അഥ പ്രഭാതേ സര്വേ തേ ചേലുഃ സ്ഥാനാത്തതോ നൃപ । ബ്രാഹ്മണഃ സോഽപി മംജൂഷാം കംബലേന സമാവൃതാമ്
അടുത്ത ദിവസം പുലർച്ചെ, എല്ലാവരും ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണനും കംബളിൽ പൊതിഞ്ഞ പെട്ടിയെ എടുത്തു.
കൃത്വാ ശിരസി രാജേംദ്ര ചചാല പ്രതി ജാഹ്നവീമ് । കതിഭിര്വാസരൈഃ സാര്ഥഃ സംപ്രാപ്തസ്തീര്ഥഗാമിനാമ്
അവൻ അതിനെ തലയിൽ വെച്ച്, രാജാവേ, ഗംഗാനദിയിലേയ്ക്ക് നടന്നു; കുറേ ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം, കാറവാൻ തീർത്ഥയാത്രക്കാരുടെ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
ഇഹൈവ കോശലായാം വൈ പുനീതായാം മഹീപതേ । അഥ ശീതാതുരോ വിപ്രഃ കംബലം ചോദഘാടയത്
അവിടെ, ശുദ്ധമായ കോശല ദേശത്ത്, മഹീപതിയേ, ബ്രാഹ്മണൻ തണുപ്പിൽ കംബളിന്റെ പൊതിയെടുത്ത് തുറന്നു.
മംജൂഷാവരണം രാജന്തത്രായോധ്യാതടേ ശുഭേ । സോഽപി സര്പോ നിരാഹാരോ ലബ്ധ്വാ മാരുതഭോജനമ്
അയോധ്യയുടെ ശുഭമായ തീരത്ത്, രാജാവേ, അവൻ പെട്ടിയുടെ പൊതിയെടുത്ത് തുറന്നു; ഭക്ഷണം കിട്ടാതെ ഉപവസിച്ച പാമ്പ് വായുവിനെ ഭക്ഷണമായി സ്വീകരിച്ചു.
നിശ്ചക്രാമ ബഹിസ്തസ്മാദുത്ക്ഷേപ്യ സുശലാകികാമ് । തം നിഃസൃതം സമാലോക്യ സര്പ്പ സര്പ ഇതി ക്രുധാ
അവൻ പെട്ടിയുടെ മുകളിലത്തെ ദണ്ഡ് ഉയർത്തി പുറത്തു വന്നു; പാമ്പ് പുറത്തു വരുന്നത് കണ്ടു, ആളുകൾ 'പാമ്പ്! പാമ്പ്!' എന്ന് കോപത്തോടെ വിളിച്ചു.
വ്യാഹരംതോ ജനാഃ സര്വേ ലോഷ്ടഹസ്താഃ സമഭ്യയുഃ । യാവത്പലായതേ സര്പസ്താവദേകേന ഘാതിതഃ
ആളുകൾ മുഴുവൻ മണ്ണ് കെട്ടിയ കൈകളോടെ ഓടിയെത്തി; പാമ്പ് ഓടിപ്പോകാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഒരാൾ അതിനെ അടിച്ചു കൊല്ലിച്ചു.
തത്യാജ സ തദാ പ്രാണാന്പശ്യതാം തീര്ഥഗാമിനാമ് । ത്യക്ത്വാ ഭുജംഗദേഹം സ ദേവത്വം പ്രാപ ദുര്ലഭമ്
അവിടെ, തീർത്ഥയാത്രക്കാരുടെ മുന്നിൽ, അവൻ ജീവൻ വിട്ടു; പാമ്പിന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദുർലഭമായ ദൈവസ്ഥിതിയിൽ എത്തി.
ദിവ്യം വിമാനമാരുഹ്യ പ്രോവാചേദം ജനാനി ഹ । സര്പ ഉവാച- ഭോ ദാക്ഷിണാത്യാഃ ശൃണുത ബ്രാഹ്മണാ വചനം മമ
ദൈവികമായ വിമാനത്തിൽ കയറി, അവൻ ആളുകളോട് പറഞ്ഞു: പാമ്പ് പറഞ്ഞു— 'ദക്ഷിണഭാഗത്തിലെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.'
