ആസീനോഽധോ ഗുരോഃ പാര്ശ്വേ സേവാം ച സുസമാഹിതഃ । ആസനേ ശയനേ യാനേ നൈവ തിഷ്ഠേത്കദാചന
ഗുരുവിന്റെ ചുവടിൽ അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത് ഇരുന്ന്, മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയോടെ സേവനം ചെയ്യണം; ഗുരു ഇരിക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴും ഒരിക്കലും നിൽക്കരുത്.
ധാവംതമനുധാവേത ഗച്ഛംതമനുഗച്ഛതി । ഗോശ്വോഷ്ട്രയാനപ്രാസാദേ തഥാധോവിഷ്ടരേഷു ച
ഗുരു ഓടുമ്പോൾ പിന്തുടരണം, നടക്കുമ്പോൾ കൂടെ പോകണം; പശുശാലയിലോ, കുതിരയിലോ, ഒട്ടകത്തിലോ, വാഹനത്തിലോ, കൊട്ടാരത്തിലോ, നിലത്തോ എവിടെയായാലും.
ആസീത ഗുരുണാ സാര്ദ്ധം ശിലാഫലക നൌഷു ച । ജിതേംദ്രിയഃ സ്യാത്സതതം വശ്യാത്മാക്രോധനഃ ശുചിഃ
കല്ലിൻമേൽ, പലകയിൽ, വഞ്ചിയിൽ എന്നിവയിൽ ഗുരുവിനൊപ്പം ഇരിക്കണം; എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച മനസ്സും, ക്രോധമില്ലാത്ത മനസ്സും, ശുദ്ധിയും പുലർത്തണം.
പ്രയുംജീത സദാ വാചം മധുരാം ഹിതകാരിണീമ് । ഗംധമാല്യം രസം കല്പം ശുക്തിം പ്രാണിവിഹിംസനമ്
എപ്പോഴും മധുരവും ഉപകാരപ്രദവുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കണം; സുഗന്ധം, പൂമാല, രുചികരമായ ഭക്ഷണം, അലങ്കാരങ്ങൾ, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
അഭ്യംജനാംജനോന്മര്ദ്ദച്ഛത്രധാരണമേവ ച । കാമം ലോഭം ഭയം നിദ്രാം ഗീതവാദിത്രനര്തനമ്
തൈലം പുരട്ടൽ, കണ്ണിൽ കജൽ ഇടൽ, മസാജ്, കുടയേന്തൽ, കൂടാതെ കാമം, ലാഭം, ഭയം, ഉറക്കം, പാട്ട്, വാദ്യം, നൃത്തം എന്നിവയും—all ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.
ആതര്ജനം പരീവാദം സ്ത്രീപ്രേക്ഷാലംഭനം തഥാ । പരോപഘാതം പൈശുന്യം പ്രയത്നേന വിവര്ജയേത്
ഭീഷണി, അപവാദം, സ്ത്രീകളെ നോക്കൽ, സ്പർശനം, മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കൽ, ചതി പറയൽ—ഇവയെല്ലാം കർശനമായി ഒഴിവാക്കണം.
ഉദകുംഭം സുമനസോ ഗോശകൃന്മൃത്തികാ കുശാന് । ആഹരേദ്യാവദന്നാനി ഭൈക്ഷ്യം ചാഹരഹശ്ചരേത്
ജലകുപ്പികൾ, പൂക്കൾ, പശുവിന്റെ ചാണകം, മണ്ണ്, ദർഭ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടുവരണം; ഭക്ഷണം കിട്ടുന്നത് വരെ ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ ദിവസേന ശ്രമിക്കണം.
ഘൃതം ച ലവണം സര്വം വര്ജ്യം പര്യുഷിതം ച യത് । അനൃത്യദര്ശീ സതതം ഭവേദ്ഗീതാദി നിസ്പൃഹഃ
നെയ്യും ഉപ്പും പഴകിയതെന്തും ഒഴിവാക്കണം; നൃത്തം, പാട്ട് മുതലായവയോട് എപ്പോഴും അനാസക്തനായി ഇരിക്കണം.
നാദിത്യം വൈ സമീഹേത നാചരേദ്ദംതധാവനമ് । ഏകാംതമശുചിസ്ത്രീഭിഃ ശൂദ്രാദ്യൈരഭിഭാഷണമ്
സൂര്യനെ തേടരുത്, പല്ലുതേക്കരുത്; അശുദ്ധ സ്ത്രീകളുമായി, ശൂദ്രന്മാരുമായി, മറ്റുള്ളവരുമായി ഒറ്റയ്ക്കായി സംസാരിക്കരുത്.
ഗുരൂച്ഛിഷ്ടം ഭേഷജാന്നം പ്രയുംജീത ന കാമതഃ । മലാപകര്ഷണം സ്നാനം നാചരേദ്ധി കദാചന
ഗുരുവിന്റെ ഉണവു ശേഷവും ഔഷധവും ആവശ്യമെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കാം, ആഗ്രഹം കൊണ്ടല്ല; ഗുരുവില്ലാതെ ഒരിക്കലും കുളിക്കുകയോ ശുദ്ധീകരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ന കുര്യാന്മാനസം വിപ്രോ ഗുരോസ്ത്യാഗേ കഥംചന । മോഹാദ്വാ യദി വാ ലോഭാത്ത്യക്ത്വാ തു പതിതോ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണൻ ഒരിക്കലും ഗുരുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് മനസ്സിൽ പോലും ആലോചിക്കരുത്; മോഷം മനസ്സോ, ലാഭം കൊണ്ടോ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പാപം വരും.
