പ്രീതശ്ച സര്വമേതന്മേ ഹിതായ ജഗതോ വദ । ഭക്തിപ്രിയോഽസൌ ഭഗവാന്കയാ ഭക്ത്യാ പ്രസീദതി
ലോകത്തിനുള്ള നല്ലതിനായി ഇതെല്ലാം ദയവായി എന്നോട് പറയൂ. ഭക്തിയെ ഭഗവാൻ വളരെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. എങ്ങനെയുള്ള ഭക്തിയാൽ അവൻ പ്രസന്നനാകുന്നു?
കഥം തസ്മിന്ഭവേദ്ഭക്തിഃ സര്വൈരാരാധ്യതേ കഥമ് । വൈഷ്ണവോസി ഹരേസ്തസ്യ പ്രിയോഽസി പരമാര്ഥവിത്
അവനിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ഉണരുന്നു? എല്ലാവരും എങ്ങനെ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു? നീ ഹരിയുടെ പ്രിയനായ വൈഷ്ണവനും പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവനും ആണല്ലോ.
തേന ത്വാമേവ പൃച്ഛാമി ബ്രഹ്മന്ബ്രഹ്മവിദുത്തമ । ശ്രോതാരമഥ വക്താരം പ്രഷ്ടാരം പുരുഷം ഹരേഃ
അതിനാൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ഹരിയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാൻ നിന്നോടാണ് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നത്—ശ്രോതാവായാലും, വക്താവായാലും, ചോദിക്കുന്നവനായാലും.
പ്രശ്നഃ പുനാതി കൃഷ്ണസ്യ തദംഘ്രിസലിലം യഥാ । ദുര്ല്ലഭോ മാനുഷോ ദേഹോ ദേഹിനാം ക്ഷണഭംഗുരഃ
കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യം അവന്റെ പാദജലത്തെപ്പോലെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യശരീരം അത്യന്തം ദുർലഭവും, ഒരക്ഷണത്തിൽ നശിച്ചുപോകുന്നതുമാണ്.
തത്രാപി ദുര്ല്ലഭം മന്യേ വൈകുംഠപ്രിയദര്ശനമ് । സംസാരേസ്മിന്ക്ഷണാര്ധോഽപി സത്സംഗഃ ശേവധിര്നൃണാമ്
ഇവയിലുപരി, വൈകുണ്ഠനാഥന്റെ ദർശനം അത്യന്തം ദുർലഭമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ, നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒരു നിമിഷം പോലും ചെലവിടുന്നത് മനുഷ്യർക്കു വലിയ ധനമാണ്.
യസ്മാദവാപ്യതേ സര്വം പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ് । ഭഗവന്ഭവതോ യാത്രാ സ്വസ്തയേ സര്വദേഹിനാമ്
അത്തരം സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്നാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാൻ കഴിയുന്നത്. ഭഗവനേ, നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം എല്ലാ ജീവികൾക്കും ക്ഷേമം നൽകുന്നു.
ബാലാനാം തു യഥാ പിത്രോരുത്തമശ്ലോകവര്ത്മനാമ് । ഭൂതാനാം ദേവചരിതം ദുഃഖായ ച സുഖായ ച
ഉത്തമശ്ലോകനെ പാടുന്ന മാതാപിതാക്കളുടെ വഴിയെ കുട്ടികൾ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, ദേവന്മാരുടെ പ്രവർത്തികൾ ജീവികൾക്ക് സുഖവും ദുഃഖവും നൽകുന്നു.
സുഖായൈവ ഹി സാധൂനാം ത്വാദൃശാമച്യുതാത്മനാമ് । ഭജംതി യേ യഥാ ദേവാന്ദേവാ അപി തഥൈവ താന്
പക്ഷേ, അച്യുതനിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കിയ സന്മാർഗ്ഗികളായവർക്കു അത്തരം ദൈവിക പ്രവർത്തികൾ സുഖം മാത്രം നൽകുന്നു. ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവരെ ദേവന്മാരും അതുപോലെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഛായേവ കര്മസചിവാഃ സാധവോ ദീനവത്സലാഃ । തസ്മാത്ത്വം ഭഗവന്മഹ്യം വൈഷ്ണവം ധര്മമാദിശ
നിഴലുപോലെ, സന്മാർഗ്ഗികൾ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും കൂടെനിൽക്കുന്നു; അവർ ദുർബലരോടു കരുണ കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഭഗവനേ, ദയവായി എന്നെ വൈഷ്ണവധർമ്മത്തിൽ പഠിപ്പിക്കണമേ.
യസ്യോപദേശദാനേന ലഭതേ വേദജം ഫലമ് । നാരദ ഉവാച- സാധു പൃഷ്ടം മഹീപാല വിഷ്ണുഭക്തിമതാ ത്വയാ
അത്തരം ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ വേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഫലം നേടുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വിഷ്ണുഭക്തനായ നിങ്ങൾ നല്ലതാണു ചോദിച്ചത്.
