തസ്മാത്സഹസ്രഗുണിതം മാഘേ മകരഗേ രവൌ । തതോഽപി ശതസംഖ്യാതം വൈശാഖേമേഷഗേ രവൌ
അതുകൊണ്ട്, മാഘം മാസത്തിൽ സൂര്യൻ മകരത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ഫലം ആയിരംമടങ്ങ് കൂടുതൽ; അതിലും, വൈശാഖത്തിൽ സൂര്യൻ മേടത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ നൂറിരട്ടിയാകും.
തേ ധന്യാസ്തേ സുകൃതിനോ നരാ വൈശാഖ മാസി യേ । പ്രാതഃ സ്നാത്വാ വിധാനേന പൂജയംതി മധുദ്വിഷമ്
വൈശാഖം മാസത്തിൽ, പ്രഭാതത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, മധുസൂദനനെ ആരാധിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യശാലികളും പുണ്യവാന്മാരുമാണ്.
പ്രാതഃസ്നാനം ച വൈശാഖേ യജ്ഞദാനമുപോഷണമ് । ഹവിഷ്യം ബ്രഹ്മചര്യം ച മഹാപാതകനാശനമ്
വൈശാഖത്തിൽ പ്രഭാതസ്നാനം, യജ്ഞം, ദാനം, ഉപവാസം, ഹവിസ്സു, ബ്രഹ്മചര്യം—ഇവയൊക്കെയും മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കും.
പുനഃ കലിയുഗേ രാജന്നേതദ്ഗോപ്യം ഭവിഷ്യതി । അശ്വമേധാദികം യസ്മാന്മാഹാത്മ്യം മാധവസ്യ യത്
കലിയുഗത്തിൽ, രാജാവേ, ഇതു രഹസ്യമായി മാറും; കാരണം, മാധവത്തിന്റെ മഹത്വം അശ്വമേധം പോലെയാണ്.
അശ്വമേധമഖഃ പുണ്യഃ കലൌ നൈവ പ്രവര്തതേ । ഏഷ മാധവമാസസ്യ ഹയമേധ സമോ വിധിഃ
അശ്വമേധം പോലുള്ള പുണ്യമുള്ള യജ്ഞം കലിയുഗത്തിൽ നടക്കില്ല; മാധവം മാസത്തിലെ ഈ നിയമം അശ്വമേധം പോലെയാണ്.
അശ്വമേധസ്യ യത്പുണ്യം സ്വര്ഗമോക്ഷഫലപ്രദമ് । ന വേത്സ്യംതി കലൌ പാപാ ജനാ ദുരിതബുദ്ധയഃ
സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന അശ്വമേധത്തിന്റെ പുണ്യം, കലിയുഗത്തിൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള പാപികൾ അറിയില്ല.
തസ്മിന്ഭവൈര്നരൈഃ പാപൈര്ഗംതവ്യം നരകാര്ണവേ । അതസ്തു വിരലസ്തസ്യ പ്രചാരോ യേന നിര്മിതഃ
അവിടെ, ദുഷ്കൃത്യങ്ങളാൽ മനുഷ്യർ നരകസമുദ്രം കടക്കേണ്ടിവരും; എന്നാൽ അവൻ സൃഷ്ടിച്ച വഴിയിലൂടെ പോകുന്നവർ വളരെ അപൂർവ്വമാണ്.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ പംചാശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിലെ വൈശാഖമാസ മഹാത്മ്യത്തിൽ എൺപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സപ്താശീതിതമോഽധ്യായഃ । സൂതഉവാച- ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നാരദസ്യ സ ഭൂപതിഃ । പ്രണമ്യ വിസ്മിതഃ പ്രാഹ ചിന്തയന്മനസാ ഹരിമ്
എൺപത്തിയേഴാം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു: നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, ഹരിയെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
അംബരീഷ ഉവാച- കഥമേതദ്വിമുഹ്യാമഃ സ്വല്പായാസേന വൈ മുനേ । പ്രാപ്യതേ സ്നാനമാത്രേണ ഫലം ചൈവാതിദുര്ല്ലഭമ്
അമ്പരീഷ് പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, എങ്ങനെ ഇത്ര ചെറിയ പരിശ്രമം മാത്രം കൊണ്ടു, വെറും കുളിച്ചാൽ പോലും, അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു?
നാരദ ഉവാച- സത്യമുക്തം ത്വയാ രാജന്നല്പായാസേന യന്മഹത് । ഫലം സംപ്രാപ്യതേ തത്ര ശ്രദ്ധത്സ്വ വിധിഭാഷിതമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; ചെറിയ പരിശ്രമം കൊണ്ടു വലിയ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കണം.
