ഏതാനി സ്നാതകോ നിത്യം പാവനാനി ച പാവയേത് । വേദോദിതം സ്വകം കര്മ്മ നിത്യം കുര്യാദതംദ്രിതഃ
വേദപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ വിദ്യാർത്ഥി ഈ ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നിർവഹിക്കണം, സ്വയം ശുദ്ധനായി. വേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തന്റെ കര്മ്മം അശ്രാന്തമായി ചെയ്യണം.
അകുര്വാണഃ പതത്യാശു നരകാനതിഭീഷണാന് । അഭ്യസേത്പ്രയതോ വേദം മഹായജ്ഞാന്ന ഹാപയേത്
ഇവ ചെയ്യാത്തവൻ ഭയാനകമായ നരകങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ വീഴും; അതിനാൽ വേദം ഭക്തിയോടെ പഠിക്കണം, മഹായജ്ഞങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
കുര്യാദ്ഗൃഹ്യാണി കാര്യാണി സംധ്യോപാസനമേവ ച । സഖ്യം സമാധികൈഃ കുര്യാദുപേയാദീശ്വരം സദാ
ഗൃഹ്യകർമ്മങ്ങളും സന്ധ്യാവന്ദനവും നിർവഹിക്കണം; ധ്യാനത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരുമായി സൗഹൃദം പുലർത്തണം, എപ്പോഴും ഈശ്വരനെ സമീപിക്കണം.
ദൈവതാന്യഭിഗച്ഛേത കുര്യ്യാദ്ഭാര്യ്യാഭിപോഷണമ് । ന ധര്മം ഖ്യാപയേദ്വിദ്വാന്ന പാപം ഗൂഹയേദപി
ദേവതകളെ ആരാധിക്കണം, ഭാര്യയുടെ സംരക്ഷണം ചെയ്യണം; ജ്ഞാനി തന്റെ ധർമ്മം പ്രചരിപ്പിക്കരുത്, പാപം മറയ്ക്കുകയും ചെയ്യരുത്.
കുര്വീതാത്മഹിതം നിത്യം സര്വഭൂതാനുകംപകഃ । വയസഃ കര്മ്മണോഽര്ഥസ്യ ശ്രുതസ്യാഭിജനസ്യ ച
സ്വന്തം ക്ഷേമത്തിനായി എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കണം, എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം കാണിക്കണം; പ്രായം, പ്രവർത്തി, സമ്പത്ത്, പഠനം, വംശം എന്നിവയും പരിഗണിക്കണം.
ദേശവാഗ്ബുദ്ധിസാരൂപ്യമാചരന്വിചരേത്സദാ । ശ്രുതിസ്മൃത്യുദിതം സമ്യക്സാധുഭിര്യശ്ച സേവിതഃ
ദേശത്തിലും വാക്കിലും മനസ്സിലും ഏകോപനം പുലർത്തി, ശാസ്ത്രങ്ങളിലും സദാചാരികളിൽ നിന്നും പഠിച്ച കാര്യങ്ങൾ ശരിയായി അനുസരിച്ച് ജീവിക്കണം.
തമാചാരം നിഷേവേത നേഹേതാന്യത്ര കര്ഹിചിത് । യേനാസ്യ പിതരോ യാതാ യേന യാതാഃ പിതാമഹാഃ
അച്യുതമായ ആചാരങ്ങൾ മാത്രം അനുസരിക്കണം, മറ്റു വഴികളിലേക്ക് ഒരിക്കലും പോകരുത്; അതുവഴിയാണ് പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും മുന്നോട്ട് പോയത്.
തേന യായാത്സതാം മാര്ഗം തേന ഗച്ഛന്ന ദുഷ്യതി । നിത്യം സ്വാധ്യായശീലഃ സ്യാന്നിത്യം യജ്ഞോപവീതവാന്
സത്പുരുഷന്മാരുടെ മാർഗം പിന്തുടർന്ന്, തെറ്റുപറ്റാതെ ജീവിക്കാം; എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെടണം, യജ്ഞോപവീതം ധരിക്കണം.
സത്യവാദീ ജിതക്രോധോ ലോഭമോഹവിവര്ജിതഃ । സാവിത്രീജാപ നിരതഃ ശ്രാദ്ധകൃന്മുച്യതേ ഗൃഹീ
സത്യം പറയണം, കോപം ജയിക്കണം, ലോഭവും മായയും ഒഴിവാക്കണം; സാവിത്രി ജപത്തിൽ സ്ഥിരമായി, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.