ജാനതാ പരമം ധര്മമേകം മാധവസേവനമ് । യസ്മിന്നാരാധിതേ വിഷ്ണൌ വിശ്വമാരാധിതം ഭവേത്
പരമധർമ്മം അറിയുന്നവൻക്ക് മാധവനു സേവനമേ ഏകമാർഗ്ഗം. വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ ലോകവും ആരാധിക്കപ്പെട്ടതാകുന്നു.
തുഷ്ടേ ചരാചരം തുഷ്ടം സര്വദേവമയേ ഹരൌ । യസ്യ സ്മരണമാത്രേണ മഹാപാതകസംഹതിഃ
ഹരിയിൽ എല്ലാ ദേവതകളും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, അവൻ സന്തോഷപ്പെടുമ്പോൾ ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതും സന്തോഷിക്കുന്നു. അവനെ ഓർക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ വലിയ പാപങ്ങൾ
തത്ക്ഷണാന്നാശമായാതി സ സേവ്യോ ഹരിരേവ ഹി । കോഽനു രാജന്നിംദ്രിയവാന്മുകുംദചരണാംബുജമ്
അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു. ഹരിയെ മാത്രമേ സേവിക്കേണ്ടതുള്ളൂ. രാജാവേ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉള്ളവൻ മോക്ഷം നൽകുന്നവന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ ആരാണ് ആരാധിക്കാതിരിക്കുന്നത്?
ന ഭജേത്സര്വതോ മൃത്യുരുപാസ്യമൃഷിദൈവതൈഃ । ശ്രുതോഽനു പഠിതോ ധ്യാത ആദൃതശ്ചാനുമോദിതഃ
മൃത്യുവിനെ സകലമുനികൾക്കും ദേവന്മാർക്കും സേവിക്കുമ്പോഴും, എല്ലാവരും അവനെ ആരാധിക്കുന്നില്ല. അവനെ കേൾക്കുകയും, പാരായണം ചെയ്യുകയും, ധ്യാനിക്കുകയും, ആദരിക്കുകയും, അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ,
സദ്യഃ പുനാതി സദ്ധര്മോ വീരോ വിശ്വദ്രുഹോഽപി ഹി । യോയം കാരണകാര്യാദി കാരണസ്യാപി കാരണമ്
സത്യധർമ്മം ഉടൻ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ലോകത്തോടു വൈരമായവനെയും പോലും. ഈ കാരണവും ഫലവും, അതിന്റെ കാരണത്തിന്റെയും കാരണമായത്,
അനന്യകാരണം യോഗീ ജഗജ്ജീവോ ജഗന്മയഃ । അണുര്ബൃഹത്കൃശഃ സ്ഥൂലോ നിര്ഗുണോ ഗുണഭൃന്മഹാന്
മറ്റു കാരണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത യോഗിയും, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും, ലോകം തന്നെയും, സൂക്ഷ്മനും വിശാലനും, ചെറുതും വലുതും, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനും മഹാനുമാണ്.
അജോ ജന്മലയാതീതോ ധ്യാതവ്യഃ സ ഹരിഃ സദാ । സമ്യഗേതദ്വ്യവസിതം ഭവതാ പുരുഷര്ഷഭ
ജനനമില്ലാത്തവനും, ജനന-ലയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ളവനും ആയ ഹരിയെ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം. മഹാനായ മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിങ്ങൾ ശരിയായി തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
യത്പൃച്ഛസേ ഭാഗവതാന്ധര്മാംസ്ത്വം വിശ്വഭാവനാന് । പ്രസംഗേന സതാമാത്മമനഃ ശ്രുതി രസായനാഃ
ലോകത്തെ നിലനിര്ത്തുന്ന ഭഗവതഭക്തരുടെ ധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു. സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മനസ്സും ആത്മാവും ശ്രവണത്തിന്റെ അമൃതത്തിൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭവംതി കീര്തനീയസ്യ കഥാഃ കൃഷ്ണസ്യ നിര്മലാഃ । ഭാവസാധ്യോഹ്യയം ദേവഃ സ്വയം ജാനാതി തദ്ഭവാന്
അങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ ശുദ്ധമായ കഥകൾ, പാടാൻ യോഗ്യമായവ, ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ഭാവനയിലൂടെ ഈ ദൈവത്തെ നേടാം; നിങ്ങൾക്ക് അതറിയാം.
