യാംഗനാ ഭര്തൃസഹിതാ കുരുതേ ജാഗരം ഹരേഃ । ഹരേര്നികേതനേ തിഷ്ഠേച്ചിരം പത്യാ സഹ ദ്വിജ
ഭർത്താവിനൊപ്പം ഹരിക്കായി ജാഗരണം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീ, ദ്വിജ, ഭർത്താവിനൊപ്പം ഹരിയുടെ ഭവനത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും.
യത്കിഞ്ചിദ്ധരയേ വസ്തു ഭക്ത്യാ യച്ഛതി യോ ദ്വിജ । ഹരേര്ദിനേ തസ്യ പുണ്യമക്ഷയം ചൈവ സര്വദാ
ആർക്കെങ്കിലും ഹരിക്ക് ഭക്തിയോടെ എന്തെങ്കിലും വസ്തു അർപ്പിച്ചാൽ, ഹരിദിനത്തിൽ, ദ്വിജ, അവന്റെ പുണ്യം എപ്പോഴും ക്ഷയിക്കാത്തതായിരിക്കും.
പുരാസീദ്വല്ലഭോ നാമ്നാ നഗരേ കാംചനാഹ്വയേ । ധനേന പുഷ്കലേനാപി രാജതേ സ ധനേശ്വരഃ
പണ്ടൊരു നഗരത്തിൽ, കാഞ്ചനം എന്ന പേരിൽ, വല്ലഭൻ എന്നൊരു ധനികൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ധനസമ്പത്ത് കൊണ്ട് അവൻ വളരെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
തസ്യ പ്രിയാ മഹാരൂപാ നാമ്നാ ഹേമപ്രഭാ ദ്വിജ । ഗരീയാന്മുഖരസ്തത്ര ബാധതേ ച കലേര്ഗുണഃ
അവന്റെ പ്രിയയായവൾ മഹാരൂപവതിയായ ഹേമപ്രഭ എന്നായിരുന്നു, ദ്വിജ. അവരിൽ മുഖരൻ കൂടുതൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷം അവിടെ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കി.
സാ സദാ കലഹം കുര്യാത്പത്യാ സഹ തപോധന । ശശ്വദ്ഗുരുജനാന്കാമം ഭര്ത്സനാന്നീചഭാഷയാ
അവൾ എപ്പോഴും ഭർത്താവിനൊപ്പം വഴക്കിടുകയും, ഗുരുജനങ്ങളെ ഇഷ്ടംപോലെ നിന്ദിക്കുകയും, കഠിനമായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
പാകപാത്രേ സദാശ്നീയാത്ഗുപ്താ സൈകാംതികേമലാ । ഉച്ഛിഷ്ടം ഗുരുജനേഭ്യശ്ച ദദ്യാദ്വൈ പ്രതിവാസരമ്
അവൾ എപ്പോഴും പാചകപാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചും ഒറ്റയ്ക്കും ഭക്ഷണം കഴിക്കാറായിരുന്നു; അവളുടെ ഉച്ചിഷ്ടം ഗുരുജനങ്ങൾക്കു ദിവസേന നൽകുകയും ചെയ്തു.
ജാരേ സദാ സ്ഥിതം ചിത്തമഹം സാധ്വീതി സാ വദേത് । സ്വാമിനഃ കലഹൈര്ബ്രഹ്മന്മനോദ്വേഗകരാ സദാ
ആ സ്ത്രീ എന്നും തന്റെ മനസ്സ് പ്രേമികനിലാണു നിൽക്കുന്നത് കൊണ്ടും, ഭർത്താവിനോടു വഴക്കുണ്ടാക്കി ദുഃഖം നൽകിയും, 'ഞാൻ സദാചാരവതിയാണ്' എന്നു തന്നെ പറയുമായിരുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ.
ഏകദാ ചാഗതാം ദൃഷ്ട്വാ ചകാര ഭര്ത്സനാം ച താമ് । ഭര്ത്താ തസ്യാഃ പ്രഹാരം ച സര്വപാപയുതാം ദ്വിജ
ഒരു ദിവസം അവൾ തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, ഭർത്താവ് അവളെ കണക്കു ചോദിച്ചു ശാസിക്കുകയും, പാപങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളായതിനാൽ അവളെ അടിക്കുകയും ചെയ്തു, ദ്വിജ.
സൈവ രോഷസമായുക്താ ഗതാ ശൂന്യഗൃഹേ തു വൈ । സുപ്താഽജ്ഞാതാ സ്ഥിതാ കസ്മിന്ജലാന്നം ന ചഖാദ ഹ
അവൾ കോപത്തോടെ ഒരു ശൂന്യമായ വീട്ടിലേക്ക് പോയി, ആരും അറിയാതെ കിടന്നു, അന്നം കഴിക്കുകയോ വെള്ളം കുടിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല.
