ധന്യം കര്മ്മ ച തേ ജന്മ ത്രൈലോക്യേ നൈവ വിദ്യതേ । ഏവം തേ കര്മണാ സാധോ ചോദ്ധാരം കുരുഷേ കുലമ്
നിന്റെ കർമ്മവും ജന്മവും ഭാഗ്യവാനും; മൂന്നു ലോകത്തും അങ്ങനെ ഒന്നുമില്ല. ഇങ്ങനെ നീ ചെയ്തുകൊണ്ട്, സദ്ഗുണശാലിയായവനേ, നിന്റെ വംശത്തെ ഉയർത്തുന്നു.
സൂത ഉവാച। ഏവം ബ്രുവതി ശ്രീകൃഷ്ണേ വിമാനം സ്വര്ണനിര്മിതമ് । ആഗതം ഹരിഗണൈര്യുക്തം സര്വത്ര ഗരുഡധ്വജമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ദിവ്യവിമാനം ഹരിയുടെ അനുചിതരോടൊപ്പം, എല്ലായിടത്തും ഗരുഡധ്വജങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച് അവിടെ എത്തി.
സര്വം തസ്യ കുലം ബ്രഹ്മന്സ ശ്വപാകപുരോഹിതമ് । രഥേ ചാരോപയാമാസ ശംഖപദ്മധരഃ സ്വയം
ബ്രാഹ്മണനേ, ആ മനുഷ്യന്റെ മുഴുവൻ കുടുംബവും, ആകെയുള്ള പുരോഹിതൻ പോലും ഒരു നായ് ഭക്ഷകനാണെങ്കിലും, ശംഖവും പദ്മവും കൈവശമുള്ളവൻ താനേ അവരെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി കൊണ്ടുപോയി.
ഗൃഹീത്വാ താന്ഹരിഃ സര്വാന്ഗതോ വൈകുംഠമംദിരമ് । തത്ര തസ്ഥൌ ചിരം തേ ച കൃത്വാ ഭോഗം സുദുര്ല്ലഭമ്
അവരെ എല്ലാം ഹരി കൂട്ടി വൈകുണ്ഠലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവിടെ അവർ ദുർലഭമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ദീർഘകാലം താമസിച്ചു.
വചനം ലംഘയേദ്യസ്തു യസ്തു വാ ദക്ഷിണം കരമ് । സകുലോ നിരയം യാതി സത്യം സത്യം വദാമ്യഹമ്
ഈ ആജ്ഞ ലംഘിക്കുന്നവനും, വലതുകൈ നൽകുന്നവനും കുടുംബംകൂടി നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഞാൻ സത്യമാണ്, സത്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
തസ്യാന്നം തു ജലം ബ്രഹ്മന്ന ഗ്രാഹ്യം പിതൃദൈവതൈഃ । ത്യക്ത്വാ ധര്മോ ഗൃഹം തസ്യ ഭീത്യാ യാതി ദ്വിജോത്തമ
ബ്രാഹ്മണനേ, അത്തരക്കാരുടെ അന്നം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം പിതാക്കന്മാരോ ദേവന്മാരോ സ്വീകരിക്കരുത്; ഭയത്താൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉത്തമൻ അത്തരക്കാരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകുന്നു.
ദത്വാശാം യോ ജനഃ കുര്യാന്നൈരാശ്യം ചൈവ മൂഢധീഃ । സ സ്വകാന്കോടിപുരുഷാന്ഗൃഹീത്വാ നരകം വ്രജേത്
ആശ്വാസം നൽകി പിന്നെ നിരാശയോടെ പെരുമാറുന്ന മൂഢൻ, സ്വന്തം അനേകം ആളുകളെ കൂട്ടി നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
വചനം ലംഘയേദ്യസ്തു ധര്മസ്തസ്യ വിലംഘതി । നൃപാഗ്നിതസ്കരൈര്വിപ്ര സത്യം സത്യം സുനിശ്ചിതമ്
ഈ ആജ്ഞ ലംഘിക്കുന്നവന്റെ ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെടുന്നു; രാജാവോ, അഗ്നിയോ, കള്ളന്മാരോ കൊണ്ടു തന്നെ ഇതു സത്യമാണ്, സത്യമാണ്, ബ്രാഹ്മണനേ.
സ്വര്ഗോത്തരമിമം സമ്യക്ശ്രുത്വാ സ്വര്ഗോത്തരം വ്രജേത് । ജീവന്മുക്തസ്ത്വിഹാമുത്ര കൃഷ്ണാഖ്യം ധാമ ചോത്തമമ്
സ്വർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഉത്തമമായ ഉപദേശം മനസ്സോടെ കേട്ടാൽ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കും; ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും മരിച്ചശേഷവും, കൃഷ്ണൻ എന്ന ഉത്തമലോകം നേടും.
