ന ക്ഷേത്രേ ന ബിലേ വാപി ന തീര്ഥേ ന ചതുഷ്പഥേ । നോദ്യാനേഽപാസമീപേ വാ നോഷരേ നഗരാശയേ
വയലിലും കുഴിയിലും തീർത്ഥത്തിലും ചതുര്വഴിയിലും, തോട്ടത്തിലും ശ്മശാനത്തിനടുത്തും, ഉണങ്ങിയ നിലത്തിലും നഗരവാസസ്ഥലത്തിലും — ഇവിടങ്ങളിൽ ഒന്നിലും അല്ല.
ന സോപാനത്പാദുകോ വാ ഛത്രീ വാ നാംതരിക്ഷകേ । ന ചൈവാഭിമുഖഃ സ്ത്രീണാം ഗുരുബ്രാഹ്മണയോര്ഗവാമ്
പടിക്കലിലും ചെരിപ്പ് ധരിച്ചും കുടയടിയിലും ആകാശത്തിലും അല്ല; സ്ത്രീകളെ, ഗുരുവിനെ, ബ്രാഹ്മണരെ, പശുക്കളെ നേരിട്ട് നോക്കി നിന്നും അല്ല.
ന ദേവദേവാലയയോരപാമപി കദാചന । ന ജ്യോതീംഷി നിരീക്ഷന്വാനവാപ്രതിമുഖോഥ വാ
ദേവാലയങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, വെള്ളത്തിനരികിലും, ദീപം, പ്രതിമ, രൂപങ്ങൾ എന്നിവയെ നോക്കി ഇരുന്നും അല്ല.
പ്രത്യാദിത്യം പ്രത്യനലം പ്രതിസോമം തഥൈവ ച । ആഹൃത്യ മൃത്തികാം കൂലാല്ലേപഗംധാപകര്ഷണീമ്
സൂര്യനെ, അഗ്നിയെ, ചന്ദ്രനെ നേരിട്ടും അല്ല; നദിക്കരയിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമായ മണൽ ശേഖരിച്ച്, കഴുകാനും സുഗന്ധമുള്ളതുമായത് ഉപയോഗിക്കണം.
കുര്യാദതംദ്രിതഃ ശൌചം വിശുദ്ധൈരുദ്ധൃതോദകൈഃ । നാഹരേന്മൃതികാം വിപ്രഃ പാംശുലാം ന സകര്ദമാമ്
ശുദ്ധജലത്തിൽ എടുത്തു, ശ്രദ്ധയോടെ ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം; ബ്രാഹ്മണൻ പൊടിപിടിച്ചോ ചതച്ചോ ഉള്ള മണൽ എടുക്കരുത്.
ന മാര്ഗാന്നോഷരാദ്ദേശാച്ഛൌചശിഷ്ടാം പരസ്യ ച । ന ദേവായതനാത്കൂപാദ്ധാമ്നോ ന ച ജലാത്തഥാ
വഴികളിൽ നിന്നും ഉണങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റൊരാളുടെ ശുദ്ധീകരണ ശേഷമുള്ള മണലിൽ നിന്നുമോ, ദേവാലയത്തിൽ നിന്നോ കിണറ്റിൽ നിന്നോ വീട്ടിൽ നിന്നോ വെള്ളത്തിൽ നിന്നോ മണൽ എടുക്കരുത്.
ഉപസ്പൃശേത്തതോ നിത്യം പൂര്വോക്തേന വിധാനതഃ
പിന്നീട്, മുമ്പ് പറഞ്ഞ രീതിയിൽ എപ്പോഴും ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ കര്മയോഗകഥനേ। ദ്വിപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ കർമയോഗവിവരണത്തിൽ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച- ഏവം ദംഡാദിഭിര്യുക്തഃ ശൌചാചാരസമന്വിതഃ । ആഹൂതോധ്യാപനം കുര്യാദ്വീക്ഷ്യമാണോ ഗുരോര്മുഖമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദണ്ഡാദികൾ കൈവശം വച്ചും ശുദ്ധമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ചും, ഗുരുവിന്റെ മുഖം നോക്കി വിളിക്കുമ്പോൾ പാരായണം നടത്തണം.
നിത്യമുദ്യതപാണിഃ സ്യാത്സാധ്വാചാരഃ സുസംയതഃ । ആസ്യതാമിതി ചോക്തഃ സന്നാസീതാഭിമുഖം ഗുരോഃ
എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ, നല്ല പെരുമാറ്റവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പുലർത്തണം; 'ഇരിക്കൂ' എന്ന് ഗുരു പറഞ്ഞാൽ, ഗുരുവിനെ നേരിട്ട് നോക്കി ഇരിക്കണം.
