നമസ്തേത്യാദിമംത്രേണ ശതരുദ്രിയവിധാനതഃ । അവിച്ഛിന്നാ തു യാ ധാരാ മുക്തിധാരേതി കീര്തിതാ
'നമസ്തേ' എന്ന മന്ത്രവും ശതരുദ്രീയക്രമവും അനുസരിച്ച്, തടസ്സമില്ലാതെ ഒഴുകുന്ന ജലം മോക്ഷദായകമായ സ്രോതസ്സ് എന്ന് പറയുന്നു.
തയാ യഃ സ്നാപയേന്മാസം ജപന്രുദ്രമുപാംശു വാ । ഏകവാരം ത്രിവാരം ച പംച സപ്ത നവാപി വാ
ഈ ജലസ്രോതസ്സിൽ, ഒരുമാസം രുദ്രം മന്ദമായി ജപിച്ച്, ഒരിക്കൽ, മൂന്നു പ്രാവശ്യം, അഞ്ച്, ഏഴ്, ഒൻപത് പ്രാവശ്യം എന്നിങ്ങനെ സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ഏകാദശമഥോ വാരമഥൈകാദശചാന്വിതമ് । മുക്തിസ്നാനമിദം ജ്ഞേയം മാസം മോക്ഷപ്രദായകമ്
പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം അല്ലെങ്കിൽ പതിനൊന്ന് തവണയും ചെയ്താൽ, ഇതാണ് മോക്ഷം നൽകുന്ന സ്നാനം, ഒരുമാസം മുക്തി ലഭിക്കും.
ശൈവയാ വിദ്യയാ സ്നാനം കേവലം പ്രണവേന ച । മൃണ്മയൈര്നാലികേരസ്യ ശകലൈശ്ചോര്മിഭിസ്തഥാ
ശൈവവിദ്യയാൽ അല്ലെങ്കിൽ പ്രണവം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മണ്ണ് കലശം, താമരക്കൊമ്പ്, തകിടുകൾ, തിരമാലകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യാം.
കാംസ്യേന മുക്താ ഭുക്ത്യാ ച പുഷ്പാദിക സരേണവാ । സ്നാപയേദ്ദേവദേവേശം യഥാസംഭവമീരിതൈഃ
സാധ്യമായ രീതിയിൽ, വെങ്കലപാത്രത്തിൽ മുത്തുകളും, വിഭവങ്ങളും, പുഷ്പാദികളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവദേവനായി ഭഗവാനെ സ്നാനമിടണം.
ശൃംഗസ്യ ച വിധിം വക്ഷ്യേ സ്നാനയോഗ്യം യഥാ ഭവേത് । പൂര്വമംതസ്തു സംശോധ്യ ബഹിരംതസ്തു ശോധയേത്
ശൃംഖലയുടെ സ്നാനത്തിന് അനുയോജ്യമായ വിധി ഞാൻ പറയാം. ആദ്യം അകത്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച്, പുറത്ത് ശുദ്ധമാക്കണം.
സുസ്നിഗ്ധം ലഘുകൃത്വാഥ നാഗം ഛിംദ്യാത്കഥംചന । നീചൈകദേശവിന്യസ്തദ്വാരദ്രോണ്യാ സുവൃത്തയോഃ
ശൃംഖലം നന്നായി എണ്ണയിട്ട് ലഘുവാക്കി, അത്ര സൂക്ഷ്മമായി മുറിച്ച്, നല്ല ആകൃതിയിലുള്ള പാത്രത്തിലോ, തളിയിലോ, താഴ്ന്ന സ്ഥലത്ത് വയ്ക്കണം.
കുശാനുയുതയാ സ്നാനം ദേവായ പരികല്പയേത് । ഏവം ഗവയശൃംഗസ്യ ജലമൂര്തിരഥോച്യതേ
കുശത്തണ്ടുകൾ ചേർത്ത് ദേവനു സ്നാനം ഒരുക്കണം. ഇങ്ങനെ കാട്ടുപോത്തിന്റെ കൊമ്പിന്റെ ജലരൂപം വിവരിച്ചു.
ദ്വാരേ നിഷിദ്ധലോഹാര്ദ്ധം സംധിദ്വാരാ സമന്വിതേ । യോഗവക്ത്രം നാഗദംഡം നാഗാകാരം പ്രകല്പയേത്
വാതിലിൽ അർദ്ധം നിരോധിതലോഹം ഒഴിവാക്കി, സംയുക്തവാതിലോടെ, പാമ്പുപോലെയുള്ള ദണ്ഡം രൂപപ്പെടുത്തി, പാമ്പിന്റെ ആകൃതിയിൽ ആക്കണം.
ഫലസ്ഥാനേ തു ചഷകം ദംഡേന സമരംധ്രകമ് । തത്രൈവ പാതയേത്തോയമൂര്ദ്ധ്വയംത്രഘടേ സ്ഥിതമ്
ഫലസ്ഥലത്ത് ഒരു ചെറിയ പാത്രം ദണ്ഡംകൊണ്ടു കുഴിയുണ്ടാക്കി വയ്ക്കണം. അവിടെ മേൽപാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച വെള്ളം യന്ത്രംകൊണ്ട് ഒഴിക്കണം.
