ഗീതം വാദ്യം പുരാണം ച നൃത്യം ഹാസോക്തിരേവ ച । നീരാജനം ച പുഷ്പാണാമംജലിശ്ചാഖിലാര്പണമ്
ഗാനം, വാദ്യം, പുരാണം വായന, നൃത്തം, സന്തോഷവാക്കുകൾ, നീരാജനം, പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കൽ, എല്ലാം സമർപ്പണം എന്നിവയാണ്.
ക്ഷമാ ചോദ്വാസനം ചൈവ കീര്തിതം ചോപചാരകമ് । ഭൂഷണം ച തഥാ ഛത്രം ചാമരം വ്യജനം തഥാ
ക്ഷമയും, ദേവനെ വിടവാങ്ങിക്കൽയും, അലങ്കാരം, കുട, ചാമരം, കൈവിളക്ക് എന്നിവയും സേവനങ്ങളിലുണ്ട്.
ശിവോപവീതം കൈങ്കര്യം ഷഡീശാനോപചാരകമ് । ദ്വാത്രിംശദുപചാരൈസ്തു യഃ സമാരാധയേച്ഛിവമ്
ശിവന്റെ വിശുദ്ധ പുണ്യനൂല് എന്നത് സേവനമാണ്, അതിനൊപ്പം ആറു വിധത്തിലുള്ള ആരാധനയും ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു. ശിവനെ മുപ്പത്തിരണ്ട് വിധത്തിലുള്ള സമര്പ്പണങ്ങളോടെ ആരാധിക്കുന്നവന്,
ഏകേനാഹ്നാ സമസ്താനാം പാപാനാം നാശനം ധ്രുവമ് । ദ്വാത്രിംശദുപചാരം സ്യാത്പൂജനം തൂത്തമോത്തമമ്
ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാപാപങ്ങളും തീര്ന്നുപോകുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്. മുപ്പത്തിരണ്ട് ഉപചാരങ്ങളോടെ നടത്തുന്ന പൂജയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
സദാശിവ ഉവാച- ഏവമേതത്കപിശ്രേഷ്ഠ തവ പൂജാം വദാമ്യഹമ് । മത്പാദയുഗലം പൂജ്യ സര്വപൂജാകരോ ഭവ
സദാശിവന് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, വാനരാധിപാ, നിന്റെ പൂജയെക്കുറിച്ച് ഞാന് പറയാം. എന്റെ ഇരുകാലുകളും ആരാധിച്ചാല് നീ എല്ലാ പൂജകളും ചെയ്തവനാകും.
ആരാധ്യേത്ഥം യഥാലിംഗേ തന്മമാരാധനം കുരു । ഹനൂമാനുവാച- ഗുരുണാ ലിംഗപൂജൈവ നിയതാ കല്പിതാ മമ
ലിംഗത്തില് നിര്ദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം അങ്ങനെ തന്നെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ എന്റെ ആരാധന നടത്തുക. ഹനുമാന് പറഞ്ഞു: ഗുരുവിന്റെ നിര്ദ്ദേശപ്രകാരം ലിംഗാരാധന തന്നെ എനിക്ക് നിര്ബന്ധമായിട്ടാണ് നല്കിയിരിക്കുന്നത്.
താം കരോമി പുരാ ദേവ പശ്ചാത്ത്വത്പാദപൂജനമ് । ഇത്യുക്ത്വൈവ നമസ്യേശം ശിവലിഗാര്ചനേഽഭവത്
അത് ഞാന് മുമ്പ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട് ദേവാ; അതിനുശേഷം ഞാന് നിന്റെ പാദാര്ചന നടത്തും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഇശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചു ശിവലിംഗാരാധനയില് പ്രവേശിച്ചു.
