അത്ര ഗോകര്ണതീര്ഥേ തു ഗൃഹീതാ ഖങ്ഗപാണിനാ । ശിരശ്ഛിത്വാ തു ഖങ്ഗേന പാതയിത്വാ ജലേ വപുഃ
അവിടെ, ഗോകർണ്ണ തീർത്ഥത്തിൽ വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ചവൻ അവളെ പിടിച്ചു. വാളാൽ തലവെട്ടി അവളുടെ ശരീരം വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടു.
തസ്യ ഗോകര്ണതീര്ഥസ്യ നിജസ്ഥാനമഗാച്ച സഃ । സാ ജരാ തത്ര ഗോകര്ണേ പാപാപി നിധനം ഗതാ
അവൻ ഗോകർണ്ണ തീർത്ഥത്തിലെ സ്വന്തം സ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി. ആ വയസ്സായ സ്ത്രീ, പാപിനിയായിരുന്നെങ്കിലും, ഗോകർണ്ണയിൽ തന്നെ മരണപ്പെട്ടു.
കൈലാസശിഖരേ രാജന്പാര്വത്യാ അഭവത്സഖീ । അഹം കഥിതവാനേതത്തവ ഗോകര്ണവൈഭവമ്
രാജാവേ, കൈലാസശിഖരത്തിൽ ഞാൻ പാർവതിയുടെ സഖിയായി. ഗോകർണ്ണത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ശിവകാംച്യാശ്ച മാഹാത്മ്യം പവിത്രം വര്ണയാമി തേ । ഇംദ്രപ്രസ്ഥതടസ്ഥായാം ശിവകാംച്യാമപി പ്രഭോ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥതടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശിവകാഞ്ചിയുടെ വിശുദ്ധമായ മഹത്വവും നിന്നോട് വിവരിക്കാം, പ്രഭോ.
ഗതിഃ സാ പരമാ പുംസാം ഗോകര്ണേ യാ മയോദിതാ । അത്ര ശ്രീമന്മഹാദേവോ വിഷ്ണും സര്വസുരേശ്വരമ്
ഗോകർണ്ണത്തിൽ ഞാൻ പറഞ്ഞ അതി ഉന്നതമായ ഗതി മനുഷ്യർക്കുണ്ട്. ഇവിടെ മഹാദേവൻ, സർവ്വദേവതാധിപനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു.
ആരാധ്യ ഭക്തരാജത്വം ലേഭേ ജ്ഞാനം ച താത്വികമ് । അതഃ സര്വേ വയം പുത്രാ ബ്രഹ്മണസ്തം മഹേശ്വരമ്
അവനെ ആരാധിച്ച് ഭക്തരുടെ രാജത്വവും യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനവും നേടി. അതുകൊണ്ടാണ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മക്കളായ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ആ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നത്.
ആരാധയാമഃ സതതം സദ്ഭക്തിജ്ഞാനലിപ്സയാ । അത്ര ബാണാസുരോ രാജന്നാരരാധ മഹേശ്വരമ്
നമ്മൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യഭക്തിയും ജ്ഞാനവും ആഗ്രഹിച്ച് അവനെ ആരാധിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഇവിടെ ബാണാസുരനും മഹേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
നിരാഹാരോ വര്ഷശതം തദ്ഗുണത്വബുഭൂഷയാ । തസ്മൈ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്ഗണത്വം ദത്തവാന്നിജമ്
തന്റെ അനുയായനാകാനുള്ള ഗുണം നേടാൻ, ബാണൻ നൂറുവർഷം ഉപവാസം ചെയ്തു. അതിനാൽ സന്തുഷ്ടനായ ഭഗവാൻ അവനെ തന്റെ അനുയായനാക്കി.
സ്വയം ച സര്വദാ തസ്യ പുരപാലോ ബഭൂവഹ । ഇയം പുരീ പുരാ രാജന്നാസീദ്വിഷ്ണോര്മഹാത്മനഃ
ഞാനാണ് എപ്പോഴും അവന്റെ നഗരത്തെ കാത്തിരുന്നത്. രാജാവേ, ഈ നഗരം ഒരിക്കൽ മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലമായിരുന്നു.
ദത്താ ശിവായ തുഷ്ടേന തപസാ തസ്യ വിഷ്ണുനാ । അസ്യാമേകം പുരാവൃത്തം മഹദാശ്ചര്യകാരകമ്
ശിവൻ ചെയ്ത തപസ്സിൽ സന്തുഷ്ടനായ വിഷ്ണു ഈ നഗരം ശിവനു സമ്മാനിച്ചു. ഇവിടെ ഒരിക്കൽ വലിയ അത്ഭുതകരമായ ഒരു സംഭവം നടന്നു.