പാതയേദഥ ചാന്യേന വാമേനൈവ കരേണ വാ । മുക്തിധാരാകൃതാ തേന പവിത്രം പാപനാശനമ്
പിന്നീട് മറ്റേ കൈകൊണ്ടോ ഇടതുകൈകൊണ്ടോ വെള്ളം ഒഴിച്ച്, മോക്ഷധാരപോലെയുള്ള ശുദ്ധവും പാപനാശിനിയുമായ ഒരു പ്രവാഹം ഉണ്ടാക്കണം.
ഏവം സംസ്ഥാപ്യ ദേവേശം പംചഗവ്യൈസ്തഥൈവ ച । പംചാമൃതൈരഥ സ്നാപ്യ മധുരത്രിതയേന ച
ഇങ്ങനെ ദേവനെ സ്ഥാപിച്ച്, പശുവിന്റെ അഞ്ചു വിഭവങ്ങൾ കൊണ്ടും, അഞ്ചു അമൃതങ്ങൾ കൊണ്ടും, മൂന്ന് മധുരങ്ങളാലും സ്നാനമിടണം.
വിഭൂഷ്യ ഭൂഷകൈര്ദേവം പുനഃ സ്നാപ്യ മഹേശ്വരമ് । ശീതോപചാരം കൃത്വാഥ തത ആചമനാദികമ്
ഭഗവാനെ അലങ്കാരങ്ങൾ അണിയിച്ച്, വീണ്ടും മഹേശ്വരനെ സ്നാനമിടിക്കണം. ശേഷം തണുത്ത സേവനം നൽകി, ആചമനം മുതലായവ നടത്തണം.
വസ്ത്രം തഥോപവീതം ച പംചഗംധകമേവ ച । കര്പൂരമരുവം ചാപി പാടീരമഥ വാ ഭവേത്
ശേഷം വസ്ത്രവും ഉപവീതവും, അഞ്ചു സുഗന്ധവസ്തുക്കളും, കർപ്പൂരം, മരുവ, പാടീരം എന്നിവയും അർപ്പിക്കാം.
ഉഭയം മിശ്രിതം വാപി ശിവലിംഗം പ്രപൂജയേത് । കൃത്സ്നപീഠം ഗംധപൂര്ണം യദ്വാ വിഭവസാരതഃ
ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് അല്ലെങ്കിൽ വേർതിരിച്ച് ശിവലിംഗത്തെ പൂജിക്കണം. മുഴുവൻ പീഠവും സുഗന്ധം നിറച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ശേഷിയനുസരിച്ച് നടത്താം.
തൂഷ്ണീമഥോപചാരം വാ കാലിയം പുഷ്പമര്പയേത് । ശ്രീപത്രമരുചിത്യാജം യഥാശക്ത്യാഖിലം യഥാ
ശാന്തമായി അല്ലെങ്കിൽ യോജിച്ച സേവനങ്ങളോടെ കാളിപ്പൂവ് അർപ്പിക്കണം. ശ്രീപത്രം, അരുചി, യാജ്യ എന്നിവയും കഴിയുന്നത്ര അർപ്പിക്കണം.
അനേകദ്രവ്യധൂപം ച ഗുഗ്ഗുലം കേവലം തഥാ । കപിലാഘൃതസംയുക്തം സര്വധൂപായ ശസ്യതേ
നാനാ ദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത് ധൂപം കാട്ടാം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുഗ്ഗുലു മാത്രം. കപിലപശുവിന്റെ നെയ്യ് ചേർത്താൽ എല്ലാ ധൂപത്തിനും ഉത്തമം.
ധൂപം ദത്വാ യഥാശക്തി കപിലാഘൃതദീപകാന് । അഥവാപ്യാജ്യമാത്രേണ ദീപാന്ദത്വോപഹാരകമ്
ശേഷം ശേഷിയനുസരിച്ച് ധൂപം കാട്ടി, കപിലപശുവിന്റെ നെയ്യ് കൊണ്ട് ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ വെറും നെയ്യ് മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും ദീപം അർപ്പിക്കാം.
യഥാശക്ത്യുപപന്നം ച ദത്വാ പുഷ്പസമന്വിതമ് । മുഖശുദ്ധിം തതോ ദത്വാ ദത്വാ താംബൂലമാദരാത്
ശേഷിയനുസരിച്ച് പുഷ്പങ്ങൾ ചേർത്ത് അർപ്പിച്ച്, മുഖശുദ്ധി നൽകി, ആദരപൂർവ്വം താമ്പൂലവും അർപ്പിക്കണം.
പ്രദക്ഷിണനമസ്കാരൌ പൂജൈവം ഹി സമാപ്യതേ । ഗീതാംഗപംചകം പശ്ചാത്താനി വിജ്ഞാപയാമി തേ
പ്രദക്ഷിണവും നമസ്കാരവും പൂജ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. പിന്നെ ഗാനത്തിന്റെ അഞ്ചു ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
ഗീതം വാദ്യം പുരാണം ച നൃത്യം ഹാസോക്തിരേവ ച । നീരാജനം ച പുഷ്പാണാമംജലിശ്ചാഖിലാര്പണമ്
ഗാനം, വാദ്യം, പുരാണം വായന, നൃത്തം, സന്തോഷവാക്കുകൾ, നീരാജനം, പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കൽ, എല്ലാം സമർപ്പണം എന്നിവയാണ്.
