധ്രിയമാണാഗതയാ വിഭൂഷണാനി കാനിചിത്പരിത്യക്താ നിഗതാനി മയാ സംഗൃഹീതാനി താനി ദര്ശയാമീത്യാഭാഷ്യ രാമം മംദിരമാഗമയ്യ ദര്ശയാമാസ
സുഗ്രീവന് പറഞ്ഞു: 'രാവണന് അവളെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോള് അവള് ചില ആഭരണങ്ങള് ഇടഞ്ഞുവിട്ടു. അവ ഞാന് ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവ നിങ്ങള്ക്ക് കാണിക്കാം.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാമനെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, ആഭരണങ്ങള് കാണിച്ചു.
രാമോഽപി നിരീക്ഷ്യ നിശ്ചിത്യ പ്രരുദ്യ ക്വ ഗതോഽസൌ രാവണ ഇതി പപ്രച്ഛ സ ച ദക്ഷിണാമാശാം ഗത ഇതി ബഭാഷേ
രാമന് അവയെ നോക്കി തിരിച്ചറിഞ്ഞു, കരഞ്ഞു, 'രാവണന് എവിടേക്കാണ് പോയത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു. സുഗ്രീവന് പറഞ്ഞു: 'അവന് തെക്കോട്ട് പോയി.'
അഥ രാമസ്തേന സഖ്യമകരോത് അപൃച്ഛച്ച കിമര്ഥമിഹ ഭാര്യ്യാഹീനഃ സ്ഥിത ഇതി
അതിനുശേഷം രാമന് സുഗ്രീവനോടൊപ്പം സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു, 'നിനക്ക് ഭാര്യയില്ലാതെ ഇവിടെ ഇരിക്കേണ്ടതെന്ത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
രാമോപ്യനംതരമനിശ്ചയാദ്വാലിനം നാഹനത്
രാമന് സംശയമുള്ളതിനാല് ഉടനെ വാലിയെ കൊല്ലില്ലായിരുന്നു.
അഥ സുഗ്രീവഃ പലായിതോ രാമമിദമഭാഷത
അതിനുശേഷം സുഗ്രീവന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തവ ചിത്തമവിജ്ഞായ പ്രവൃത്തോഽഹമരണായ
നിന്റെ മനസ്സറിയാതെ, ഞാന് മരണത്തിനായി പോയി.
രാമോപി യുവയോര്വിശേഷാജ്ഞാനാന്മയാ തൂഷ്ണീം ഭൂതം ചിഹ്നിതം ത്വാ നിരീക്ഷ്യതം ഹന്മി
രാമന് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളെ രണ്ടുപേരെയും വേർതിരിച്ചറിയാന് കഴിഞ്ഞില്ലാത്തതിനാല് ഞാന് മൗനമായിരുന്നു; ഇനി നിന്നെ തിരിച്ചറിയിച്ച്, നോക്കി, വെട്ടും.'
അഥ സുഗ്രീവശ്ചിഹ്നം കൃത്വാ വാലിനം യുദ്ധായാഹൂയ സമതിഷ്ഠത
അപ്പോൾ സുഗ്രീവൻ ഒരു അടയാളം കാട്ടി വാലിയെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിച്ചു, പോരാടാൻ തയ്യാറായി നിന്നു.
താരാ ബഭാഷേ വാലിനമ്
താര വാലിയോട് സംസാരിച്ചു.
സഹായവാനിവ ലക്ഷ്യതേ സുഗ്രീവോ നോചേദേവം നാഹ്വയതി ജ്ഞാതം മയാ രാമലക്ഷ്മണൌ ദശരഥതനയൌ നാരായണാംശൌ ഭൂഭാരാവതരണായ സമാഗതൌ താവസ്യ സഹായഭൂതൌ
സുഗ്രീവന് കൂട്ടുകാരുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു; ഇല്ലെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിന് വിളിക്കുമായിരുന്നില്ല. ഞാൻ അറിയുന്നു, ദശരഥപുത്രന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും നാരായണന്റെ ഭാഗങ്ങളായി ഭൂഭാരമിറക്കാൻ വന്നവരാണ്; അവർ ഇപ്പോൾ സുഗ്രീവന്റെ കൂട്ടുകാരാണ്.
