മംദരം ഘര്ഘരം കൃത്വാ സര്പരാജേന വേഷ്ടിതമ്
സര്പ്പരാജാവാല് ചുറ്റപ്പെട്ട മന്ദരപര്വ്വതം ഉരുളിച്ച് ഗര്ജിപ്പിക്കുക.
തസ്മാദുത്പത്സ്യതേ ലക്ഷ്മീര്ജഗന്മാതാ ച ഭോഃ സുരാഃ
അതിനാല് അവിടെ നിന്ന് ലോകമാതാവായ ലക്ഷ്മി ഉദിക്കും, ദേവന്മാരേ.
ധാരയാമ്യഹമേവാദ്രിം കൂര്മരൂപേണ സര്വതഃ ജഗ്മുഃ സുരാസുരാഃ സര്വേ സമുദ്രമഥനം ദ്വിജ
ഞാനാണ് കൂര്മരൂപത്തില് എല്ലാ ദിശയിലും പര്വ്വതത്തെ താങ്ങുന്നത്. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും സമുദ്രമഥനത്തിന് പോയി.
സൂത ഉവാച- തതോഽമരഗണാസ്തേ ച സഗംധര്വാഃ സദാനവാ । ഉത്പാട്യ മംദരം ശൈലം ചിക്ഷിപുഃ പയസാം നിധൌ
സൂതന് പറഞ്ഞു: പിന്നെ അമരന്മാരും ഗാന്ധര്വന്മാരും ദാനവന്മാരും ചേര്ന്ന് മന്ദരപര്വ്വതം പിഴുതെടുത്തു ക്ഷീരസമുദ്രത്തില് ഇട്ടു.
തതഃ സനാതനഃ ശ്രീമാന്ദയാലുര്ജഗദീശ്വരഃ । അധാരയദ്ഗിരേര്മൂലം കൂര്മരൂപേണ പൃഷ്ഠതഃ
അതിനുശേഷം, ശാശ്വതനും മഹത്വമുള്ളവനും കരുണാനിധിയുമായ ലോകനാഥന് കൂര്മരൂപത്തില് പര്വ്വതത്തിന്റെ അടിത്തട്ടില് നിന്ന് താങ്ങി.
അനംതം തത്ര സംവേഷ്ട്യ മമംഥുര്ദുഗ്ധസാഗരമ് । ഏകാദശ്യാം മഥ്യമാനേ ചോദ്ഭൂതം പ്രഥമം ദ്വിജ
അവിടെ അനന്തന് ചുറ്റി പിടിച്ച്, അവര് ക്ഷീരസമുദ്രം മഥിച്ചു. ഏകാദശി ദിവസമായപ്പോള് ആദ്യം ഒരു വസ്തു ഉദിച്ചു, ദ്വിജന്.
കാലകൂടവിഷം തേ തു ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ പ്രദുദ്രുവുഃ । തതസ്താന്വിദ്രുതാന്ദൃഷ്ട്വാ ശംകരശ്ചോക്തവാനിദമ്
കാലകൂട്ടവിഷം കണ്ടപ്പോള് എല്ലാവരും ഭയന്ന് ഓടി മറഞ്ഞു. അവരെ അങ്ങോട്ട് ഓടുന്നത് കണ്ടശേഷം ശംകരന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭോഭോഽമരഗണാ യൂയം വിഷം കുരുതമാദരമ് । വാരയിഷ്യാമ്യഹം തൂര്ണം കാലകൂടം മഹാവിഷമ്
ഹേ അമരഗണങ്ങളേ, നിങ്ങള് ഈ വിഷത്തെ ആദരവോടെ കാണണം. ഈ വലിയ കാലകൂട്ടവിഷം ഞാന് ഉടന് തന്നെ തടയാം.