പ്രതിശ്രവണസംഭാഷേ ശയാനോ ന സമാചരേത് । ആസീനോ ന ച ഭുംജാനോ ന തിഷ്ഠേന്ന പരാങ്മുഖഃ
കിടന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഗുരുവിന്റെ വിളിക്ക് മറുപടി പറയരുത്; ഇരിക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും പിൻവശം തിരിഞ്ഞോ മറുപടി പറയരുത്.
നീചൈഃ ശയ്യാസനം ചാസ്യ സര്വദാ ഗുരുസന്നിധൌ । ഗുരോസ്തു ചക്ഷുര്വിഷയേന യഥേഷ്ടാസനോ ഭവേത്
ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, തന്റെ കിടക്കയും ഇരിപ്പിടവും എപ്പോഴും താഴെയായിരിക്കണം; ഗുരു കാണുന്നിടത്ത് ആവശ്യാനുസരണം ഇരിക്കാം.
നോദാഹരേദസ്യ നാമ പരോക്ഷമപി കേവലമ് । ന ചൈവാസ്യാനുകുര്വീത ഗതിഭാഷണചേഷ്ടിതമ്
ഗുരുവിന്റെ പേര് അവിടില്ലെങ്കിലും ഉച്ചരിക്കരുത്; ഗുരുവിന്റെ നടപ്പും സംസാരവും ചലനങ്ങളും അനുകരിക്കരുത്.
ഗുരോര്യത്ര പരീവാദോ നിംദാ വാപി പ്രവര്തതേ । കര്ണൌ തത്ര പിധാതവ്യൌ ഗംതവ്യം വാ തതോഽന്യതഃ
ഗുരുവിനെ കുറിച്ച് അപവാദമോ നിന്ദയോ കേൾക്കുമ്പോൾ, ചെവികൾ അടയ്ക്കണം അല്ലെങ്കിൽ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മാറണം.
ദൂരസ്ഥോ നാര്ചയേദേനം ന ക്രുദ്ധോ നാംതികേ സ്ത്രിയഃ । ന ചൈവാസ്യോത്തരം ബ്രൂയാത്സ്ഥിതോ നാസീത സന്നിധൌ
ദൂരത്ത് നിന്ന് ഗുരുവിനെ വന്ദിക്കരുത്; കോപത്തോടെ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകൾ അടുത്തിരിക്കുമ്പോഴും സമീപിക്കരുത്; നിൽക്കുമ്പോൾ മറുപടി പറയരുത്, അനുമതി കൂടാതെ ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇരിക്കരുത്.
ഉദകുംഭം കുശാന്പുഷ്പം സമിധോഽസ്യാഹരേത്സദാ । മാര്ജനം ലേപനം നിത്യമംഗാനാം വൈ സമാചരേത്
ഗുരുവിനായി എപ്പോഴും വെള്ളം, ദർഭ, പൂക്കൾ, ഇന്ധനം എന്നിവ കൊണ്ടുവരണം; ഗുരുവിന്റെ അവയവങ്ങൾ ശുചീകരിക്കുകയും ലേപനം നടത്തുകയും വേണം.
നാസ്യ നിര്മാല്യശയനം പാദുകോപാനഹാവപി । ആക്രാമേദാസനം ചാസ്യ ച്ഛായാദീന്വാ കദാചന
ഗുരുവിന്റെ മാല, കിടക്ക, ചെരിപ്പ്, പാദരക്ഷ എന്നിവയിൽ കാൽവയ്ക്കരുത്; ഗുരുവിന്റെ ഇരിപ്പിടം, നിഴൽ എന്നിവ കടന്നുപോകരുത്.
സാധയേദ്ദംതകാഷ്ഠാദീംല്ലബ്ധം ചാസ്മൈ നിവേദയേത് । അനാപൃച്ഛ്യ ന ഗംതവ്യം ഭവേത്പ്രിയഹിതേ രതഃ
പല്ലുതോപ്പും മറ്റ് ആവശ്യവസ്തുക്കളും ഒരുക്കി ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം; അനുമതി കൂടാതെ പുറത്ത് പോകരുത്; ഗുരുവിന് ഇഷ്ടവും ഉപകാരവും ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സോടെയിരിക്കണം.
