ഉപസംഗൃഹ്യ തത്പാദൌ വീക്ഷ്യമാണോ ഗുരോര്മുഖമ് । അധീഷ്വ ഭോ ഇതി ബ്രൂയാദ്വിരാമോഽസ്ത്വിതി ചാഽരമേത്
ഗുരുവിന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച്, മുഖം നോക്കി, 'ദയവായി പഠിപ്പിക്കണമേ' എന്ന് പറയണം; പഠനം അവസാനിച്ചാൽ 'വിശ്രമം ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്ന് പറയണം.
പ്രാക്കൂലാന്പര്യുപാസീത പവിത്രൈശ്ചൈവ പാവകഃ । പ്രാണായാമൈസ്ത്രിഭിഃ പൂതസ്തതോംകാരമര്ഹതി
കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, വിശുദ്ധമായ വസ്തുക്കളോടും അഗ്നിയോടും ചേർന്ന് ഇരിക്കണം; മൂന്നു പ്രാണായാമം ചെയ്തശേഷം മാത്രം ഓം ഉച്ചരിക്കാൻ യോഗ്യനാകും.
ബ്രാഹ്മണഃ പ്രണവം കുര്യാദംതേഽപി വിധിവദ്ദ്വിജാഃ । കുര്യാദധ്യാപനം നിത്യം സബ്രഹ്മാംജലിപൂര്വതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ അവസാനം വരെ പ്രണവം ഉച്ചരിക്കണം; ദ്വിജന്മാർ വിധിപ്രകാരം ചെയ്യണം. പഠിപ്പിക്കൽ എല്ലായ്പ്പോഴും കൈകൂപ്പി ആദരത്തോടെ നടത്തണം.
സര്വേഷാമേവ ഭൂതാനാം വേദശ്ചക്ഷുഃ സനാതനഃ । അധീയീതാപ്യയം നിത്യം ബ്രാഹ്മണ്യാദ്ധീയതേഽന്യഥാ
സകല ജന്തുക്കളുടെയും ശാശ്വതമായ കണ്ണാണ് വേദം. അതു എല്ലായ്പ്പോഴും പഠിക്കണം; ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്നു മാത്രമേ അതു പഠിക്കാവൂ.
അധീയീത ഋചോ നിത്യം ക്ഷീരാഹുത്യാ സദേവതാഃ । പ്രീണാതി തര്പയന്കാലം കാമൈര്ഹൂതാഃ സദൈവതാഃ
ദിവസേനും ഋഗ്വേദം വായിച്ച്, ദേവതകളോടൊപ്പം പാൽ അർപ്പിച്ചാൽ, ആ ദേവതകൾ സന്തോഷത്തോടെ തൃപ്തരാകും. അവരെ ഇഷ്ടമായ ഭോജനങ്ങൾകൊണ്ട് ശരിയായ സമയത്ത് സംതൃപ്തരാക്കുമ്പോൾ, ദേവതകൾ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടരാകും.
യജൂംഷ്യധീതേ നിയതം ദധ്നാ പ്രീണാതി ദേവതാഃ । സാമാന്യധീതേ പ്രീണാതി ഘൃതാഹുതിഭിരന്വഹമ്
യജുര്വേദം നിരന്തരം വായിച്ച്, തൈര് ദേവതകൾക്ക് അർപ്പിച്ചാൽ അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കും. സാമവേദം വായിക്കുമ്പോൾ, ദിവസേന നെയ്യ് അർപ്പിച്ച് ദേവതകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നു.
അഥര്വാംഗിരസോ നിത്യം മധ്വാ പ്രീണാതി ദേവതാഃ । ധര്മാംഗാനി പുരാണാനി മാംസൈസ്തര്പയതേസുരാന്
അഥർവവേദം പ്രതിദിനം വായിച്ച്, തേൻ അർപ്പിച്ച് ദേവതകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നു. ധർമ്മത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് മാംസം അർപ്പിച്ച് ദേവന്മാരെ സംതൃപ്തരാക്കുന്നു.
