തതഃ പ്രസന്നാ സാ ദേവീ സര്വാന്ദേവാനുവാച ഹ । വരം വൃണീധ്വം ഭദ്രം വോ വരദാഹം സുരോത്തമാഃ
അതിനുശേഷം, സന്തുഷ്ടയായ ദേവി എല്ലാ ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞാൻ വരദായിനിയാണ്, ഉത്തമ ദേവന്മാരേ.'
ദേവാ ഊചുഃ- പ്രസീദ കമലേ ദേവി സര്വമാതര്ഹരിപ്രിയേ । ത്വയാ വിനാ ജഗച്ഛൂന്യം കുരു പ്രാണപ്രരക്ഷണമ്
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'കമലനേത്രിയേ, ദേവിയേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും മാതാവേ, ഹരിയുടെ പ്രിയങ്കരിയേ, ദയവായി കൃപചെയ്യണം; നിനക്ക് ഇല്ലാതെ ലോകം ശൂന്യമാണ് — ജീവൻ രക്ഷിക്കണമേ.'
ഇത്യുക്താ സാ മഹാലക്ഷ്മീഃ പ്രാഹ നാരായണപ്രിയാ । ഇദാനീം സര്വജംതൂനാം പ്രാണരക്ഷാം കരോമ്യഹമ്
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ അപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം, നാരായണന്റെ പ്രിയങ്കരിയായ മഹാലക്ഷ്മി പറഞ്ഞു: 'ഇനി ഞാൻ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ജീവൻ രക്ഷിക്കും.'
തതോ നാരായണഃ ശ്രീമാഞ്ഛംഖചക്രഗദാധരഃ । ആവിര്ബഭൂവ സഹസാ ദയാലുര്ജഗദീശ്വരഃ
അതിനുശേഷം, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള, കൃപയുള്ള, ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ ശ്രീമാനായ നാരായണൻ അപ്രത്യക്ഷമായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതസ്തേ തുഷ്ടുവുര്ദേവാഃ പ്രണമ്യ ജഗതാം പതിമ് । കൃതാംജലിപുടാഃ പ്രോചുഃ ഹര്ഷഗദ്ഗദഭാഷിണഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ, കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച്, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനെ സന്തോഷഭരിതരായി, സന്തോഷംകൊണ്ടു വാക്ക് തളർന്നുകൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.
ഗൃഹാണ മാതരം വിഷ്ണോ മഹിഷീം വല്ലഭാം തവ । സംസാരരക്ഷണാര്ഥായ ലക്ഷ്മീമനപഗാമിനീമ് । യാവത്പ്രതിജ്ഞാം നോ ചക്രേ താവത്പ്രാഹേംദിരാ ഹരിമ്
അവർ പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, മാതാവായ ലക്ഷ്മിയെ, നിന്റെ പ്രിയഭാര്യയെയും, ലോകരക്ഷയ്ക്കായി സ്വീകരിക്കണം; അവൾ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാത്തവളാണ്.' അങ്ങനെ അവർ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദിര ദേവി ഹരിയോട് പറഞ്ഞു.
ലക്ഷ്മീരുവാച- അവിവാഹ്യ കഥം ജ്യേഷ്ഠാമലക്ഷ്മീം മധുസൂദന । തസ്യാഃ കനിഷ്ഠാം മാം നാഥ വിവാഹം കര്തുമിച്ഛസി । ജ്യേഷ്ഠായാം ച സ്ഥിതായാം വൈ കനിഷ്ഠാ പരിണീയതേ
ലക്ഷ്മി പറഞ്ഞു: 'മധുസൂദനാ, ജ്യേഷ്ഠയായ അലക്ഷ്മിയെ വിവാഹം കഴിക്കാതെ എങ്ങനെ നീ എനിക്ക്, ഇളയവളായ എനിക്ക്, വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? ജ്യേഷ്ഠയായവൾ അവിവാഹിതയായി ഇരിക്കുമ്പോൾ ഇളയവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.'
സൂത ഉവാച- ഇതി ശ്രുത്വാ തതോ വിഷ്ണുര്ദദൌ ചോദ്ദാലകായ ച । വേദവാക്യാനുരൂപേണ ഹ്യലക്ഷ്മീം നിര്ജരൈഃ സഹ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇത് കേട്ട ശേഷം, വിഷ്ണു, വേദവാക്യത്തിന് അനുസരിച്ച്, അലക്ഷ്മിയെ ഉദ്ദാലകനും അമരന്മാരും ചേർന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങിച്ചു.
തതോ നാരായണഃ ശ്രീമാന്ലക്ഷ്മീമംഗീചകാര ഹ । തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ നമശ്ചക്രുഃ പുനഃപുനഃ
അതിനുശേഷം, ശ്രീമാനായ നാരായണൻ ലക്ഷ്മിയെ സ്വീകരിച്ചു; അതിനുശേഷം ദേവതകൾ എല്ലാവരും വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു.
