പുണ്യശേഷസ്യ ഭോഗാര്ഥം ജാതൌ രാജാന്വയേഽധുനാ । വ്രതം ച വിസ്മൃതൌ ദ്വാഃസ്ഥേ രാജസംപത്തിഗര്വിതൌ । തസ്മാച്ച തവ തസ്യാപി ചോപദേശാര്ഥമാഗതാ
ശേഷിച്ച പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ അവർ ഇപ്പോൾ രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ചു. പക്ഷേ, രാജസമ്പത്തിൽ അഹങ്കരിച്ച്, വാതിൽക്കാരിയും അവളും ആ വ്രതം മറന്നു. അതിനാൽ, നിന്നെയും അവളെയും ഉപദേശിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.
ദ്വാഃസ്ഥോവാച- കേനൈവ തു വിധാനേന വൃദ്ധേ വ്രതവരം കൃതമ് । കസ്മിന്മാസേ വ്രതം ശ്രേഷ്ഠം ദേവതാ കാ ച പൂജ്യതേ
വാതിൽക്കാരി ചോദിച്ചു: മൂപ്പേ, ആ ഉത്തമവ്രതം എങ്ങനെ ആചരിച്ചു? ഏത് മാസത്തിൽ ആ വ്രതം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം? ആരെയാണ് ആ വ്രതത്തിൽ ആരാധിക്കേണ്ടത്?
ഏതന്മേ പൃച്ഛതോ മാതര്യഥാവദ്വക്തുമര്ഹസി । കമലോവാച- കാര്ത്തികേ ച വ്യതിക്രാംതേ മാര്ഗശീര്ഷേ സമാഗതേ । തസ്മിന്മാസേ ച ഭോ പോഷ്യേ വാസരേ ഗുരുസംജ്ഞകേ
ഇതെല്ലാം ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ, അമ്മേ, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയണം. കമല പറഞ്ഞു: കാർത്തികം കഴിഞ്ഞ് മാർഗശീർഷം എത്തിയാൽ, ആ മാസത്തിൽ, പ്രിയേ, ഗുരുവാഴ്ചയായ ദിവസം...
തതഃ പൂര്വാഹ്ണസമയേ സകലൈര്വ്രതിഭിര്വൃതാ । നാരായണേന സഹിതാം ലക്ഷ്മീം സംപൂജയേത്തതഃ
അപ്പോൾ, രാവിലെ, വ്രതം ചെയ്യുന്ന എല്ലാവരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, നാരായണനോടൊപ്പം ലക്ഷ്മിയെ ആരാധിക്കണം.
മിഷ്ടൈഃ പായസയുക്തൈശ്ച ഭുക്തൈശ്ച ഖംഡമിശ്രിതൈഃ । ലക്ഷ്മീം സംതോഷയേത്പ്രേഷ്യേ തതഃ സംപ്രാര്ഥയേദിദമ്
മധുരപലഹാരങ്ങളും പായസം ചേർത്ത വിഭവങ്ങളും, പഞ്ചസാര കലർത്തിയ വിഭവങ്ങളും നൽകി ലക്ഷ്മിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം. പിന്നെ ഇപ്രകാരം പ്രാർത്ഥിക്കണം:
ത്രൈലോക്യപൂജിതേ ദേവി കമലേ വിഷ്ണുവല്ലഭേ । യഥാ ത്വമചലാ കൃഷ്ണേ തഥാ ഭവ മയി സ്ഥിതാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആരാധിക്കുന്ന ദേവി, കമലേ, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയതമേ, നീ എങ്ങനെ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ എന്നോടും നിലനിൽക്കണം.
ഈശ്വരീ കമലേ ദേവി ശരണം ച ഭവാനഘേ । നാനോപഹാരദ്രവ്യൈശ്ച ലക്ഷ്മീമാജ്ഞാപ്യ തോഷയേത്
ഭഗവതിയേ, കമല ദേവിയേ, പാപരഹിതയേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. പലവിധ ഉപഹാരങ്ങളും ദാനങ്ങളും നൽകി ലക്ഷ്മിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തണം.