മാതാപിത്രോര്ഹിതേ യുക്തോ ബ്രാഹ്മണസ്യ ഹിതേ രതഃ । ദാതാ യജ്വാ ദേവഭക്തോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ക്ഷേമത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഹിതത്തിൽ മനസ്സോടെ, ദാനശീലനും യജ്ഞങ്ങളിൽ പങ്കാളിയുമാകണം; ദേവഭക്തനായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
ത്രിവര്ഗസേവീ സതതം ദേവാനാം ച സമര്ചനമ് । കുര്യാദഹരഹര്നിത്യം നമസ്യേത്പ്രയതഃ സുരാന്
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്ന മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളിലും ദൈവാരാധനയിലും എപ്പോഴും ഏർപ്പെട്ട്, ഭക്തിയോടെ ദേവന്മാരെ പ്രതിദിനം നമസ്കരിക്കണം.
വിഭാഗശീലഃ സതതം ക്ഷമായുക്തോ ദയാലുകഃ । ഗൃഹസ്ഥസ്തു സമാഖ്യാതോ ന ഗൃഹേണ ഗൃഹീ ഭവേത്
എപ്പോഴും പങ്കിടാൻ തയ്യാറായും ക്ഷമയോടും ദയയോടും കൂടിയവനാണ് യഥാർത്ഥ ഗൃഹസ്ഥൻ; വീടുണ്ടെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ആരും ഗൃഹസ്ഥനാവില്ല.
ക്ഷമാ ദയാ ച വിജ്ഞാനം സത്യം ചൈവ ദമഃ ശമഃ । അധ്യാത്മനിത്യതാ ജ്ഞാനമേതദ്ബ്രാഹ്മണലക്ഷണമ്
ക്ഷമ, ദയ, ജ്ഞാനം, സത്യം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, ആത്മവിചാരത്തിൽ സ്ഥിരത, വിവേകം — ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
ഏതസ്മാന്ന പ്രമാദ്യേത വിശേഷേണ ദ്വിജോത്തമഃ । യഥാശക്തി ചരന്ധര്മ്മം നിംദിതാനി വിവര്ജയേത്
ഇവയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഉന്നതജാതിക്കാർ ഒരിക്കലും അശ്രദ്ധ കാണിക്കരുത്; തക്കശക്തിയനുസരിച്ച് ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ച്, അപവാദം വരുത്തുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.
വിധൂയ മോഹകലിലം ലബ്ധ്വാ യോഗമനുത്തമമ് । ഗൃഹസ്ഥോ മുച്യതേ ബംധാന്നാത്ര കാര്യാവിചാരണാ
മോഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത്വം മാറ്റി, പരമമായ യോഗം പ്രാപിച്ചാൽ, ഗൃഹസ്ഥൻ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
വിഗര്ഹിത ജയ ക്ഷേപ ഹിംസാ ബംധവധാത്മനാമ് । അന്യമന്യു സമുത്ഥാനാം ദോഷാണാം മര്ഷണം ക്ഷമാ
ദോഷം, തോൽവി, അപമാനം, ഹാനി, ബന്ധുക്കളിലോ സ്വയം നേരിടുന്ന ദു:ഖം, പരസ്പരകോപത്തിൽ നിന്നുള്ള കുറ്റങ്ങൾ — ഇവയെ ക്ഷമിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ക്ഷമ.
സ്വദുഃഖേഷ്വേവ കാരുണ്യം പരദുഃഖേഷു സൌഹൃദമ് । ദയേതി മുനയഃ പ്രാഹുഃ സാക്ഷാദ്ധര്മസ്യ സാധനമ്
സ്വന്തം ദു:ഖത്തിൽ കരുണയും, മറ്റുള്ളവരുടെ ദു:ഖത്തിൽ സൗഹൃദവും — ഇതാണ് ദയ എന്ന് മുനികൾ പറയുന്നു. ഇതു തന്നെ ധർമ്മത്തിലേക്കുള്ള നേരിട്ടുള്ള വഴി ആണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
ചതുര്ദശാനാം വിദ്യാനാം ധാരണാ ഹി പരാര്ഥതഃ । വിജ്ഞാനമിതി തദ്വിദ്യാദ്യേന ധര്മോ വിവര്ധതേ
പതിനാലു വിദ്യകൾ പഠിക്കുന്നത് മറ്റുള്ളവർക്കായി തന്നെയാണ്; അതിലൂടെ ധർമ്മം വളരുന്നുവെങ്കിൽ അതാണ് സത്യമായ വിജ്ഞാനം.
അധീത്യ വിധിവദ്വിദ്യാമര്ഥം ചൈവോപലഭ്യതേ । ധര്മകാര്യാണി കുര്വീത ഹ്യേതദ്വിജ്ഞാനമുച്യതേ
വിദ്യ ശരിയായി പഠിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും; ധർമ്മകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ വിജ്ഞാനം എന്ന് പറയുന്നു.
