നീലകുംചിതസുസ്നിഗ്ധ കേശപാശാതിസുംദരമ് । അരവിംദദലസ്നിഗ്ധ സുദീര്ഘചാരുലോചനമ്
നീലനിറത്തിലുള്ള വളഞ്ഞും മിനുക്കമുള്ളതുമായ രോമക്കൂട്ടം അത്യന്തം മനോഹരമാണ്. താമരയുടെ ഇലപോലുള്ള നീളമുള്ള, സ്നിഗ്ധമായ മനോഹരമായ കണ്ണുകളാണ് അവനുള്ളത്.
കിരീടകുംഡലോദ്ഗംഡ ശുദ്ധസത്വാത്മഭിര്വൃതമ് । ആത്മാരാമൈശ്ച ചിദ്രൂപൈസ്തന്മൂര്തിധ്യാനതത്പരൈഃ
കിരീടവും കുണ്ഡലവും ഉന്നതമായ കവിളുകളും അണിഞ്ഞു, ശുദ്ധഹൃദയരായവർ അവനെ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു. അവന്റെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായ, ചൈതന്യസ്വരൂപികളായവരും അവിടെയുണ്ട്.
ഹൃദയാരൂഢ തദ്ധ്യ്നൌര്നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനൈഃ । ക്രിയതേഽഹൈതുകീഭക്തിഃ കായഹൃദ്വൃത്തിഭാഷിതൈഃ
മനസിൽ അവന്റെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി, കണ്ണ് മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ശരീരവും ഹൃദയവും വാക്കുകളും കൊണ്ട് കാരണം ഇല്ലാത്ത ഭക്തി അർപ്പിക്കുന്നു.
തത്സവ്യേ യക്ഷഗംധര്വസിദ്ധവിദ്യാധരാദിഭിഃ । സുകാംതൈരപ്സരഃസംഘൈര്നൃത്യസംഗീതതത്പരൈഃ
അവന്റെ ഇടതുവശത്ത് യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ തുടങ്ങിയവരും, മനോഹരമായ അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും, നൃത്തഗാനത്തിൽ ലീനരായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തദംഗഭജനം കാമം വാംഛദ്ഭിഃ കൃഷ്ണലാലസൈഃ । തദഗ്രേ വൈഷ്ണവൈഃ സര്വൈശ്ചാംതരിക്ഷേ സുഖാസനേ
കൃഷ്ണനെ ആഗ്രഹിച്ച് അവന്റെ അംഗങ്ങൾ ആരാധിക്കാൻ ഉത്സുകരായവരും, എല്ലാ വൈഷ്ണവരും ആകാശത്തിൽ അവന്റെ മുന്നിൽ സുഖാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
പ്രഹ്ലാദനാരദാദ്യൈശ്ച കുമാരശുകവൈഷ്ണവൈഃ । ജനകാദ്യൈര്ലസദ്ഭാവൈര്ഹൃദ്ബാഹ്യ സ്ഫൂര്തിതത്പരൈഃ
പ്രഹ്ലാദൻ, നാരദൻ, കുമാരൻ, ശുകൻ, വൈഷ്ണവർ, ജനകാദികൾ എന്നിവരും ഭക്തിയിൽ പ്രകാശിച്ച മനസ്സോടെ, അകത്തും പുറത്തും അവനിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുലകാകുലസര്വാംഗൈഃ സ്ഫുരത്പ്രേമസമാകുലൈഃ । രഹസ്യാമൃതസംസിക്തൈരര്ദ്ധയുഗ്മാക്ഷരോ മനുഃ
അവരുടെ ശരീരമൊട്ടും പുളകിതമായി, പ്രേമത്തിൽ മുഴുകി, രഹസ്യമായി അമൃതത്തിൽ നനഞ്ഞു, അർദ്ധയുക്മാക്ഷരമായ മന്ത്രം ജപിക്കുന്നു.
മംത്രചൂഡാമണിഃ പ്രോക്തഃ സര്വമംത്രൈകകാരണമ് । സര്വദേവസ്യ മംത്രാണാം കൈശോരം മംത്രഹേതുകമ്
ഈ മന്ത്രം മന്ത്രങ്ങളിൽ മുത്താണ്; എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നതും, ദേവന്മാരുടെ മന്ത്രങ്ങളുടെ യൗവനസ്വരൂപവുമാണ്.
സര്വകൈശോരമംത്രാണാം ഹേതുശ്ചൂഡാമണിര്മനുഃ । ജപം കുര്വംതി മനസാ പൂര്ണപ്രേമസുഖാശ്രയാഃ
സർവ്വ മന്ത്രങ്ങളുടെ യൗവനസ്രോതസ്സായ ഈ മുത്ത് മന്ത്രം, പൂർണ്ണപ്രേമസുഖത്തിൽ ലയിച്ചവർ മനസിൽ ജപിക്കുന്നു.