പ്രാതശ്ച സായം പ്രയതോ നൈത്യകം വിധിമാശ്രിതഃ । ഗായത്രീം സമധീയീത ഗത്വാരണ്യം സമാഹിതഃ
പ്രഭാതത്തിലും സായാഹ്നത്തിലും, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, നിത്യകൃത്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, കാടിലേക്ക് പോയി, ഏകാഗ്രതയോടെ ഗായത്രി ജപിക്കണം.
സഹസ്രപരമാം ദേവീം ശതമധ്യാം ദശാവരാമ് । ഗായത്രീം വൈ ജപേന്നിത്യം ജപയജ്ഞഃ പ്രകീര്തിതഃ
ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള പരമമായ ദേവിയായ ഗായത്രിയെ, നൂറ് മധ്യഭാഗത്തും പത്ത് അവസാനം ഉള്ളതും, പ്രതിദിനം ജപിക്കണം. ഇതാണ് ജപയജ്ഞം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഗായത്രീം ചൈവ വേദാംശ്ച തുലയാ തോലയത്പ്രഭുഃ । ഏകതശ്ചതുരോവേദാ ഗായത്രീം ച തഥൈകതഃ
പ്രഭു ഗായത്രിയെയും വേദങ്ങളെയും തുലാസിൽ തൂക്കി നോക്കി. ഒരു ഭാഗത്ത് നാലു വേദങ്ങളും, മറുഭാഗത്ത് ഗായത്രി മാത്രം.
ഓംകാരമാദിതഃ കൃത്വാ വ്യാഹൃതീസ്തദനംതരമ് । തതോഽധീയീത സാവിത്രീമേകാഗ്രഃ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ
ആദ്യം 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച്, അതിനുശേഷം വ്യാഹൃതികൾ ചൊല്ലി, ഏകാഗ്രതയോടും വിശ്വാസത്തോടും കൂടി സാവിത്രി മന്ത്രം ജപിക്കണം.
പുരാകല്പേ സമുത്പന്നാ ഭൂര്ഭുവഃ സ്വഃ സനാതനാഃ । മഹാവ്യാഹൃതയസ്തിസ്രഃ സര്വാശുഭനിബര്ഹണാഃ
പഴയ കാലത്ത്, ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മഹാ വ്യാഹൃതികൾ ഉദിച്ചുവന്നു. അവ ശാശ്വതവും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നതുമാണ്.
പ്രധാനം പുരുഷഃ കാലോ വിഷ്ണുബ്രഹ്മമഹേശ്വരാഃ । സത്വംരജസ്തമസ്തിസ്രഃ ക്രമാദ്വ്യാഹൃതയഃ സ്മൃതാഃ
പ്രധാനമായ പുരുഷൻ, കാലം, വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മ, മഹേശ്വരൻ, സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ, ഇവയെല്ലാം ക്രമത്തിൽ വ്യാഹൃതികൾ ആയി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഓംകാരസ്തത്പരം ബ്രഹ്മ സാവിത്രീ സ്യാത്തദുത്തരമ് । ഏഷ മംത്രോ മഹായോഗഃ സാരാത്സാര ഉദാഹൃതഃ
ഓം എന്നത് പരമ ബ്രഹ്മമാണ്; അതിന് ശേഷം സാവിത്രി. ഈ മന്ത്രം മഹായോഗത്തിന്റെ സാരവും, എല്ലാത്തിന്റെയും സാരവും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
യോഽധീതേഽഹന്യഹന്യേതാം ഗായത്രീം വേദമാതരമ് । വിജ്ഞായാര്ഥം ബ്രഹ്മചാരീ സ യാതി പരമാം ഗതിമ്
ആ ഗായത്രി, വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ ഈ മന്ത്രം, അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ ദിവസേന ജപിച്ചാൽ, അവൻ പരമാവധി സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.