ശാസ്ത്രൈശ്ച പൂജയേദ്ദേവീം മഹോത്സവസമന്വിതാമ് । തതോ നൈവേദ്യശേഷാംശ്ച ദത്വാ ബ്രാഹ്മണസത്തമമ്
ശാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം മഹോത്സവത്തോടൊപ്പം ദേവിയെ ആരാധിക്കണം. പിന്നെ, നൈവേദ്യത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.
ആത്മാനം സ്വപതിം പുത്രാന്പോഷ്യേഽന്യാനപി സേവകാന് । ദ്വിതീയേ തു ഗുരോര്വാരേ വിശേഷം ശൃണു സുംദരി
അവശേഷിക്കുന്ന വിഭവങ്ങൾ സ്വയം, ഭർത്താവിന്, മക്കൾക്ക്, ആശ്രിതർക്കും മറ്റു സേവകര്ക്കും നൽകണം. രണ്ടാം ഗുരുവാഴ്ചയിൽ പ്രത്യേകമായ ആചാരങ്ങൾ ഉണ്ട്, അതു കേൾക്കൂ, സുന്ദരിയേ.
ചിത്രധൂലീപ്രശസ്തൈശ്ച ഭ്രാഷ്ട്രൈര്ഗോധൂമനിര്മിതൈഃ । തോഷയേത്കമലാദേവ്യാഃ കുര്യ്യാദ്വൈ ഭക്തിഭാവതഃ
നല്ല അരിപൊടി കൊണ്ടു തയ്യാറാക്കിയ പാത്രങ്ങളിലും ഗോതമ്പുപൊടി ചേർത്തതിലും ഭക്തിഭാവത്തോടെ കമലാദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
തൃതീയേ ഖംഡസംയുക്തം ദധ്യോദനനിവേദനമ് । ശാമാക ശാലി കാസാരൈശ്ചതുര്ഥേ പൂജയേന്മുദാ
മൂന്നാം ഗുരുവാഴ്ചയിൽ പഞ്ചസാര ചേർത്ത തയിരുചോറാണ് നൈവേദ്യം. നാലാം വാഴ്ചയിൽ ശാമ, അരി, കസാര എന്നിവകൊണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ പൂജ ചെയ്യണം.
ലക്ഷ്മീദേവീം പ്രയത്നേന രത്നദംഡകരേ തതഃ । ലക്ഷ്മീദേവീ പ്രീതയേ തു ബ്രാഹ്മണാന്പൂജയേദ്ധനൈഃ
രത്നദണ്ഡം കൈവശം വച്ച്, പരിശ്രമത്തോടെ ലക്ഷ്മീദേവിയെ ആരാധിക്കണം. ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രീതിക്കായി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ധനത്തോടെ ആദരിക്കണം.
വസ്ത്രാലംകാരഭോജ്യൈശ്ച ഫലൈര്നാനാവിധൈസ്തഥാ । പോഷ്യോവാച- അത്രൈവ തിഷ്ഠ ഭോ വൃദ്ധേ രാജ്ഞീം സുരതിചംദ്രികാമ്
വസ്ത്രം, ആഭരണം, ഭക്ഷണം, പലവിധ ഫലങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കണം. ആശ്രിതൻ പറഞ്ഞു: മൂപ്പേ, ഇവിടെ തന്നെ കാത്തിരിക്കുക, ഞാൻ രാജ്ഞി സുരതചന്ദ്രികയെ അറിയിക്കാം.
വിജ്ഞാപ്യ ത്വാം നയിഷ്യാമി മാ ക്രോധം കുരു സത്തമേ । ഇത്യുക്ത്വാ സാ തു ചാര്വംഗീ ഗതാ രാജ്ഞീസമീപതഃ
നിനക്ക് വിവരം അറിയിച്ചശേഷം ഞാൻ നിന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാം; ദയവായി കോപിക്കരുത്, മഹാനുഭാവേ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ സുന്ദരിയായവൾ രാജ്ഞിയുടെ അടുക്കൽ പോയി.