ഇത്യുക്ത്വാ പാര്വതീനാഥോ ധ്യായന്നാരായണം ഹൃദി । മഹാമംത്രം സമുച്ചാര്യ വിഷമാദദ്ഭയംകരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പാര്വതിയുടെ നാഥന് ഹൃദയത്തില് നാരായണനെ ധ്യാനിച്ചു, മഹാമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഭയങ്കരമായ വിഷം ഉണ്ണി.
മഹാമംത്രപ്രഭാവേണ വിഷം ജീര്ണം ഗതം മഹത് । അച്യുതാനംതഗോവിംദ ഇതി നാമത്രയം ഹരേഃ
മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ആ വലിയ വിഷം ദഹിച്ച് നശിച്ചു. അച്യുതന്, അനന്തന്, ഗോവിന്ദന് എന്ന ഹരിയുടെ മൂന്നു നാമങ്ങള്—
യോജപേത്പ്രയതോ ഭക്ത്യാ പ്രണവാദ്യം നമോംഽതികമ് । വിഷഭോഗാഗ്നിജം തസ്യ നാസ്തി മൃത്യോര്ഭയം തഥാ
ആ നാമങ്ങള് പ്രണവം കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് നമഃ കൊണ്ട് അവസാനിപ്പിച്ച് ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിക്കുന്നവന് വിഷം, പാമ്പ് കടിയിലോ, അഗ്നിയില് മരണമോ ഭയമില്ല.
തതോ ഹൃഷ്ടമനാ ദേവാ മമംഥുഃ ക്ഷീരസാഗരമ് । തതോഽലക്ഷ്മീഃ സമുത്പന്നാ കാലാസ്യാ രക്തലോചനാ
പിന്നീട് ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ ക്ഷീരസാഗരം വീണ്ടും മഥിച്ചു. അതില് നിന്ന് കറുത്ത മുഖവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും ഉള്ള അലക്ഷ്മി ഉദിച്ചു.
രൂക്ഷപിംഗലകേശാ ച ജരതീം ബിഭ്രതീ തനുമ് । സാ ച ജ്യേഷ്ഠാബ്രവീദ്ദേവാന്കിംകര്തവ്യം മയേതി വൈ
അവളുടെ മുടി ഉണങ്ങിയതും മഞ്ഞ നിറമുള്ളതുമായിരുന്നു, വൃദ്ധാവതാരം ധരിച്ചിരുന്നു. ജ്യേഷ്ഠ എന്ന അവള് ദേവന്മാരോട് ചോദിച്ചു: 'ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം?'
ദേവാസ്തഥാബ്രുവംസ്താം ച ദേവീം ദുഃഖസ്യഭാജനമ് । യേഷാം നൄണാം ഗൃഹേ ദേവീ കലഹഃ സംപ്രവര്തതേ
ദേവന്മാര് ആ ദുഃഖത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ദേവിയെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'ദേവി, മനുഷ്യരുടെ വീട്ടില് വഴക്ക് ഉണ്ടാകുന്നിടത്ത്—'
തത്ര സ്ഥാനം പ്രയച്ഛാമോ വസ ജ്യേഷ്ഠേ ശുഭാന്വിതാ । നിഷ്ഠുരം വചനം യേ ച വദംതി യേഽനൃതം നരാഃ
'അവിടെ നിന്നു ജീവിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ നിനക്ക് സ്ഥാനം നൽകുന്നു, ജ്യേഷ്ഠേ, അശുഭത്വം കൂടെ. കഠിനമായോ അസത്യമായോ വാക്ക് പറയുന്നവരുടെ വീട്ടിലും—'
സംധ്യായാം യേ ഹി ചാശ്നംതി ദുഃഖദാ തിഷ്ഠ തദ്ഗൃഹേ । കപാലകേശഭസ്മാസ്ഥി തുഷാംഗാരാണി യത്ര തു
