ദ്വിജസേവാനുരക്താ യേ മദ്യമാംസവിവര്ജിതാഃ । ദാന സ്വകര്മ്മനിരതാസ്തേ ജ്ഞേയാ വൃഷലോത്തമാഃ
ദ്വിജന്മാരെ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, മദ്യം മാംസം ഒഴിവാക്കുന്ന, ദാനം ചെയ്യാനും സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ, അവർ ശൂദ്രരാണെങ്കിലും, ഉത്തമരായി അറിയണം.
അജ്ഞാനാദ്ഭുംജതേ വിപ്ര സൂതകേ മൃതകേ യദി । ഗായത്രീദശഭിര്വിപ്രഃ സഹസ്രൈശ്ച ശുചിര്ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണനേ, ആരെങ്കിലും അറിയാതെ സൂതകത്തിലും മരണം കഴിഞ്ഞും ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ഗായത്രി പതിനായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ അവൻ ശുദ്ധനാകും.
സഹസ്രൈഃ ക്ഷത്രിയശ്ചൈവ വൈശ്യഃ പംചസഹസ്രകൈഃ । പംചഗവ്യൈര്ഭവേച്ഛുദ്ധോ വൃഷലോഽപി തപോധന
ക്ഷത്രിയൻ ആയിരം പ്രാവശ്യം, വൈശ്യൻ അയ്യായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; ശൂദ്രനും പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ശുദ്ധനാകും, തപസ്സുകാരനേ.
ആജ്യം തു തോയം നീചസ്യ ഭാംഡസ്ഥം ദധി യഃ പിബേത് । അജ്ഞാനതോഽപി യോ വര്ണഃ പ്രാജാപത്യവ്രതം ചരേത്
നീചരുടെ പാത്രത്തിൽ വെച്ച നെയ്യോ വെള്ളമോ തയിരോ ആരെങ്കിലും കുടിച്ചാൽ, അറിയാതെ ആയാലും, അവൻ പ്രാജാപത്യ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
ദാനം ബഹുതരം ദദ്യാച്ഛുദ്ധോ ഹ്യഗ്നൌ യഥാവിധി । ശൂദ്രാണാം നോപവാസോഽപി ദാനേനൈവ വിശുദ്ധ്യതി
യഥാവിധി ശുദ്ധമായ ദാനങ്ങൾ അഗ്നിക്കു സമർപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഒരാൾ കൂടുതൽ ദാനം നൽകണം. ശൂദ്രന്മാർക്ക് ഉപവാസം കൊണ്ടല്ല, ദാനംകൊണ്ടുതന്നെ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
സശിഖം വപനം കുര്യാദഹോരാത്രോപവാസതഃ । നീചൈര്ദംഡാദിഭിശ്ചൈവ താഡിതോ യോ നരോ ദ്വിജ
ദ്വിജൻ താഴ്ന്നവരുടെ ദണ്ഡം പോലുള്ള വസ്തുക്കളാൽ അടിക്കപ്പെട്ടാൽ, അഹോരാത്രം ഉപവസിച്ച് ശിഖയോടുകൂടി തല മുണ്ഡനം ചെയ്യണം.
പ്രാജ്ഞാപത്യവ്രതം കുര്യ്യാച്ചാംദ്രായണവ്രതം തു വാ । സശിഖം വപനം ചൈവ പംചഗവ്യം പിബേത്തതഃ
പ്രാജാപത്യ വ്രതം അല്ലെങ്കിൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ആചരിക്കണം. ശിഖയോടുകൂടി തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത്, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കുടിക്കണം.
