ന്യാസസ്വാമീ സുപുത്രോഽഭൂന്ന്യാസാപഹാരകസ്യ ച । ഗുണവാന്രൂപവാംശ്ചൈവ സര്വലക്ഷണസംയുതഃ
നിക്ഷേപത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമ നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ള പുത്രനായി ജനിക്കുന്നു; നിക്ഷേപം കവർച്ച ചെയ്തവൻ ആ പുത്രനായി ജനിച്ച്, ഗുണസമ്പന്നനും സുന്ദരനുമായും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയവനുമായിരിക്കും.
ഭക്തിം ച ദര്ശയേത്തസ്യ പുത്രോ ഭൂത്വാ ദിനേദിനേ । പ്രിയവാങ്മധുരോവാഗ്മീ ബഹുസ്നേഹം വിദര്ശയേത്
പുത്രനായി ജനിച്ച ശേഷം, അവൻ ദിവസേന അച്ഛനോടു ഭക്തിയും, മധുരവും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകളും കാണിച്ച്, വളരെ സ്നേഹവും കാണിക്കുന്നു.
സ്വീയം ദ്രവ്യം സമുദ്ഗ്രാഹ്യ പ്രീതിമുത്പാദ്യ ചാതുലാമ് । യഥാ തേന പ്രദത്തം തന്ന്യാസാപഹരണാത്പരമ്
സ്വന്തം സമ്പത്ത് തിരികെ നേടി, അതിനാൽ വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കി, അതു എങ്ങനെ അവനാൽ നൽകിയതോ അതുപോലെയാണ് ഈ നിക്ഷേപം തിരികെ വാങ്ങുന്നത്, കവർച്ചയേക്കാൾ അതു വലിയതാണ്.
ദുഃഖമേവം മഹാഭാഗ ദാരുണം പ്രാണനാശനമ് । താദൃശം തസ്യ സോ ദദ്യാത്പുത്രോ ഭൂത്വാ മഹാഗുണഃ
മഹാഭാഗ്യവാനേ, അങ്ങനെ അനുഭവിക്കുന്ന ദു:ഖം വളരെ കടുത്തതും ജീവൻ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; വലിയ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനായി ജനിച്ചിട്ടും, പുത്രനായി ആ ദു:ഖം തന്നെയാണവൻ അച്ഛനു നൽകുന്നത്.
അല്പായുഷസ്തഥാ ഭൂത്വാ മരണം ചോപഗച്ഛതി । ദുഃഖം ദത്വാ പ്രയാത്യേവം പ്രഹൃത്യൈവം പുനഃപുനഃ
അവൻ ചുരുങ്ങിയ ആയുസ്സോടെ ജനിച്ചു, മരണത്തെ നേരിടുന്നു; ദു:ഖം നൽകി, വീണ്ടും വീണ്ടും അടി വാങ്ങി, അങ്ങനെ അവൻ പോകുന്നു.
യദാഹ പുത്രപുത്രേതി പ്രലാപം ഹി കരോതി യഃ । തദാ ഹാസ്യം കരോത്യേഷ കസ്തു പുത്രോ ഹി കസ്യ ച
ആർക്കെങ്കിലും 'എന്റെ മകൻ, എന്റെ മകൻ' എന്ന് വിലപനം ചെയ്യുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ പരിഹാസ്യനാകുന്നു; ആരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മകനെന്നും, ആരുടെ മകനാണ് ആരെന്നും ആരും പറയാൻ കഴിയില്ല.
അനേനാപഹൃതം ന്യാസം മദീയം പാപചാരിണാ । ദ്രവ്യാപഹാരണേനാപി മമ പ്രാണാഗതാഃ കില
ഈ പാപി എന്റെ നിക്ഷേപം കവർച്ച ചെയ്തു; എന്റെ സമ്പത്ത് അപഹരിച്ചതിനാൽ, എന്റെ ജീവൻ തന്നെയാണ് നഷ്ടമായത്.
ദുഃഖേന മഹതാ ചൈവ അസഹ്യേന ച വൈ പുരാ । തദാ ദുഃഖം മയാ ദത്വാദ്രവ്യമുദ്ഗ്രാഹ്യമുത്തമമ്
മുന്പ് വലിയയും സഹിക്കാനാവാത്തതുമായ ദു:ഖം അനുഭവിച്ച്, ഞാൻ ആ ദു:ഖം നൽകി, എന്റെ ഉത്തമമായ സമ്പത്ത് തിരികെ നേടി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാഹാത്മ്യേ സപ്താശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന എൺപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഏകോനനവതിതമോഽധ്യായഃ 5.89 നാരദ ഉവാച- ഏവം സംബോധിതോ വിപ്രോ ദേവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । പുനഃ പ്രാഹ പ്രിയാം ഭാര്യാം സഹിതാം ജ്ഞാനവാദിനീമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവശർമൻ എന്ന ഉത്തമബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും തന്റെ പ്രിയമായ, ജ്ഞാനമുള്ള ഭാര്യയോട് സംസാരിച്ചു.