ഗായത്രീ വേദജനനീ ഗായത്രീ ലോകപാവനീ । ഗായത്ര്യാ ന പരം ജപ്യമേതദ്വിജ്ഞായമുച്യതേ
ഗായത്രി വേദങ്ങളുടെ ജനനിയാണ്; ഗായത്രി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഗായത്രിയെക്കാൾ ഉന്നതമായ ജപമില്ല; ഇതാണ് അറിയേണ്ടത്.
ശ്രാവണസ്യ തു മാസസ്യ പൌര്ണമാസ്യാം ദ്വിജോത്തമാഃ । ആഷാഢ്യാം പ്രോഷ്ഠപദ്യാം വാ വേദോപാകരണം സ്മൃതമ്
ശ്രാവണ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിയിലും, അഷാഢി അല്ലെങ്കിൽ പ്രോഷ്ഠപദി ദിവസങ്ങളിലും, ഉത്തമദ്വിജന്മാരേ, വേദോപാകരണത്തിന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
യത്സൂര്യയാമ്യഗമനം മാസാന്വിപ്രോര്ദ്ധപംചമാന് । അധീയീത ശുചൌ ദേശേ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
സൂര്യൻ തെക്കോട്ട് തിരിയുന്ന ദിവസം മുതൽ അഞ്ചു മാസം, ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഏകാഗ്രതയോടെ പഠിക്കണം.
പുഷ്യേ തുച്ഛംദസാം കുര്യാദ്ബഹിരുത്സര്ജനം ദ്വിജഃ । മാസി ശുക്ലസ്യ വാ പ്രാപ്തേ പൂര്വാഹ്ണേ പ്രഥമേഽഹനി
പുഷ്യ മാസത്തിൽ, ദ്വിജൻ ഛന്ദസുകളുടെ ബാഹ്യപരിഹാരം നടത്തണം; അല്ലെങ്കിൽ ശുക്ലപക്ഷം വന്നപ്പോൾ, ആദ്യദിവസം രാവിലെ ചെയ്യാം.
ഛദാംസി ച ദ്വിജോഽഭ്യസ്യേച്ഛുക്ലപക്ഷേ തു വൈ ദ്വിജഃ । വേദാംഗാനി പുരാണാനി കൃഷ്ണപക്ഷേഷു മാനവഃ
ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ദ്വിജൻ ഛന്ദസുകൾ അഭ്യസിക്കണം; കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ മനുഷ്യൻ വേദാംഗങ്ങളും പുരാണങ്ങളും പഠിക്കണം.
ഇമാന്നിത്യമനധ്യായാനധീയാനോ വിവര്ജയേത് । അധ്യാപനം ച കുര്വാണോഽഭ്യസ്യന്നപി പ്രയത്നതഃ
ഇവയെപ്പോലെയുള്ള അനധ്യായദിനങ്ങളിൽ പഠനം ഒഴിവാക്കണം; പഠിപ്പിക്കുമ്പോഴും അഭ്യസിക്കുമ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം.
കര്ണശ്രവേഽനിലേ രാത്രൌ ദിവാപാംസുസമൂഹനേ । വിദ്യുത്സ്തനിതവര്ഷേഷു മഹോല്കാനാം ച സംപ്ലവേ
കാതിൽ കേൾക്കുമ്പോൾ, കാറ്റ് വീശുന്ന രാത്രിയിൽ, പകലിൽ പൊടി കൂട്ടുമ്പോൾ, മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം, മഴ, വലിയ ഉൽക്കകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ.
അകാലികമനധ്യായമേതേഷ്വാഹ പ്രജാപതിഃ । ഏതാനഭ്യുദിനാന്വിദ്യാദ്യദാ പ്രാദുഷ്കൃതാഗ്നിഷു
പ്രജാപതി പറഞ്ഞു, ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സമയപരിധി നോക്കാതെ തന്നെ പഠനം നിർത്തണം. അഗ്നികൾ അണഞ്ഞുപോയാൽ, ഈ ഘട്ടങ്ങളിൽ വേദം ഉച്ചരിക്കരുത്.