വാല്യുവാച- നീതിമാന്രാമ ഇതി മയാ ശ്രുതഃ । നഹി ബലവംതം വിഹായ ദുര്ബലം ഭജതേ താദൃശഃ സമായാതു വാ രാമഃ പ്രതിപന്നമധികം കൃത്വാ ബിഭേതി വീരോ യദി രാമഃ സ്വയം യുദ്ധായ യാതസ്തദാ യുദ്ധം കര്തവ്യമിത്യാഭാഷ്യ താരാം സംഭാവ്യ സുഗ്രീവയുദ്ധായ നിര്യ്യാതഃ
വാലി പറഞ്ഞു: രാമൻ ധർമ്മശീലനാണെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അങ്ങനെയുള്ളവൻ ശക്തനേ വിട്ട് ദുർബലനോട് ചേർക്കില്ല. രാമൻ തന്നെ യുദ്ധത്തിന് വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതാണു. ഇങ്ങനെ താരയോട് പറഞ്ഞ് അവളുടെ വാക്കുകൾ പരിഗണിച്ച്, വാലി സുഗ്രീവനോടു യുദ്ധിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
അഥ മുഷ്ടിയുദ്ധമന്യോന്യമഭൂത്
അപ്പോൾ ഇരുവരും തമ്മിൽ കയ്യാങ്കളി തുടങ്ങി.
രാമോഽപി വാലിനം ജഘാന
രാമനും വാലിയെ അടിച്ചു.
പപാത ച വാല്യാഹ ചാശസ്ത്രയുദ്ധേ വാ ബാണഘാതോഽഥ ശോണിതസര്വാംഗോ ബഭൂവ
വാലി വീണു, പറഞ്ഞു: 'കയ്യാങ്കളിക്കിടെ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് അടിക്കുന്നത് ശരിയാണോ?' അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രക്തത്തിൽ മുക്കപ്പെട്ടു.
അഥ താരാ ചാംഗദശ്ച സമാഗത്യ വ്യഥിതൌ ബഭൂവതുഃ
അപ്പോൾ താരയും അങ്കദനും ചേർന്ന് വന്നു, ദുഃഖത്തിൽ ആകുന്നു.
അഥ രാഘവം വാനരാഃ സമായാതാ വാല്യുപാംതേ നിപേതൂരുരുദുശ്ച
അപ്പോൾ വാനരങ്ങൾ രാമനോടു ചേർന്ന് വാലിയുടെ അടുക്കൽ വീണു, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ കരയാൻ തുടങ്ങി.
അഥ താരാ രാമം ബഭാഷേ ശാസ്ത്രകുശലാഃ ശൂരാ ധാര്മികാ രാഘവാഃ പുരാ ചാപി രാമ കഥം പാപമകാര്ഷീഃ
അപ്പോൾ താര രാമനോട് പറഞ്ഞു: 'രാഘവാ, നീ ശാസ്ത്രജ്ഞനും വീരനുമാണ്, ധാർമ്മികനുമാണ്. എന്നാൽ, രാമാ, നീ ഇതുപോലൊരു പാപം എങ്ങനെ ചെയ്തു?'
ന ക്ഷത്രധര്മ്മം ജാനീഷേ രാജഗണസേവിതമ്
രാജാക്കന്മാർ ആദരിക്കുന്ന ക്ഷത്രധർമ്മം നിനക്ക് അറിയില്ല.
അന്യോന്യം യുദ്ധ്യതോര്യുദ്ധേ ജയോ വാ മരണം ഭവേത് । അന്യോ യദിതയോര്ഹന്യാദ്ബ്രഹ്മഹാ സ നിഗദ്യതേ
രണ്ടുപേർ തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ ജയമോ മരണമോ സംഭവിക്കും; പക്ഷേ മറ്റൊരാൾ അവരിൽ ഒരാളെ കൊല്ലുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ബ്രാഹ്മണഹന്താവെന്നു പറയപ്പെടും.
കിം വൈരേണ വാലിനമാഹനഃ കിം വാനരമാംസാശയാ
വാലിയോട് നിനക്ക് എന്ത് വൈരമായിരുന്നു? അല്ലെങ്കിൽ വാനരമാംസം ആഗ്രഹിച്ചുവോ?
