തദാ മാമിത്യുവാചാസൌ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ । ബ്രഹ്മോവാച- അധര്മിണാം നരാണാം ത്വം ശാസ്താ സംയമനീപതിഃ
അപ്പോൾ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നീ സംയമനി നഗരത്തിന്റെ രാജാവും അധർമ്മികൾക്ക് ശിക്ഷ നൽകുന്നവനും ആകണം.'
യഥാപരാധമാധത്സ്വ ദംഡം ചംഡകരാത്മജ । പിത്രോരപോഷകോ യസ്തു സമര്ഥോ ഗുരുധ്രുക്തു യഃ । ഏതൌ മഹാപാതകിനൌ നിപാത്യൌ നിരയേഷു തേ
കൃത്യത്തിന് അനുസരിച്ച് ശിക്ഷ നൽകണം, ചണ്ഡന്റെ മകനേ. മാതാപിതാക്കളെ അവഗണിക്കുന്നവനും ഗുരുവിനെ അപമാനിക്കുന്നവനും വലിയ പാപികളാണ്; ഇവരെ നീ നരകത്തിൽ ഇടണം.
സര്വേഷു യാവദ്വര്ഷാണാം പ്രത്യേകമയുതം ഭവേത് । ഏതയോര്ന ത്വയാ കാര്യാ ദയാ ജാതു കകുപ്പതേ
പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഓരോരുത്തൻക്കും എല്ലാ നരകങ്ങളിലും അനുഭവിക്കണം. ഈ രണ്ടുപേര്ക്ക്, ദക്ഷിണദിശയുടെ അധിപനേ, നീ ഒരിക്കലും കരുണ കാണിക്കരുത്.
യമ ഉവാച- ഇത്യഹം ബ്രഹ്മണോ വാക്യാത്സ്വഗുരുദ്രുഹി മാനവേ । ന കരോമി ക്രിയാം സഭ്യാസ്തഥാ പിത്രോരപോഷകേ
യമൻ പറഞ്ഞു: അതിനാൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഗുരുവിനെ അപമാനിക്കുന്നവനും മാതാപിതാക്കളെ അവഗണിക്കുന്നവനും ഞാൻ യാതൊരു കർമവും ചെയ്യാറില്ല, സഭാംഗങ്ങളേ.
ബ്രാഹ്മണോഽയം ഗുരുദ്രോഹീ തദ്ദ്രോഹാദപമൃത്യുതാമ് । പ്രാപ്തോ മച്ഛാസനാദ്ഭൃത്യൈരാനീതോ ദര്ശനാക്ഷമഃ
ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ഗുരുവിനെ ദ്രോഹിച്ചവനാണ്. ആ ദ്രോഹം കൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹം അകാലമരണം നേരിട്ടത്, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്റെ ഭൃത്യന്മാർ ഇദ്ദേഹത്തെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു.
ഭോ ഭൃത്യാഃ പ്രഥമം ഘോരേ രൌരവേ വത്സരായുതേ । പാത്യതാം ച പുനസ്തസ്മാന്നിഃസാര്യ്യാന്യത്ര പാത്യതാമ്
എന്റെ ഭൃത്യന്മാരേ, ആദ്യം ഇദ്ദേഹത്തെ ഭയങ്കരമായ രൗരവനരകത്തിൽ പതിനായിരം വർഷം ഇടൂ; പിന്നെ അവിടെ നിന്ന് പുറത്തെടുത്ത് മറ്റിടത്ത് വീണ്ടും ഇടൂ.
താവംതമേവ കാലം വൈ പാപോഽയം ഗുരുലോപകഃ । നരകേഷ്വിതി സര്വേഷു യഥാകാലം സ്ഥിതം ദ്രുതമ്
അത്രയും കാലം ഈ ഗുരുവിനെ അവഗണിച്ച പാപി എല്ലാ നരകങ്ങളിലും ഓരോ സമയവും വേഗത്തിൽ കഴിയണം.