ഗോദ്വയം തു തതോ ദദ്യാദഗ്നൌ ചാന്നാദികം ഹുതമ് । മദ്യപാനം ഗൃഹേ വിപ്ര ജ്ഞാനതോഽപി യദൃച്ഛയാ
അതിനുശേഷം രണ്ട് പശുക്കളും അഗ്നിയിൽ അന്നാദികൾ സമർപ്പിക്കുകയും വേണം. ബ്രാഹ്മണൻ വീട്ടിൽ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ മദ്യം കുടിച്ചാൽ, അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
യദി ഭുംക്തേ നരഃ കശ്ചിത്പാത്യഃ സോഽപി കുലാന്നരഃ । ഗോബീജഹംതാ യോ വിപ്രച്ഛേദകശ്ച ദലസ്യ ച
അങ്ങനെയുള്ള അന്നം ആരെങ്കിലും കഴിച്ചാൽ, അവനും അവന്റെ കുടുംബവും ശിക്ഷയർഹരാണ്. പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവനും, ബ്രാഹ്മണനെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, പയർ തകർക്കുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
സ്വര്ണസ്തേയീ ഭവേത്കൃച്ഛ്രം പ്രാജാപത്യത്രയം ചരേത് । സശിഖം വപനം കൃത്വാ പംചഗവ്യം തഥാ പിബേത്
സ്വർണ്ണം മോഷ്ടിച്ചവൻ മൂന്നു പ്രാജാപത്യ വ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കണം. ശിഖയോടുകൂടി തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത് പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കുടിക്കണം.
യഥാവിധിഹുതം ചാഗ്നൌ ദദ്യാദ്ധേനുത്രയം തഥാ । തസ്യ ഭുക്തം ജലം ചൈവ ഗ്രാഹ്യം സ്യാദ്വൈ തപോധന
യഥാവിധി അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, മൂന്നു പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അവന്റെ വെള്ളവും അന്നവും സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്, തപസ്സുകാരാ.
പ്രാതസ്ത്ര്യഹം തു ചാശ്നീയാത്ര്യഹം സായമയാചിതമ് । ത്ര്യഹം ചൈവ തു നാശ്നീയാത്പ്രാജാപത്യമിദം വ്രതമ്
പ്രഭാതത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, സായാഹ്നത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം ഭിക്ഷയെടുകണം. മൂന്നു ദിവസം ഒന്നും കഴിക്കാതെ ഉപവസിക്കണം — ഇതാണ് പ്രാജാപത്യ വ്രതം.
ഗോമൂത്രം ഗോമയം ക്ഷീരം ദധിസര്പിഃ കുശോദകമ് । ദിനദ്വയം പിബേദ്വിപ്ര ചൈകരാത്രമുപോഷിതഃ । സര്വപാപഹരം കൃച്ഛ്രം മുനേ സാംതപനം സ്മൃതമ്
പശുവിന്റെ മൂത്രം, പശുവിന്റെ ചാണകം, പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്, കുശഗ്രസ്സ് വെള്ളം — ബ്രാഹ്മണനേ, ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, രണ്ട് ദിവസം ഇതെല്ലാം കുടിക്കണം. എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഈ കഠിന വ്രതം സാന്തപനം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മുനിയേ.
ഗ്രാസം ത്ര്യഹം തു ചൈകൈകം പ്രാതഃസായമയാചിതമ് । അദ്യാത്ത്ര്യഹം ചോപവസേദതികൃച്ഛ്രമിദം വ്രതമ്
മൂന്നു ദിവസം പ്രഭാതവും സായാഹ്നവും ഓരോ ഗ്രാസം മാത്രം കഴിക്കണം, മൂന്നു ദിവസം ഉപവസിക്കണം — ഇതാണ് അതികഠിന വ്രതം.
പ്രതിത്ര്യഹം പിബേദുഷ്ണം ജലം ക്ഷീരം ഘൃതം ദ്വിജ । സകൃത്സ്നായീ തപ്തകൃച്ഛ്രം സ്മൃതം പാപഹരം മുനേ
മൂന്നു ദിവസത്തിനൊരിക്കൽ ചൂടുവെള്ളം, പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവ കുടിക്കണം, ഒരു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്യണം. പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഈ വ്രതം തപ്തകഠിനം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മുനിയേ.