ധര്മസ്യ ഗതയഃ സൂക്ഷ്മാ ദുര്ജ്ഞേയാ ഹീശ്വരൈരപി । മുഹ്യംതേ ചാത്ര വിദ്വാംസോഽചിംത്യശക്തി ഹരേഃ കൃതൌ
ധർമ്മത്തിന്റെ വഴി വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്, ദേവന്മാർക്കുപോലും മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; ഹരിയുടെ അതിശയകരമായ ശക്തിയിൽ പണ്ഡിതന്മാർ പോലും ഇവിടെ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു.
വിശ്വാമിത്രാദയോ രാജന്ധര്മാധിക്യേന ബാഹുജാഃ । ബ്രാഹ്മണ്യം സമുപായാതാഃ സൂക്ഷ്മാ ധര്മഗതിസ്ത്വതഃ
രാജാവേ, വിശ്വാമിത്രനും മറ്റുള്ളവരും ധർമ്മം കൂടുതലായതിനാൽ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയിട്ടുണ്ട്; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ധർമ്മത്തിന്റെ വഴി സൂക്ഷ്മമാണ്.
അജാമിലോഽപി ഭൂപാല ദാസീപതിരിതി ശ്രുതഃ । ധര്മപത്നീപരിത്യാഗീ നിത്യം പാപപഥിസ്ഥിതഃ
രാജാവേ, അജാമിലനും ദാസിയായിരുന്ന സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവായി അറിയപ്പെട്ടവനാണ്; അവൻ തന്റെ ധർമ്മപത്നിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു, എപ്പോഴും പാപപഥത്തിൽ ആയിരുന്നു.
മ്രിയമാണഃ സുതസ്നേഹാത്പ്രോച്യ നാരായണേതി ച । തദ്ധ്യാനനാമഗ്രഹണാത്പദം ലേഭേ സുദുര്ല്ലഭമ്
മരണസമയത്ത് മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ അവൻ 'നാരായണ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചു; ആ നാമം ധ്യാനിക്കുകയും വിളിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട്, അത്യന്തം ദുർലഭമായ സ്ഥാനം അവൻ നേടി.
അനിച്ഛയാപി ദഹതി സ്പൃഷ്ടോ ഹുതവഹോ യഥാ । തഥാ ദഹതി ഗോവിംദ നാമവ്യാജാദപീരിതമ്
അന്യായമായിട്ടെങ്കിലും തീയെ സ്പർശിച്ചാൽ അത് കത്തിക്കുംപോലെ, ഗോവിന്ദന്റെ നാമം അനായാസമായി ഉച്ചരിച്ചാലും പാപം ദഹിപ്പിക്കും.
കാനീനസ്യ മുനേഃ പൌത്രാ ഭ്രാതൃജായാഭിഗാമിനഃ । ഗോലകസ്യ ച വൈ പംഡോഃ പുത്രാഃ കുംഡാഃ സ്വയം തഥാ
കാനീനമഹർഷിയുടെ മക്കൾ, സഹോദരഭാര്യയെ സമീപിച്ചവർ, ഗോളകന്റെയും പാണ്ഡുവിന്റെയും മക്കൾ, കൂടാതെ കുണ്ഡനും താനുമാണ്.
തേ പംചാപി ച ഭൂപാല പാംഡവാ ദ്രൌപദീരതാഃ । തേഷാം ച പുണ്യശ്ലോകത്വം സൂക്ഷ്മാധര്മഗതിസ്തതഃ
അവരിൽ അഞ്ചുപേരും, രാജാവേ, ദ്രൗപദിയെ ഭക്തിയോടെ സ്നേഹിച്ച പാണ്ഡവർ; അവർക്കുള്ള മഹത്വം ഈ സൂക്ഷ്മമായ ധർമ്മപഥം കൊണ്ടാണ്.
വിചിത്രാണി ച കര്മാണി വിചിത്രാ ഭൂതഭാവനാഃ । വിചിത്രാണി ച ഭൂതാ നിവിചിത്രാഃ കര്മശക്തയഃ
കർമ്മങ്ങൾ വിവിധമാണ്, ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയും വിവിധമാണ്; ജീവികൾ തന്നെ വ്യത്യസ്തരാണ്, അവരുടെ പ്രവർത്തനശക്തികളും ഒരുപോലെയല്ല.
കദാചിത്സുകൃതം കര്മ കൂടസ്ഥം യദവസ്ഥിതമ് । കേനചിത്കര്മണാ ഭൂപ ശുഭേന പരിവര്ധതേ
ഏതോ സമയത്ത് ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തി അപ്രത്യക്ഷമായി കിടക്കാം; മറ്റൊരു ശുഭകർമ്മം മൂലം, രാജാവേ, അത് വളരുകയും ചെയ്യും.
ഫലം ദദാതി സുമഹത്കസ്മിന്നപി ച ജന്മനി । സൂക്ഷ്മോ ധര്മോഽതിഗഹനോ മീയതേ ന യഥാ തഥാ
ഏതെങ്കിലും ജന്മത്തിൽ അത് വലിയ ഫലം നൽകും; ധർമ്മം വളരെ സൂക്ഷ്മവും ആഴമുള്ളതുമാണ്, അതിനെ എങ്ങനെ വേണമെന്നു അളക്കാൻ കഴിയില്ല.