സത്യമുക്തം ത്വയാ ഭദ്രേ സര്വസംദേഹനാശനമ് । തഥാ ഹി വംശമിച്ഛംതി സാധവഃ സത്യപംഡിതാഃ
'നിന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമാണു ഭദ്രേ, എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നതാണ്; സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കുന്നവർ വംശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്.'
യഥാ പുത്രസ്യ ചിംതാ മേ ന ധനസ്യ തഥാ പ്രിയേ । യേനകേനാപ്യുപായേന പുത്രമുത്പാദയാമ്യഹമ്
'എനിക്ക് ധനത്തെക്കാൾ പുത്രനാണ് പ്രധാനമായുള്ളത്, പ്രിയേ; എങ്ങനെയായാലും ഞാൻ ഒരു പുത്രനെ നേടും.'
സുമനോവാച- പുത്രേണ ലോകാഞ്ജയതി പുത്രസ്താരയതേ കുലമ് । സുപുത്രേണ മഹാഭാഗ പിതാമാതാ പ്രജീവതഃ
സുമനാ പറഞ്ഞു: 'പുത്രനാൽ ലോകങ്ങൾ ജയിക്കാം; പുത്രൻ കുടുംബത്തെ ഉയർത്തുന്നു. മഹാഭാഗ്യവാനേ, നല്ല പുത്രനാൽ പിതാവിനും മാതാവിനും സത്യത്തിൽ ജീവൻ ലഭിക്കുന്നു.'
ഏകഃ പുത്രോ വരഃ കാംത ബഹുഭിര്നിര്ഗുണൈസ്തു കിമ് । ഏകസ്താരയതേ വംശമന്യേ സംതാപകാരകാഃ
'പ്രിയേ, ഒരൊറ്റ നല്ല പുത്രൻ മതിയാകുന്നു; ഗുണമില്ലാത്തവരെത്രയും ഉണ്ടെങ്കിലും എന്ത് പ്രയോജനം? ഒരാൾ മാത്രം വംശത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു, മറ്റു പലരും ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.'
പൂര്വമേവ മയാ പ്രോക്തമന്യേ സംബംധഭാഗിനഃ । പുണ്യേന പ്രാപ്യതേ പുത്രഃ പുണ്യേന പ്രാപ്യതേ കുലമ്
'ഇതുവരെ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: മറ്റു ബന്ധുക്കൾ ബന്ധം കൊണ്ടുമാത്രമാണ്; പുത്രൻ പുണ്യഫലമായാണ് ലഭിക്കുന്നത്, കുടുംബവും പുണ്യത്താൽ ലഭിക്കുന്നു.'
സുഗര്ഭഃ പ്രാപ്യതേ പുണ്യൈര്ദുര്മൃത്യുഃ പാതകൈസ്തഥാ । സുഖാനാം നിചയം കാംത സത്യമേവ വദാമ്യഹമ്
'നല്ല ഗർഭം പുണ്യഫലമായാണ് ലഭിക്കുന്നത്, അകാലമരണവും പാപഫലമായാണ്; പ്രിയേ, സുഖങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നത് ഞാൻ സത്യമായാണ് പറയുന്നത്.'
ബ്രഹ്മചര്യേണ സത്യേന തപസാ നിത്യവര്തനൈഃ । ദാനേന നിയമൈശ്ചാപി ക്ഷമാ ശൌചേന വല്ലഭ
ബ്രഹ്മചര്യവും സത്യവും തപസ്സും സ്ഥിരമായ ആചരണങ്ങളും ദാനവും ആത്മനിയമവും, ക്ഷമയും ശുദ്ധിയും പ്രിയമേ, ഇവയിലൂടെ—
അഹിംസയാ ച ശക്ത്യാ വാഽസ്തേയേനാപി പ്രവര്തതേ । ഏതൈര്ദശഭിരംഗൈശ്ച ധര്മമേവം പ്രസൂയതേ
ശക്തിയനുസരിച്ച് അഹിംസയും, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഈ പത്ത് ഗുണങ്ങളാൽ ധർമ്മം പൂർണ്ണമാകുന്നു.
സംപൂര്ണോ ജായതേ ധര്മ അംഗൈര്ഗര്ഭോ യഥോദരേ । ധര്മം സൃജതി ധര്മാത്മാ ത്രിവിധേനൈവ കര്മണാ
ഗർഭം വയറ്റിൽ വളരുന്നതുപോലെ, ധർമ്മം ഇതിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളാൽ സമ്പൂർണ്ണമാകുന്നു. ധർമ്മസ്വഭാവമുള്ളവൻ മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള പ്രവർത്തികളാൽ ധർമ്മം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
തസ്യ ധര്മഃ പ്രസന്നാത്മാ പുണ്യ സൌഖ്യം പ്രയച്ഛതി । യംയം ചിംതയതേ പ്രാജ്ഞസ്തംതം പ്രാപ്നോതി ദുര്ലഭമ്
അവന്റെ ധർമ്മം, മനസ്സിൽ സമാധാനംകൊണ്ട്, പുണ്യവും സുഖവും നൽകുന്നു. ജ്ഞാനിയാർ എന്ത് ആലോചിച്ചാലും, അതു എത്ര ദുർലഭമായാലും, അവൻ അതു നേടുന്നു.