'സന്ധ്യാകാലത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരുടെ വീട്ടിലും, ദുഃഖം നൽകുന്നവളേ, നീ അവിടെ നിലകൊള്ളണം. കപ്പാലം, മുടി, ചാരം, അസ്ഥി, തവിട്, ചാരം എന്നിവ ഉള്ളവിടത്തും—'
സ്ഥാനം ജ്യേഷ്ഠേ തത്ര തവ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ । അകൃത്വാ പാദയോര്ധൌതം യേ ചാശ്നംതി നരാധമാഃ
'ജ്യേഷ്ഠേ, അവിടെയാണ് നിന്റെ വാസസ്ഥലം, സംശയമില്ല. കാലിൽ കഴുകാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന താഴ്ന്നവരുടെ വീട്ടിലും—'
തദ്ഗൃഹേ സര്വദാ തിഷ്ഠ ദുഃഖദാരിദ്രദായിനീ । വാലുകാലവണാംഗാരൈഃ കുര്വംതി ദംതധാവനമ്
'അവിടെയൊക്കെ ദുഃഖവും ദാരിദ്ര്യവും നൽകുന്നവളായി നീ എപ്പോഴും ഇരിക്കണം. മണല്, ഉപ്പ്, ചാരം എന്നിവ കൊണ്ട് പല്ലു കഴുകുന്നവരുടെ വീട്ടിലും—'
തേഷാം ഗേഹേ സദാ തിഷ്ഠ ദുഃഖദാ കലിനാ സഹ । ഛത്രാകം ശ്രീഫലം ശിഷ്ടം യേ ഖാദംതി നരാധമാഃ
'അവരുടെ വീട്ടിലും നീ ദുഃഖം വിതറുന്നവളായി കലിയോടൊപ്പം എപ്പോഴും ഇരിക്കണം. ചതൃ, ചക്ക, ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം എന്നിവ കഴിക്കുന്ന താഴ്ന്നവരുടെ വീട്ടിലും—'
ഗേഹേ തേഷാം തവ സ്ഥാനം ജ്യേഷ്ഠേ കലുഷദായിനി । തിലപിഷ്ടമലാബും യേ ഗൃംജനം പോതികാദലമ്
'അവരുടെ വീട്ടിലാണ് നിന്റെ സ്ഥാനം, ജ്യേഷ്ഠേ, അശുദ്ധി വിതറുന്നവളേ. എള്ളുപൊടി, ചുരക്ക, ഉള്ളി, പൊറ്റികയുടെ ഇല എന്നിവ കഴിക്കുന്നവരുടെ വീട്ടിലും—'
കലം ബുകം പലാംഡും യേ ചാശ്നംതി പാപബുദ്ധയഃ । തേഷാം ഗൃഹേ തവ സ്ഥാനം ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
'കലം, ബുകം, ഉള്ളി എന്നിവ കഴിക്കുന്ന ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവരുടെ വീട്ടിലും, അവിടെയാണ് നിന്റെ സ്ഥാനം, സംശയമില്ല.'
ഗുരു ദേവാതിഥീനാം ച യജ്ഞദാനവിവര്ജിതമ് । യത്രവേദധ്വനിര്നാസ്തി തത്ര തിഷ്ഠ സദാഽശുഭേ
'ഗുരു, ദേവത, അതിഥി എന്നിവരെ അവഗണിക്കുന്നവരുടെ വീട്ടിലും, യജ്ഞം ദാനം എന്നിവ ഇല്ലാത്തിടത്തും, വേദധ്വനി കേൾക്കാത്തിടത്തും, അശുഭയേ, നീ എപ്പോഴും അവിടെ ഇരിക്കണം.'
ദംപത്യോഃ കലഹോ യത്ര പിതൃദേവാര്ചനം ന വൈ । ദുരോദരരതാ യത്ര തത്ര തിഷ്ഠ സദാശുഭേ
'ഭാര്യയും ഭർത്താവും തമ്മിൽ വഴക്ക് ഉണ്ടാകുന്നിടത്തും, പിതൃദേവതാരാധന ഇല്ലാത്തിടത്തും, രഹസ്യഭോഗത്തിൽ ലഗ്നരായവരുടെ വീട്ടിലും, അശുഭയേ, നീ എപ്പോഴും അവിടെ ഇരിക്കണം.'