സരസ്തീരമഥോ ഗത്വാ കൃത്വാ സൈകതവേദികാമ് । താലപത്രൈര്വിരചിതമാസനം പരികല്പയേത്
അതിനുശേഷം, കുളത്തിന്റെ കരയില് ചെന്നു മണല് കൊണ്ട് ഒരു പീഠം നിര്മ്മിച്ചു; താളിലയിലാല് ഒരു ഇരിപ്പിടവും ഒരുക്കി.
പ്രക്ഷാല്യ പാദഹസ്തൌ തു സമാചമ്യ സമാഹിതഃ । ഭസ്മസ്നാനമഥോ ചക്രേ പുനരാചമ്യ വാഗ്യതഃ
പാദവും കൈയും കഴുകി, ജലം കുടിച്ച് മനസ്സോടെ ഒരുമിച്ചു, അശം കൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്തു, വീണ്ടും ജലം കുടിച്ച് വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു.
ദേവവേദ്യാമഥോ ചക്രേ പദ്മാനി സുമനോഹരമ് । അനംതരം താലപത്രം പദ്മാസനഗതഃ കപിഃ
ശേഷം ദൈവികമായ ഒരു പീഠം മനോഹരമായ താമരപ്പൂക്കളാല് അലങ്കരിച്ചു; ഉടനെ താളിലയില് ഇരുന്നു, കുരങ്ങന് താമരാസനത്തില് ഇരുന്നു.
പ്രാണാനായമ്യ സന്യാസം ശുക്ലധ്യാനസമന്വിതഃ । പ്രണമ്യ ഗുരുമീശാനം ജപന്നാസീദതഃ പരമ്
ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച്, ശുദ്ധമായ ധ്യാനത്തോടൊപ്പം, ഗുരുവിനെയും ഈശാനനെയും നമസ്കരിച്ച്, മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു.
അഥ ദേവാര്ചനം കര്തും യത്നമാസ്ഥിതവാനപി । പലാശപത്രപുടകദ്വയാനീത ജലം ശുചി
ശേഷം ദേവാരാധന നടത്താന് ഉദ്ദേശിച്ച്, പാലാശിലയിലുണ്ടാക്കിയ രണ്ട് കപ്പുകളില് ശുദ്ധജലം കൊണ്ടുവന്നു.
ശിരഃകമംഡലുഗതം നിധായാഗ്നിം ത്രിമംത്രിതമ് । ആവാഹനാദി കൃത്വാഥ സ്നാനപര്യന്തമേവ ച
തലക്കുടത്തില് ഉണ്ടായിരുന്ന ജലം വച്ചു, മൂന്നു മന്ത്രങ്ങളാല് ശുദ്ധീകരിച്ച അഗ്നിയും ഒരുക്കി, ആവാഹനം മുതലായ ചടങ്ങുകള് നടത്തി, സ്നാനം വരെ പൂര്ത്തിയാക്കി.
അഥ സ്നാപയിതും ദേവമാദായ കരസംപുടേ । കൃത്വാ നിരീക്ഷണം ദേവം പീഠം നോ ദൃഷ്ടവാന്കപിഃ
ശേഷം ദേവനെ സ്നാനമിടാന് കൈകൂപ്പില് എടുത്തു; ദേവനെ നോക്കി, കുരങ്ങന് പീഠം കാണാനായില്ല.
ലിംഗമാത്രം കരഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഭീതിസമന്വിതഃ । ഇദമാഹ മഹായോഗീ കിം വാ പാപം മയാ കൃതമ്
കൈയില് ലിംഗം മാത്രം കാണുമ്പോള് ഭയത്തോടെ മഹായോഗി പറഞ്ഞു: എന്ത് പാപമാണ് ഞാന് ചെയ്തതെന്ന്.
