ശൂദ്രാണാം തു കൃഷിര്ദ്ധര്മോ നാപദ്യപ്യഗ്രജന്മനഃ । തസ്മാത്ക്ഷത്ത്രേണ വര്തിഷ്യേ ഗ്രാമാന്മമ സമാദിശ
"ശൂദ്രന്മാർക്ക് കൃഷിയാണ് ധർമ്മം, പക്ഷേ ഉയർന്ന ജന്മമുള്ളവർക്കു അതു അപ്രതീക്ഷിത സാഹചര്യത്തിലും വേണ്ടതല്ല; അതിനാൽ ഞാൻ ക്ഷത്രിയനായി പ്രവർത്തിക്കും—എനിക്ക് ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകണം."
അന്യത്ര ചാത്ര ക്ഷത്ത്രേണ വര്തനം മമ രോചതേ । അന്യന്ന തു തഥേത്യുക്തോ ദദൌ ഗ്രാമാന്ദ്വിജന്മനഃ
"വേറെ സ്ഥലത്തും ക്ഷത്രിയനായി പ്രവർത്തിക്കാനാണ് എനിക്കിഷ്ടം; അല്ലെങ്കിൽ വേണ്ട." അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകി.
ഗ്രാമാധികാരദുഷ്ടസ്യ വര്തനം ത്വന്യഥാഭവത് । അഭക്ഷി മാംസം ചാപായി സുരാ ചാഭാഷി ദുര്വചഃ
ഗ്രാമാധികാരം തെറ്റായി ഉപയോഗിച്ചവന്റെ പെരുമാറ്റം മാറി; അവൻ നിരോധിച്ച മാംസം കഴിച്ചു, മദ്യം കുടിച്ചു, മോശം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പരയോഷാ തഥാ ഗാമി പരസ്വം പ്രത്യഹാരി ച । അക്രീഡി ദ്യൂതമസകൃത്കലംജം ചാദി ദുര്ഭുജാ
അവൻ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുമായി ചേർന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് ദിവസേന കൈവശപ്പെടുത്തി, പലതവണ ചതിയാട്ടം കളിച്ചു, അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, മറ്റു ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും ചെയ്തു.
നാപൂജി ജഗതാമീശഃ ശിവോ വാ വിഷ്ണുരേവ വാ । ഏവം കാലേന ദുര്വൃത്തം രാജാ വാക്യമഭാഷത
ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ ശിവനും വിഷ്ണുവും ആരും ആരാധിക്കപ്പെട്ടില്ല. ഇങ്ങനെ കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടനായ രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിപ്ര വിപ്രത്വമുത്സൃജ്യ ശൂദ്രത്വം പ്രാപ്തവാനസി । തസ്മാന്നിയോഗധര്മേണ ഭവംതം ഭ്രംശയാമി ച
ബ്രാഹ്മണനേ, നീ ബ്രാഹ്മണത്വം വിട്ട് ശൂദ്രനായി മാറിയല്ലോ. അതുകൊണ്ട്, നിയമപ്രകാരം നിന്നെ ഞാൻ പദവിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
മാസ്തു വിപ്രത്വമദ്യൈവ ശൂദ്രതൈവ വരം മമ । തദൃതേ യദി വിപ്രാസ്തേ ന ഭോക്ഷ്യംതി വരം മമ
ഇന്ന് മുതൽ ബ്രാഹ്മണത്വം വേണ്ട; ശൂദ്രനാകുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിക്കാതിരുന്നാൽ അതും എനിക്ക് നല്ലതാണ്.
ന ഹി സര്വമിദം ത്യക്തും ശക്തോഹം പൃഥിവീപതേ । ശംഭുരുവാച- ഏവം വദതി ദുര്വിപ്രേ രാജാ തൂഷ്ണീമതിഷ്ഠത
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ മുഴുവനായി ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല. ശംഭു പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ ദുഷ്ടബ്രാഹ്മണൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് മൗനമായി നിന്നു.
സ തു വൈ ശൂദ്രതുല്യശ്ച ബുഭുജേന്നം സഹാമിഷമ് । കദാചിദഥ ദുര്വൃത്തഃ പ്രതോലീമംഡപസ്ഥിതഃ
അവൻ ശൂദ്രനെപ്പോലെ മാംസം ചേർത്ത് ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. ഒരിക്കൽ, ആ ദുഷ്ടൻ നഗരവാതായനത്തിലെ മണ്ടപത്തിൽ നിന്നു.
ദ്വിജേന പഠ്യമാനം തു പദ്യം തു ശ്രുതവാനിദമ് । ഹൃദയേ പദ്യമേതത്തു ദ്വിജേരിതമതിഷ്ഠത
അവൻ ഒരു ദ്വിജൻ പാരായണം ചെയ്തിരുന്ന ശ്ലോകം കേട്ടു. ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഉച്ചരിച്ച ശ്ലോകം അവന്റെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞു.