പുരാ ചംഡകനാമാഹം നാപിതോ ബ്രഹ്മഹാധമഃ । ബ്രഹ്മഹത്യാപ്രദോഷേണ സര്പആസം മരുസ്ഥലേ
'പണ്ടു ഞാൻ ചണ്ഡക എന്ന നാപിതൻ ആയിരുന്നു, ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്ത പാപി; ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ ദോഷം കൊണ്ട് മരുഭൂമിയിൽ പാമ്പ് ആയി ജനിച്ചു.'
ഭുക്ത്വാ നരകദുഃഖാനി വര്ഷാണാം ലക്ഷപംചകമ് । അതീതം സര്പയോനൌ മേ വര്ഷാണാമയുതദ്വയമ്
'അയിരം അഞ്ചു ലക്ഷം വർഷം ഞാൻ നരകത്തിൽ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു; ഇരുപത് ആയിരം വർഷം പാമ്പിന്റെ യോനിയിൽ കഴിഞ്ഞു.'
തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദേന പ്രാപ്തം ദേവത്വമുത്തമമ് । തസ്മാദിദം ന വൈ ത്യാജ്യം തീര്ഥം വൈ കോശലാഭിധമ് । സര്വാര്ഥദം യതോ നാകഃ പ്രാപ്തഃ പാപീയസാ മയാ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് എനിക്ക് ഉത്തമമായ ദൈവസ്ഥാനം ലഭിച്ചു. അതിനാൽ, കോശല എന്ന പേരിലുള്ള ഈ പുണ്യസ്ഥലം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്. കാരണം, ഇത് എല്ലാ ആശംസകളും നൽകുന്നു; ഞാൻ പാപിയായിരുന്നു എങ്കിലും ഇതിന്റെ കാരണത്താൽ സ്വർഗ്ഗം വരെ എത്താൻ കഴിഞ്ഞു.
നാരദ ഉവാച- ഏവം സ നാപിതഃ പാപോ യോനിം പ്രാപ്യ വിനിംദിതാമ് । ജഗാമ ദ്യാം വിമാനസ്ഥസ്തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദതഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ പാപിയായ നാപിതൻ, നിന്ദ്യമായ ജന്മം പ്രാപിച്ചിട്ടും, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
തേ ദാക്ഷിണാത്യാ യതയോ ഭൂത്വാ തത്രൈവ തീര്ഥകേ । ഊഷുര്ഗോവിംദപാദാബ്ജ മാനസാ ദൃഷ്ടവൈഭവേ
അവിടെ ദക്ഷിണഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള യതികൾ സന്ന്യാസികളായി ആ പുണ്യസ്ഥലത്തുതന്നെ താമസിച്ചു. അവർ മനസ്സ് മുഴുവൻ ഗോവിന്ദന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി അവന്റെ മഹത്വം അനുഭവിച്ചു.
മാഹാത്മ്യമസ്യ തീര്ഥസ്യ ദൃഷ്ട്വാ സ ബ്രാഹ്മണോത്തമഃ । തീര്ഥേഽത്രജാതവിശ്രദ്ധഃ പിത്രോരസ്ഥീനി സോഽക്ഷിപത്
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം കണ്ട ശേഷം, ആ ഉത്തമൻ ബ്രാഹ്മണൻ ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ അസ്ഥികൾ ഇവിടെ തീർത്ഥജലത്തിൽ ഇടുകയായിരുന്നു.
