ചതുര്ഭുജം തു ചക്രാസിഗദാശംഖാംബുജായുധമ് । ആദ്യംതരഹിതം നിത്യം പ്രധാനം പുരുഷോത്തമമ്
അവനു നാലു കൈകൾ ഉണ്ട്; ചക്രം, വാൾ, ഗദ, ശംഖം, താമര എന്നിവ ആയുധങ്ങളായി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതനും, പ്രധാനനും, പുരുഷോത്തമനുമാണ്.
ജ്യോതീരൂപം മഹദ്ധാമ പുരാണം വനമാലിനമ് । പീതാംബരധരം സ്നിഗ്ധം ദിവ്യഭൂഷണഭൂഷിതമ്
അവൻ പ്രകാശമുള്ള രൂപം, മഹത്തായ തേജസ്സ്, പുരാതനൻ, വനമാല ധരിച്ചവൻ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, സ്നിഗ്ധനും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവനും ആകുന്നു.
ദിവ്യാനുലേപനം രാജച്ചിത്രിതാംഗ മനോഹരമ് । രുക്മിണീ സത്യഭാമാ ച നാഗ്നജിതീ സുലക്ഷണാ
ദിവ്യമായ ലേപനം പുരട്ടിയ, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച ആംഗ്യങ്ങൾ, മനോഹരമായ രൂപം; അവനോടൊപ്പം രുക്മിണി, സത്യഭാമ, നാഗ്നജിതി, സുലക്ഷണ എന്നിങ്ങനെ സുന്ദരികളുമുണ്ട്.
മിത്രവിംദാനുവിംദാ സുനംദാ ജാംബവതീ പ്രിയാ । സുശീലാ ചാഷ്ടമഹിലാ വാസുദേവപ്രിയാസ്തതഃ
മിത്രവിന്ദ, അനുവിന്ദ, സുനന്ദ, ജാംബവതി പ്രിയ, സുശീല—ഇവരെല്ലാം വാസുദേവനു ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട എട്ട് മഹിളകളാണ്.
ഉദ്ഭ്രാജിതാഃ പാരിഷദാ വൃതയോര്ഭക്തിതത്പരാഃ । ഉത്തരേ സുമഹോദ്യാനേ ഹരിചംദനസംശ്രയേ
അവിടെ ഭക്തിയോടും സേവയോടും ചേർന്ന് പ്രകാശം പകരുന്ന പരിചാരികമാർ ഒത്തു ചേരുന്നു; വടക്കുവശത്തുള്ള വലിയ തോട്ടത്തിൽ, ഹരിച്ചന്ദനത്തിന്റെ സുഗന്ധം പരക്കുന്നിടത്ത്.
തത്രാധസ്തു സ്വര്ണപീഠേ മണിമംഡപമംഡിതേ । തന്മധ്യേ ഹേമനിര്മാണദലേ സിംഹാസനോജ്ജവലേ
അവിടത്തെ താഴെ, സ്വർണ്ണപീഠത്തിൽ, രത്നമണ്ഡപം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ നടുവിൽ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച തിളങ്ങുന്ന സിംഹാസനം.
തത്രൈവ സഹ രേവത്യാ സംകര്ഷണ ഹലായുധമ് । ഈശ്വരസ്യ പ്രിയാനംതമഭിന്നഗുണരൂപിണമ്
അവിടെ തന്നെയാണ് രേവതിയോടൊപ്പം ഹലായുധനായ സംകർഷണൻ, ഈശ്വരനു അത്യന്തം പ്രിയനും, ഒരേ ഗുണവും രൂപവും ഉള്ളവനും ഇരിക്കുന്നു.
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശം രക്താംബുജ ദലേക്ഷണമ് । നീലപട്ടധരം സ്നിഗ്ധം ദിവ്യഭൂഷാസ്രഗംബരമ്
അവൻ ശുദ്ധമായ സ്ഫടികംപോലെ ദീപ്തിയുള്ളവൻ, ചുവന്ന താമരയിലപോലെ കണ്ണുകൾ, നീലപട്ടു ധരിച്ച, സ്നിഗ്ധനും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞവനും ആകുന്നു.