മുകുംദ ഉവാച- വേദായന ഗുരോ സ്വാമിന്ഭൃത്യാസ്തേ യമശാസനാത് । നീത്വാ മാം രൌരവേ ഘോരേ പാശൈര്ബധ്വാ ന്യപാതയന്
മുകുന്ദൻ പറഞ്ഞു: വേദായനാ, ഗുരുവേ, സ്വാമിനേ, നിങ്ങളുടെ ഭൃത്യന്മാർ യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്നെ ഭയങ്കരമായ രൗരവനരകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, കെട്ടികളാൽ കെട്ടി അവിടെ തള്ളിയിരുത്തി.
തത്രാഹം താം വ്യഥാം ഗുര്വീ ലബ്ധവാനതിദാരുണാമ് । യഥാകോഽപി ക്ഷണസ്താത നീതോ മേ യുഗവത്തദാ
അവിടെ, അങ്ങനെയൊരു കഠിനമായ വേദന ഞാൻ അനുഭവിച്ചു, അത്രയധികം ദാരുണമായത്, ഒരു നിമിഷം പോലും എനിക്ക് ഒരു യುಗം പോലെ തോന്നി.
ത്രിംശദ്ദിനാനി തന്നീതം ദുഃഖം മേ തത്ര തിഷ്ഠതാ । ഏകത്രിംശതമേ ഹ്യസ്മിന്ദിനേഽഹം നിര്ഗതസ്തദാ
അവിടെ ഞാൻ മുപ്പത് ദിവസം ആ ദു:ഖം സഹിച്ചു; മുപ്പത്തൊന്നാം ദിവസം ഞാൻ അവിടത്തെ വിട്ടുപോയി.
പതിതേഷ്വസ്ഥിഖംഡേഷു തീര്ഥേഽസ്മിന്നുതമോത്തമേ । ഗുരുലോപോദ്ഭവം പാപം സദ്യോ നഷ്ടം മമാഭവത
ഈ ഉത്തമമായ തീർത്ഥത്തിൽ അസ്ഥിഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഞാൻ വീണപ്പോൾ, ഗുരുവിനെ അവഗണിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടായ പാപം ഉടനടി നശിച്ചു.
തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദേന ലബ്ധാ ച സ്വര്ഗതിര്മയാ । സുഖം സ്വര്ഗേ നിവത്സ്യാമി യാവദിംദ്രാശ്ചതുര്ദശ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് സ്വർഗം ലഭിച്ചു; പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കും.
യമസ്യ നഗരേ തസ്മിന്യാഃ പ്രജാ നിവസംതി വൈ । പാപിനാം ഭയദായിന്യോ ധര്മിണാം താ മനോഹരാഃ
യമന്റെ നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ പാപികൾക്ക് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരാണെങ്കിലും, ധാർമ്മികർക്കു മനോഹരരാണ്.
സിംഹാസ്യാ ഗജകോലാസ്യാ മഹാദംഷ്ട്രോന്നതോദരീഃ । ബിഡാലാസ്യാഃ പിംഗകേശ്യോ ഭാമിന്യോ ദീര്ഘപത്കരാഃ
സിംഹമുഖം, ആനയും പന്നിയും പൂച്ചയും പോലുള്ള മുഖങ്ങൾ, വലിയ പല്ലുകൾ, വീർപ്പുമുട്ടിയ വയറുകൾ, കവിളിൽ മഞ്ഞ നിറമുള്ള മുടി, പ്രകാശമുള്ള രൂപം, നീണ്ട കൈകൾ—അങ്ങനെയാണ് അവർ.
തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രസാദേന നിഃപാപോഹം യദാഭവമ് । തദാ മയാ പ്രജാ ദൃഷ്ടാ ദിവ്യരൂപാ യമാലയേ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ പാപരഹിതനായപ്പോൾ, ഞാൻ യമന്റെ ആലയത്തിൽ ദിവ്യരൂപമുള്ള ആ ജനങ്ങളെ കണ്ടു.
