സ പാപകാരീ പാപാത്മാ അനിഷ്ടാം ഗതിമാപ്നുയാത് । വിഷ്ണുരേവ പരം ബ്രഹ്മ വിഷ്ണുരേവ ജഗദ്ദ്വിജ
അവൻ പാപം ചെയ്യുന്നവനും പാപാത്മാവും ആകുന്നു; അവൻ ദുഷ്പ്രാപ്യമായ സ്ഥിതിയിലാകും. വിഷ്ണുവാണ് പരബ്രഹ്മവും, വിഷ്ണുവാണ് ഈ ലോകവും, ദ്വിജൻ.
തസ്യായം മാധവോ മാസഃ പ്രിയഃ സര്വേഷു കര്മസു । കീര്ത്യതേ ഹയമേധാദി മഹാക്രതുഫലപ്രദഃ
അവനു ഈ മാധവമാസം എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും പ്രിയമാണ്; അശ്വമേധം പോലുള്ള മഹായാഗഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതായാണ് ഇത് പറയപ്പെടുന്നത്.
തീര്ഥസ്നാന തപോ ദാന ജപ യജ്ഞഫലാധികഃ
തീർത്ഥസ്നാനം, തപസ്സ്, ദാനം, ജപം, യാഗഫലം — ഇതെല്ലാംക്കാളും ഇതിന്റെ ഫലം കൂടുതലാണ്.
സ്നാനം വിഭാതേ നിയമേന നദ്യാമനാരതം മേഷഗതേ രവൌ യേ । കുര്വംതി യേഽസ്മിന്നപി വിപ്രപൂജാം മദ്ദംഡഭാജോ ന ഹി തേ ഭവംതി
രവിവ് മേടരാശിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ നദിയിൽ പ്രഭാതത്തിൽ നിത്യമായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവരും, ഈ മാസത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരെ ആരാധിക്കുന്നവരും, എനിക്ക് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
ഹത്വാ ഹത്വാ കിംകരൌഘം പുരോ മേ ലുപ്ത്വാ ലുപ്ത്വാ ചിത്രഗുപ്തസ്യ ലേഖ്യമ് । സ്നാത്വാ സ്നാത്വാ മാധവേ മാസി തീര്ഥേ പൂര്വാന്പൂര്വാനുദ്ധരംതീഹ പാപാത്
എന്റെ മുമ്പിൽ അനേകം സേവകരെ സംഹരിച്ച്, ചിത്രഗുപ്തന്റെ രേഖകൾ ഇല്ലാതാക്കി, മാധവമാസത്തിൽ തീർത്ഥങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്ത്, അവർ പഴയ പാപങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ഇദം ഭയച്ഛേദകരം ന തസ്മാത്പ്രകാശനീയം പരമം രഹസ്യമ് । നിര്വാസഹേതുര്നരകാലയസ്യ മമാധികാരക്ഷയകാരണം തത്
ഇത് ഭയത്തെ അകറ്റുന്ന രഹസ്യമാണ്; അതിനാൽ ഇത് പരസ്യമായി പറയരുത്. ഇത് നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നതും, എന്റെ അധികാരം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള കാരണവുമാണ്.
ഭാഗീരഥീനര്മദാ ച യമുനാ ച സരസ്വതീ । വിശോകാ ച വിതസ്താ ച വിംധ്യസ്യോത്തരതഃ സ്ഥിതാഃ
ഭാഗീരഥി, നർമദ, യമുന, സർസ്വതി, വിഷോക, വിതസ്ത — ഇവയെല്ലാം വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഗോദാവരീ ഭീമരഥീ തുംഗഭദ്രാ ച ദേവികാ । താപീ പയോഷ്ണീ വിംധ്യസ്യ ദക്ഷിണാസ്തു പ്രകീര്തിതാഃ
ഗോദാവരി, ഭീമരഥി, തുങ്ഗഭദ്ര, ദേവിക, താപി, പയോഷ്ണി — ഇവയെല്ലാം വിന്ധ്യയുടെ തെക്കുഭാഗത്താണ് പ്രശസ്തമായത്.
ദ്വാദശൈതാ മഹാനദ്യോ നിത്യം തേനാവഗാഹിതാഃ । വൈശാഖേ വിധിനാ സ്നാനം നദ്യാം യഃ പ്രാതരാചരേത്
ഈ പന്ത്രണ്ടു മഹാനദികളിലും എപ്പോഴും അവൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു. വൈശാഖമാസത്തിൽ വിധിപ്രകാരം പ്രഭാതത്തിൽ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
സര്വാഃ സമുദ്രഗാഃ പുണ്യാഃ സര്വേ പുണ്യാ നഗോത്തമാഃ । സര്വേ ചായതനാഃ പുണ്യാഃ സര്വേ പുണ്യാ വനാശ്രയാഃ
സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന എല്ലാ നദികളും പുണ്യമുള്ളവയാണ്, എല്ലാ വലിയ പർവ്വതങ്ങളും പുണ്യമുള്ളവയാണ്, എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളും പുണ്യമുള്ളവയാണ്, എല്ലാ വനവാസങ്ങളും പുണ്യമുള്ളവയാണ്.
