അപരം ഹി ഗജം ശുക്രഃ പ്രഹ്ലാദോ രഥമുത്തമമ് । വൃഷപര്വാ രഥവരം ബലിസ്തുരഗമുത്തമമ്
മറ്റൊരു ആനയിൽ ശുക്രൻ കയറി, പ്രഹ്ലാദൻ ഉത്തമമായ രഥത്തിൽ, വൃഷപർവൻ മികച്ച രഥത്തിൽ, ബലി ഉത്തമമായ കുതിരയിൽ കയറി.
ആഗതാനഥ താന്സര്വാനാജ്ഞായ സ തു ഗൌതമഃ । സശിഷ്യോ നിര്ജഗാമാഥ ഹ്യാദായാര്ഘ്യാദികം ത്വരാ
അവരെല്ലാവരും എത്തിയതായി കണ്ട ഗൗതമൻ, ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ അർഘ്യാദികൾ എടുത്ത് പുറത്തേക്ക് പോയി.
ഗൌതമം ചാപി തേ വീക്ഷ്യാവരുഹ്യ ച ഗജാദികാത് । നമശ്ചക്രുരഥോ ദൈത്യാസ്തം നമസ്കൃത്യ ഭാര്ഗവമ്
ഗൗതമനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ ആനകളിലും മറ്റു വാഹനങ്ങളിലും നിന്ന് ഇറങ്ങി. ദൈത്യന്മാർ ആദരപൂർവ്വം വന്ദനം നടത്തി, ഭാർഗവനെയും നമസ്കരിച്ചു.
ആലിംഗ്യ രാക്ഷസാന്സര്വാന്പൂജയിത്വാ യഥാവിധി । സേനായാഃ സന്നിവേശം ച ചകാര മുനിപുംഗവഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും ആലിംഗനം ചെയ്ത്, യഥാവിധി ആദരസൂചകമായി സ്വീകരിച്ച ശേഷം, മഹർഷി സൈന്യത്തിന്റെ താവളം ക്രമീകരിച്ചു.
പാദൌ പ്രക്ഷാല്യ ശുക്രസ്യ ജലം മൂര്ധ്നി ധൃതം തഥാ । വിചിത്രഫലസംയുക്തം ദത്തവാനര്ഹണം മുനിഃ
ശുക്രന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകി, ശുദ്ധജലം തലയിൽ ചൊരിഞ്ഞ്, വിവിധ ഫലങ്ങൾ അണിഞ്ഞുള്ള അർഹമായ ഉപഹാരം ആ മഹർഷി അർപ്പിച്ചു.
വാപീതഡാഗസരസീ സ്നാനപൂര്വകൃത ക്രിയാഃ । സംഗമേ വര്തമാനേ തു ഗൌതമസ്യാശ്രമേ ശുഭേ
വാപി, തടാഗം, സരസ്സുകൾ എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിക്കേണ്ട കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അവർ ഗൗതമന്റെ ശുഭമായ ആശ്രമത്തിൽ ഒന്നിച്ചു.
തദ്ഗേഹം തു പ്രവിശ്യാഥ രാക്ഷസാസ്സപുരോഹിതാഃ । ദേവപൂജാപ്രപത്തിം ച ചക്രുഃ സര്വേ ദ്വിജാലയേ
അവിടെ രാക്ഷസന്മാരും അവരുടെ പുരോഹിതന്മാരും ആ ദ്വിജാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ദേവപൂജയിൽ മുഴുകി.
സദ്യഃ പ്രകല്പിതായാം ച വേദ്യാം ശുക്രോഽയജച്ഛിവമ് । തസ്യൈവ വാമഭാഗേ തു പ്രഹ്ലാദോയജദച്യുതമ്
ഉടൻ ഒരുക്കിയ യാഗവേദിയിൽ ശുക്രൻ ശിവനെ അർപ്പിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി. അതിന്റെ ഇടതുവശത്ത് പ്രഹ്ലാദൻ അച്യുതനെ അർപ്പിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി.
സോമം ച ബലിരപ്യേവമന്യേ ചാസുരപുംഗവാഃ । അഥ ബാണോഽയജദ്ദേവമേകമേവ ത്രിയംബകമ്
ബലി സോമദേവനു യജ്ഞം നടത്തി; മറ്റു അസുരപ്രമുഖരും അങ്ങനെ തന്നെ. പിന്നെ ബാണൻ ഏകദേവനായ ത്രിയമ്പകനെ അർപ്പിച്ച് യജ്ഞം ചെയ്തു.