നൈതസ്യ ഫലദാനസ്യ ശ്രൂയതേ ഭൂപനിശ്ചയഃ । യത്കിംചിത്സുകൃതം കര്മച്ഛന്നം പാപാംതരൈരപി
ഫലദാനത്തിന് നിർണ്ണയമായ ഒരു നിയമം ഇല്ല, രാജാവേ; എന്തെങ്കിലും നല്ല പ്രവൃത്തി, പാപങ്ങൾ കൊണ്ടു മറഞ്ഞാലും, അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകും.
തദാഗത്യ കുതഃ ക്വാപി സ്വം ഫലം ച പ്രയച്ഛതി । കൃതസ്യ നേഹ നാശോഽസ്തി പുണ്യസ്യ ദുരിതസ്യ ച
അത് എവിടെയോ നിന്ന് വന്ന് തനിക്കുള്ള ഫലം നൽകും; ചെയ്ത നല്ലതോ ദുഷ്ടമായതോ ഇവിടെ നശിക്കില്ല.
തഥാപി ബഹുഭിഃ പുണ്യൈര്ദുരിതം യാതി ദാരുണമ് । യദുക്തം ഭവതാ രാജന്നായാസാധിക്യതോ ഭവേത്
എങ്കിലും, അനേകം പുണ്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ പാപം ക്ഷയിക്കും; രാജാവേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, പരിശ്രമം കൂടുതലായാൽ അങ്ങനെ സംഭവിക്കും.
മഹത്പുണ്യം ച തത്രാപി കാരണം മേ നിശാമയ । സ്വല്പായാസമഹായാസൌ യദ്യല്പത്വ മഹത്ത്വയോഃ
ഇപ്പോള് ഈ കാര്യത്തിലെ മഹത്തായ പുണ്യവും അതിന്റെ കാരണംകൂടി എന്റെ വായില് നിന്ന് കേള്ക്കൂ. ചെറിയ പരിശ്രമം ആയാലും വലിയതായാലും, ചെറിയ പ്രവര്ത്തിയാകട്ടെ വലിയതായാലും അതിന്റെ ഫലം അളക്കപ്പെടുന്നില്ല.
മഹാപുണ്യാസ്തതസ്തേ സ്യുഃ സംതതം കര്ഷകാദയഃ । മംത്രോച്ചാരം ച സിംഹാദേരായാസം ബഹുലം ത്വതഃ
നിത്യവും വയല് ജോലികളിലും മറ്റും ഏര്പ്പെടുന്ന കര്ഷകര്ക്കും മറ്റുള്ളവര്ക്കും വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും. എന്നാല് മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുന്നതോ സിംഹം പോലുള്ളവരുടെ ശ്രമം നിങ്ങളുടേതിനേക്കാള് കൂടുതലാണ്.
പംചഗവ്യം പ്രശസ്തം ഹി വ്രതാംഗത്വേന നോ ഭവേത് । ഇതി കര്തവ്യബാഹുല്യം മഹത്ത്വം ച തദല്പതാ
പ്രശസ്തമായ പഞ്ചഗവ്യം പോലും വ്രതത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ആവശ്യമായത്, എല്ലായ്പ്പോഴും അല്ല. അതുകൊണ്ട്, നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളുടെ അധികവും അവയുടെ മഹത്തായത്വവും പലപ്പോഴും അത്ര പ്രധാനമല്ല.
ജലാഗ്ന്യാദിപ്രവേശസ്യ പ്രസജ്യേത വ്രതാംതരാത് । ഇദമല്പം മഹച്ചൈതദിതി നൈവ നിയാമകമ്
ജലത്തില് കയറിയതോ അഗ്നിയിലേയ്ക്ക് കടന്നതോ പോലുള്ള കാര്യങ്ങള് മറ്റു വ്രതങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇതു ചെറിയതോ വലിയതോ എന്നിങ്ങനെ വേര്തിരിയേണ്ടതില്ല.
ഫലം യച്ചോദിതം ശാസ്ത്രേ തദേവ സ്യാന്മഹന്നൃപ । യഥാല്പനാശോ മഹതാ മഹന്നാശസ്തഥാല്പതഃ
രാജാവേ, ശാസ്ത്രത്തില് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഫലമാണ് വാസ്തവത്തില് വലിയത്. ചെറിയ നഷ്ടം കൊണ്ടും വലിയ നഷ്ടം സംഭവിക്കാം; അതുപോലെ ചെറിയ ഒരു കര്മ്മം കൊണ്ടും വലിയ ഫലം കിട്ടാം.
കിം ത്വല്പവിസ്ഫുലിംഗേന തൃണരാശിഃ പ്രദഹ്യതേ
ചെറിയ ഒരു ചിന്തപ്പൊരിയും പുല്ല് കൂമ്പാരത്തെ കത്തിച്ചുകളയാം.