മധുപാനേ സദാസക്തം മധുഘൂര്ണിതലോചനമ് । പ്രവീരദക്ഷിണേഭാഗേ മംജുനാഭ്യംതരസ്ഥിതേ
മധുരമായ മദ്യം എപ്പോഴും ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, മദത്തിൽ കണ്ണുകൾ ഉരുണ്ടുനിൽക്കുന്നവൻ; അവന്റെ വലതുവശത്ത് പ്രകാശമുള്ള പ്രദ്യുമ്നൻ ഇരിക്കുന്നു.
സംതാനവൃക്ഷമൂലേ തു മണിമംദിരമംഡിതമ് । തന്മധ്യേ മണിമാണിക്യ ദിവ്യസിംഹാസനോജ്ജ്വലേ
സന്താനവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ രത്നമണ്ഡപം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ നടുവിൽ രത്നങ്ങളും മണിക്യങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ദിവ്യമായ തിളങ്ങുന്ന സിംഹാസനം.
പ്രദ്യുമ്നം ച രതീ ദേവം തത്രോപരിസുഖസ്ഥിതമ് । ജഗന്മോഹനസൌംദര്യ്യസാരശ്രേണീരസാത്മകമ്
അവിടെ പ്രദ്യുമ്നൻ, രതിദേവൻ, പരമാനന്ദത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു; ലോകത്തെ ആകർഷിക്കുന്ന സൗന്ദര്യങ്ങളുടെ സാരമായ രൂപം അവനാണ്.
അസിതാംഭോജപുംജാഭമരവിംദദലേക്ഷണമ് । ദിവ്യാലംകാരഭൂഷാഭിര്ദിവ്യഗംധാനുലേപനമ്
അവൻ കറുത്ത താമരക്കൂട്ടംപോലെയുള്ളവൻ, താമരയിലപോലെ കണ്ണുകൾ; ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയവൻ.
ജഗന്മുഗ്ധീകൃതാശേഷ സൌംദര്യാശ്ചര്യവിഗ്രഹമ് । പൂര്വോദ്യാനേ മഹാരണ്യേ സുരദ്രുമ സമാശ്രയേ
ലോകത്തെ മുഴുവൻ ആകർഷിക്കുന്ന അത്ഭുതമായ സൗന്ദര്യരൂപം; കിഴക്കൻ തോട്ടത്തിലെ മഹാവനത്തിൽ, ദേവവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ.
തത്രാധസ്തു സ്വര്ണപീഠേ ഹേമമംഡപമംഡിതേ । തസ്യ മധ്യേ സ്ഥിരേ രാജദ്ദിവ്യസിംഹാസനോജ്ജ്വലേ
അവിടെ താഴെ, സ്വർണ്ണപീഠത്തിൽ, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച മണ്ഡപം; അതിന്റെ നടുവിൽ ദൃഢവും ഭംഗിയുമുള്ള ദിവ്യമായ തിളങ്ങുന്ന സിംഹാസനം.
ദിവ്യോഷയാസമം ശ്രീമദനിരുദ്ധം ജഗത്പതിമ് । സാംദ്രാനംദഘനശ്യാമം സുസ്നിഗ്ധം നീലകുംതലമ്
ദിവ്യസ്ത്രിയോടൊപ്പം ശ്രീമാനായ അനിരുദ്ധൻ, ലോകത്തിന്റെ പ്രഭു, അതിവിശുദ്ധമായ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ, മഴമേഘംപോലെ ഇരുണ്ട, സുന്ദരമായ നീലമുടിയോടെ ഇരിക്കുന്നു.