അഥ തേ ചാസുരാന്സര്വാന്ജഘ്നുഃ സര്വേ ബലാധികാഃ । സര്വേ തേ ക്രംദമാനാശ്ച ഗതാശ്ചൈവ ദിശോ ദശ
അതിനുശേഷം, ശക്തിയുള്ള ദേവന്മാർ എല്ലാവരും അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചു; അസുരന്മാർ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് പത്ത് ദിശകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
സുധാം തത്ഖാദിതും ചക്രുര്ദേവാഃ പംക്തിം യഥാക്രമമ് । ശ്രീവിഷ്ണോരാജ്ഞയാ സര്വേ ചോചുശ്ചൈവ പരസ്പരമ്
ദേവന്മാർ അമൃതം കഴിക്കാൻ ക്രമമായി നിരന്നു; ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അവർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
ത്വം ച ദേഹി ത്വം ച ദേഹി ത്വം ച ദേഹീതി ചാബ്രുവന് । ന ശക്തോഽസ്മി ന ശക്തോഽസ്മി ന ശക്തോഽസ്മീതി ചാബ്രുവന്
അവർ പറഞ്ഞു: 'നീ കൊടുക്കൂ, നീ കൊടുക്കൂ, നീ കൊടുക്കൂ,' മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ കഴിയില്ല, ഞാൻ കഴിയില്ല, ഞാൻ കഴിയില്ല.'
തതോ വിഷ്ണുഃ സമുത്തസ്ഥൌ സ്ത്രീരൂപം ച ദധാര ഹ । ചകാര സ്വര്ണപാത്രേ തത്പീയൂഷപരിവേഷണമ്
അതിനുശേഷം വിഷ്ണു ദേവൻ എഴുന്നേറ്റു, സ്ത്രീരൂപം ധരിച്ചു. അവൻ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ ആ അമൃതം വിളമ്പി.
പീയൂഷഭക്ഷണം രാഹുര്യാവത്കുര്യാദ്ദ്വിജോത്തമ । ചംദ്രസൂര്യൌ ചോക്തവംതൌ രാക്ഷസോഽസൌ ഛലാഗതഃ
രാഹു ആ അമൃതം കഴിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പറഞ്ഞുവിളിച്ചു; ആ ദാനവൻ വഞ്ചനയോടെ അവിടെ എത്തിയതായിരുന്നു.
തതഃ ക്രുദ്ധോ ജഗന്നാഥോ ജഘാന സ്വര്ണപാത്രതഃ । ശിരസ്തസ്യ പപാതോര്വ്യാം കേതുര്നാമ്നാ ബഭൂവ ഹ
അപ്പോൾ ലോകനാഥൻ കോപത്തോടെ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ നിന്ന് അവനെ അടിച്ചു; അവന്റെ തല ഭൂമിയിൽ വീണു, അത് 'കേതു' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
രാഹുകേതൂ തതസ്തൂര്ണം ഗതൌ തൌ ഭയവിഹ്വലൌ । ഇദാനീം തദ്ദിനേ പ്രാപ്തേ ചംദ്രസൂര്യൌ സ യുധ്യതി
രാഹുവും കേതുവും ഭയത്തോടെ ഉടൻ ഓടി മാറി; ഇപ്പോൾ ആ ദിവസം ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും അവൻ ആക്രമിക്കുന്നു.
കുര്യാദ്ഗ്രാസം സൈംഹികേയസ്തത്ക്ഷണം ദുര്ലഭം ഭവേത് । സര്വം ഗംഗാസമം തോയം വേദവ്യാസസമാ ദ്വിജാഃ
സിംഹികയുടെ മകനായ രാഹു ആ സമയത്ത് അവരെ പിടിച്ചെടുക്കും, അതു വളരെ ദുഷ്കരമാകും; എല്ലാ വെള്ളവും ഗംഗയെപ്പോലെയും, എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും വ്യാസനെപ്പോലെയും ആകുന്നു.
സ്നാനം വായസതീര്ഥേ യോ ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭേത് । ദാനമക്ഷയപുണ്യം സ്യാത്കോടിജന്മാര്ജിതം തഥാ
വായസതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കും; അവിടെ ദാനം ചെയ്യുന്നത് അനന്തമായ പുണ്യം നൽകും, കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ചതുപോലെ.
പാപം നശ്യേത്സമൂലം ച കിം പുനഃ ക്രതുകോടിഭിഃ । വിദ്യാര്ഥീ ലഭതേ വിദ്യാം പുത്രാര്ഥീ പുത്രമാപ്യതേ
അവിടെ പാപം മുഴുവനായി നശിക്കും; കോടിക്കണക്കിന് യാഗങ്ങളുടെ ഫലത്തെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതില്ല. വിദ്യാർഥിക്ക് വിദ്യയും, പുത്രാർഥിക്ക് പുത്രനും ലഭിക്കും.
