യമ ഉവാച- ഇഹ ക്ഷീണായുഷാം പുംസാം വാസഃ പുണ്യവതാം ഭവേത് । അയം വൈ ധര്മരാജസ്യ ലോകോ ധര്മഃ പ്രകീര്തിതഃ
യമൻ പറഞ്ഞു: 'ജീവിതകാലം തീർന്ന പുണ്യവാന്മാർക്ക് ഇവിടെ വാസം ലഭിക്കും. ഇതാണ് ധർമ്മരാജാവിന്റെ ലോകം, ധർമ്മം പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലം.'
സൌഖ്യഭൂമിരിയം സര്വാ ധര്മരാജോഽഹമീശ്വരഃ । പുണ്യാപുണ്യാനുസാരേണ ജംതൂനാം സുഖദുഃഖദഃ
ഇവിടെയെല്ലാം സുഖം നിറഞ്ഞ ഭൂമിയാണ്; ഞാൻ ധർമ്മരാജാവാണ്, പുണ്യവും പാപവും അനുസരിച്ച് ജീവികൾക്ക് സുഖവും ദുഃഖവും നൽകുന്നവൻ.
പാപിനാം യമരൂപോഽസ്മി നൃണാം നിരയദായകഃ । തഥാ പുണ്യവതാം സൌഖ്യ സ്വര്ഗദോ ധര്മ മൂര്തിമാന്
പാപികൾക്ക് ഞാൻ യമനായി, നരകത്തിൽ അയക്കുന്നവനാണ്; പുണ്യവാന്മാർക്ക് ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ, സുഖവും സ്വർഗ്ഗവും നൽകുന്നവനാണ്.
ഗച്ഛ വിപ്ര ത്വമദ്യൈവ നിലയം സ്വം യഥാഗതഃ । അദ്യാപി ദശവര്ഷാണാമായുസ്തേ പരിവര്തതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഇന്ന് തന്നെ തിരികെ വീട്ടിലേക്ക് പോവുക; ഇപ്പോഴും നിന്റെ ആയുസ്സിൽ പത്ത് വർഷം ബാക്കി ഉണ്ട്.
ക്ഷയേ തവായുഷഃ പ്രാപ്തിര്ലോകസ്യാസ്യ ഭവിഷ്യതി । പ്രഷ്ടവ്യം ച ത്വയാ ഹ്യന്യത്പൃച്ഛസ്വ പ്രബ്രവീമി തേ
നിന്റെ ആയുസ്സ് അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങൾ നിന്നെ പ്രാപിക്കും. നീ വേറെ എന്തെങ്കിലും ചോദിക്കാവുന്നതാണ്; ചോദിച്ചാൽ ഞാൻ അതിന്റെ ഉത്തരം പറയും.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- യത്കൃത്വാ സുമഹത്പുണ്യം സ്വര്ഗഃ സ്യാദ്ബ്രൂഹി തന്മമ । സര്വസ്യ ഹി പ്രമാണംത്വം ധര്മാധര്മവിനിശ്ചയേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഏത് പ്രവൃത്തിയാണ് വലിയ പുണ്യം നൽകുകയും സ്വർഗത്തിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്ന് ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ. ധർമ്മവും അധർമ്മവും തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ നീ എല്ലാവർക്കും അതോറിറ്റിയാണ്.
യദി ദേവ മയാ സമ്യഗ്ഗംതവ്യം നിജമംദിരേ । തദ്ബ്രൂഹി കര്മണാ കേന പതംതി നരകേ നരാഃ
ദേവാ, ഞാൻ നിന്റെ ഭവനത്തിൽ ശരിയായി എത്തേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ ആളുകൾ നരകത്തിൽ വീഴുന്നു എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
വ്രജംതി കേന വൈ സ്വര്ഗം തത്സര്വം കൃപയാ വദ । യമ ഉവാച- കര്മണാ മനസാ വാചാ യേ ധര്മവിമുഖാ നരാഃ
ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ അവർ സ്വർഗത്തിൽ പോകുന്നു എന്നും ദയവായി മുഴുവനും പറഞ്ഞുതരൂ. യമൻ പറഞ്ഞു: പ്രവൃത്തിയിലും ചിന്തയിലും വാക്കിലും ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നവർ—
വിഷ്ണുഭക്തിവിഹീനാ യേ തേ വൈ നിരയഗാമിനഃ । പശ്യംതി ഭേദബുദ്ധ്യാ യേ ബ്രഹ്മാണം ശംകരം ഹരിമ്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തി ഇല്ലാത്തവർ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. ബ്രഹ്മാവിനെയും ശങ്കരനെയും ഹരിയെയും വ്യത്യസ്തരായി കാണുന്നവരും—