സത്യേന ലോകം ജയതി സത്യം തത്പരമം പദമ് । യഥാ ഭൂതാ പ്രമാദം തു സത്യമാഹുര്മനീഷിണഃ
സത്യത്തിന്റെ വഴി സ്വീകരിച്ചാൽ ലോകം ജയിക്കാം; സത്യം തന്നെയാണ് പരമാവധി സ്ഥാനം. യഥാർത്ഥം എങ്ങനെയോ അതുപോലെയാണ് സത്യം, തെറ്റില്ലാത്തതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ദമഃ ശരീരോപരതിഃ ശമഃ പ്രജ്ഞാപ്രസാദതഃ । അധ്യാത്മമക്ഷരം വിദ്യാ യത്ര ഗത്വാ ന ശോചതി
ദമം എന്നത് ശരീരം നിയന്ത്രിക്കുന്നതും, ശമം ജ്ഞാനത്തിന്റെ തെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നതുമാണ്. ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അക്ഷരമായ വിജ്ഞാനം നേടുമ്പോൾ ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല.
യയാ സ ദേവോഭഗവാന്വിദ്യയാ വിദ്യതേ പരഃ । സാക്ഷാദേവ ഹൃഷീകേശസ്തജ്ജ്ഞാനമിതി കീര്തിതമ്
ആ വിജ്ഞാനത്തിലൂടെ തന്നെ ഭഗവാൻ പരമാവധി നിലകൊള്ളുന്നു; ഹൃഷീകേശൻ തന്നെയാണ് ആ വിജ്ഞാനം എന്ന് നേരിട്ട് പറയുന്നു.
തന്നിഷ്ഠസ്തത്പരോ വിദ്വാന്നിത്യമക്രോധനഃ ശുചിഃ । മഹായജ്ഞപരോ വിപ്രോ ലഭതേ തദനുത്തമമ്
ആ വിജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും, അതിനോട് ഭക്തിയുള്ളവനും, ജ്ഞാനിയുമാണ്, എപ്പോഴും ക്രോധമില്ലാത്തവനും, ശുദ്ധനും, മഹായജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും ആയ ബ്രാഹ്മണൻ അതുല്യമായ സ്ഥാനം നേടുന്നു.
ധര്മസ്യായതനം യത്നാച്ഛരീരം പരിപാലയേത് । നഹി ദേഹം വിനാ വിഷ്ണുഃ പുരുഷൈര്വിദ്യതേപരഃ
ധർമ്മത്തിന്റെ ആധാരമായ ശരീരം ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കണം; ശരീരം ഇല്ലാതെ പരമാവധി വിഷ്ണുവിനെ മനുഷ്യർ അറിയാൻ കഴിയില്ല.
നിത്യം ധര്മാര്ഥകാമേഷു യുജ്യേത നിയതോ ദ്വിജഃ । ന ധര്മവര്ജിതം കാമമര്ഥം വാ മനസാ സ്മരേത്
ദ്വിജൻ എപ്പോഴും നിർദ്ദേശപ്രകാരം ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടണം; ധർമ്മമില്ലാത്ത കാമം അല്ലെങ്കിൽ സമ്പത്ത് മനസ്സിൽ പോലും ആലോചിക്കരുത്.
സീദന്നപി ഹി ധര്മേണ ന ത്വധര്മം സമാചരേത് । ധര്മോ ഹി ഭഗവാന്ദേവോ ഗതിഃ സര്വേഷു ജംതുഷു
കഷ്ടത്തിൽപോലും ഒരാൾ ധർമ്മം പാലിക്കണം, അധർമ്മം ചെയ്യരുത്; കാരണം ധർമ്മം തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആശ്രയം.
ഭൂതാനാംപ്രിയകാരീസ്യാന്നപരദ്രോ ഹകര്മധീഃ । ന വേദദേവതാനിംദാം കുര്യ്യാത്തൈശ്ച ന സംവസേത്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറണം, മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യങ്ങളിലും സ്വത്തിലും മോഹം കാണിക്കരുത്; വേദങ്ങളെയും ദേവതകളെയും അപമാനിക്കരുത്, അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവരോടൊപ്പം കൂടിയും ഇരിക്കരുത്.
യസ്ത്വിമം നിയതോ മര്ത്യോ ധര്മാധ്യായം പഠേച്ഛുചിഃ । അധ്യാപയേച്ഛ്രാവയേദ്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
ആൾക്കാർക്ക് ഈ ധർമ്മപാഠം ശുദ്ധതയോടെ പഠിക്കുകയോ, പഠിപ്പിക്കുകയോ, കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ ചതുഃപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ അമ്പത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച- ന ഹിംസ്യാത്സര്വഭൂതാനി നാനൃതം വാവദേത്ക്വചിത് । നാഹിതം നാപ്രിംയം വാച്യം ന സ്തേനഃ സ്യാത്കദാചന
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കലും ജീവികൾക്ക് ഹാനി വരുത്തരുത്, കള്ളം പറയരുത്; മറ്റുള്ളവർക്കു ദോഷകരമായതോ, ഇഷ്ടമല്ലാത്തതോ പറയരുത്, ഒരിക്കലും മോഷ്ടാവാകരുത്.