യദേതത്പീഠരഹിതം ശിവലിംഗം കരസ്ഥിതമ് । മമാദ്യ മരണം സിദ്ധം പീഠം ചേന്നാഗമിഷ്യതി
പീഠം ഇല്ലാതെ ഈ ശിവലിംഗം എന്റെ കൈയില് വന്നിരിക്കുന്നു; ഇന്ന് പീഠം പ്രത്യക്ഷപ്പെടില്ലെങ്കില് എന്റെ മരണം ഉറപ്പാണ്.
അഥ രുദ്രം ജപിഷ്യാമി തദായാതി മഹേശ്വരഃ । ഇതി നിശ്ചിത്യ മനസാ ജജാപ ശതരുദ്രിയമ്
അപ്പോള് ഞാന് രുദ്രം ജപിക്കും; മഹേശ്വരന് വരും. മനസ്സില് അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് ശതരുദ്രിയം ജപിച്ചു.
അഥാപി ന സമായാതോ മഹേശോഽഥ കപീശ്വരഃ । രുദ്രം ന്യപാതയദ്ഭൂമ്യാം വീരഭദ്രഃ സമാഗതഃ
എന്നിരുന്നാലും മഹേശ്വരന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടില്ല; അപ്പോള് കുരങ്ങന്മാരുടെ അധിപന് രുദ്രനെ നിലത്ത് വെച്ചു, വീരഭദ്രന് അവിടെ എത്തി.
കിമര്ഥം രുദ്യതേ ഭക്ത രുദിഹേതും വദസ്വ മേ । ഹനൂമാനുവാച- പീഠഹീനമിദം ലിംഗം പശ്യ മേ പാപസംചയമ്
എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ കരയുന്നത് ഭക്താ? കരയാനുള്ള കാരണം പറയു. ഹനുമാന് പറഞ്ഞു: ഈ ലിംഗത്തിന് പീഠം ഇല്ല; എന്റെ പാപസഞ്ചയം നോക്കൂ.
വീരഭദ്ര ഉവാച- യദി നായാതി പീഠം തേ ലിംഗേ മാ സാഹസം കൃഥാഃ । ദാഹയിഷ്യാമ്യഹം ലോകം യദി നായാതി പീഠകമ്
വീരഭദ്രന് പറഞ്ഞു: നിന്റെ ലിംഗത്തിന് പീഠം വരാത്തപക്ഷം നീ ഉന്മാദമായി ഒന്നും ചെയ്യരുത്; പീഠം വരില്ലെങ്കില് ലോകം ഞാന് ദഹിപ്പിക്കും.
പശ്യ ദര്ശയ മേ ലിംഗം പീഠം യദ്യാഗതം ന വാ । അഥ ദൃഷ്ട്വാ വീരഭദ്രോ ലിംഗം പീഠമനാഗതമ്
ലിംഗവും പീഠവും വന്നിട്ടുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നത് കാണിച്ചു തരിക. പിന്നെ, ലിംഗത്തിന്റെ പീഠം വന്നിട്ടില്ലെന്ന് വീരഭദ്രൻ കണ്ടു.
ദഗ്ധുകാമോഽഖിലാഁല്ലോകാന്വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് । അനലം ഭുവി ചിക്ഷേപ ക്ഷണാദ്ദഗ്ധാ മഹീ തദാ
സകല ലോകങ്ങളെയും ചുട്ടുകളയാൻ ആഗ്രഹിച്ച ശക്തനായ വീരഭദ്രൻ ഭൂമിയിൽ അഗ്നിയെ എറിഞ്ഞു; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഭൂമി ചുട്ടുപോയി.
അഥ സപ്തതലാന്ദഗ്ധ്വാ പുനരൂര്ദ്ധ്വമവര്തത । പംചോര്ദ്ധ്വലോകാനദഹജ്ജനലോകനിവാസിനഃ
അപ്പോൾ ഏഴു നിലകൾ ചുട്ടശേഷം, വീരഭദ്രൻ വീണ്ടും മുകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു, മുകളിലുള്ള ലോകങ്ങളിലെ ജീവികളെ ചുട്ടുകളഞ്ഞു.