പരാത്പരതരം യാംതി നാരായണപരായണാഃ । ന തേ തത്ര ഗമിഷ്യംതി യേ ദ്വിഷംതി മഹേശ്വരമ്
നാരായണഭക്തർ പരമപരമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു. മഹേശ്വരനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവർക്ക് ആ സ്ഥാനം ലഭിക്കില്ല.
വ്യാഖ്യാനമപി ച ശ്രുത്വാ പൌരാണികമഭാഷത । കീദൃങ്നാരായണഃ പ്രോക്തഃ കീദൃശോപി മഹേശ്വരഃ
പുരാണത്തിലെ വ്യാഖ്യാനവും കേട്ടശേഷം അവൻ ചോദിച്ചു: നാരായണനെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്? മഹേശ്വരനെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്?
കിം പരം ത്വയനം പ്രോക്തം ദ്വേഷഃ കീദൃഗുദാഹൃതഃ । കിം തത്പരമിതി ഖ്യാതം തതഃ പരതരം ച കിമ്
ഇവിടെ പരമം എന്നത് എന്താണ്? ദ്വേഷം എങ്ങനെ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്? പരമം എന്നത് എന്താണെന്നും അതിനും മുകളിലുള്ളത് എന്താണെന്നും അറിയാമോ?
പൌരാണിക ഉവാച- പരം തദ്ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം സുഖവ്യക്തൈകലക്ഷണമ് । തതഃ പരതരം വിഷ്ണോര്ദ്ധാമ തദ്ബ്രഹ്മണോധികമ്
പുരാണികൻ പറഞ്ഞു: പരമം എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്, അതിൽ സുഖം മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാം. അതിനും മുകളിലുള്ളത് വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകമാണ്, അത് ബ്രഹ്മാവിനെക്കാൾ ഉന്നതമാണ്.
അവിനാശിതയാ തത്തു കീര്തിതം പരമം പദമ് । തന്മധ്യേ പുരുഷോ വിഷ്ണുസ്തദംഗ പരമം വിഭുഃ
അത് നശിക്കാത്ത പരമപദം എന്നാണ് പറയുന്നത്. അതിന്റെ നടുവിൽ പുരുഷനായ വിഷ്ണു വസിക്കുന്നു; അവന്റെ ഒരു അംശം പരമമായ സർവ്വവ്യാപിയാണ്.
ആപോ ഹി നരജന്മത്വാന്നാരാഃ പ്രോക്താ മനീഷിഭിഃ । നാരാശ്ചാസ്യായനം യസ്മാത്തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ
ജലങ്ങൾ 'നാരങ്ങൾ' എന്ന് ജ്ഞാനികൾ വിളിക്കുന്നു, കാരണം മനുഷ്യരുടെ ഉത്ഭവം ജലത്തിൽ നിന്നാണ്. അവന്റെ വാസസ്ഥലം ജലത്തിൽ ആണെന്നാൽ, അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
തത്പരം വര്തനം യേഷാം തേ പ്രോക്താസ്തത്പരായണാഃ । മഹദാദീനി തത്വാനി യാനി തേഷാം യ ഈശ്വരഃ
ആ പരമസ്ഥിതിയിലേക്കാണ് ആരുടെയോ പ്രധാന ലക്ഷ്യം എങ്കിൽ, അവരെ പരായണന്മാർ എന്നു പറയുന്നു. മഹത്താദി തത്വങ്ങൾക്കിടയിൽ അവൻ അവയുടെ ഈശ്വരനാണ്.
സൂര്യാഗ്നിശശിനേത്രോഽസൌ മഹേശഃ സ്യാദുമാപതിഃ । ദ്വേഷോ ഹി വൈരം വിജ്ഞേയമീശ്വരേ പരമാത്മനി
സൂര്യനും അഗ്നിയും ചന്ദ്രനും കണ്ണുകളായ ഉമാപതിയായ മഹേശ്വരനാണ്. ഈശ്വരനോടുള്ള വൈരം ദ്വേഷം എന്നാണർത്ഥം.
ശംഭുരുവാച- ഏവം പുരാണഭട്ടേന സമീരിതമിദം വചഃ । ചിംതയന്പുനരപ്യാഹ മാദൃശസ്യ കഥം ഗതിഃ
ശംഭു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പുരാണപണ്ഡിതൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ആലോചിച്ചശേഷം അവൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: എനിക്ക് പോലുള്ളവരുടെ ഗതി എന്താണ്?
പൌരാണികോഽഥ തം പ്രാഹ ശൃണു വക്ഷ്യാമി തേ ഗതിമ് । കുരു സര്വേണ യത്നേന പ്രായശ്ചിത്തം യഥാവിധി
അപ്പോൾ പുരാണികൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, ഞാൻ നിന്റെ ഗതി പറയാം. എല്ലാ ശ്രമവും ചെയ്ത് വിധിപ്രകാരം പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യൂ.