ലൌകികം വൈദികം വാപി തഥാധ്യാത്മികമേവ വാ । ആദദീത യതോ ജ്ഞാനം തം ന ദ്രുഹ്യേത്കദാചന
ലൗകികം, വൈദികം, ആത്മീയമായ ജ്ഞാനം—ഏതായാലും ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നവരെ ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യരുത്.
ഗുരോരപ്യവലിപ്തസ്യ കാര്യാകാര്യമജാനതഃ । ഉത്പഥപ്രതിപന്നസ്യ ന മനുസ്ത്യാഗമബ്രവീത്
ഗുരു അഹങ്കാരമുള്ളവനായാലും, ശരിയും തെറ്റും അറിയാത്തവനായാലും, തെറ്റായ വഴിയിൽ പോയാലും, ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് മനു പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
ഗുരോര്ഗുരൌ സന്നിഹിതേ ഗുരുവദ്വൃത്തിമാചരേത് । നത്വാഭിസൃഷ്ടോ ഗുരുണാ സ്വാന്ഗുരൂനഭിവാദയേത്
ഗുരുവിന്റെ ഗുരു സാന്നിധ്യത്തിൽ വന്നാൽ, ഗുരുവിനെ പോലെ തന്നെ പെരുമാറണം; ഗുരു അനുവാദം നൽകിയ ശേഷം, അവന്റെ ഗുരുക്കന്മാരെ വന്ദനം ചെയ്യണം.
വിദ്യാഗുരുഷ്വേതദേവം നിത്യാവൃത്തിഷു യോഗിഷു । പ്രതിഷേധത്സു ചാധര്മാദ്ധിതം ചോപദിശത്സു ച
വിദ്യാഗുരുക്കന്മാരോടും, നിരന്തരം യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരോടും, അധർമ്മം വിലക്കുന്നവരോടും, ഉപകാരമുള്ള ഉപദേശം നൽകുന്നവരോടും ഈzelfde പെരുമാറ്റം പുലർത്തണം.
ശ്രേയഃ സ്വഗുരുവദ്വൃത്തിം നിത്യമേവ സമാചരേത് । ഗുരുപുത്രേഷു ദാരേഷു ഗുരോശ്ചൈവ സ്വബംധുഷു
ഗുരുവിന്റെ മക്കളോടും ഭാര്യയോടും ബന്ധുക്കളോടും എപ്പോഴും ഗുരുവിനോടുള്ളതുപോലെ തന്നെ പെരുമാറണം.
ബാലഃ സംമാനയേന്മാന്യാഞ്ഛിഷ്ടോ വാ യദി കര്മ്മണി । അധ്യാപയന്ഗുരോഃ സൂനും ഗുരുവന്മാനമര്ഹതി
ഒരു ബാലൻ, ആദരിക്കേണ്ടവരെ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം, ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ അവശേഷിച്ചാലും. ഗുരുവിന്റെ മകനെ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഗുരുവിനെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ അവനെയും ആദരിക്കേണ്ടതാണ്.
ഉത്സാദനം ച ഗാത്രാണാം സ്നാപനോച്ഛിഷ്ടഭോജനഃ । ന കുര്യാദ്ഗുരുപുത്രസ്യ പാദയോഃ ശൌചമേവ ച
ഗുരുവിന്റെ മകനു വേണ്ടി ശരീരം തേക്കൽ, കുളിക്കൽ, അവശിഷ്ടം ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, കാലുകൾ കഴുകൽ എന്നിവ ചെയ്യരുത്.
ഗുരുവത്പ്രതിപൂജ്യാശ്ച സവര്ണാ ഗുരുയോഷിതഃ । അസവര്ണാശ്ച സംപൂജ്യാഃ പ്രത്യുത്ഥാനാഭിവാദനൈഃ
ഗുരുവിന്റെ ജാതിയിൽപെട്ട സ്ത്രീകളെ ഗുരുവിനെപ്പോലെ ആദരിക്കണം. മറ്റ് ജാതികളിൽപെട്ടവരെ എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിച്ച് ആദരിക്കണം.
അഭ്യംജനം സ്നാപനം ച ഗാത്രോത്സാദനമേവ ച । ഗുരുപത്ന്യാ ന കാര്യാണി കേശാനാം ച പ്രസാധനമ്
ഗുരുപത്നിക്ക് എണ്ണയിടൽ, കുളിക്കൽ, ശരീരം തേക്കൽ, മുടി ചൂടൽ എന്നിവ ചെയ്യരുത്.