ദൈവാത്തത്ര ദിനേ വിഷ്ണോഃ പാര്ശ്വസ്യ പരിവര്ത്തനമ് । ഏകാദശീവ്രതം വിപ്ര സര്വപാപപ്രണാശനമ്
അന്നേ ദിവസം ദൈവാനുഗ്രഹത്തോടെ, വിഷ്ണുവിന്റെ അടുത്ത്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഏകാദശി വ്രതം വന്നു, ബ്രാഹ്മണാ.
തതഃ പ്രഭാതേ രജനീ ദ്വാദശീ ശ്രവണാന്വിതാ । ആഗതാ തത്ര സാ നാരീ രോഷനിര്ഭരമാനസാ
അതിനുശേഷം പുലർച്ചെ, ശ്രവണ നക്ഷത്രം കൂടിയ ദ്വാദശി രാത്രി എത്തിയപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീ അതേ സ്ഥലത്ത് കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ എത്തി.
നിരാഹാരൌ കൃതൌ ദ്വൌ ച നിര്മലാ സാ ബഭൂവ ഹ । രാത്രൌ ച പംചതാം യാതാ ജയംതീവാസരേ ദ്വിജ
രണ്ട് ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്തതുകൊണ്ട് അവൾ നിർമ്മലയായി; ജയന്തി ദിവസത്തിലെ രാത്രിയിൽ, ബ്രാഹ്മണാ, അവൾ മരണമടഞ്ഞു.
യമാജ്ഞയാ തതോ ദൂതാ ആഗതാസ്താം തഥാവിധാമ് । നേതും ഭയംകരാസ്തേ ച പാശമുദ്ഗരപാണയഃ
അവളുടെ അവസ്ഥയിൽ, യമന്റെ ആജ്ഞയാൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, കയര്യും ഉരുകൊണ്ടും ആയുധങ്ങളുമായി ദൂതന്മാർ അവളെ കൊണ്ടുപോകാൻ എത്തി.
ബദ്ധ്വാ നേതും മനശ്ചക്രേ കൃതാംതസദനം യദാ । തദാഗതാ വിഷ്ണുദൂതാഃ ശംഖചക്രഗദാധരാഃ
അവർ അവളെ കെട്ടി മരണലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവയുമായി വിഷ്ണുദൂതന്മാർ അവിടെ എത്തി.
ഛിത്ത്വാ പാശം തതോ ദിവ്യേ സ്യംദനേ താം ഗതൈനസമ് । തേ വൈ ചാരോഹയാമാസു നിര്മലാം ഭവനം ഹരേഃ
അവർ കയര് വെട്ടി, നിർമ്മലയായ അവളെ ദിവ്യരഥത്തിൽ ഇരുത്തി, ഹരിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ഗതാ തൈര്വേഷ്ടിതാ സാഥ ദുര്ല്ലഭം നിര്ജരൈഃ ശുഭമ് । വിഷ്ണോര്ദിവസമാഹാത്മ്യം കഥിതം തേ ദ്വിജര്ഷഭ
അവരുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, ദേവന്മാർക്കും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത ശുഭമായ സ്ഥലത്ത് അവൾ എത്തി. ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, വിഷ്ണുദിനത്തിന്റെ മഹത്വം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അനിച്ഛയാപി യഃ കുര്യാത്സ യാതി ഹരിമംദിരമ് । ഏകാദശ്യാദിനേ മര്ത്യോ ദീപം ദാതും ഹരേര്ഗൃഹേ
ഏകാദശി ദിവസത്തിൽ ഹരിയുടെ വീട്ടിൽ ദീപം വെക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നാലും, ഹരിയുടെ ഭവനത്തിൽ എത്തും.
ഗച്ഛേത്പ്രതിപദം സോഽപി ചാശ്വമേധഫലാധികമ് । ശൃണ്വംതി ച പുരാണാനി പഠംതി ച ഹരേര്ദിനേ । പ്രത്യക്ഷരം ലഭംതേ തേ കപിലാദാനജം ഫലമ്
അവൻ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അശ്വമേധയാഗത്തേക്കാൾ വലിയ ഫലം നേടും. ഹരിദിനത്തിൽ പുരാണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നവരും വായിക്കുന്നവരും, ഓരോ അക്ഷരത്തിനും കപിലാ പശു ദാനത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ശൌനക ഉവാച । കര്മണാ കേന ഭോഃ സൂത ചൈനസാം സംക്ഷയോ ഭവേത് । ശ്രീഹരേശ്ച കൃപാ ഭൂയാത്തദ്വദസ്വാനുകംപയാ
ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: സൂതാ, ഏത് പ്രവൃത്തിയാൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കും? ശ്രീഹരിയുടെ കൃപ എങ്ങനെ ലഭിക്കും? ദയവായി അതു ദയയോടെ പറയൂ.
സൂത ഉവാച । ശൃണു ശൌനക വക്ഷ്യാമി ശൃണ്വതാം പാപനാശനമ് । യേന വിഷ്ണോഃ കൃപാ സ്യാദ്വൈ വൃജിനക്ഷയകാരിണീ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശൗനകാ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ പറയാം. അതു കേൾക്കുന്നവർക്കു പാപങ്ങൾ നശിക്കും; വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയും അതിലൂടെ ലഭിക്കും.