സുഭ്രൂന്നതലതാഭംഗീം സുകപോലം സുനാസികമ് । സുഗ്രീവം സുംദരം വക്ഷോ മനോഹര മനോഹരമ്
മൃദുലമായ വള്ളിപോലെ വളഞ്ഞ ഭ്രൂവരികൾ, മനോഹരമായ കവിളുകൾ, സുനാസികം, സുന്ദരമായ കഴുത്ത്, ആകർഷകമായ മനോഹരമായ വക്ഷസ്—all ഇവയാൽ അലങ്കൃതനായവൻ.
കിരീടിനം കുംഡലിനം കംഠഭൂഷാവിഭൂഷിതമ് । മംജുമംജീരമാധുര്യാദതിസൌംദര്യ വിഗ്രഹമ്
കിരീടവും കുണ്ഡലവും അണിഞ്ഞ്, കഴുത്തിൽ ഭംഗിയായ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, മൃദുലമായ മഞ്ഞീരങ്ങളുടെ മധുരനാദത്തിൽ അതുല്യസൗന്ദര്യത്തോടെ അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
പ്രിയഭൃത്യഗണാരാധ്യം യത്ര സംഗീതകപ്രിയമ് । പൂര്ണബ്രഹ്മസദാനംദം ശുദ്ധസത്വസ്വരൂപകമ്
പ്രിയപ്പെട്ട ഭൃത്യന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവനും, സംഗീതത്തിലും ഗാനത്തിലും ആസ്വാദനമുളവനുമാണ് അവൻ. പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മവും ശാശ്വതാനന്ദവും, ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപനുമാണ്.
തസ്യോര്ദ്ധ്വേ ചാംതരിക്ഷേ ച വിഷ്ണും സര്വേശ്വരേശ്വരമ് । അനാദിമാദിചിദ്രൂപം ചിദാനംദം പരം വിഭുമ്
അവന്റെ മുകളിൽ ആകാശത്തിൽ, സർവ്വേശ്വരനായ വിഷ്ണു സ്ഥിതിച്ചിരിക്കുന്നു. ആദി ഇല്ലാത്തതും അന്ത്യം ഇല്ലാത്തതുമായ ചൈതന്യസ്വരൂപനും പരമാനന്ദവും സർവ്വവ്യാപിയുമായവനാണ്.
ത്രിഗുണാതീതമവ്യക്തം നിത്യമക്ഷയമവ്യയമ് । സമേഘപുംജമാധുര്യസൌംദര്യശ്യാമവിഗ്രഹമ്
മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾക്കുമപ്പുറമായത്, അവ്യക്തവും ശാശ്വതവും അക്ഷയവും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായത്, ഇടിയുള്ള മേഘപുഞ്ചംപോലെയുള്ള ശ്യാമളസൗന്ദര്യരൂപനാണ് അവൻ.
നീലകുംചിതസുസ്നിഗ്ധ കേശപാശാതിസുംദരമ് । അരവിംദദലസ്നിഗ്ധ സുദീര്ഘചാരുലോചനമ്
നീലനിറത്തിലുള്ള വളഞ്ഞും മിനുക്കമുള്ളതുമായ രോമക്കൂട്ടം അത്യന്തം മനോഹരമാണ്. താമരയുടെ ഇലപോലുള്ള നീളമുള്ള, സ്നിഗ്ധമായ മനോഹരമായ കണ്ണുകളാണ് അവനുള്ളത്.
കിരീടകുംഡലോദ്ഗംഡ ശുദ്ധസത്വാത്മഭിര്വൃതമ് । ആത്മാരാമൈശ്ച ചിദ്രൂപൈസ്തന്മൂര്തിധ്യാനതത്പരൈഃ
കിരീടവും കുണ്ഡലവും ഉന്നതമായ കവിളുകളും അണിഞ്ഞു, ശുദ്ധഹൃദയരായവർ അവനെ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു. അവന്റെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായ, ചൈതന്യസ്വരൂപികളായവരും അവിടെയുണ്ട്.