അഭോജനം ദ്വാദശാഹം കൃച്ഛ്രോഽയം പാപനാശനഃ । പരാകോ നാമ വിജ്ഞേയഃ പ്രസിദ്ധശ്ച തപോധന
പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ഒന്നും കഴിക്കാതെ ഉപവസിക്കുക — ഈ കഠിന വ്രതം പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. പരാകം എന്നാണിത് അറിയപ്പെടുന്നത്, തപസ്സുകാരാ.
ഏകൈകം വര്ദ്ധയേത്പിംഡം ശുക്ലേ കൃഷ്ണേ ച ഹ്രാസയേത് । ഇംദുക്ഷയേ ന ഭുംജീത ചാംദ്രായണവ്രതം സ്മൃതമ്
വളർച്ചയുള്ള പക്ഷത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും ഒരു ഗ്രാസം കൂട്ടി, കറുത്ത പക്ഷത്തിൽ കുറയ്ക്കണം. ഇന്ദ്രുക്ഷയത്തിൽ ഒന്നും കഴിക്കരുത് — ഇതാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം.
അശ്നീയാച്ചതുരഃ പ്രാതഃ പിംഡാന്വിപ്ര സമാഹിതഃ । ചതുരോഽസ്തമിതേ ചാര്കേ ശിശുചാംദ്രായണം സ്മൃതമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഏകാഗ്രതയോടെ പ്രഭാതത്തിൽ നാല് ഗ്രാസവും, സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ നാല് ഗ്രാസവും കഴിക്കണം. ഇതാണ് ശിശു ചാന്ദ്രായണ വ്രതം.
കൂഷ്മാംഡഘാതീ യാ നാരീ പംചഗവ്യം പിബേത്ത്ര്യഹമ് । കൂഷ്മാംഡപംചകം ദദ്യാത്സസുവര്ണം സവസ്ത്രകമ് । തസ്യാ വാരി തഥാ ഭക്തം ഗ്രാഹ്യം സ്യാദ്വൈ തപോധന
കൂഷ്മാണ്ഡം കൊല്ലുന്ന സ്ത്രീ മൂന്ന് ദിവസം പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കുടിക്കണം. അഞ്ചു കൂഷ്മാണ്ഡവും സ്വർണ്ണവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യണം. അവളുടെ വെള്ളവും അന്നവും സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്, തപസ്സുകാരാ.
ശൌനക ഉവാച। സുകൃതം കിം തഥാ പ്രാഹ കൃത്വാ സംസാരസാഗരാത് । തരിഷ്യംതി കലൌ സൂത തമോന്ധകൂപമംഡുകാഃ
ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: കലി യുഗത്തിൽ, ആൾക്കാർ ഇരുണ്ട കിണറ്റിൽ നിന്നു തവളകൾപോലെ संसारസമുദ്രം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തി ഏതാണ്, സൂതാ?
സൂത ഉവാച। രാധാകൃഷ്ണപ്രിയേ ചൌര്ജേ പ്രാതഃസ്നാനം സമാചരേത് । രാധാദാമോദരം ഭക്ത്യാ കുര്യാത്പൂജാം സമാഹിതാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: രാധയും കൃഷ്ണനും പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി, പ്രഭാതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. ഭക്തിയോടെ ഏകാഗ്രതയോടെ രാധയും ദാമോദരനും പൂജിക്കണം.
ത്യക്ത്വാമിഷാദികം ബ്രഹ്മന്പതിസേവാപരായണാ । സാ യാതി ശ്രീഹരേഃ സ്ഥാനം ഗോലോകാഖ്യം സുദുര്ല്ലഭമ്
മാംസം മുതലായവ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭർത്താവിന്റെ സേവനത്തിൽ ലയിച്ചവൾ, ശ്രീഹരിയുടെ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഗോലോകം എന്ന സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും, ബ്രാഹ്മണനേ.