ശിരസ്യംജലിമാധായ പോഷ്യാ ബ്രഹ്മന്സമൂലതഃ । ആരഭ്യ സാംഗപര്യംതം യദൂചേ കമലാലയാ
തലയിൽ കയ്യുരുത്ത്, ആശ്രിതയും ബ്രാഹ്മണനും ചേർന്ന് കമല പറഞ്ഞതെല്ലാം തുടക്കം മുതൽ അവസാനം വരെ ഉച്ചരിച്ചു.
തത്സര്വം കഥയാമാസ രാജ്ഞീം സുരതിചംദ്രികാമ് । ദ്വാരപാലീവചഃ ശ്രുത്വാ രാജ്ഞീ സുരതിചംദ്രികാ
അവൾ അതെല്ലാം രാജ്ഞി സുരതചന്ദ്രികയ്ക്ക് പറഞ്ഞു. വാതിൽക്കാരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞി സുരതചന്ദ്രിക...
ജഗാമ ബ്രാഹ്മണീപാര്ശ്വം സഗര്വാ പ്രാഹ സുംദര । രാജ്ഞ്യുവാച- വൃദ്ധേ ബ്രാഹ്മണി കിം വൃത്തം ചോപദേശാര്ഥമാഗതാ
അവൾ അഭിമാനത്തോടെ ബ്രാഹ്മണിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു മനോഹരമായി സംസാരിച്ചു. രാജ്ഞി പറഞ്ഞു: വയസ്സായ ബ്രാഹ്മണിയേ, എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ഉപദേശിക്കാൻ ഇവിടെ വന്നതെന്തിന്?
കഥയസ്വ ചിരം മഹ്യം ഭയം ത്യക്ത്വാ യഥാസുഖമ് । ബ്രാഹ്മണ്യുവാച- തവാനീതിമഹം ദൃഷ്ട്വാ ഗംതുമിച്ഛാമി ചംചലാ
ഭയമില്ലാതെ, മനസ്സിനിഷ്ടം പോലെ നീ എനിക്ക് എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ. ബ്രാഹ്മണി പറഞ്ഞു: രാജ്ഞിയുടെ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടിട്ട്, എന്റെ മനസ്സ് അശാന്തമായി, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്ന് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥയിഷ്യാമി കിം ദുഷ്ടേ വ്രതം പരമദുര്ലഭമ് । ഇംദിരാവാസരേ ചാദ്യ ചാംഡാലേന കരോഷി യത്
നീ ദുഷ്ടയാണെന്ന് ഞാൻ പറയാം, വളരെ അപൂർവമായ ഒരു വ്രതത്തെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്നത്. ഇന്നിതാ ഇന്ദ്രായ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ദിവസത്തിൽ നീ ഒരു ചാണ്ഡാളനോടൊപ്പം അതു ചെയ്യുന്നു.
തദ്ദൃഷ്ടം മയി കാ ദുഷ്ടേ തദ്ഗേഹേ ഗര്വിതേഽധുനാ । തച്ഛ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണീവാക്യം ക്രോധസംരക്തലോചനാ
ദുഷ്ടയും അഭിമാനിയുമായ രാജ്ഞിയേ, ഞാൻ അതെല്ലാം നിന്റെ വീട്ടിൽ കണ്ടു. ബ്രാഹ്മണിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞിയുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവപ്പിയായി.
ജരംതീം ബ്രാഹ്മണീം ചൈവ പ്രഹാരം ച ചകാര സാ । തതഃ സാ കമലാ വൃദ്ധാ ക്രംദമാനാ പലായിതാ
അവൾ ആ വയസ്സായ ബ്രാഹ്മണിയെ അടിച്ചു. പിന്നെ ആ വൃദ്ധയായ കമലാ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവിടെ നിന്ന് ഓടി പോയി.