ഹൃദയാരൂഢ തദ്ധ്യ്നൌര്നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനൈഃ । ക്രിയതേഽഹൈതുകീഭക്തിഃ കായഹൃദ്വൃത്തിഭാഷിതൈഃ
മനസിൽ അവന്റെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി, കണ്ണ് മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ശരീരവും ഹൃദയവും വാക്കുകളും കൊണ്ട് കാരണം ഇല്ലാത്ത ഭക്തി അർപ്പിക്കുന്നു.
തത്സവ്യേ യക്ഷഗംധര്വസിദ്ധവിദ്യാധരാദിഭിഃ । സുകാംതൈരപ്സരഃസംഘൈര്നൃത്യസംഗീതതത്പരൈഃ
അവന്റെ ഇടതുവശത്ത് യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ തുടങ്ങിയവരും, മനോഹരമായ അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും, നൃത്തഗാനത്തിൽ ലീനരായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തദംഗഭജനം കാമം വാംഛദ്ഭിഃ കൃഷ്ണലാലസൈഃ । തദഗ്രേ വൈഷ്ണവൈഃ സര്വൈശ്ചാംതരിക്ഷേ സുഖാസനേ
കൃഷ്ണനെ ആഗ്രഹിച്ച് അവന്റെ അംഗങ്ങൾ ആരാധിക്കാൻ ഉത്സുകരായവരും, എല്ലാ വൈഷ്ണവരും ആകാശത്തിൽ അവന്റെ മുന്നിൽ സുഖാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
പ്രഹ്ലാദനാരദാദ്യൈശ്ച കുമാരശുകവൈഷ്ണവൈഃ । ജനകാദ്യൈര്ലസദ്ഭാവൈര്ഹൃദ്ബാഹ്യ സ്ഫൂര്തിതത്പരൈഃ
പ്രഹ്ലാദൻ, നാരദൻ, കുമാരൻ, ശുകൻ, വൈഷ്ണവർ, ജനകാദികൾ എന്നിവരും ഭക്തിയിൽ പ്രകാശിച്ച മനസ്സോടെ, അകത്തും പുറത്തും അവനിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുലകാകുലസര്വാംഗൈഃ സ്ഫുരത്പ്രേമസമാകുലൈഃ । രഹസ്യാമൃതസംസിക്തൈരര്ദ്ധയുഗ്മാക്ഷരോ മനുഃ
അവരുടെ ശരീരമൊട്ടും പുളകിതമായി, പ്രേമത്തിൽ മുഴുകി, രഹസ്യമായി അമൃതത്തിൽ നനഞ്ഞു, അർദ്ധയുക്മാക്ഷരമായ മന്ത്രം ജപിക്കുന്നു.
മംത്രചൂഡാമണിഃ പ്രോക്തഃ സര്വമംത്രൈകകാരണമ് । സര്വദേവസ്യ മംത്രാണാം കൈശോരം മംത്രഹേതുകമ്
ഈ മന്ത്രം മന്ത്രങ്ങളിൽ മുത്താണ്; എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നതും, ദേവന്മാരുടെ മന്ത്രങ്ങളുടെ യൗവനസ്വരൂപവുമാണ്.
സര്വകൈശോരമംത്രാണാം ഹേതുശ്ചൂഡാമണിര്മനുഃ । ജപം കുര്വംതി മനസാ പൂര്ണപ്രേമസുഖാശ്രയാഃ
സർവ്വ മന്ത്രങ്ങളുടെ യൗവനസ്രോതസ്സായ ഈ മുത്ത് മന്ത്രം, പൂർണ്ണപ്രേമസുഖത്തിൽ ലയിച്ചവർ മനസിൽ ജപിക്കുന്നു.
വാംഛംതി തത്പദാംഭോജേ നിശ്ചലം പ്രേമസാധനമ് । തദ്ബാഹ്യേ സ്ഫടികാദ്യുച്ച പ്രാവാരേ സുമനോഹരേ
അവന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ അചഞ്ചലമായ പ്രേമസാധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പുറത്തു, ഉയർന്ന മനോഹരമായ സ്ഫടികമണ്ഡപങ്ങൾ അണിനിരക്കുന്നു.