വിപ്രസ്യ ശിവഭക്തസ്യ വൈകുംഠാപ്തിര്യഥാഭവത് । ഏകസ്തു ബ്രാഹ്മണോ രാജന് ഹേരംബോ നാമ ധാര്മികഃ
ശിവഭക്തനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വൈകുണ്ഠം എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു എന്നതാണ്. രാജാവേ, ഹേരംബൻ എന്നൊരു ധാർമ്മിക ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കായേന മനസാ വാചാ ശിവപൂജാരതഃ സദാ । ഏകദാ സ മഹാഭാഗഃ ശിവതീര്ഥാനി പര്യടന്
അവൻ ശരീരത്താലും മനസ്സാലും വാക്കിനാലും എപ്പോഴും ശിവഭക്തിയിലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ആ ഭാഗ്യവാൻ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.
ശിവഭക്തഃ ശിവേ രാജന്ശിവകാംച്യാമിഹാഗതഃ । ഏനാം മനോഹരാം ചൈവ ന തത്യാജ സ ബുദ്ധിമാന്
രാജാവേ, ആ ശിവഭക്തൻ ശിവകാഞ്ചിയിലേക്ക് വന്നു. മനോഹരമായ ഈ സ്ഥലം അവൻ വിട്ടുപോയില്ല.
പശ്ചാത്തത്രൈവ തത്യാജ പ്രാണാനസ്യാ ജലാംതരേ । തത്രൈവ ശ്രീമഹാദേവഗണാസ്തം ബ്രാഹ്മണോത്തമമ്
പിന്നീട് അവിടെ തന്നെയാണ്, ജലത്തിനുള്ളിൽ അവൻ ജീവൻ വിട്ടത്. അവിടെ തന്നെയാണ് ശ്രീമഹാദേവന്റെ അനുചിതർ ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനെ സ്വീകരിച്ചത്.
നീത്വാ കൈലാസമചലം ചേലുസ്തദനുശാസനാത് । അഥ മധ്യേ സമായാതാ ഗണാ വൈകുംഠതോ ഹരേഃ
കൈലാസം കൊണ്ടുവന്ന്, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അതു നീക്കിയപ്പോൾ, ഹരിയുടെ വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗണങ്ങൾ മധ്യഭാഗത്തേക്ക് എത്തി.
തേഭ്യോ ബലാത്സമാദാതും തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠമുദ്യതാഃ । ആസീത്തേഷാം മഹയുദ്ധം ഗണാനാം ഹരിശര്വയോഃ
അവരിൽ നിന്ന് ആ മഹാനായ ദ്വിജനെ ബലപ്രയോഗത്തോടെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, ഹരിയുടെയും ശർവന്റെയും ഗണങ്ങൾ തമ്മിൽ വലിയൊരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
തത്ര യുദ്ധേന വൈകേഷാം വിജയോ ന പരാജയഃ । തത്ര വൈകുംഠതോ വിഷ്ണുരാഗതോ ഗരുഡാസനഃ
ആ യുദ്ധത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഗണങ്ങൾക്ക് ജയമോ പരാജയമോ ഒന്നുമുണ്ടായില്ല; അപ്പോൾ, വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്ന് ഗരുഡനിൽ ഇരുന്ന് വിഷ്ണു സ്വയം എത്തിയിരുന്നു.
കൈലാസാദ്വൃഷഭാരൂഢോ മഹേശശ്ച ത്രിലോകധൃക് । താവന്യോന്യം മുഖം ദൃഷ്ട്വാ വിഹസ്യ ജഗദീശ്വരൌ
കൈലാസത്തിൽ നിന്ന്, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും താങ്ങുന്ന മഹേശ്വരൻ കാളയിൽ കയറി എത്തി; ഇരുവരും, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരന്മാർ, തമ്മിൽ മുഖം നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.
പശ്യതസ്മ മഹദ്യുദ്ധം നഭസ്യേവ ഗണൈഃ കൃതമ് । അഥ സ്വീയാന്ഗണാന്വിഷ്ണുഃ ശൈവാംശ്ച ദിവി യുദ്ധതഃ
ആ ഗണങ്ങൾ ആകാശത്ത് നടത്തിയ മഹായുദ്ധം അവർ കണ്ട് നിൽക്കുമ്പോൾ, വിഷ്ണു തന്റെ ഗണങ്ങളെയും ശൈവഗണങ്ങളെയും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് നിർത്തിച്ചു.
നിവാര്യ തം ദ്വിജം താര്ക്ഷ്യമാരോപ്യാഗാച്ഛിവാലയമ് । ശിവേന തദ്ഗണൈശ്ചാപി സ്വകീയൈരപി മാധവഃ
അവൻ ആ ദ്വിജനെ ഗരുഡനിൽ കയറ്റി, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ച് ശിവാലയത്തിലേക്ക് പോയി; ശിവനും തന്റെ ഗണങ്ങളുമായി, മാധവനും തന്റെവരുമായി കൂടെ ചേർന്നു.