വിരക്താ വിഷ്ണുവിദ്യാസു നരാ നിരയഗാമിനഃ । കുലദേശോചിതം കര്മ യസ്ത്യക്ത്വാന്യത്സമാചരേത്
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ അനാസക്തരായ ആളുകളും നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. കുടുംബത്തിനും ദേശത്തിനും അനുയോജ്യമായ പ്രവൃത്തികൾ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊന്നാണ് ചെയ്യുന്നത്—
കാമാദ്വാ യദി വാ മോഹാത്സ യാതി നരകം നരഃ । അയാജ്യയാജകശ്ചൈവ യാജ്യാനാം ച വിവര്ജകഃ
കാമവശം അല്ലെങ്കിൽ മോഹവശം ആകുമ്പോൾ ആ മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ചെയ്യരുതാത്ത യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യേണ്ടതായവ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവരും—
വിരതോ വിഷ്ണുവിദ്യാസു സ ഭുംക്തേ നരകാന്ബഹൂന് । അദത്വാ പിതൃദേവേഭ്യോ വിപ്രേഭ്യോ മര്ത്യബംധുഷു
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നവൻ അനേകം നരകങ്ങൾ അനുഭവിക്കും. പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ഒന്നും നൽകാതെ ധനവാനായി മരിക്കുന്ന പാപി—
സധനോ മ്രിയതേ പാപഃ സ യാതി നരകാന്ബഹൂന് । സര്വാണ്യന്നാനി സിദ്ധാനി പാകഭേദം കരോതി യഃ
ധനം ഉണ്ടെങ്കിലും പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മനുഷ്യബന്ധുക്കൾക്കും ഒന്നും നൽകാതെ മരിക്കുന്നവൻ അനേകം നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു. എല്ലാ ഭക്ഷണവും തയ്യാറാക്കിയിട്ടും പാചകത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നവൻ—
അവൈശ്വദേവം ഭുംജീത സ യാതി നരകം ചിരമ് । ബഹുദ്രോഹേണ ഭൂതാനാം യേഽജയംതി ധനം ദ്വിജ
ദേവതകൾക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ കഴിയുന്നു. അനേകം ജീവികൾക്ക് ദ്രോഹം ചെയ്ത് ധനം സമ്പാദിക്കുന്നവരും—
ധനവംതോ നിരയഗാ ദാംഭികാ ദുഃഖഭാഗിനഃ । നാസ്തിക്യാദഥ വാ ലോഭാന്മോഹാത്കാലേ യഥോദിതേ
ധനികരും കപടരും മറ്റുള്ളവർക്കു ദു:ഖം നൽകുന്നവരും നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. നാസ്തികതയാലോ, ലാലസയാലോ, മോഹത്താലോ, സമയമെത്തുമ്പോൾ—
ഭക്ത്യാ ന ശ്രാദ്ധദാ യേ സ്യുഃ പച്യംതേ നരകേഷു തേ । ദീയമാനസ്യ വിത്തസ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തു പാപകൃത്
ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാത്തവർ നരകത്തിൽ പാകപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം നൽകുമ്പോൾ അതിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ—
വിഘ്നമാചരതേ യോഽസൌ നരോ നിരയഗോ ഭവേത് । സാമാന്യ ദക്ഷിണാം ലബ്ധ്വാ ഗൃഹ്ണാത്യേകോ വിമോഹതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം നൽകുമ്പോൾ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ നരകവാസിയാകും. പൊതുവായ ദക്ഷിണ ഒരാൾ മാത്രം മോഹത്താൽ ഏറ്റുവാങ്ങുകയാണെങ്കിൽ—
നാസ്തിക്യഭാവനിരതോ നരഃ സ്യാന്നരകാലയേ । അസഹിഷ്ണുതയാ തസ്യ ഗുണാനാം കാരണം ഭവേത്
നാസ്തികചിന്തയിൽ മുഴുകിയവൻ നരകത്തിൽ താമസിക്കും. സഹിഷ്ണുത ഇല്ലാത്തത് അവന്റെ ദോഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും.