സര്വാസ്താഃ സത്യവാദിന്യോ വിനയാചാരസംചിതാഃ । ദിവ്യാഭരണധാരിണ്യോ ദിവ്യാംബരവിഭൂഷിതാഃ
അവരൊക്കെയും സത്യവാദിനികളും വിനയശീലവും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഉള്ളവരും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവരും ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളിൽ അലങ്കരിച്ചവരുമായിരുന്നു.
ഇത്യേതത്കഥിതം താത യത്പൃഷ്ടോഽഹം ത്വയാനഘ । അനുജാനീഹി മാം ഗംതുമമരേശപുരീം പ്രതി
പ്രിയനായവാ, നീ ചോദിച്ചതു ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇപ്പോൾ എന്നെ അമരന്മാരുടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകാൻ അനുമതി തരിക.
നാരദ ഉവാച- ഇത്യാകര്ണ്യ സ സന്യാസീ സ്വശിഷ്യോക്തം വചസ്തദാ । ഭൂയഃ പപ്രച്ഛ ധര്മാത്മാ മുകുംദം തം ദ്വിജം നൃപ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ കേട്ടശേഷം ആ സന്യാസി ശിഷ്യന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു; പിന്നെ, ധാർമ്മികനായ അവൻ, മുകുന്ദനെ വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്തു, രാജാവേ.
വേദായന ഉവാച- ബാല്യാവധി ഗുരുസ്നേഹം മത്തോഽധീതം ത്വയാഖിലമ് । ശബ്ദശാസ്ത്രസമേതശ്ച വേദസ്തു സപദക്രമഃ
വേദായനൻ പറഞ്ഞു: ബാല്യകാലം മുതൽ ഗുരുസ്നേഹത്തോടെ നീ എന്നിൽ നിന്ന് എല്ലാം പഠിച്ചു; ശബ്ദശാസ്ത്രവും വേദവും അതിന്റെ എല്ലാ ക്രമത്തോടെയും നീ അറിഞ്ഞു.
വിഹിതാ മമ ശുശ്രൂഷാ ഭാവേന ഭവതോത്തമാ । ത്വയി സംതി സതാം സാധോ ഗുണാഃ ശമദമാദയഃ
നീ ഭക്തിയോടെ എന്നെ സേവനം ചെയ്തു, ഉത്തമനായവാ; നിനക്കുള്ളിൽ ശമം, ദമം തുടങ്ങിയ സദ്ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ഗുരുലോപകൃതം പാപം കഥം തേ സമജായത । ഏതദാഖ്യാഹി മേ താത യഥാ ജാനാമി തത്വതഃ
ഗുരുവിനെ അവഗണിച്ചതിൽ നിന്നുള്ള പാപം നിനക്കെങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? അതിന്റെ സത്യമായ കാര്യം എന്നോട് പറയിക, പ്രിയനായവാ.
മുകുംദ ഉവാച- ജന്മോപവീതകന്യാനാം ധാതാരോ നിഗമസ്യ ച । യജ്ഞോപവീതദാതുശ്ച നാജ്ഞാഭംഗഃ കൃതോ മയാ
മുകുന്ദൻ പറഞ്ഞു: ജന്മോപവീതം ധരിക്കുന്നവരുടെ സ്രഷ്ടാക്കളുടെ ആജ്ഞയും, വേദത്തിന്റെയും, ഉപവീതം നൽകുന്നവന്റെയും ആജ്ഞ ഞാൻ ലംഘിച്ചിട്ടില്ല.
ശ്വശ്രുശ്വശുരയോഃ സേവാ ഭൃത്യേനേവ കൃതാ മയാ । തവാപി ശാസ്ത്രദാതുശ്ച നാജ്ഞാഭംഗഃ കൃതോ മയാ
ശ്വശുരനും ശ്വശ്രുവും ഞാൻ ഭൃത്യനായി സേവിച്ചു; നീയും ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ച ഗുരുവായ നീയും, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ ഞാൻ ഒരിക്കലും ലംഘിച്ചിട്ടില്ല.