ദേവശര്മ്മോവാച- സര്വം ദേവി സമാഖ്യാതം ധര്മാഖ്യം ജ്ഞാനമുത്തമമ് । കഥം പുത്രമഹം വിംദ്യാം വൈഷ്ണവം ഗുണസംയുതമ്
ദേവശർമൻ പറഞ്ഞു— ദേവി, ധർമ്മം എന്ന പേരിലുള്ള ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു. വൈഷ്ണവഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ എങ്ങനെ നേടും?
വദ ത്വം മേ മഹാഭാഗേ യദി ജാനാസി സുവ്രതേ । ധര്മമാര്ഗസ്ത്വയാ സര്വ്വഃ പിതുഃ പ്രാപ്തഃ പുരാനഘേ
മഹാഭാഗേ, നീ അറിയുന്നെങ്കിൽ എന്നോട് പറയൂ. സുവ്രതേ, നീ പിതാവിൽ നിന്ന് മുമ്പ് മുഴുവൻ ധർമ്മമാർഗ്ഗം അറിഞ്ഞതല്ലേ, പാപരഹിതേ.
മമൈതദ്വിദിതം കാംതേ ഭവതീ ബ്രഹ്മവാദിനീ । ച്യവനസ്യ പ്രസാദേന വിഷ്ണോസ്തുഷ്ടസ്യ തേ പുരാ
പ്രിയമേ, ഞാൻ ഇതെല്ലാം അറിയുന്നു. നീ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി. മുമ്പ് ച്യവനന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദത്താലും നീ ഇതു ലഭിച്ചവളാണ്.
സുമനോവാച- വസിഷ്ഠം ഗച്ഛ ധര്മജ്ഞ തം പ്രാര്ഥയ മഹാമുനിമ് । തസ്മാത്പ്രാപ്സ്യസി തം പുത്രം ധര്മജ്ഞം ധര്മവത്സലമ്
സുമന പറഞ്ഞു— ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, വസിഷ്ഠനെ സമീപിച്ച് ആ മഹാമുനിയെ അപേക്ഷിക്കൂ. അവനിൽ നിന്നു നീ ധർമ്മപ്രിയനും ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവനുമായ പുത്രനെ നേടും.
ഏവമുക്തേ തയാ വാക്യേ ദേവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । കരിഷ്യേ തവ കല്യാണി മതമേവം ന സംശയഃ
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവശർമൻ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'മംഗളമേ, ഞാൻ നിർബന്ധം കൂടാതെ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കും.'
ഏവമുക്ത്വാ ജഗാമാസൌ ദേവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । വസിഷ്ഠം സര്വവേത്താരം ദീപ്യംതം തപതാം വരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവശർമൻ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ, സർവ്വജ്ഞനായ, തപസ്സിൽ ഉജ്ജ്വലനായ വസിഷ്ഠനെ സമീപിച്ചു.
ഗംഗാതീരേ സ്ഥിതം പുണ്യമാസനസ്ഥം ദ്വിജോത്തമമ് । തേജോജ്വാലാസമാകീര്ണം ദ്വിതീയമിവ ഭാസ്കരമ്
ഗംഗാതീരത്ത് വിശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഇരിക്കുന്ന, തേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനെപ്പോലെ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ അവൻ കണ്ടു.
രാജമാനം മഹാത്മാനം ബ്രഹ്മസിംഹം ദ്വിജോത്തമമ് । ഭക്ത്യാ പ്രണമ്യ സ മുനിം ദംഡവത്തം പുനഃപുനഃ
പ്രഭയുള്ള, മഹാത്മാവായ, ബ്രഹ്മണന്മാരിൽ സിംഹമായ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ, ഭക്തിയോടെ, ദണ്ഡവത്തായി വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിച്ചു.
തമുവാച മഹാതേജാ ബ്രഹ്മസൂനുരകല്മഷമ് । ഉപവിശാസനേ പുണ്യേ സുഖേന സുമഹാമതേ
ബ്രഹ്മപുത്രനായ ആ മഹാതേജസ്വി, പാപരഹിതനായ അവനെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'നീ ഈ വിശുദ്ധാസനത്തിൽ സുഖമായി ഇരിക്കൂ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ.'
നാരദ ഉവാച- ഉപവിഷ്ടഃ സ യോഗീംദ്ര പുനഃ പ്രാഹ തപോധനമ് । ഗൃഹേ പുരുഷ തേ വത്സ ദാരഭൃത്യേഷു സര്വദാ
നാരദൻ പറഞ്ഞു— അവൻ ഇരുന്നപ്പോൾ, ആ യോഗീശ്വരൻ വീണ്ടും ആ തപസ്സുകാരനോട് ചോദിച്ചു: 'കുഞ്ഞേ, വീട്ടിലും ഭാര്യയിലും ഭൃത്യന്മാരിലും എല്ലാം സുഖമാണോ?'