മഹത്പാപം സമുത്പന്നം കാരണം നരകസ്യ തത് । നിര്ദോഷാം സുഹൃദാം ഭാര്യാം ത്യജന്കാലേന യാതി യഃ
ഇത് വലിയ പാപമാണ്; അതാണ് നരകത്തിൽ പോകാനുള്ള കാരണം. കുറ്റമില്ലാത്ത സ്നേഹപൂർവ്വമായ ഭാര്യയെ സമയത്ത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ—
ന വഹേത യശസ്തേഷാം സ നരോ നരകേ പതേത് । അധര്മം ധര്മമിതി യോ വദന്മോഹവശം ഗതഃ
അവളുടെ മാനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാത്തവൻ നരകത്തിൽ വീഴും. മോഹം കൊണ്ടു അധർമ്മത്തെ ധർമ്മം എന്ന് വിളിക്കുന്നവൻ—
ഹൈതുകോ നാസ്തികോ യസ്തു സ നരോ നിരയാലയഃ । മനസാ യോഽന്യഭാവേന വചസാ ചാന്യഥാ വദേത്
യുക്തിവാദിയും നാസ്തികനും ആയവൻ നരകവാസിയാകും. മനസ്സിൽ ഒന്ന് ചിന്തിച്ച് വാക്കിൽ മറ്റൊന്ന് പറയുന്നവൻ—
ഹൃദയം കലുഷം കുര്യാത്സ നരോ നരകേ വസേത് । അവമന്യ ച യേ യാംതി ഭഗവത്കീര്തനം നരാഃ
ഹൃദയം മലിനമാക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ താമസിക്കും. ഭഗവാന്റെ കീർത്തനം നടക്കുന്നിടത്ത് അവമാനം കാണിക്കുന്നവരും—
തേ യാംതി നരകം ഘോരം തേന പാപേന കര്മണാ । പശ്യംതോ ഭഗവദ്ദ്വാരം നാമശാസ്ത്ര പരിച്ഛദമ്
അവരത് ഭയങ്കരമായ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു, അങ്ങനെയുള്ള പാപം ചെയ്തവരും, ഭഗവാന്റെ വാതായനവും ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ഉപകരണങ്ങളും കണ്ട് കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും.
അകൃത്വാ തത്പ്രണാമാദി തേ യാംതി നരകൌകസഃ । വിനാപരാധേന നരാഃ കൃത്വാ പത്ന്യധിവേദനമ്
അവിടെ യോജിച്ചുകൊണ്ട് നമസ്കാരം ചെയ്യാതെ പോകുന്നവരും, കുറ്റമൊന്നുമില്ലാതെ ഭാര്യയോട് കഠിനമായി സംസാരിക്കുന്നവരും നരകവാസികൾ ആകുന്നു.
ത്യജംതി സുകലത്രം യേ തേ യാംതി നരകേ നരാഃ । ന ശൃണോതി ഗുരോര്വാക്യം ധര്മശാസ്ത്രം ച യോ നരഃ
നല്ല ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർക്കും, ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളും ധർമ്മശാസ്ത്രവും കേൾക്കാത്തവർക്കും നരകത്തിൽ സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
പരേഷാം ചേതസഃ ക്ലേശകാരീ നിരയഗോ ഭവേത് । പശ്യതാം ബംധു ബാലാനാം പ്രകര്ഷീ മിഷ്ടമശ്നുതേ
മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സിന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ നരകവാസിയാകും; ബന്ധുക്കളുടെയും കുട്ടികളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചാലും.
സ യാതി നരകം ഘോരം കേവലോദരപൂരകഃ । തുലാ മകര മേഷേഷു പ്രാതഃ സ്നാനം ന യശ്ചരേത്
വയറു നിറക്കുന്നതിൽ മാത്രം മനസ്സുള്ളവനും, തുലാം, മകരം, മേടം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ രാവിലെ സ്നാനം ചെയ്യാത്തവനും ഭയങ്കര നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു.
നദ്യാദിഷു ച നാസ്തിക്യസ്തസ്യ സ്യാന്നരകാലയഃ । വൈഷ്ണവം ജനമാലോക്യ നാഭ്യുത്ഥാനം കരോതി യഃ
നദികളിലും മറ്റു വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളിലും വിശ്വാസമില്ലാത്തവരുടെ വാസസ്ഥലം നരകമാണ്; വിഷ്ണുഭക്തനെ കണ്ടിട്ടും ആദരവോടെ എഴുന്നേൽക്കാത്തവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
പ്രണയാദരതോ വിപ്ര സ നരോ നരകാതിഥിഃ । കാഷ്ഠൈര്വാ ശംകുഭിര്വാപി ശൂലൈരശ്മഭിരേവ ച
പ്രണയവും ആദരവുമില്ലാതെ ആരെയും അഭിവാദ്യം ചെയ്യാത്തവൻ നരകത്തിലെ അതിഥിയാകും; വഴികൾ മരച്ചില്ലകൾ, കൂമ്പുകൾ, കല്ലുകൾ കൊണ്ടു തടയുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
യേ മാര്ഗാംശ്ചൈവ രുംധംതി തേ വൈ നിരയഗാമിനഃ । ആദ്യം പുരുഷമീശാനം സര്വലോകമഹേശ്വരമ്
വഴികൾ തടയുന്നവർക്കും, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനായ ആദിപുരുഷനെ ധ്യാനിക്കാത്തവർക്കും നരകമാണ്.