പൌര്ണമാസ്യാം തു യോ വിപ്ര ഭക്തിഭാവസമന്വിതഃ । കുര്യ്യാന്നാനാവിധാനേന സപര്യ്യാം ശ്രീജഗദ്വിഭോഃ
പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം വിവിധവിധങ്ങളാൽ ലോകനാഥനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ,
കലുഷം തസ്യ നശ്യേത കോടിജന്മാര്ജിതം മുനേ । തസ്മിന്ശ്രീരമണസ്യാസ്യ കൃപാ ജാതാ ഭവേദ്ധ്രുവമ്
അവന്റെ കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച മലിനതയും നശിക്കും, മുനീശ്വരാ; ശ്രീരമണന്റെ കൃപ അവനിൽ ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
ദ്വാദശ്യാമന്നദാനം യോ ഭക്ത്യാ കുര്യാദ്ദ്വിജാതയേ । തസ്യ നശ്യംതി പാപാനി തമാംസീ വാരുണോദയേ
ദ്വാദശി ദിവസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ദ്വിജനു അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പാപങ്ങൾ, സൂര്യോദയത്തിൽ ഇരുട്ട് മാറുന്നതുപോലെ, അകറ്റപ്പെടും.
യോ നരഃ ശ്രീഹരിം കുര്യാത്സ്നപനം പയസാ ദ്വിജ । തത്പ്രീതിഃ ശ്രീഹരേഃ സദ്യോ ദ്വാദശ്യാം ശര്കരാദിഭിഃ
ദ്വാദശി ദിവസത്തിൽ പാൽ, ശർക്കര തുടങ്ങിയവകൊണ്ട് ശ്രീഹരിയെ സ്നാനിപ്പിക്കുന്നവന്, ഉടൻ തന്നെ ശ്രീഹരിയുടെ പ്രീതിയും ലഭിക്കും, ബ്രാഹ്മണാ.
മംത്രം വിനാ തു യോ വിപ്ര ദദ്യാച്ഛ്രീഹരയേ കില । പാഷാണസദൃശം പുഷ്പം ദാതാ യാതി അധോഗതിമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ആരെങ്കിലും മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കാതെ ശ്രീഹരിക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചാൽ, അത് കല്ലുപോലെയായിരിക്കും; അർപ്പിക്കുന്നവൻ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ക്ഷ്മാസുരായ ച മൂര്ഖായ പാഷാണസദൃശം തു യത് । ദദ്യാദ്ദാനം നരോ യോ വൈ തസ്യ പുണ്യം ന വിദ്യതേ
ഭൂതത്തായ്ക്കോ മണ്ടനോക്ക് കല്ലുപോലെയുള്ള ദാനം നൽകുന്നവന് ഒരു പുണ്യവും ലഭിക്കില്ല.
വിദ്യാഹീനോ ദ്വിജോ മോഹാദ്ദാനം ഗൃഹ്ണാതി മൂഢധീഃ । കാലാനലം യഥാ ജീര്ണം തേന സ നിരയം വ്രജേത്
വിദ്യയില്ലാത്ത, ഭ്രമത്തിൽ പെട്ട്, മനസ്സില്ലാതെ ദാനം സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജൻ പഴയ തീ കഴിക്കുന്നവനുപോലെയാണ്; അതിനാൽ അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകും.
യഥാ ദാരുമയോ ഹസ്തീ മൃഗശ്ചിത്രമയോ യഥാ । വിദ്യാഹീനോ ദ്വിജോ വിപ്ര ത്രയസ്തേ നാമധാരകാഃ
മരത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടാക്കിയ ആനയും ചിത്രവസ്ത്രത്തിൽ തീർത്ത മാൻപോലെയും, വിദ്യയില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനും പേരിനുവേണ്ടി മാത്രം ജീവിക്കുന്നവരാണ്.
യഥാധ്വനിസ്ഥിതം വാരി പവനാര്കേണ ശുദ്ധ്യതി । ഭക്ത്യാ തു പാര്ഷദം ദൃഷ്ട്വാ തസ്യ നശ്യതി കല്മഷമ്
വഴിയിലുള്ള വെള്ളം കാറ്റും സൂര്യനും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുപോലെ, ഭക്തിയോടെ ഹരിയുടെ സേവകനെ കണ്ടാൽ പാപം അകറ്റപ്പെടും.
യോ നരശ്ചാശ്വിനേ മാസി സഘൃതാന്പൂര്ണിമാ ദിനേ । ദദ്യാച്ഛ്രീഹരയേ ലാജാന്ക്രീഡാര്ഥം തു വരാടികാമ്
ആശ്വിനമാസത്തിലെ പൗർണമിദിനത്തിൽ, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ നെയ്യിൽ ചതച്ച ലാജയും ഒരു നാണയവും ശ്രീഹരിക്ക് കളിക്കാനായി അർപ്പിച്ചാൽ,