പതിതേഷ്വസ്ഥിഖംഡേഷു പിതരൌ തസ്യ തത്ക്ഷണാത് । വിമാനവരമാരൂഢൌ ദിവ്യൌ തത്ര സമാഗതൌ
അസ്ഥികളുടെ കഷ്ണങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ വീണ ഉടൻ തന്നെ, അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ദിവ്യമായ രൂപത്തിൽ ഉജ്ജ്വലമായ ഒരു ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഊചതുശ്ച സ്വതനയം ശൃണ്വാനേഷു ജനേഷു വൈ । വത്സ ജീവ ചിരം ലോകേ ധനധാന്യസുഖീ ഭവ
അവർ അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ജനങ്ങൾക്കു കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മകനോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, നീ ഈ ലോകത്ത് ദീർഘായുസോടെ, ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധിയുമോടെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കട്ടെ.'
ആവയോര്മുക്തിദാനാച്ച മുക്തിം യാസ്യസി നോ മൃഷാ । ഗംഗായാം പിംഡദാനേന യത്ഫലം സ്യാത്സുതസ്യ വൈ । പിതൄണാം യാ ഗതിശ്ചാത്ര ദ്വയം സ്യാദസ്ഥിപാതതഃ
നിനക്ക് ഞങ്ങളോട് മോക്ഷം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞതുകൊണ്ട്, നീയും നിർബന്ധമായി മോക്ഷം പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു കപടതയും ഇല്ല. ഗംഗയിൽ മകൻ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ കിട്ടുന്ന ഫലവും, പിതാക്കൾക്ക് അവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഗതിയും, ഈ തീർത്ഥത്തിൽ അസ്ഥികൾ ഇടുന്നതിലൂടെ രണ്ടും ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ। കാലിംദീമാഹാത്മ്യേ മുകുംദോപാഖ്യാനം നാമൈകാദശാധികദ്വിശതമോധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപദ്മപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ, കാലിന്ദി മഹാത്മ്യത്തിൽ, മുകുന്ദോപാഖ്യാനം എന്ന ഇരുനൂറ്റിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഈ സംഹിതയിൽ അമ്പതിനായിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്.
നാരദ ഉവാച- ആകര്ണയ ശിബേ രാജന്വര്ണയാമി തവാഗ്രതഃ । പുണ്യം യശസ്യമായുഷ്യം കാശ്യാ മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ ശിബി, ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ പറയുന്ന കാശിയുടെ മഹത്വം കേൾക്കൂ. ഇത് വലിയ പുണ്യവും, കീർത്തിയും, ദീർഘായുസും നൽകുന്നു.
ഇംദ്രപ്രസ്ഥതടസ്ഥായാം കാശ്യാമേകസ്തു പാദപഃ । ശിംശപാഖ്യോഭവേദ്രാജന് പുരാ പുണ്യയുഗേ കൃതേ
രാജാവേ, ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥയുടെ തീരത്ത്, കൃതയുഗത്തിൽ, ശിംശപാ എന്ന പേരിൽ ഒരു വൃക്ഷം മാത്രം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തത്രൈകോ വായസോ ഹ്യാസീത്കൃതനീഡോ വനസ്പതൌ । തസ്യാധസ്താന്മഹാസര്പം കോടരേവ സതി സ്മ ഹ
അവിടെ ആ വൃക്ഷത്തിൽ ഒരു കാക്ക തന്റെ കൂട് നിർമ്മിച്ച് താമസിച്ചു. അതിന്റെ അടിയിൽ, ഒരു വലിയ പാമ്പ് ഒരു കുഴിയിൽ വസിച്ചിരുന്നു.
ഏകദാ തസ്യ കാകസ്യ ഭാര്യാംഡദ്വയമാലയേ । പ്രതിമുച്യ ഗതാ ക്വാപി ന നീഡേ സ്വേ സമാഗതാ
ഒരു ദിവസം, ആ കാക്കയുടെ കൂട്ടുകാരി രണ്ടുമുട്ടുകൾ കൂടിൽ ഇട്ടിട്ട് എവിടെയോ പോയി, പിന്നെ തന്റെ കൂടിലേക്ക് തിരികെ വന്നില്ല.