വൃതോ ഗഛന്പഥി ശ്രീമാന്സ്തുതസ്ത്രിദശവംദിതഃ । ഗത്വാ വിവേശ തം ചാഗം മഹാദേവപുരഃസരഃ
മഹാദേവൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, ദേവന്മാർ വന്ദിച്ച് സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹത്വമുള്ളവൻ ആ വഴിയിലൂടെ പോയി ആ സ്ഥലത്ത് പ്രവേശിച്ചു.
തസ്മൈ ദ്വിജായ വൈ തസ്യ ദര്ശയന്രമണീയതാമ് । അഥ തസ്മാത്തു കൈലാസാന്മഹാദേവേന വംദിതഃ
അവൻ ആ ദ്വിജനോട് അതിന്റെ സൌന്ദര്യം കാണിച്ചു; പിന്നെ, മഹാദേവൻ അവിടെ ആദരിച്ച്, അവൻ കൈലാസത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
മാധവഃ പരയാ ഭക്ത്യാ വൈകുംഠമഗമത്തദാ । ദ്വിജഃ സോഽപി മഹാഭാഗസ്തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദതഃ
മാധവൻ പരമഭക്തിയോടെ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ദ്വിജനും, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ കൃപയാൽ,
ഗോവിംദദര്ശനം പ്രാപ്യ മുമുദേ ഹരസന്നിധൌ । ഏതത്തേ കഥിതം രാജന്ശിവകാംച്യാസ്തു വൈഭവമ്
ഗോവിന്ദനെ ദർശിച്ച് ഹരന്റെ സന്നിധിയിൽ സന്തോഷിച്ചു; രാജാവേ, ശിവകാഞ്ചിയുടെ മഹത്വം ഇതാ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തീര്ഥസപ്തകനാമ്നസ്തു ശൃണുഷ്വ സുസമാഹിതഃ । തീര്ഥമേതന്മഹാരാജ ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദമ്
തീർത്ഥസപ്തകമെന്ന പേരിലുള്ള ഈ സ്ഥലം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; മഹാരാജാവേ, ഈ തീർത്ഥം ചതുര്വർഗ്ഗഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.
ദര്ശനാത്സ്പര്ശനാദ്ധ്യാനാത്സ്മരണാദപി ഭൂപതേ । വസിഷ്ഠാദിഭിരേതസ്മിന്മഹര്ഷിഭിരനുഷ്ഠിതമ്
കാണുന്നതിലൂടെയും, സ്പർശിക്കുന്നതിലൂടെയും, ധ്യാനത്തിലൂടെയും, ഓർക്കുന്നതിലൂടെയും, രാജാവേ, വസിഷ്ഠാദിമഹർഷിമാർ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ ഈ തീർത്ഥം അനുഷ്ഠിച്ചു.
മഹത്തപസ്തു സൃഷ്ട്യര്ഥം തത്രാസംസ്തു ക്ഷമാ നൃപ । മരീചിരപി ധര്മാത്മാ പുത്രാര്ഥം സ്നാനമാചരന്
സൃഷ്ടിക്കായി മഹർഷിമാർ ഇവിടെ വലിയ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു, രാജാവേ; ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മരീചിയും പുത്രാർത്ഥം സ്നാനം ചെയ്തു.
അത്ര ലേഭേ മഹാഭാഗഃ കശ്യപം സുതമുത്തമമ് । അത്രിരത്രാപി തപസാ തോഷയദ്ദേവപുംഗവാന്
അവിടെ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവൻ ഉത്തമനായ കശ്യപനെ പുത്രനായി ലഭിച്ചു; അത്രിയും തപസ്സിലൂടെ ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
സോമം ദുര്വാസസം ദത്തം തേഭ്യോ ലേഭേ സുതത്രയമ് । അംഗിരാ അപി ധര്മാത്മാ തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദതഃ
അവനിൽ നിന്ന് സോമൻ, ദുര്വാസു, ദത്തൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചു; അംഗിരസും ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ കൃപയാൽ,
ലേഭേ സുതാംസ്തുതദ്വംശ്യാ ജാതാ ആംഗിരസാ ദ്വിജാഃ । പുലഹോഽപി സുതം ലേഭേ ദംഭോലി ഗുണവത്തരമ്
പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു, അവരിൽ നിന്ന് അംഗിരസ ബ്രാഹ്മണർ ജനിച്ചു; പുലഹനും ഗുണവാനായ ദംഭോളിയെ പുത്രനായി ലഭിച്ചു.