ക്ഷമാ ചോദ്വാസനം ചൈവ കീര്തിതം ചോപചാരകമ് । ഭൂഷണം ച തഥാ ഛത്രം ചാമരം വ്യജനം തഥാ
ക്ഷമയും, ദേവനെ വിടവാങ്ങിക്കൽയും, അലങ്കാരം, കുട, ചാമരം, കൈവിളക്ക് എന്നിവയും സേവനങ്ങളിലുണ്ട്.
ശിവോപവീതം കൈങ്കര്യം ഷഡീശാനോപചാരകമ് । ദ്വാത്രിംശദുപചാരൈസ്തു യഃ സമാരാധയേച്ഛിവമ്
ശിവന്റെ വിശുദ്ധ പുണ്യനൂല് എന്നത് സേവനമാണ്, അതിനൊപ്പം ആറു വിധത്തിലുള്ള ആരാധനയും ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു. ശിവനെ മുപ്പത്തിരണ്ട് വിധത്തിലുള്ള സമര്പ്പണങ്ങളോടെ ആരാധിക്കുന്നവന്,
ഏകേനാഹ്നാ സമസ്താനാം പാപാനാം നാശനം ധ്രുവമ് । ദ്വാത്രിംശദുപചാരം സ്യാത്പൂജനം തൂത്തമോത്തമമ്
ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാപാപങ്ങളും തീര്ന്നുപോകുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്. മുപ്പത്തിരണ്ട് ഉപചാരങ്ങളോടെ നടത്തുന്ന പൂജയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
സദാശിവ ഉവാച- ഏവമേതത്കപിശ്രേഷ്ഠ തവ പൂജാം വദാമ്യഹമ് । മത്പാദയുഗലം പൂജ്യ സര്വപൂജാകരോ ഭവ
സദാശിവന് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, വാനരാധിപാ, നിന്റെ പൂജയെക്കുറിച്ച് ഞാന് പറയാം. എന്റെ ഇരുകാലുകളും ആരാധിച്ചാല് നീ എല്ലാ പൂജകളും ചെയ്തവനാകും.
ആരാധ്യേത്ഥം യഥാലിംഗേ തന്മമാരാധനം കുരു । ഹനൂമാനുവാച- ഗുരുണാ ലിംഗപൂജൈവ നിയതാ കല്പിതാ മമ
ലിംഗത്തില് നിര്ദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം അങ്ങനെ തന്നെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ എന്റെ ആരാധന നടത്തുക. ഹനുമാന് പറഞ്ഞു: ഗുരുവിന്റെ നിര്ദ്ദേശപ്രകാരം ലിംഗാരാധന തന്നെ എനിക്ക് നിര്ബന്ധമായിട്ടാണ് നല്കിയിരിക്കുന്നത്.
താം കരോമി പുരാ ദേവ പശ്ചാത്ത്വത്പാദപൂജനമ് । ഇത്യുക്ത്വൈവ നമസ്യേശം ശിവലിഗാര്ചനേഽഭവത്
അത് ഞാന് മുമ്പ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട് ദേവാ; അതിനുശേഷം ഞാന് നിന്റെ പാദാര്ചന നടത്തും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഇശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചു ശിവലിംഗാരാധനയില് പ്രവേശിച്ചു.
സരസ്തീരമഥോ ഗത്വാ കൃത്വാ സൈകതവേദികാമ് । താലപത്രൈര്വിരചിതമാസനം പരികല്പയേത്
അതിനുശേഷം, കുളത്തിന്റെ കരയില് ചെന്നു മണല് കൊണ്ട് ഒരു പീഠം നിര്മ്മിച്ചു; താളിലയിലാല് ഒരു ഇരിപ്പിടവും ഒരുക്കി.
പ്രക്ഷാല്യ പാദഹസ്തൌ തു സമാചമ്യ സമാഹിതഃ । ഭസ്മസ്നാനമഥോ ചക്രേ പുനരാചമ്യ വാഗ്യതഃ
പാദവും കൈയും കഴുകി, ജലം കുടിച്ച് മനസ്സോടെ ഒരുമിച്ചു, അശം കൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്തു, വീണ്ടും ജലം കുടിച്ച് വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു.
ദേവവേദ്യാമഥോ ചക്രേ പദ്മാനി സുമനോഹരമ് । അനംതരം താലപത്രം പദ്മാസനഗതഃ കപിഃ
ശേഷം ദൈവികമായ ഒരു പീഠം മനോഹരമായ താമരപ്പൂക്കളാല് അലങ്കരിച്ചു; ഉടനെ താളിലയില് ഇരുന്നു, കുരങ്ങന് താമരാസനത്തില് ഇരുന്നു.