തദാ വിദ്യാദനധ്യായമനൃതൌ ചാഭ്രദര്ശനേ । നിര്ഘാതേ ഭൂമിചലനേ ജ്യോതിഷാം ചോപസര്ജനേ
അനുയുക്തമല്ലാത്ത കാലത്ത്, മേഘങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, ഇടിമിന്നലും ഭൂചലനവും നക്ഷത്രങ്ങളിൽ അശുഭസൂചനകളും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പഠനം നിർത്തണം.
ഏതാനകാലികാന്വിദ്യാദനധ്യായാനൃതാവപി । പ്രാദുഷ്കൃതേഷ്വഗ്നിഷു ച വിദ്യുത്സ്തനിതനിസ്വനേ
ഇവയെല്ലാം സമയപരിധിയില്ലാതെ പഠനം നിർത്തേണ്ട ഘട്ടങ്ങളാണ്. അന്യായകാലത്തും അഗ്നികൾ അണഞ്ഞുപോയാലും ഇടിമിന്നലോ ഇടിയൊച്ചയോ കേൾക്കുമ്പോഴും പഠനം നിർത്തണം.
സജ്യോതിഃ സ്യാദനധ്യായഃ ശേഷേ രാത്രൌ യഥാ ദിവാ । നിത്യാനധ്യായ ഏവ സ്യാദ്ഗ്രാമേഷു നഗരേഷു ച
ഇടിമിന്നൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ രാത്രിയിൽ പോലും പഠനം നിർത്തണം, പകൽപോലെ തന്നെ. ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും എല്ലായ്പ്പോഴും പഠനം നിർത്തേണ്ടതാണ്.
ധര്മനൈപുണ്യകാമാനാം പൂതിഗംധേ ച നിത്യശഃ । അംതഃ ശവഗതേഗ്രാമേ വൃഷലസ്യ ച സന്നിധൌ
ധർമ്മവും നൈപുണ്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ദുർഗന്ധം ഉള്ളിടത്തും, ഗ്രാമത്തിൽ ശവം ഉള്ളപ്പോൾ, ചാണ്ടാളന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എന്നും പഠനം നിർത്തണം.
അനധ്യായോരുദ്യമാനേ സമയേ ജലദസ്യ ച । ഉദകേ ചാര്ധരാത്രേ ച വിണ്മൂത്രം ച വിസര്ജയന്
മേഘങ്ങൾ ഉയരുമ്പോഴും മഴവീഴുമ്പോഴും വെള്ളത്തിൽ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ, മൂത്രം കക്കയൊഴിക്കുമ്പോൾ പഠനം നിർത്തണം.
ഉച്ഛിഷ്ടഃ ശ്രാദ്ധഭുക്ചൈവ മനസാപി ന ചിംതയേത് । പ്രതിഗൃഹ്യ ദ്വിജോ വിദ്വാനേകോദ്ദിഷ്ടസ്യ വേതനമ്
അശുദ്ധനോ ശ്രാദ്ധഭോജനമെടുത്തവനോ പഠനം ചിന്തിക്കരുത്. നിർദ്ദിഷ്ടമായ ദക്ഷിണ സ്വീകരിച്ച പണ്ഡിതബ്രാഹ്മണനും വേദം ഉച്ചരിക്കരുത്.
ത്ര്യഹം ന കാരയേദ്ബ്രഹ്മ രാജ്ഞോ രാഹോശ്ച സൂതകേ । യാവദേകാന്നനിഷ്ഠാ സ്യാത്സ്നേഹാലോപശ്ച തിഷ്ഠതി
രാജാവിന്റെ ജനനത്തിനും ഗ്രഹണത്തിനും ശേഷം മൂന്നു ദിവസം പഠനം നടത്തരുത്. ഒരുതരം അന്നം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോഴും എണ്ണയില്ലാത്തപ്പോൾ പഠനം നിർത്തണം.