ശുക്രോപി ഭഗവന്തന്തമുമാനാഥമപൂജയത് । ഗൌതമോപ്യഥ മധ്യാഹ്നേ പൂജയാമാസ ശംകരമ്
ശുക്രനും ഉമാനാഥനായ ഭഗവാനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. അതിനുശേഷം, ഗൗതമൻ ഉച്ചസമയത്ത് ശങ്കരനെ പൂജിച്ചു.
സര്വേ ശുക്ലാംബരധരാ ഭസ്മോദ്ധൂലിതവിഗ്രഹാഃ । സിതേന ഭസ്മനാ കൃത്വാ സര്വസ്ഥാനേ ത്രിപുംഡ്രകമ്
എല്ലാവരും വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശരീരം വിശുദ്ധമായ ഭസ്മം പുരട്ടി, ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തും വെളുത്ത ഭസ്മത്തിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം വരച്ചു.
നത്വാ തു ഭാര്ഗവം സര്വേ ഭൂതശുദ്ധിം പ്രചക്രമുഃ । ഹൃത്പദ്മമധ്യേ സുഷിരം തത്രൈവ ഭൂതപംചകമ്
എല്ലാവരും ഭാർഗവനെ നമസ്കരിച്ച്, ഭൂതശുദ്ധി എന്ന ആന്തരിക ശുദ്ധികർമ്മം നടത്തി. ഹൃദയകമലത്തിന്റെ നടുവിൽ, അവിടെ തന്നെ, ഭൂതപഞ്ചകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ മഹാകാശമാകാശേ നിര്മലാനലമ് । തന്മധ്യേ ച മഹേശാനം ധ്യായേദ്ദീപ്തിമയം ശുഭമ്
അവയുടെ നടുവിൽ മഹാകാശം, ആകാശത്തിനുള്ളിൽ നിർമ്മലമായ അഗ്നി; അതിന്റെ നടുവിൽ, പ്രകാശവും ശുഭവുമായ മഹേശാനനെ ധ്യാനിക്കണം.
അജ്ഞാനസംയുതം ഭൂതം ശമലം സര്വസംഗതമ് । തദ്ദേഹമാകാശദീപേ പ്രദഹേജ്ജ്ഞാനവഹ്നിനാ
അജ്ഞാനവും മാലിന്യവും കൂടിയ, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉള്ള ഭൗതികശരീരം ആകാശദീപത്തിൽ ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിക്കണം.
ആകാശസ്യാവൃതം ചാഹം ദഗ്ധ്വാഽഽകാശമഥോ ദഹേത് । ദഗ്ധ്വാകാശമയോ വായുമഗ്നിഭൂതം തദാ ദഹേത്
ആകാശത്തിൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, ആകാശത്തെയും ദഹിപ്പിക്കണം; പിന്നെ ആകാശം കൊണ്ടുള്ള വായുവും അഗ്നിയും ചേർന്നതും ദഹിപ്പിക്കണം.
അബ്ഭൂതം ച തതോ ദഗ്ധ്വാ പൃഥിവീഭൂതമേവ ച । തദാശ്രിതാന്ഗുണാന്ദഗ്ധ്വാ തതോ ദേഹം പ്രദാഹയേത്
അതിനുശേഷം, ജലഭൂതവും ഭൂമിഭൂതവും ദഹിപ്പിച്ച്, അവയിൽ ആശ്രയിച്ച ഗുണങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, ശരീരത്തെയും ദഹിപ്പിക്കണം.
ഏവം ദഹിത്വാ ഭൂതാനി ദേഹീ തജ്ജ്ഞാനവഹ്നിനാ । ശിഖാമധ്യസ്ഥിതം വിഷ്ണുമാനംദരസനിര്ഭരമ്
ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ ഭൂതങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, അഗ്നിശിഖയുടെ നടുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിഷ്ണുവിനെ ദർശിച്ച് ആനന്ദം നിറഞ്ഞ് ജീവൻ നില്ക്കുന്നു.