വാംഛംതി തത്പദാംഭോജേ നിശ്ചലം പ്രേമസാധനമ് । തദ്ബാഹ്യേ സ്ഫടികാദ്യുച്ച പ്രാവാരേ സുമനോഹരേ
അവന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ അചഞ്ചലമായ പ്രേമസാധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പുറത്തു, ഉയർന്ന മനോഹരമായ സ്ഫടികമണ്ഡപങ്ങൾ അണിനിരക്കുന്നു.
കുംകുമൈഃ സിതരക്താദ്യൈശ്ചതുര്ദിക്ഷു സമാകുലൈഃ । ശുക്ലം ചതുര്ഭുജം വിഷ്ണും പശ്ചിമേ ദ്വാരപാലകമ്
നാലു ദിശകളിലും കുങ്കുമം, വെള്ള, ചുവപ്പ് തുടങ്ങിയ പൊടികൾക്കു കൂമ്പാരങ്ങൾ; പടിഞ്ഞാറ്, വെള്ള നിറത്തിലുള്ള നാലു കൈകളുള്ള വിഷ്ണു ദ്വാരപാലകനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ശംഖചക്രഗദാപദ്മകിരീടാദി വിഭൂഷിതമ് । രക്തം ചതുര്ഭുജം പദ്മശംഖചക്രഗദായുധമ്
ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം, കിരീടം തുടങ്ങിയ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, ചുവപ്പുനിറം, നാലു കൈകൾ, പദ്മം, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവൻ.
കിരീടകുംഡലോദ്ദീപ്ത ദ്വാരപാലകമുത്തരേ । ഗൌരം ചതുര്ഭുജം വിഷ്ണും ശുഖചക്രഗദായുധമ്
വടക്കേ വാതിലിൽ കിരീടവും കുണ്ഡലവും കൊണ്ട് ദ്വാരപാലകൻ പ്രകാശിക്കുന്നു; ഗൗരവർണ്ണം, നാലു കൈകൾ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ ആയുധങ്ങളുള്ള വിഷ്ണു അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
കിരീടകുംഡലാദ്യൈശ്ച ശോഭിതം വനമാലിനമ് । പൂര്വദ്വാരേ ദ്വാരപാലം ഗൌരം വിഷ്ണും പ്രകീര്തിതമ്
കിരീടം, കുണ്ഡലം തുടങ്ങിയ അലങ്കാരങ്ങൾ അണിഞ്ഞു, കാട്ടുപൂക്കളാൽ നിർമ്മിതമായ മാല ധരിച്ച്, കിഴക്കേ വാതിലിൽ ഗൗരവർണ്ണനായ വിഷ്ണു ദ്വാരപാലകനായി പ്രശസ്തനാണ്.
കൃഷ്ണവര്ണം ചതുര്ബാഹും ശംഖചക്രാദിഭൂഷണമ് । ദക്ഷിണദ്വാരപാലം തു ശ്രീവിഷ്ണുംകൃഷ്ണവര്ണകമ്
കറുത്ത നിറമുള്ള, നാലു കൈകളോടുകൂടിയ, ശംഖും ചക്രവും മറ്റ് ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവനായ ദക്ഷിണ വാതിലിന്റെ രക്ഷകനായി ശ്രീവിഷ്ണു അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണചരിതം ഹ്യേതദ്യഃ പഠേത്പ്രയതഃ ശുചിഃ । ശൃണുയാദ്വാപി യോ ഭക്ത്യാ ഗോവിംദേ ലഭതേ രതിമ്
ശുദ്ധനും ഭക്തിയോടും കൂടെ ഈ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കഥ വായിക്കുന്നവനോ, ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവനോ, ഗോവിന്ദനിലേക്കുള്ള പ്രേമം നേടുന്നു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ കൃഷ്ണചരിതേ സപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള പദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിലെ കൃഷ്ണചരിതത്തിലെ എഴുപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഈശ്വര ഉവാച-। തദേകാഗ്രമനാ ഭൂത്വാ ശൃണു ദേവി വരാനനേ । ആസീദുഗ്രതപാ നാമ മുനിരേകോ ദൃഢവ്രതഃ
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി കേൾക്കൂ, ഭാവനയുള്ള ദേവിയേ. ഉഗ്രതപ എന്ന ദൃഢവ്രതനായ ഒരു മഹർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാഗ്നികോ ഹ്യഗ്നിഭക്ഷശ്ച ചചാരാത്യദ്ഭുതം തപഃ । ജജാപ പരമം ജാപ്യം മംത്രം പംചദശാക്ഷരമ്
അവൻ അഗ്നിയെ സംരക്ഷിച്ചും അഗ്നിക്ക് അർപ്പിച്ചതല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഭക്ഷിക്കാതെയും അത്ഭുതകരമായ തപസ്സു ചെയ്തു. അതിനൊപ്പം പരമമായ പതിനഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചു.
കാമമംത്രേണ പുടിതം കാമം കാമവരപ്രദാത് । കൃഷ്ണായേതി പദം സ്വാഹാ സഹിതം സിദ്ധിദം പരമ്
കാമബീജമന്ത്രം ചേർത്ത്, ഇഷ്ടം നൽകുന്ന വിധത്തിൽ, 'കൃഷ്ണായ' എന്ന പദം 'സ്വാഹ'യോടുകൂടി ഉച്ചരിച്ചാൽ പരമസിദ്ധി ലഭിക്കും.