സ്വയമേവ സ കാകസ്തു പാലയന്നംഡകദ്വയമ് । താമേവ ശിംശപാമുച്ചൈരധ്യതിഷ്ഠന്മഹീപതേ
അപ്പോൾ ആ കാക്ക തന്നെ ആ രണ്ടുമുട്ടുകൾ സംരക്ഷിച്ചു, അതേ ശിംശപാ വൃക്ഷത്തിൽ ഉയരത്തിൽ ഇരുന്നു.
അഥൈകദാ നിശീധേ തു മഹാവാത്യാ സമാഗതാ । അഭനക്ശിംശപാം രാജന്മൂലാദപി ദൃഢാദപി
അപ്പോൾ ഒരു രാത്രിയിൽ വലിയ കാറ്റ് വീശി, രാജാവേ, ആ കാറ്റ് ശക്തമായ ആ ശിംശപാ വൃക്ഷത്തെ പോലും വേരോടെ പിഴുതുകളഞ്ഞു.
വാത്യയാ പാത്യമാനായാ ശിംശപായാസ്തദാ തലേ । ചൂര്ണിതൌ കാകസര്പൌ തൌ ഗതപ്രാണൌ ബഭൂവതുഃ
കാറ്റിൽ വീണു കിടന്ന ശിംശപാ വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ കാക്കയും പാമ്പും ചിതറപ്പെട്ടു, അവർക്കു ജീവൻ നഷ്ടമായി.
ദിവ്യാംഗാസ്തേ ത്രയോ ഭൂത്വാ ശിംശപാ വായസാദയഃ । വിമാനത്രയമാരൂഢാ ജഗ്മുഃ ശ്രീപതികേതനമ്
അവിടെ ആ മൂവരും—ശിംശപാ വൃക്ഷം, കാക്ക, പാമ്പ്—ദിവ്യരൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു, മൂന്ന് ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ കയറി ശ്രീപതിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി.
ശിബിരുവാച- ദേവര്ഷേ കേന പുണ്യേന പ്രാപ്താ തൈര്മുക്തിദാ പുരീ । ആസംസ്തേ കേ ത്രയഃ പൂര്വം സര്വം കഥയ നാരദ
ശിബി ചോദിച്ചു: ദേവർഷേ, ആ മൂവർക്കും മോക്ഷം നൽകുന്ന നഗരത്തിൽ എത്താൻ എന്ത് പുണ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു? അവർ മുൻപെ ആരായിരുന്നു? എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, നാരദാ.
നാരദ ഉവാച-। കുരുജാംഗലദേശീയോ ബ്രാഹ്മണഃ ശ്രവണാഭിധഃ । തസ്യ ഭാര്യാ കുഡാ നാമ ഭ്രാതാഭൂച്ച കുരംടകഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: കുറുജാംഗല ദേശത്ത് ശ്രവണൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് കുടാ, അവളുടെ സഹോദരൻ കുറണ്ടകൻ.
അസ്നാതഭോക്താ നിത്യം സ കവലോ മിഷ്ടഭുഗ്രഹഃ । ശ്രവണസ്തേന ദോഷേണ ബഭൂവ ഗ്രാമവായസഃ
സ്നാനം ചെയ്യാതെ എപ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിച്ചവനും, മധുരം മാത്രം തിന്നുന്നവനും ആയിരുന്ന ശ്രവണം, അങ്ങനെ ചെയ്ത പാപഫലമായി ഗ്രാമത്തിൽ കാണുന്ന കാക്കയായി ജനിച്ചു.
കുരംടകസ്തു തദ്ഭ്രാതാ നാസ്തികോഽഭവദുല്ബണഃ । ശ്രുതിസ്മൃതിപഥോച്ഛേത്താ ദേവതാനാം ച നിംദകഃ
കുരണ്ടകൻ എന്ന സഹോദരൻ അത്യന്തം ക്രൂരനും ദൈവവിശ്വാസം ഇല്ലാത്തവനും ആയിരുന്നു. വേദശാസ്ത്രങ്ങളെയും ആചാരങ്ങളെയും തകർക്കുകയും ദേവന്മാരെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.