പുരോധാ യഃ കുലാചാര്യോ വേദവേദാംതപാരഗഃ। തസ്യാപരാദ്ധം കേചിന്മേ തത്ര ത്വം ശ്രോതുമര്ഹസി
വേദവും വേദാന്തവും അറിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കുടുംബപുരോഹിതനോടാണ് ഞാൻ ഒരു തെറ്റ് ചെയ്തതെന്ന് ചിലർ പറയുന്നു; അതിനെക്കുറിച്ച് നീ കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്.
യദ്യസ്മാകം കുലേ പുത്രോ ജായതേ ധര്മകോവിദ । തദാ പുരോധസേ ധേനുമേകാം വാ തസ്യ ദക്ഷിണാമ്
നമ്മുടെ കുടുംബത്തിൽ ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരു മകൻ ജനിച്ചാൽ, പുരോഹിതനു ഒരു പശു അല്ലെങ്കിൽ അതിനുസമാനമായത് ദക്ഷിണയായി നൽകണം.
ദത്ത്വാ സംച്ഛിദ്യതേ നാലമിതി വംശസ്യ നഃ സ്ഥിതിഃ । പുരാ മമൈവ പുത്രേ തു ജാതമാത്രേ ശുഭേഽഹനി
അത് നൽകിയാൽ കുടുംബം ശുദ്ധിയും നിലനില്പും നേടുന്നു; എന്നാൽ, മുമ്പ് എന്റെ സ്വന്തം മകൻ ജനിച്ച ശുഭദിനത്തിൽ—
കുലക്രിയാ മയാ താത ന കൃതാ മൂഢബുദ്ധിനാ । തസ്യാശ്ചാകരണേനൈവ ഗുരുലോപകരോഽഭവമ്
എന്റെ മനസ്സിന് അജ്ഞതയുണ്ടായതിനാല് കുടുംബകര്മങ്ങള് ഞാന് നിര്വഹിച്ചില്ല, അച്ഛാ. അതു ചെയ്യാതിരുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ ഞാന് കുടുംബത്തിന് നഷ്ടം വരുത്തിയവനായി.
നിവേദിതമിദം സര്വം ഗുരുലോപാദ്യഥാ മമ । പാപമാസീദനുജ്ഞാ മേ ദേഹി യാമി സുരാലയമ്
കുടുംബനഷ്ടം മൂലം എനിക്ക് പാപം സംഭവിച്ചുവെന്ന് എങ്ങനെ എന്നെല്ലാം ഞാന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ദയവായി അനുമതി നല്കൂ, ഞാന് ദേവലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
വേദായന ഉവാച- ഇംദ്രപ്രസ്ഥാംതരാവര്തിന്യേഷാ യാ കോശലാ ശുഭാ । സ്മൃതിരസ്യാഃ പ്രസാദേന ദൃശ്യതേ പൂര്വജന്മനഃ
വേദായനന് പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിന്റെ അതിര്വരമ്പില് ഈ ശുഭമായ കോശലാ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഇവളുടെ അനുഗ്രഹത്താല് മുന്ജന്മത്തിന്റെ ഓര്മ ലഭിക്കും.
കേന പുണ്യേന തീര്ഥേഽസ്മിന്നസ്ഥീനി പതിതാനി തേ । മുകുംദാഖ്യാഹി ചൈതസ്യ സ്മൃതിരസ്തി തവാനഘ
നിന്റെ അസ്ഥികള് ഈ തിരുത്തലത്തില് വീണത് ഏതു പുണ്യഫലത്താലാണ്? മുകുന്ദാ, അതിന്റെ ഓര്മ നിനക്കുണ്ടെങ്കില് പറയൂ.