തഥാപി വക്ഷ്യേ ജഗതോ ഹിതായ തവ ഗൌരവാത് । യദാഹുഃ പരമം ബ്രഹ്മ പ്രധാനപുരുഷാത്പരമ്
എങ്കിലും ലോകഹിതത്തിനായി, നിങ്ങളുടെ മാന്യതയ്ക്കു വേണ്ടി ഞാൻ പറയുന്നു: പ്രധാനംക്കും പുരുഷനേക്കാളും ഉയർന്ന പരബ്രഹ്മം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്,
യന്മായയാ തതം സര്വം സര്വം യച്ഛതി സോഽച്യുതഃ । പുത്രാന്കലത്രം ദീര്ഘായൂ രാജ്യം സ്വര്ഗാപവര്ഗകമ്
ആ മഹാമായയാൽ എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, എല്ലാം നൽകുന്നവനും അച്യുതനുമാണ്. പുത്രന്മാർ, ഭാര്യമാർ, ദീർഘായുസ്സ്, രാജ്യം, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം എന്നിവയും,
സ ദദ്യാദീപ്സിതം സര്വം ഭക്ത്യാ സംപൂജിതോഽജിതഃ । കര്മണാ മനസാ വാചാ തത്പരാ യേ ഹി മാനവാഃ
ആജിതനായി ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം അവൻ നൽകുന്നു. പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ അവനോടു ഏകാഗ്രതയുള്ള മനുഷ്യരാണ്.
തേഷാം വ്രതാനി വക്ഷ്യാമി പ്രീതയേ ഭൂപസത്തമ । അഹിംസാസത്യമസ്തേയം ബ്രഹ്മചര്യമകല്പതാ
നിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അവരുടെ വ്രതങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു, രാജാവേ. അഹിംസ, സത്യവാദം, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുക, ബ്രഹ്മചര്യം, അത്യാഗ്രഹമില്ലായ്മ — ഇവയാണ് ആ വ്രതങ്ങൾ.
ഏതാനി മാനസാന്യാഹുര്വ്രതാനി ഹരിതുഷ്ടയേ । ഏകഭക്തം തഥാ നക്തമുപവാസമയാചിതമ്
ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഇവ മനസ്സിന്റെ വ്രതങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്. കൂടാതെ, ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, രാത്രി ഉപവാസം, ഭിക്ഷയെടുത്ത് ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കൽ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേവം കായികം പുംസാം വ്രതമുക്തം നരേശ്വര । വേദസ്യാധ്യയനം വിഷ്ണോഃ കീര്തനം സത്യഭാഷണമ്
ഇങ്ങനെ മനുഷ്യർക്കുള്ള ശരീരവ്രതം ഞാൻ പറഞ്ഞു. വേദം പഠിക്കൽ, വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കൽ, സത്യവാദം — ഇവയാണ് ശരീരവ്രതങ്ങൾ.
അപൈശുന്യമിദം രാജന്വാചികം വ്രതമുത്തമമ് । ചക്രായുധസ്യ നാമാനി സദാ സര്വത്ര കീര്തയേത്
പരസ്പരം അപകീർത്തി പറയാതിരിക്കുക എന്നതാണ് വാക്കിന്റെ ഉത്തമവ്രതം, രാജാവേ. ചക്രധാരിയായവന്റെ നാമങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും സ്തുതിക്കണം.
നാശൌചം കീര്തനേ തസ്യ സ പവിത്രകരോ യതഃ । വര്ണാശ്രമാചാരവതാ പുരുഷേണ പരഃ പുമാന്
അവനെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ അശുദ്ധി ഒന്നുമില്ല, കാരണം അവൻ ശുദ്ധിയുള്ളവനാണ്. വർണ്ണാശ്രമം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവൻ പരമപുരുഷനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുരാരാധ്യതേ പംഥാ നാന്യഃ സംതോഷകാരണമ് । പതിപ്രിയഹിതാഭിശ്ച മനോവാക്കായസംയമൈഃ
മറ്റു വഴികളൊന്നും സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല; ഭർത്താവിന്റെ സന്തോഷത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി മനസ്സും വാക്കും ശരീരവും നിയന്ത്രിച്ചാൽ മാത്രം സന്തോഷം ലഭിക്കും.
വ്രതൈരാരാധ്യതേ സ്ത്രീഭിര്വാസുദേവോ ദയാനിധിഃ । ആഗമോക്തേന മാര്ഗേണ സ്ത്രീശൂദ്രൈരപിപൂജനമ്
ഇത്തരം വ്രതങ്ങൾ വഴി സ്ത്രീകൾ കരുണാനിധിയായ വാസുദേവനെ ആരാധിക്കുന്നു. ആഗമങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച് സ്ത്രീകളും ശൂദ്രന്മാരും ആരാധന നടത്തുന്നു.
കര്തവ്യം കൃഷ്ണചംദ്രസ്യ ദ്വിജാതിവരരൂപിണഃ । ത്രയോവര്ണാസ്തു വേദോക്തമാര്ഗാരാധനതത്പരാഃ
ദ്വിജാതികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണചന്ദ്രന്റെ ആരാധന നിർബന്ധമാണ്. മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങൾ വേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച് ആരാധനയിൽ നിരതരാകണം.