തേനാവഗാഹിതാ ദൃഷ്ടാഃ പ്രണതാ ബഹുസേവിതാഃ । സ്നാനമര്ദ്ധോദിതേ സൂര്യേ വൈശാഖേ നിയതശ്ചരേത്
അവയെ പ്രവേശിച്ച്, കണ്ടു, നമസ്കരിച്ചു, പലവിധം സേവിച്ച ശേഷം, വൈശാഖത്തിൽ കൃത്യമായി സൂര്യോദയത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
തസ്യ പുണ്യം മഹീദേവ കശ്ചിദ്വക്തും ന ശക്യതേ । യദി വക്ത്രസഹസ്രാണാം സഹസ്രാണി ഭവംതി ഹി
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, അതിന്റെ പുണ്യം ആരും വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; ആയിരം വായുണ്ടായാലും ആയിരം തവണ പറഞ്ഞാലും അതിന് കഴിയില്ല.
ആയുശ്ച ബ്രഹ്മണാ സ്വല്പം യദി സ്യാദ്ദ്വിജസത്തമ । തദാ മാധവമാസസ്യ ഫലം കഥയിതും ഭവേത്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സു ചെറുതായിരുന്നാല്, മഹാഭാഗ്യവാനായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, മാധവമാസത്തിലെ ഫലങ്ങൾ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.
മഹാനിരയകര്ഷാഗ്നി മാധവോ മാധവോ യഥാ । ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപമഗമ്യാഗമനാദികമ്
എങ്ങനെ മഹാനരകത്തിലെ തീ പാപികളെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ മാധവമാസം ബ്രഹ്മഹത്യ പോലുള്ള വലിയ പാപങ്ങളും, നിരോധിതമായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കു പോയതിന്റെ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
കാമാകാമകൃതം പാപമേതി പാതകമേവ ച । ഉപപാപരഹസ്യം ച സംകരീകരണം പരമ്
ഇച്ഛാപ്രകാരം ചെയ്തതോ അല്ലാതെയോ ആയ പാപങ്ങൾ, ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങൾ, ചെറിയ പാപങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങൾ, ജാതികൾ കലർന്നുണ്ടാകുന്ന വലിയ അശുദ്ധികൾ—
ജാതിഭ്രംശകരം ഘോരമപാത്രീകരണം തഥാ । മലാവഹം പ്രകീര്ണം ച വാങ്മനഃ കായ സംഭവമ്
ജാതിഭ്രംശം വരുത്തുന്ന ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ, യാഗയോഗ്യനല്ലാത്തവനാക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ, അശുദ്ധി ഉണ്ടാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ, വാക്ക്, മനസ്, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന പാപങ്ങൾ—
മാധവോ നിര്ദഹേന്മാസോ വിധിനാ സമുപാസിതഃ । കല്പകോടിസഹസ്രാണി കല്പകോടി ശതാനി ച
മാധവമാസം ശരിയായ രീതിയിൽ ആചരിച്ചാൽ ഇവയെല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആരാധിച്ചവൻ അനവധി കല്പക്കോടികൾക്കും, നൂറുകോടി കല്പങ്ങൾക്കുമുപരി ദൈവലോകത്തിൽ വസിക്കും.
വസേദ്വിഷ്ണുപുരേ ശ്രീമാന്മാധവേ യോഽര്ചയേദ്ധരിമ്
മാധവമാസത്തിൽ ഹരിയെ ഭക്ത്യോടു ആരാധിക്കുന്നവൻ, ശ്രീമാനായവൻ, വിഷ്ണുപുരിയിൽ വസിക്കും.
ഋഷയ ഊചുഃ - ഭൂയോ വദ മഹാഭാഗ രാമചാരിത്രമദ്ഭുതമ് । രാമമാഹാത്മ്യസര്വസ്വം ഭക്താനാം പ്രീതിദായകമ്
മഹാഭാഗവ, രാമന്റെ അത്ഭുതമായ കഥയും രാമമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ സാരവും, ഭക്തന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന ആ കഥ വീണ്ടും ഞങ്ങൾക്കു പറയണമെന്നു ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു.