പരദാരരതാ യത്ര പരദ്രവ്യാപഹാരിണഃ । വിപ്രസജ്ജനവൃദ്ധാനാം യത്ര പൂജാ ന വിദ്യതേ । തത്ര സ്ഥാനേ സദാ തിഷ്ഠ പാപദാരിദ്ര്യദായിനീ
'പരസ്ത്രീഭോഗം ചെയ്യുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് മോഷ്ടിക്കുന്നവരും, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സജ്ജന്മാർക്കും മൂപ്പന്മാർക്കും ആദരം ഇല്ലാത്തവരുടെ വീട്ടിലും, പാപവും ദാരിദ്ര്യവും നൽകുന്നവളേ, നീ എപ്പോഴും അവിടെ ഇരിക്കണം.'
ഇത്യാദിശ്യ സുരാ ജ്യേഷ്ഠാം സര്വേഷാം കലിവല്ലഭാമ് । ക്ഷീരാബ്ധേര്മഥനം ചക്രുഃ പുനസ്തേ സുസമാഹിതാഃ
ഇങ്ങനെ കലിയുടെ പ്രിയങ്കരിയായ ദേവതകളിൽ ജ്യേഷ്ഠയായവളെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, എല്ലാവരും വീണ്ടും മനസ്സാക്ഷാൽ ക്ഷീരസമുദ്രം കുലുക്കാൻ തുടങ്ങി.
സൂത ഉവാച- ഐരാവതസ്തതോ ജജ്ഞേ തഥൈവോച്ചൈഃശ്രവാ ഹയഃ । ധന്വംതരിഃ പാരിജാതഃ സുരഭിശ്ചാപ്സരോദയഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം ഐരാവതം ജനിച്ചു, അതുപോലെ ഉച്ചൈശ്രവാ എന്ന കുതിരയും, ധന്വന്തരി, പാർിജാതം, സുരഭി എന്ന പശു, അപ്പ്സരസുകളുടെ ഉദയം എന്നിവയും ഉണ്ടായി.
തതഃ പ്രഭാതസമയേ ദ്വാദശ്യാമുദിതേ രവൌ । ഉത്പന്നാ ശ്രീര്മഹാലക്ഷ്മീഃ സര്വലക്ഷണശോഭിതാ
അതിനുശേഷം, പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ, പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും അലങ്കൃതയായ ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മി അവതരിച്ചു.
ദദൃശുസ്താം മഹാദേവീം മാതരം ധര്മദേവതാഃ । പ്രഹൃഷ്ടാഃ സര്വജംതൂനാം ശ്രീകൃഷ്ണഹൃദയാലയാമ്
ധർമ്മദേവതകൾ ആ മഹാദേവിയെയും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും മാതാവിനെയും, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവളെയും സന്തോഷത്തോടെ കണ്ടു.
ലക്ഷ്മീഭ്രാതാ ശീതരശ്മിര്ജാതശ്ച സുധയാ തതഃ । ഉത്പന്നാ സാ ഹരേര്ജായാ തുലസീ ലോകപാവനീ
ശീതളപ്രഭയുള്ളവൻ, ലക്ഷ്മിയുടെ സഹോദരൻ, ആ അമൃതത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവളായ തുളസിയും ഹരിയുടെ ഭാര്യയായി ഉദിച്ചു.
തം ശൈലം പൂര്വവത്സ്ഥാപ്യ പരിപൂര്ണമനോരഥാഃ । സമേത്യ മാതരം സ്തുത്വാ ജേപുഃ ശ്രീസൂക്തമുത്തമമ്
അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി, അപ്പോഴത്തെപ്പോലെ ആ പർവ്വതത്തെ സ്ഥാപിച്ച്, എല്ലാവരും കൂടിച്ചേർന്ന് മാതാവിനെ സ്തുതിച്ചു, ഉത്തമമായ ശ്രീസൂക്തം ജപിച്ചു.