നിഷ്പന്നചംദ്രകിരണസംകാശകിരണം ശിവമ് । ശിവാംഗോത്പന്നകിരണൈരമൃതദ്രവസംയുതൈഃ
ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങൾപോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉള്ള ശിവൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ശിവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള കിരണങ്ങൾ അമൃതസ്രവം ചേർന്ന് ഒഴുകുന്നു.
സുശീതലാ തതോ ജ്വാലാ പ്രശാംതാ ചന്ദ്രരശ്മിവത് । പ്രസാരിതസുധാരുഗ്ഭിഃ സാംദ്രീഭൂതശ്ച സംപ്ലവഃ
അതിനുശേഷം, ആ ജ്വാല വളരെ തണുപ്പും ശാന്തതയും നിറഞ്ഞതായി, ചന്ദ്രപ്രഭയുപമയോടെ, അമൃതധാരകൾ ഒഴുകി, ആ പ്രഭാപ്രവാഹം ഗാഢമായിത്തീർന്നു.
ക്രമേണ പ്ലാവിതം ഭൂതഗ്രാമം സംചിംതയേത്പരമ്
ക്രമമായി, ആ പ്രഭയിൽ ഭൂതസംഹാരവും, അതിനുശേഷം പരമാത്മാവിനെയും ധ്യാനിക്കണം.
ഇത്ഥം കൃത്വാ ഭൂതശുദ്ധിം ക്രിയാര്ഹോ മര്ത്യഃ ശുദ്ധോ ജായതേ ഏവ ശുദ്ധഃ । പൂജാം കര്തും ജാപ്യകര്മ്മാപി പശ്ചാദ്ദേവധ്യാനേ ബ്രഹ്മഹത്യാദി ഹാനിഃ
ഇങ്ങനെ ഭൂതശുദ്ധി നടത്തി, മനുഷ്യന് കര്മ്മങ്ങള്ക്കായി യോഗ്യനാകുന്നു; അപ്പോഴാണ് അവന് യഥാര്ത്ഥത്തില് ശുദ്ധനായതും. ഈ ശുദ്ധി നേടിയശേഷം മാത്രമേ അവന് പൂജയോ ജപമോ ചെയ്യാന് കഴിയൂ. ദേവതയെ ധ്യാനിച്ചാല് ബ്രഹ്മഹത്യ പോലെയുള്ള പാപങ്ങള് അകറ്റപ്പെടും.
ഏവം ധ്യാത്വാ ചംദ്രദീപ്തിപ്രകാശം ധ്യാനേനാരോപ്യാശു ലിംഗേ ശിവസ്യ । സദാശിവം ദീപമധ്യേ വിചിംത്യ പംചാക്ഷരേണാര്ചനമവ്യയം തു
ഇങ്ങനെ ചന്ദ്രപ്രകാശം മനസ്സില് ധ്യാനിച്ച്, അതിനെ ശിവലിംഗത്തില് വേഗത്തില് സ്ഥാപിച്ച്, പ്രകാശത്തിന്റെ നടുവില് സദാശിവനെ ചിന്തിച്ച്, അക്ഷരമായ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കണം.
ആവാഹനാദീനുപചാരാംസ്തഥാപി കൃത്വാ സ്നാനം പൂര്വവച്ഛംകരസ്യ । ഉദുംബരം രാജതം സ്വര്ണപീഠം വസ്ത്രാദിഛന്നം സര്വമേവേഹ പീഠമ്
അവാഹനമുതലായ ഉപചാരങ്ങള് ചെയ്തശേഷം, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ശങ്കരനെ സ്നാനമാടിക്കണം. ഇരിപ്പിടം ഉദുംബരമരം, വെള്ളി, അല്ലെങ്കില് പൊന്നുകൊണ്ടുള്ളതും, വസ്ത്രം മുതലായവകൊണ്ട് മൂടിയതുമാകണം.
അംതേ കൃത്വാ ബുദ്ബുദാനാം ച വൃഷ്ടിം പീഠേ പീഠേ നാഗമേകം പുരസ്താത് । കുര്യാത്പീഠേ ചോര്ധ്വകേ നാഗയുഗ്മം ദേവാഭ്യാശേ ദക്ഷിണേ വാമതശ്ച
അവസാനത്തില് ഓരോ ഇരിപ്പിടത്തിലും ബുബ്ബുദങ്ങള് ചിതറിച്ച്, ഓരോ പീഠത്തിനുമുമ്പില് ഒരു പാമ്പ് വെക്കണം. മുകളിലുള്ള പീഠത്തില് രണ്ട് പാമ്പുകള് വലതുവശത്തും ഇടതുവശത്തും, ദേവതകള്ക്കു സമീപം വെക്കണം.