മോക്ഷാര്ഥീ ലഭതേ മോക്ഷം മംത്രസിദ്ധിര്ഭവേദ്ധ്രുവമ് । ഇതി തേ കഥിതം വിപ്ര സമുദ്രമഥനം തു തത്
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് മോക്ഷവും, മന്ത്രസിദ്ധി ഉറപ്പായും ലഭിക്കും. ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണാ, സമുദ്രമഥനം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ശൌനക ഉവാച- ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി കഥയസ്വ യഥാര്ഥതഃ । ഹരിസ്വരൂപിണാ സാക്ഷാദ്വേദവ്യാസേന ശാസിത
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹരിയുടെ സ്വരൂപമായ വേദവ്യാസൻ നേരിട്ട് ഉപദേശിച്ചതു സത്യമായി പറയൂ.
നിരഹംകാര ഹേ സൂത ലോകാനുഗ്രഹകാരക । കേന സ്യാത്സുഭഗാ നാരീ പാപിനീ ച സുദുര്ഭഗാ
അഹങ്കാരമില്ലാത്ത സൂതാ, ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരിയായവനേ, ഒരു സ്ത്രീക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കാൻ എന്താണ് വഴി? പാപിനിയായ സ്ത്രീക്ക് ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാകുന്നത് എങ്ങനെ?
പതിപ്രിയാംഗ കേന സ്യാദ്രൂപിതാ ചക്ഷുഷോഃ സുധാ । കേന വാ ജായതേ ലക്ഷ്മീസ്തന്മേ ബ്രൂഹി തപോധന
ഒരു സ്ത്രീ ഭർത്താവിന് പ്രിയങ്കരിയാവാൻ, അവളുടെ അംഗങ്ങൾ ഭർത്താവിന്റെ കണ്ണിന് ആഹ്ലാദകരമാവാൻ എന്താണ് കാരണം? അവളിൽ സൗന്ദര്യം ഉണ്ടാകുന്നത് എങ്ങനെ? ഇതെനിക്കു പറയൂ, തപസ്സിന്റെ നിധിയേ.
സൂത ഉവാച- യദി പുണ്യമിദം വിപ്ര വൃത്തം പരമദുര്ലഭമ് । ശൃണുഷ്വ ഭോഃ സമാസേന കഥയാമി വിധാനതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ഈ അത്യന്തം ദുർലഭമായ പുണ്യകഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; ഞാൻ അതിന്റെ വിധി ചുരുക്കത്തിൽ പറയും.
ആസീദ്ഭദ്രശ്രവാ രാജാ യുഗേ ദ്വാപരസംജ്ഞകേ । സൌരാഷ്ട്രദേശവാസീ ച വേദവേദാംഗപാരഗഃ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഭദ്രശ്രവാ എന്ന രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; സൗരാഷ്ട്രദേശത്ത് താമസിച്ചവൻ, വേദങ്ങളും അതിന്റെ അംശങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞവൻ.
ഭാര്യാ തസ്യ ച സംജാതാ നാമ്നാ സുരതിചംദ്രികാ । തസ്യാം ബഭൂവുഃ ശ്രീരാജ്ഞഃ സപ്തപുത്രാ മനോരമാഃ
അവനു സുരതിചന്ദ്രികാ എന്ന പേരിൽ ഒരു ഭാര്യ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവളിൽ ആ മഹാരാജാവിന് മനോഹരമായ ഏഴു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തതോഽഭിജാതാ ദുഹിതാ സുംദരീ സത്യവാദിനീ । ശ്യാമബാലാ ച വിപ്രേംദ്ര നാമ്നാ പ്രീതികരീ പിതുഃ
അതിനുശേഷം, സുന്ദരിയും സത്യവാദിനിയുമായ ഒരു മകൾ ജനിച്ചു; കറുത്ത നിറമുള്ള, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, പിതാവിന് പ്രിയങ്കരിയായ പ്രീതികരി എന്നായിരുന്നു അവളുടെ പേര്.
അഥൈകദാ ശ്യാമബാലാ സുവര്ണസികതാസു ച । ഗൂഢൈര്മനോഹരൈ രത്നൈഃ സഖിഭിഃ ക്രീഡിതും മുദാ
ഒരു ദിവസം ശ്യാമബാല അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ പൊന്നുപൊടിയിൽ ഒളിഞ്ഞ മനോഹരമായ രത്നങ്ങളുമായി കളിക്കാൻ പോയി.
ജഗാമ നീപവൃക്ഷസ്യ തലം പരമദുര്ലഭമ് । ഏതസ്മിന്നംതരേ വിപ്ര ലക്ഷ്മീഃ സംസാരതാരിണീ
അവൾ അത്യന്തം ദുർലഭമായ നീപമരത്തിന്റെ ചുവടിൽ എത്തി; അതേസമയം, ബ്രാഹ്മണാ, ലോകത്തെ സംസാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്ന ലക്ഷ്മി അവിടെ എത്തി.
ലോകാനാം നീതിദാ സാഥ സമായാതാ സ്വയം പുരഃ । ധൃത്വാ ച ബ്രാഹ്മണീരൂപം പലിതാംഗീ ച ഭൂസുര
ലോകങ്ങൾക്ക് നല്ല നയങ്ങൾ നൽകുന്ന അവൾ, അപ്പോൾ തന്നെ അവിടെ വന്നു, ഒരു വയോധിക ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയുടെ രൂപം ധരിച്ച്.