ശ്രീഗണേശായ നമഃ। ശ്രീകുലദേവതായൈ നമഃ। ശ്രീഗുരുചരണാരവിംദാഭ്യാം നമഃ । നാരായണം നമസ്കൃത്യ നരം ചൈവ നരോത്തമമ് । ദേവീംസരസ്വതീം വ്യാസം തതോ ജയമുദീരയേത്
ശ്രീഗണേശായ്ക്ക് നമസ്കാരം; കുടുംബദേവതയ്ക്കും നമസ്കാരം; ഗുരുവിന്റെ കമലപാദങ്ങൾക്ക് നമസ്കാരം; നാരായണനെയും ഉത്തമപുരുഷനെയും, ദേവി സരസ്വതിയെയും വ്യാസനെയും നമസ്കരിച്ചു, വിജയമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കാം.
ഋഷയ ഊചുഃ। ശ്രുതം സര്വം മഹാഭാഗ സ്വര്ഗഖംഡം മനോഹരമ് । ത്വത്തോഽധുനാ വദായുഷ്മഞ്ഛ്രീരാമചരിതം ഹി നഃ
മഹാഭാഗനേ, സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡം മുഴുവൻ ആകർഷകമായി ഞങ്ങൾ കേട്ടു; ഇപ്പോൾ ദയവായി ശ്രീരാമന്റെ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
സൂത ഉവാച। അഥൈകദാ ധരാധാരം പൃഷ്ടവാന്ഭുജഗേശ്വരമ് । വാത്സ്യായനോ മുനിവരഃ കഥാമേതാം സുനിര്മലാമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ വാത്സ്യായനമുനിവർ ഭുജഗാധിപനോടു ഈ വിശുദ്ധമായ കഥയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
ശ്രീവാത്സ്യായന ഉവാച। ശേഷാശേഷ കഥാസ്ത്വത്തോ ജഗത്സര്ഗലയാദികാഃ । ഭൂഗോലശ്ച ഖഗോലശ്ച ജ്യോതിശ്ചക്രവിനിര്ണയഃ
ശ്രീവാത്സ്യായനൻ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടിയും ലയവും തുടങ്ങിയ എല്ലാ കഥകളും ഭൂമണ്ഡലവും ആകാശമണ്ഡലവും നക്ഷത്രചക്രത്തിന്റെ വിവരണവും ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
മഹത്തത്ത്വാദിസൃഷ്ടീനാം പൃഥക്തത്ത്വവിനിര്ണയഃ । നാനാരാജചരിത്രാണി കഥിതാനി ത്വയാനഘ
മഹത്ത്വം മുതലായ സൃഷ്ടികളുടെ വ്യത്യസ്തതകളും, വിവിധ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകളും നീ എനിക്ക് വിശദമായി പറഞ്ഞു, പാപരഹിതനേ.
സൂര്യവംശഭവാനാം ച രാജ്ഞാം ചാരിത്രമദ്ഭുതമ് । തത്രാനേകമഹാപാപഹരാ രാമകൃതാ കഥാ
സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളും, അവയിൽ രാമൻ ചെയ്ത കഥ വലിയ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമാണ്.
തസ്യ വീരസ്യ രാമസ്യ ഹയമേധകഥാ ശ്രുതാ । സംക്ഷേപതോ മയാ ത്വത്തസ്താമിച്ഛാമി സവിസ്തരാമ്
ആ വീരനായ രാമന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ കഥ ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് സംക്ഷിപ്തമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യാ ശ്രുതാ സംസ്മൃതാ ചോക്താ മഹാപാതകഹാരിണീ । ചിംതിതാര്ഥപ്രദാത്രീ ച ഭക്തചിത്തപ്രതോഷദാ
കേട്ടും ഓർത്തും പറഞ്ഞും ആ കഥ വലിയ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു; ഭക്തർ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും നൽകുന്നു, അവരുടെ മനസ്സിന് സന്തോഷവും നൽകുന്നു.
ശേഷ ഉവാച। ധന്യോസി ദ്വിജവര്യ ത്വം യസ്യ തേ മതിരീദൃശീ । രഘുവീരപദദ്വംദ്വ മകരംദ സ്പൃഹാവതീ
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, രഘുവീരന്റെ കമലപാദങ്ങളിലെ അമൃതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനസ്സുള്ള നീ ഭാഗ്യവാനാണ്.
വദംതി മുനയഃ സര്വേ സാധൂനാം സംഗമം വരമ് । യസ്മാത്പാപക്ഷയകരീ രഘുനാഥകഥാ ഭവേത്
എല്ലാ മുനിമാരും പറയുന്നു, സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; കാരണം രഘുനാഥന്റെ കഥ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ത്വയാ മേഽനുഗ്രഹഃ സൃഷ്ടോ യദ്രാമഃ സ്മാരിതഃ പുനഃ । സുരാസുരകിരീടൌഘ മണിനീരാജിതാംഘ്രികഃ
നീ വീണ്ടും രാമനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചതിനാൽ എനിക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു; ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മുത്തുകിരീടങ്ങൾ അണിഞ്ഞ പാദങ്ങൾ അവനുണ്ട്.