ജപാപുഷ്പം നാഗമധ്യേ നിധായ മധ്യേ വസ്ത്രം ദ്വാദശ പ്രാതിഗുണ്യേ । സുശ്വേതേന തസ്യ മധ്യേ മഹേശം ലിംഗാകാരം പീഠയുക്തം പ്രപൂജ്യമ്
പാമ്പുകളുടെ ഇടയില് ചമ്പപ്പൂവ് വെച്ച്, നടുവില് വസ്ത്രം ഇരുപത്തിരണ്ടു തവണ അളവനുസരിച്ച് വച്ച്, അതിന്റെ നടുവില് വെളുത്ത വസ്ത്രം വെച്ച്, പീഠത്തില് സ്ഥാപിച്ച ലിംഗരൂപിയായ മഹേശനെ ആരാധിക്കണം.
ഏവം കൃത്വാ ബാണമുഖ്യാ ദിതീശാ ദത്ത്വാ ദത്ത്വാ പംചഗംധാഷ്ടഗംധമ് । പുഷ്പൈഃ പത്രൈഃ ശ്രീ തിലൈരക്ഷതൈശ്ച തിലോന്മിശ്രൈഃ കേവലൈശ്ച പ്രപൂജ്യ
ഇങ്ങനെ ചെയ്തശേഷം, പ്രധാനമായ ബാണം ദിതീദേവിക്ക് അര്പ്പിച്ച്, അഞ്ചുവിധവും എട്ടുവിധവും സുഗന്ധങ്ങള് നല്കി, പൂക്കളും ഇലകളും ശുഭമായ എള്ളും അക്ഷതയും, എള്ള് കലര്ത്തിയതും ശുദ്ധമായതും ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കണം.
ധൂപം ദത്ത്വാ വിധിവത്സംപ്രയുക്തം ദീപം ദത്ത്വാ ചോക്തമേവോപഹാരമ് । പൂജാശേഷം തേ സമാപ്യാഥ സര്വേ ഗീതം നൃത്യം തത്രതത്രാപി ചക്രുഃ
ശുദ്ധമായ വിധിയില് ധൂപം അര്പ്പിച്ച്, ദീപവും മറ്റുള്ള ഉപഹാരങ്ങളും നല്കി, പൂജയുടെ ശേഷമുള്ള കാര്യങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കി, അവര് എല്ലാവരും വിവിധിടങ്ങളില് പാട്ടും നൃത്തവും നടത്തി.
അഥാസ്മിന്നംതരേ ഗൌതമസ്യപ്രാപ്തഃ ശിഷ്യഃ ശംകരാത്മേതി നാമ്നാ
അപ്പോള് അതിനിടയില് ഗൗതമന്റെ ശിഷ്യനായ ശങ്കരാത്മാവ് എന്ന പേര് ഉള്ളവന് അവിടെ എത്തി.
ഉന്മത്തവേശോ ദിഗ്വാസാ അനേകാവൃതിമാശ്രിതഃ । ക്വചിദ്ദ്വിജാതിപ്രവരഃ ക്വചിച്ചംഡാലസന്നിഭഃ
അവന് ഭ്രാന്തന് പോലെയുള്ള വേഷത്തില്, ദിശകളെ മാത്രം വസ്ത്രമാക്കി, പലതവണ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച്, ചിലപ്പോള് ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായി, ചിലപ്പോള് ചണ്ഡാളനെപ്പോലെയും കണ്ടു.
ക്വചിച്ഛൂദ്ര സമോ യോഗീ താപസഃ ക്വചിദപ്യുത । ഗര്ജത്യുത്പതതേ ചൈവ നൃത്യതി സ്തൌതി ഗായതി
ചിലപ്പോള് ശൂദ്രനായി, ചിലപ്പോള് യോഗിയോ തപസ്സുകാരനോ ആയി; അവന് ഗര്ജിച്ചു, ചാടുകയും, നൃത്തം ചെയ്യുകയും, സ്തുതി പാടുകയും, പാടുകയും ചെയ്തു.