ധര്മം ചര യഥാശക്തി യഥാകാലം യഥാവിധി । വിമുക്തപാപഃ പശ്ചാത്ത്വമുത്തമാം ഗതിമേഷ്യസി
നിന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, സമയത്തിനും നിയമത്തിനും അനുസരിച്ച് ധർമ്മം ആചരിക്കൂ. പാപങ്ങൾ വിട്ട് നീയാകുമ്പോൾ ഉത്തമമായ ഗതി പ്രാപിക്കും.
പുരാണമഥവാ നിത്യം ശൃണുഷ്വാവഹിതശ്ച സന് । നിരാശോ വാ മഹേശാനം പൂജയസ്വ പിനാകിനമ്
അല്ലെങ്കിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ പുരാണം കേൾക്കൂ. അല്ലെങ്കിൽ, ആശകൾ വിട്ട് പിനാകധാരിയായ മഹേശാനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കൂ.
ദേവം വാ പുംഡരീകാക്ഷം കേശവം ക്ലേശനാശനമ് । സംന്യാസമഥവാ നിത്യം ബ്രഹ്മജ്ഞാനപരോ ഭവ
കഷ്ടങ്ങൾ നീക്കുന്ന കേശവനായ കമലനയനനായ ദേവനെ ആരാധിക്കൂ. അല്ലെങ്കിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ന്യാസത്തിനും പരമജ്ഞാനത്തിനും ഭക്തിയോടെ നില്ക്കൂ.
അഥവാ ഗച്ഛ കാശീശം മുക്തൌ വാ മൃതിമാപ്നുഹി । ഗയാം വാ ഗച്ഛ തത്ര ത്വം ശ്രാദ്ധം കര്തും പ്രയത്നതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, മോക്ഷദായിയായ കാശീശനോടു കാശിയിലേക്ക് പോകുക, അവിടെ മരണം പ്രാപിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ഗയയിലേക്ക് പോയി അവിടെ ശ്രാദ്ധം ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുക.
അഥവാ സര്വവേദാനാം സാരം പാതകനാശനമ് । രുദ്രം രുദ്രപ്രിയകരം ജപ പ്രത്യഹമാദരാത്
അല്ലെങ്കിൽ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സാരമായ, രുദ്രനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന രുദ്രമന്ത്രം പ്രതിദിനം ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുക.
ശ്രീശൈലമഥവാ ഗച്ഛ കേദാരമഥവേച്ഛയാ । അഥവാ പ്രതിവര്ഷേ തു മാഘസ്നാനം പ്രവര്തയ
അല്ലെങ്കിൽ, ഇഷ്ടം പോലെ ശ്രീശൈലം അല്ലെങ്കിൽ കെദാരം സന്ദർശിക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ, ഓരോ വർഷവും മാഘമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുക.
കിമത്ര ബഹുനോക്തേന ധര്മഭക്തഃ സദാ ഭവ । നൈവം നരകവാസസ്തേ ഭവിതാ തു ദ്വിജാധമ
ഇവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല. നീ എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയോടെ നില്ക്കുക. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, നീ നരകത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരില്ല.
ഗൌതമ ഉവാച- ശ്രുത്വാ സര്വം കരിഷ്യാമി പുരാണം ഭവതോ മുഖാത് । ശാസ്ത്രം വിശ്വാസഹേതും ച വര്ജം ചാപി വദസ്വ മേ
ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു: ഭവാന്റെ വായിൽ നിന്ന് എല്ലാം കേട്ടു, ഞാൻ അതെല്ലാം ചെയ്യാം. എന്നാൽ, ശാസ്ത്രത്തിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകാൻ ഒഴിവാക്കേണ്ടതെന്താണെന്നും ദയവായി പറയൂ.
പൌരാണിക ഉവാച- വര്ജ്യം മാംസം സുരാഽന്യസ്ത്രീ ഭോഗോ ദ്യൂതം വികത്ഥനമ് । പാരുഷ്യമനൃതം മായാ ദേവദേവവിനിംദനമ്
പുരാണികൻ പറഞ്ഞു: മാംസം, മദ്യം, അന്യസ്ത്രീസംഗം, ചൂതാട്ടം, പുകഴ്ച, കടുപ്പം, കള്ളം, വഞ്ചന, ദേവദേവന്മാരെ അപമാനിക്കൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
ഗുരൂണാം സുരവൃദ്ധാനാം പുരാണസ്മൃതിഭാഷിണാമ് । നിംദനം ശ്വേതവൃംതാകം കൃതകാലാബുവര്തനമ്
ഗുരുക്കന്മാരെയും മുതിർന്ന ദേവന്മാരെയും പുരാണസ്മൃതികൾ പറയുന്നവരെയും അപമാനിക്കൽ, വെള്ള കതരിവണ്ടു, സമയത്തോടു വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.