ലലാടനേത്രസംഭൂതം നഖേനാദായ ചാനലമ് । ജംബീരഫലസംകാശം കൃത്വാ കരതലേ വിഭുഃ
ലലാടത്തിലെ കണ്ണിൽ നിന്നു ജനിച്ച അഗ്നിയെ നഖംകൊണ്ട് എടുത്ത്, അതിനെ ജമ്പീരഫലത്തിനെപ്പോലെ ആക്കി ഭഗവാൻ കൈതലത്തിൽ പിടിച്ചു.
യദി നായാതി പീഠം തേ ദഗ്ധാ ലോകാ ന സംശയഃ । അനായാതമഥോ ദൃഷ്ട്വാ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്
നിന്റെ പീഠം വരില്ലെങ്കിൽ ലോകങ്ങൾ ചുട്ടുപോകും, സംശയമില്ല. അതു വന്നിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടു, ശക്തനായ വീരഭദ്രൻ—
സനകാദയോ മഹാത്മാനോ ജ്ഞാത്വാ യോഗേന ചാഗമന് । ഗൌതമസ്യാശ്രമവരം സമാഗമ്യ മഹേശ്വരമ്
സനകാദിമഹാത്മാക്കൾ യോഗശക്തിയാൽ അതിന്റെ വരവ് അറിഞ്ഞു, ഗൗതമന്റെ ഉത്തമാശ്രമത്തിൽ എത്തി മഹേശ്വരനോട് ചേർന്നു.
ന ദൃഷ്ടവംതോ ദേവാദിം വിദ്യമാനമപി ദ്വിജാഃ । അസ്തുവന്നഥ ച സ്തോത്രൈഃ സര്വവേദസമുദ്ഭവൈഃ
ദ്വിജന്മാർ ദേവന്മാരെ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും കാണാനായില്ല; പിന്നെ അവർ എല്ലാ വേദങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സ്തുതികളാൽ അവനെ പാടിത്തുടങ്ങി.
ഓംനമോ ദേവദേവായ തസ്മൈ ശുദ്ധപ്രഭാചിംത്യരൂപായ തസ്മൈ । നമഃ സുരാണാമധീശായ തസ്മൈ നമോ വേദഗുഹ്യായ ശുദ്ധായ തസ്മൈ
ഓം, ദേവന്മാരുടെ ദൈവത്തേ, ശുദ്ധപ്രഭയുള്ള, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാകാത്ത രൂപമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ദേവന്മാരുടെ അധിപനേ, വേദങ്ങളിൽ രഹസ്യമായ ശുദ്ധനേ, നമസ്കാരം.
നമഃ ശിവായാദിദേവായ തസ്മൈ നമോ വ്യാലയജ്ഞോപവീതായ തസ്മൈ । നമഃ സുരാനംദസംദോഹ വര്ഷത്രയീ ബിംദുവിശ്വംഭരായ തസ്മൈ
ശിവനേ, ആദിദേവനേ, നമസ്കാരം. പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായവനേ, നമസ്കാരം. ദൈവാനന്ദത്തിന്റെ ഉറവിടമായ, മൂന്നു വേദകളുടെ സാരമായ, ബിന്ദുവും ലോകപോഷകനുമായവനേ, നമസ്കാരം.
പൃഥിവ്യഥോ വായുരാകാശമാപഃ പുനഃ ശശീ വഹ്നിസൂര്യ്യൌ തഥാത്മാ । യസ്യാഷ്ടൈതാ മൂര്തയഃ ശംകരസ്യ തസ്മൈ നമോ ജ്ഞാനഗമ്യായ ശശ്വത്
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി, സൂര്യൻ, ആത്മാവ്—ഇവയാണ് ശങ്കരന്റെ എട്ട് രൂപങ്ങൾ. അറിവിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്ന ശാശ്വതനായവനേ, നമസ്കാരം.