രാവണാരികഥാ വാര്ദ്ധൌ മശകോ മാദൃശഃ കിയാന് । യത്ര ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ മോഹിതാ ന വിദംത്യപി
രാവണന്റെ ശത്രുവിന്റെ കഥകളെന്ന മഹാസമുദ്രത്തിൽ, എന്റെ പോലുള്ളവൻ ഒരു കൊതുകുപോലുമാത്രം. ബ്രഹ്മാദികൾപോലുള്ള ദേവന്മാരും അവിടെ അതിന്റെ ആഴം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തഥാപി ഭോ മയാ തുഭ്യം വക്തവ്യം സ്വീയശക്തിതഃ । പക്ഷിണഃ സ്വഗതിം ശ്രിത്വാ ഖേ ഗച്ഛംതി സുവിസ്തരേ
എങ്കിലും, മഹാനേ, എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറയേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷികൾ ആകാശത്ത് തങ്ങളുടെ കഴിവുപോലെ പറക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.
ചരിതം രഘുനാഥസ്യ ശതകോടിപ്രവിസ്തരമ് । യേഷാം വൈ യാദൃശീ ബുദ്ധിസ്തേ വദംത്യേവ താദൃശമ്
രഘുനാഥന്റെ കൃത്യങ്ങൾ അനേകം കോടികളായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ആരുടെ മനസ്സിലാവുന്നത്രയാണോ അവൻ പറയുന്നത്, അത്രയേ അവർ വിവരിക്കാറുള്ളൂ.
രഘുനാഥസതീകീര്തിര്മദ്ബുദ്ധിം നിര്മലീമസാമ് । കരിഷ്യതി സ്വസംപര്കാത്കനകം ത്വനലോ യഥാ
രഘുനാഥന്റെ നിർമ്മലമായ മഹത്വം, അതിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടു തന്നെ, എന്റെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധമാക്കും; അതുപോലെ തന്നെയാണ് അഗ്നി പൊന്നിനെ ശുദ്ധമാക്കുന്നത്.
സൂത ഉവാച। ഇത്യുക്ത്വാ തം മുനിവരം ധ്യാനസ്തിമിതലോചനഃ । ജ്ഞാനേനാലോകയാംചക്രേ കഥാം ലോകോത്തരാം ശുഭാമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ മഹർഷിയോട്, ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ച കണ്ണുകളോടെ, അവൻ ജ്ഞാനത്തോടെ ആ മഹത്തായ ദിവ്യകഥയെ കണ്ടു.
ഗദ്ഗദസ്വരസംയുക്തോ മഹാഹര്ഷാംകിതാംഗകഃ । കഥയാമാസ വിശദാം കഥാം ദാശരഥേഃ പുനഃ
ഭാവനയാൽ കുഴഞ്ഞ സ്വരം, അതിയായ സന്തോഷം ശരീരത്തിൽ പ്രകടമായ അവൻ, വീണ്ടും ദശരഥപുത്രന്റെ കഥ വ്യക്തമായി പറയാൻ തുടങ്ങി.
ശേഷ ഉവാച। ലംകേശ്വരേ വിനിഹതേ ദേവദാനവദുഃഖദേ । അപ്സരോഗണവക്ത്രാബ്ജചംദ്രമഃ കാംതിഹര്തരി
ശേഷൻ പറഞ്ഞു: ലങ്കാധിപൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ദു:ഖം നിറഞ്ഞു; അപ്പൊഴ് അപ്സരസുകളുടെ കമലപോലുള്ള മുഖങ്ങളിലെ ചന്ദ്രപ്രഭ നഷ്ടമായി.
സുരാഃ സര്വേ സുഖം പ്രാപുരിംദ്ര പ്രഭൃതയസ്തദാ । സുഖം പ്രാപ്താഃ സ്തുതിം ചക്രുര്ദാസവത്പ്രണതിം ഗതാഃ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനു മുതൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷം നേടി; ആനന്ദം ലഭിച്ച അവർ, സ്തുതിയും നമസ്കാരവും ചെയ്തു, ദാസന്മാരുപോലെ തലകുനിഞ്ഞു.
ലംകായാം ച പ്രതിഷ്ഠാപ്യ ധര്മയുക്തം ബിഭീഷണമ് । സീതയാസഹിതോ രാമഃ പുഷ്പകം സമുപാശ്രിതഃ
ലങ്കയിൽ ധർമ്മപരനായ ബിഭീഷണനെ രാജാവായി സ്ഥാപിച്ച്, സീതയോടൊപ്പം രാമൻ പൂഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി.
സുഗ്രീവഹനുമത്സീതാലക്ഷ്മണൈഃ സംയുതസ്തദാ । ബിഭീഷണോഽപി സചിവൈരന്വഗാദ്വിരഹോത്സുകഃ
അപ്പോൾ സുഗ്രീവൻ, ഹനുമാൻ, സീത, ലക്ഷ്മണൻ എന്നിവരോടൊപ്പം രാമനും, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ബിഭീഷണനും, ദീർഘവിരഹത്തിൽ ഉത്സുകനായി പുറപ്പെട്ടു.