ഗുരുപത്നീ തു യുവതീ നാഭിവാദ്യാ തു പാദയോഃ । കുര്വീത വംദനം ഭൂമ്യാമസാവഹമിതി ബ്രുവന്
ഗുരുപത്നി യുവതിയായാൽ, അവളുടെ കാലിൽ നമസ്കരിക്കരുത്. പകരം, നിലത്ത് സ്പർശിച്ച് 'ഞാൻ നിങ്ങളുടെതാണ്' എന്നു പറയണം.
വിപ്രോഷ്യ പാദഗ്രഹണപൂര്വകം ചാഭിവാദനമ് । ഗുരുദാരേഷു കുര്വീത സതാം ധര്മ്മമനുസ്മരന്
യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയാൽ, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യമാരുടെ കാലുകൾ പിടിച്ച് നമസ്കരിക്കണം, സന്മാർഗ്ഗം ഓർത്ത്.
മാതൃഷ്വസാ മാതുലാനീ ശ്വശ്രൂശ്ചാഥ പിതൃഷ്വസാ । സംപൂജ്യാ ഗുരുപത്നീവത്സമാസ്താ ഗുരുഭാര്യയാ
അമ്മാവി, മാമിയമ്മ, ഭാര്യയുടെ അമ്മ, അച്ഛന്റെ സഹോദരി എന്നിവരെ ഗുരുപത്നിയെപ്പോലെ ആദരിക്കണം.
ഭ്രാതൃഭാര്യാശ്ച സംഗ്രാഹ്യാ സവര്ണാ ഹന്യഹന്യപി । വിപ്രോഷ്യ തൂപസംഗ്രാഹ്യാ ജ്ഞാതിസംബംധിയോഷിതഃ
സമാനജാതിയിലെ സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാരെ ദിവസവും ആദരിക്കണം. യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയാൽ ബന്ധുവായ സ്ത്രീകളെയും ആദരിക്കണം.
പിതുര്ഭഗിന്യാ മാതുശ്ച ജായസ്യാം ച സ്വസര്യപി । മാതൃവദ്വൃത്തിമാതിഷ്ഠേന്മാതാ താഭ്യോ ഗരീയസീ
അച്ഛന്റെ സഹോദരി, അമ്മയുടെ സഹോദരി, ഭാര്യയുടെ സഹോദരി എന്നിവരോടും അമ്മയോടുള്ള പോലെ പെരുമാറണം. അമ്മ അവരിൽ ഏറ്റവും വലിയവളാണ്.
ഏവമാചാരസംപന്നമാത്മവംതമദാംഭികമ് । വേദമധ്യാപയേദ്ധര്മ്മം പുരാണാംഗാനി നിത്യശഃ
ശുദ്ധമായ ആചാരവും ആത്മനിയന്ത്രണവും സത്യസന്ധതയും ഉള്ളവനോട് വേദവും ധർമ്മവും പുരാണവിഭാഗങ്ങളും പ്രതിദിനം പഠിപ്പിക്കണം.
സംവത്സരോഷിതേ ശിഷ്യേ ഗുരുര്ജ്ഞാനമനിര്ദിശന് । ഹരതേ ദുഷ്കൃതം തസ്യ ശിഷ്യസ്യ വസതോ ഗുരുഃ
ഒരു വർഷം ഗുരുവിന്റെ അടുക്കൽ കഴിയുമ്പോൾ, ഗുരു വിദ്യ പഠിപ്പിച്ച് ശിഷ്യന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു.
ആചാര്യപുത്രഃ ശുശ്രൂഷുര്ജ്ഞാനദോ ധാര്മികഃ ശുചിഃ । ശക്തോന്നദോംബുദഃ സാധുരധ്യാപ്യാദശ ധര്മതഃ
ആചാര്യന്റെ മകൻ, സേവനശീലിയും, ജ്ഞാനദായകനും, ധാർമ്മികനും, ശുദ്ധനും, കഴിവുള്ളവനും, ഉദ്ദാരനും, സദാചാരനും ആണെങ്കിൽ, അവനെ ധർമ്മപ്രകാരം പഠിപ്പിക്കണം.
കൃതകംഠസ്തഥാഽദ്രോഹഃ മേധാവീ ഗുരുകൃന്നരഃ । ആപ്തഃ പ്രിയോഽഥ വിധിവത്ഷഡധ്യാപ്യാ ദ്വിജാതയഃ
യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചവൻ, ദ്രോഹം ഇല്ലാത്തവൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ഗുരുവിന്റെ നിർദ്ദേശം അനുസരിക്കുന്നവൻ, വിശ്വസ്തനും പ്രിയനും, വിധിപ്രകാരം നടക്കുന്നവൻ—ഈ ആറു വിധത്തിലുള്ള ദ്വിജന്മാരെ പഠിപ്പിക്കണം.
ഏതേഷു ബ്രാഹ്മണേ ദാനമന്യത്ര തു യഥോചിതമ് । ആചമ്യ സംയതോ നിത്യമധീയീത ഉദങ്മുഖഃ
ഈ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ദാനം നൽകണം; മറ്റിടങ്ങളിൽ യോഗ്യമായതുപോലെ. എല്ലായ്പ്പോഴും ശുദ്ധനായി, വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് പഠിക്കണം.