ദധ്യൌ ച ശ്യാമലം കൃഷ്ണം രാസോന്മത്തം വരോത്സുകമ് । പീതപട്ടധരം വേണും കരേണാധരമര്പിതമ്
അവൻ കറുത്ത നിറമുള്ള കൃഷ്ണനെ, രസത്തിൽ ലയിച്ചവനെയും, വരങ്ങൾക്കായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെയും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനെയും, കൈയിൽ വീണു വായിൽ ചേർത്തവനെയും ധ്യാനിച്ചു.
നവയൌവനസംപന്നം കര്ഷംതം പാണിനാ പ്രിയാമ് । ഏവം ധ്യാനപരഃ കല്പശതാംതേ ദേഹമുത്സൃജന്
പുതിയ യൗവനം നിറഞ്ഞ, കൈകൊണ്ട് പ്രിയതമയെ അടുത്ത് വലിച്ചവനായ കൃഷ്ണനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹർഷി നൂറുകാൽപ്പങ്ങൾക്കു ശേഷം ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
സുനംദ നാമ ഗോപസ്യ കന്യാഭൂത്സ മഹാമുനിഃ । സുനംദേതി സമാഖ്യാതാ യാ വീണാം ബിഭ്രതീ കരേ
സുനന്ദൻ എന്ന ഗോപന്റെ മകളായി ആ മഹർഷി ജനിച്ചു. അവളെ സുനന്ദ എന്ന പേരിൽ വിളിച്ചു; അവളുടെ കൈയിൽ വീണയുണ്ടായിരുന്നു.
മുനിരന്യഃ സത്യതപാ ഇതി ഖ്യാതോ മഹാവ്രതഃ । സശുഷ്കപത്രം ഭുംക്തേ യഃ പ്രജജാപ പരം മനുമ്
സത്യതപ എന്ന മഹാവ്രതനായ മറ്റൊരു മুনি ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു, പരമമായ മന്ത്രം ജപിച്ചു.
രത്യംതം കാമബീജേന പുടിതം ച ദശാക്ഷരമ് । സ പ്രദധ്യൌ മുനിവരശ്ചിത്രവേഷധരം ഹരിമ്
കാമബീജമന്ത്രം ചേർത്ത പത്തു അക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹർഷി മനോഹരമായ വേഷം ധരിച്ച ഹരിയെ ധ്യാനിച്ചു.
ധൃത്വാ രമായാ ദോര്വല്ലീദ്വിതയം കംകണോജ്ജ്വലമ് । നൃത്യംതമുന്മദംതം ച സംശ്ലിഷ്യം തം മുഹുര്മുഹുഃ
രമയുടെ കൈകളിൽ രണ്ട് പ്രകാശമുള്ള കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ച്, ആഹ്ലാദത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവനെയും, അവളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചേർത്ത് പിടിക്കുന്നവനെയും അവൻ ധ്യാനിച്ചു.
ഹസംതമുച്ചൈരാനംദതരംഗം ജഠരാംബരേ । ദധതം വേണുമാജാനു വൈജയംത്യാ വിരാജിതമ്
ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ആനന്ദം വയറ്റിൽ തരംഗം പോലെ നിറഞ്ഞു, വീണു മുട്ടിനരികിൽ പിടിച്ച്, വൈജയന്തിമാല ധരിച്ചവനായി അവൻ ഭാസുരനായി നിലകൊണ്ടു.
സ്വേദാംഭഃ കണസംസിക്ത ലലാടവലിതാനനമ് । ത്യക്ത്വാ ത്യക്ത്വാ സ വൈ ദേഹം തപസാ ച മഹാമുനിഃ
നിറയെ വിയർപ്പു തുള്ളികൾ കപോലത്തിൽ തുളുമ്പുന്ന മുഖം, അങ്ങനെ തപസ്സിലൂടെ ആ മഹർഷി പലതവണ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ദശകല്പാംതരേ ജാതോ ഹ്യയം നംദവനാദിഹ । സുഭദ്ര നാമ്നോ ഗോപസ്യ കന്യാ ഭദ്രേതി വിശ്രുതാ
പത്ത് കാല്പ്പങ്ങൾക്കു ശേഷം, അവൻ ഇവിടെ നന്ദവനത്തിൽ സുഭദ്ര എന്ന ഗോപന്റെ മകളായി ജനിച്ചു; ഭദ്ര എന്ന പേരിൽ അവൾ പ്രശസ്തയായിരുന്നു.
യസ്യാഃ പൃഷ്ഠതലേ ദിവ്യം വ്യജനം പരിദൃശ്യതേ । ഹരിധാമാഭിധാനസ്തു കശ്ചിദാസീന്മഹാമുനിഃ
ആവളുടെ പുറത്ത് ദിവ്യമായ ഒരു വിറകു കാണപ്പെടും. ഹരിധാമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഒരു മഹർഷി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.