സൂത ഉവാച- അശ്വമേധം ക്രതുവരം കൃത്വാ ദാശരഥിര്യഥാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അശ്വമേധയാഗം, യാഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായത്, ദശരഥപുത്രൻ നടത്തി.
പ്രവൃത്തോ ലോകകൃത്യേഷു ശാസ്ത്രകൃത്യേഷു കോവിദഃ । അയോധ്യാം ഗംതുകാമേന ശംകരേണ മഹാത്മനാ
ലോകത്തിലെ കർമ്മങ്ങളിലും ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ, അയോധ്യയിലേക്കു പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
പാര്വത്യാ സഹ ദേവേന ഉഷിതഃ സരയൂതടേ । മുനയസ്തം സമഭ്യേത്യ ശംകരം വിശ്വരൂപിണമ്
പാർവതിയോടൊപ്പം ദേവൻ സരയൂനദിയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചപ്പോൾ, വിശ്വരൂപിയായ ശങ്കരനെ കാണാൻ മുനികൾ അവിടെയെത്തി.
കശ്യപാദ്യാ മഹാത്മാനഃ പപ്രച്ഛുരമിതൌജസമ് । സ്വാഗതം തേ മുനിശ്രേഷ്ഠ സഭാര്യഃ കുത ആഗതഃ
കശ്യപൻ മുതലായ മഹാത്മാക്കളായ മുനികൾ അതുല്യശക്തിയുള്ള ശങ്കരനോട് ചോദിച്ചു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഭാര്യയോടൊപ്പം വന്നതിൽ സ്വാഗതം. എവിടുനിന്നാണ് നിങ്ങൾ വന്നത്?'
കിമാഗമനകൃത്യം തേ കം ദേശം ഗംതുമുദ്യതഃ । ശംകര ഉവാച- അഹം ശംഭുരിതി ഖ്യാതോ വിപ്രോ ഹിമഗിരിസ്ഥിതഃ
'ഇവിടെ വരാൻ എന്താണ് കാരണം? ഏത് ദേശത്തേക്കാണ് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?' ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ശംഭു എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ഹിമപർവതത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ.'
ദ്രഷ്ടും ച രാഘവം ഗച്ഛേ മമ കാര്യം മഹത്തതഃ । മാമാഹ്വയതി രാജാസൌ പുരാണശ്രവണേ രതഃ
'രാഘവനെ കാണാൻ ഞാൻ പോകുന്നു; അതിനായി വലിയ ഒരു കാര്യമുണ്ട്. പുരാതനകഥകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ രാജാവ് എന്നെ വിളിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ആഗച്ഛംതു ഭവംതോഽപി രാഘവഃ പരിതുഷ്യതി । തതസ്തേ മുനയഃ ശംഭുര്യയൂ രാമദിദൃക്ഷയാ
'നിങ്ങളും കൂടെ വരിക; രാഘവൻ സന്തോഷപ്പെടും.' അങ്ങനെ ശംഭുവിനോടൊപ്പം ആ മുനികൾ രാമനെ കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
താനാഗതാന്വസിഷ്ഠസ്തു ജ്ഞാത്വാ രാമായ ചോക്തവാന് । തതഃ സത്വരമുത്ഥായ നിര്യയൌ സ പുരോഹിതഃ
അവർ എത്തിയതായി വസിഷ്ഠൻ അറിഞ്ഞ് രാമനോട് പറഞ്ഞു; ഉടൻ പുരോഹിതൻ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് പുറത്തേക്കുപോയി.
അര്ഘ്യപാദ്യാദികൈസ്സര്വാന്പൂജയാമാസ താനൃഷീന് । ഗൃഹരാജം തതഃ സര്വാന്പ്രാവേശയദരിംദമഃ
അവരെല്ലാവരെയും അർഘ്യപാദ്യാദികൾകൊണ്ട് ആദരിച്ചു; പിന്നെ ശത്രുനാശകനായ രാമൻ അവരെ രാജധാനിയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു.
പ്രത്യേകമാസനം ദത്വാ സ്വാഗതോക്ത്യാസനസ്ഥിതാന് । ക്രമേണ രഘുശാര്ദൂലഃ പൂജയാമാസ താനൃഷീന്
ഓരോരുത്തർക്കും ഇരിപ്പിടം നൽകി, സ്വാഗതം പറഞ്ഞ് ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, രഘുകുലത്തിൽ ഉന്നതനായ രാമൻ അവരെ ക്രമമായി ആദരിച്ചു.
വാചാ മധുരയാ പ്രീണന്നിദമാഹാസനസ്ഥിതാന് । ശ്രീരാമ ഉവാച- അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ പ്രാപ്തമദ്യ തപഃ ഫലമ്
മധുരമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി; ഇന്ന് എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിച്ചു.'