ക്രീഡമാനാ തതഃ ശ്യാമാ ബ്രാഹ്മണീക്രന്ദനധ്വനിമ് । ആഗതാസ്യാഃ സമീപം തു ശ്രുത്വാ ബാലാ തപോധനാ
ശ്യാമാ കളിക്കുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണിയുടെ കരച്ചിലിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടു. ആ തപസ്സുള്ള ബാലിക അവളുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
ശ്യാമാബാലോവാച- വൃദ്ധേ വ്യഥേദൃശീ കേന ദത്താ തുഭ്യം വദസ്വ മേ । തസ്യാ വചനമാകര്ണ്യ ശോകഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ശ്യാമാ ബാലിക ചോദിച്ചു: അമ്മച്ചീ, ഈ വേദന നിനക്ക് ഉണ്ടാക്കിയതാരാണ്? എനിക്ക് പറയൂ. അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കമലാ ദുഃഖത്തിൽ ശബ്ദം തളർന്നു പറഞ്ഞു.
കമലാ കഥിതം സര്വം വൃത്താംതം ദ്വിജസത്തമ । ശ്യാമാബാലാ തതഃ ശ്രുത്വാ വ്രതം പരമദുര്ല്ലഭമ്
കമലാ എല്ലാം, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ മുഴുവൻ, ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണിക്ക് പറഞ്ഞു. ശ്യാമാ ബാലിക അതിൽ നിന്നു അത്യപൂർവമായ വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞു.
ശാസ്ത്രോക്തവിധിനാ ചക്രേ സശ്രദ്ധം ച സഭക്തിതഃ । ത്രിവാരേ പരിപൂര്ണേ തു തുര്യവാരേ സമാഗതേ
ശ്യാമാ വിശ്വാസത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ രീതിയിൽ ആ വ്രതം ചെയ്തു. മൂന്നു പ്രാവശ്യം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം നാലാമത്തെ പ്രാവശ്യം എത്തി.
വിവാഹകര്മസംസിദ്ധം ദ്വിജലക്ഷ്മീപ്രസാദതഃ । ശ്രീസിദ്ധേശ്വരദേവസ്യ നൃപതേര്ഭൂപതേജസഃ
ബ്രാഹ്മണിയുടെ ദൈവത്തിന്റെ കൃപയാൽ അവളുടെ വിവാഹം നടന്നു. മഹത്വമുള്ള രാജാവ് ശ്രീസിദ്ധേശ്വരന്റെ മകൻ മാലാധരൻ അവളെ ഏറ്റെടുത്തു.
മാലാധരോ നാമ സുതോ ഗൃഹീത്വാ താം ഗൃഹം ഗതഃ । അഥ തസ്യാം ഗതായാം തു ബ്രഹ്മന്ശൃണുഷ്വ കൌതുകമ്
മാലാധരൻ എന്ന ആ രാജകുമാരൻ അവളെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ അവൾ പോയപ്പോൾ സംഭവിച്ച അത്ഭുതം കേൾക്കൂ ബ്രാഹ്മണേ.
രാജ്ഞീഗൃഹേ ച സര്വാണി സ്ഥിതാനി സുബഹൂനി ച । ദ്രവ്യാണി കേന നീതാനി ന ജ്ഞാതാന്യപി ഭൂസുര
രാജ്ഞിയുടെ വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും, അതിലേറെ ധനസമ്പത്തുകളും, ആരാണ് എടുത്തതെന്ന് ആര്ക്കും അറിയാനായില്ല, മഹാബ്രാഹ്മണേ.
നിര്വിത്താ ബുദ്ധിഹീനാ സാ ചാന്നവസ്ത്രവിവര്ജിതാ । ഉപവിഷ്ടാ ച കേനാപി ഗംതും ച ദുഹിതുര്ഗൃഹമ്
അവൾ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ബുദ്ധി ഇല്ലാതെ, ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും കൂടാതെ ഇരുന്നു. മകളുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോകാൻ അവൾക്ക് കഴിയാതെ ഇരുന്നു.
പ്രേഷയാമാസ ഭര്ത്താരം കിംചിത്പ്രാര്ഥനഹേതവേ । തസ്യ മാലാധരസ്യാപി ഗ്രാമേ ച സരസീതടേ
അവൾ ഭർത്താവിനെ കുറെ സഹായം ചോദിക്കാൻ അയച്ചു. അതേസമയം, മാലാധരൻ ഗ്രാമത്തിൽ, തടാകത്തിൻറെ കരയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.