അഭോജ്യം വാനരം മാംസം യദ്യാത്മനോഽപ്രിയാത്സുഖാഭാവാദപരേഷാമപി തഥാഭാവം മന്യസേ അഹോ വിമോഹാദ്യദിമാമാദാതുമിദം കൃതമേകപത്നീവ്രതം തവ
വാനരമാംസം ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ല; നിനക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്തതോ സന്തോഷം ഇല്ലാത്തതോ കൊണ്ടാണെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവർക്കും അങ്ങനെ തോന്നുമോ എന്ന് നീ കരുതുന്നു? അയ്യോ, ഒരു ഭാര്യഭക്തനായ നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ എന്ത് മായയാണു കാരണം?
അന്യഥാ സേനാസമേതാവാഗമിഷ്യതഃ ലക്ഷ്മണ ആഹ അസ്തി കാര്യാംതരമ് അമുഷ്യ ഭാര്യാ കേനാപഹൃതാ ന ജ്ഞായതേ താമന്വേഷ്ടുമാഗതൌ തദേവാവയോഃ കാര്യ്യമന്യദാനുഷംഗികമ് തദര്ഥമപി ജലധിം തരാവ അപി പാതാലം പ്രവിശാവ അപി നാകം സാധയാവഃ അപി മഹേംദ്രം പാതയാവഃ അപി ബലിനം ഹനാവഃ കിമപി കുര്വഹേ
അല്ലെങ്കില് നിങ്ങള് സൈന്യവുമായി ഇവിടെ വരില്ലായിരുന്നു. ലക്ഷ്മണന് പറഞ്ഞു: 'മറ്റൊരു കാര്യമുണ്ട്; ഇവന്റെ ഭാര്യ ആരോ കൊണ്ടുപോയി, ആര് കൊണ്ടുപോയെന്ന് അറിയില്ല. അവളെ അന്വേഷിക്കാനാണ് ഞങ്ങള് വന്നത്. അതാണ് പ്രധാനമായുള്ളത്, ബാക്കി എല്ലാം രണ്ടാമത്തെ കാര്യമാണ്. അതിനായി കടല് കടക്കും, പാതാളത്തിലേക്കും പോകും, സ്വര്ഗത്തിലേക്കും കയറും, ഇന്ദ്രനെ പോലും കീഴടക്കും, ശക്തരെയെങ്കിലും തോല്പിക്കും — എന്ത് വേണമെങ്കിലും ചെയ്യും.'
സുഗ്രീവ ഉവാച-। മമ ഭ്രാതാ വാലീ മഹാബലോ മമഭാര്യ്യാം രാജ്യം ചാപഹൃത്യ കിഷ്കിന്ധായാമാസ്തേ യുദ്ധേന ചാഹം പരാജിതഃ തദ്വധായ സര്വഥാ മമ ചിംതാ യഥാസൌ ത്വയാ നിഹന്യതേ തഥാഹമപി സാഗരം ബദ്ധ്വാ പരതീരേ ലംകായാം സ്ഥിതാം സീതാം രാവണേനാപഹൃതാം തവ സമര്പയാമീത്യാഭാഷ്യ ശപഥം കൃത്വാ സുഗ്രീവോ വാലിനാതിബലിനാ യുദ്ധായാഹൂതേന യുയുധേ
സുഗ്രീവന് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ സഹോദരന് വാലി വലിയ ശക്തിയുള്ളവനാണ്. അവന് എന്റെ ഭാര്യയെയും രാജ്യവും എടുത്തു കിഷ്കിന്ധയില് ഇരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തില് ഞാന് തോറ്റു. അവനെ കൊല്ലാനാണ് എനിക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും ചിന്ത. നീ അവനെ കൊല്ലുമ്പോള്, ഞാന് കടല് കടന്ന് ലങ്കയിലെത്തിയ് രാവണന് കൊണ്ടുപോയ സീതയെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന് നിനക്ക് സമര്പ്പിക്കും.' അങ്ങനെ സത്യം ചെയ്ത്, സുഗ്രീവന് അതിശക്തനായ വാലിയുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.