രാധാദാമോദരാഭ്യാം യാ ധൂപദീപം തു കാര്തികേ । ദദ്യാത്സാ ഭവനം വിഷ്ണോര്യാതി വൈ ത്യക്തപാതകാഃ
കാർത്തികമാസത്തിൽ രാധയും ദാമോദരനും 향വും വിളക്കും അർപ്പിക്കുന്നവൾ പാപങ്ങൾ വിട്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ ഭവനത്തിലെത്തും.
യോഷിദ്യാ കാര്ത്തികേ വിപ്ര ദദ്യാദ്വസ്ത്രം നികേതനേ । രാധാദാമോദരാഭ്യാം തു വസേത്സാ ശ്രീഹരേശ്ചിരമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, കാർത്തികത്തിൽ വീട്ടിൽ രാധയും ദാമോദരനും വസ്ത്രം സമർപ്പിക്കുന്ന സ്ത്രീ ശ്രീഹരിയോടൊപ്പം ദീർഘകാലം വസിക്കും.
രാധാദാമോദരാഭ്യാം സാ പുഷ്പം മാല്യം സുവാസിതമ് । കാര്തികേ മാസി സാ ദദ്യാദ്യാതി വൈകുംഠമംദിരമ്
കാർത്തികമാസത്തിൽ രാധയും ദാമോദരനും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പവും മാലയും അർപ്പിക്കുന്നവൾ വൈകുണ്ഠത്തിലെ മന്ദിരത്തിൽ എത്തും.
ഗംധം യാ ചാപി നൈവേദ്യം ദദ്യാദ്വൈ ശര്കരാദികമ് । രാധാദാമോദരാഭ്യാം സാ ഗച്ഛേദ്വൈ വിഷ്ണുമംദിരമ്
ഗന്ധം, നൈവേദ്യം, ശർക്കര തുടങ്ങിയവ രാധക്കും ദാമോദരനും സമർപ്പിക്കുന്നവൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തും.
യത്കിംചിദ്യച്ഛതി ബ്രഹ്മന്കാര്തികേ ച ദ്വിജാതയേ । രാധാദാമോദരപ്രീത്യൈ തസ്യാഃ പുണ്യാക്ഷയം ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണനേ, കാർത്തികത്തിൽ രാധയും ദാമോദരനും സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ദ്വിജനു എന്ത് തന്നാലും ആ സ്ത്രീയുടെ പുണ്യം കുറയുകയില്ല.
യാ നാരീ കാര്തികേ ഭക്ത്യാ രാധാദാമോദരം ദ്വിജ । പ്രാതഃ സപര്യാം സാ യാതി ന കുര്യ്യാന്നിരയം ചിരമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, കാർത്തികത്തിൽ ഭക്തിയോടെ രാവിലെ രാധയും ദാമോദരനും പൂജിക്കുന്ന സ്ത്രീ ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ പോകില്ല.
കദാചിജ്ജന്മഭൂമൌ സാ വിധവാ പ്രതി ജന്മനി । ഭവേച്ചാസാദ്യ പൂര്വ്വം വൈ ചാപ്രിയാ സ്വാമിനോഽപി ച
ഓരോ ജന്മത്തിലും അവൾ സ്വന്തം നാട്ടിൽ വിധവയായി ജനിക്കും; മുമ്പ് ഭർത്താവിന് ഇഷ്ടമല്ലാത്തവളായിരിക്കും.
പുരാ ത്രേതായുഗേ വിപ്ര വൃഷലോ നാമ ശംകരഃ । സൌരാഷ്ട്രദേശവാസീ ച തസ്യ ജായാ കലിപ്രിയാ
ബ്രാഹ്മണനേ, ത്രേതായുഗത്തിൽ, സൗരാഷ്ട്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന ശങ്കരൻ എന്നൊരു ശൂദ്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് കലിപ്രിയ.