ന പാദൌ സാരയേദസ്യ സന്നിധാനേ കദാചന । ജൃംഭിതം ഹസിതം ചൈവ കംഠപ്രാവരണം തഥാ
ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒരിക്കലും കാലുകൾ നീട്ടി കിടക്കരുത്; അവന്റെ മുമ്പിൽ ജമ്പിക്കുക, ചിരിക്കുകയോ, കഴുത്ത് മറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
വര്ജയേത്സന്നിധൌ നിത്യമംഗസ്ഫോടനമേവ ച । യഥാകാലമധീയീത യാവന്ന വിമനാ ഗുരുഃ
ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ശരീരം പൊട്ടിക്കുന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം; ഗുരു അസന്തോഷം കാണിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ മാത്രം ശരിയായ സമയത്ത് പഠനം നടത്തണം.
ആസീനോഽധോ ഗുരോഃ പാര്ശ്വേ സേവാം ച സുസമാഹിതഃ । ആസനേ ശയനേ യാനേ നൈവ തിഷ്ഠേത്കദാചന
ഗുരുവിന്റെ ചുവടിൽ അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത് ഇരുന്ന്, മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയോടെ സേവനം ചെയ്യണം; ഗുരു ഇരിക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴും ഒരിക്കലും നിൽക്കരുത്.
ധാവംതമനുധാവേത ഗച്ഛംതമനുഗച്ഛതി । ഗോശ്വോഷ്ട്രയാനപ്രാസാദേ തഥാധോവിഷ്ടരേഷു ച
ഗുരു ഓടുമ്പോൾ പിന്തുടരണം, നടക്കുമ്പോൾ കൂടെ പോകണം; പശുശാലയിലോ, കുതിരയിലോ, ഒട്ടകത്തിലോ, വാഹനത്തിലോ, കൊട്ടാരത്തിലോ, നിലത്തോ എവിടെയായാലും.
ആസീത ഗുരുണാ സാര്ദ്ധം ശിലാഫലക നൌഷു ച । ജിതേംദ്രിയഃ സ്യാത്സതതം വശ്യാത്മാക്രോധനഃ ശുചിഃ
കല്ലിൻമേൽ, പലകയിൽ, വഞ്ചിയിൽ എന്നിവയിൽ ഗുരുവിനൊപ്പം ഇരിക്കണം; എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച മനസ്സും, ക്രോധമില്ലാത്ത മനസ്സും, ശുദ്ധിയും പുലർത്തണം.
പ്രയുംജീത സദാ വാചം മധുരാം ഹിതകാരിണീമ് । ഗംധമാല്യം രസം കല്പം ശുക്തിം പ്രാണിവിഹിംസനമ്
എപ്പോഴും മധുരവും ഉപകാരപ്രദവുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കണം; സുഗന്ധം, പൂമാല, രുചികരമായ ഭക്ഷണം, അലങ്കാരങ്ങൾ, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
അഭ്യംജനാംജനോന്മര്ദ്ദച്ഛത്രധാരണമേവ ച । കാമം ലോഭം ഭയം നിദ്രാം ഗീതവാദിത്രനര്തനമ്
തൈലം പുരട്ടൽ, കണ്ണിൽ കജൽ ഇടൽ, മസാജ്, കുടയേന്തൽ, കൂടാതെ കാമം, ലാഭം, ഭയം, ഉറക്കം, പാട്ട്, വാദ്യം, നൃത്തം എന്നിവയും—all ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.
ആതര്ജനം പരീവാദം സ്ത്രീപ്രേക്ഷാലംഭനം തഥാ । പരോപഘാതം പൈശുന്യം പ്രയത്നേന വിവര്ജയേത്
ഭീഷണി, അപവാദം, സ്ത്രീകളെ നോക്കൽ, സ്പർശനം, മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കൽ, ചതി പറയൽ—ഇവയെല്ലാം കർശനമായി ഒഴിവാക്കണം.
ഉദകുംഭം സുമനസോ ഗോശകൃന്മൃത്തികാ കുശാന് । ആഹരേദ്യാവദന്നാനി ഭൈക്ഷ്യം ചാഹരഹശ്ചരേത്
ജലകുപ്പികൾ, പൂക്കൾ, പശുവിന്റെ ചാണകം, മണ്ണ്, ദർഭ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടുവരണം; ഭക്ഷണം കിട്ടുന്നത് വരെ ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ ദിവസേന ശ്രമിക്കണം.
ഘൃതം ച ലവണം സര്വം വര്ജ്യം പര്യുഷിതം ച യത് । അനൃത്യദര്ശീ സതതം ഭവേദ്ഗീതാദി നിസ്പൃഹഃ
നെയ്യും ഉപ്പും പഴകിയതെന്തും ഒഴിവാക്കണം; നൃത്തം, പാട്ട് മുതലായവയോട് എപ്പോഴും അനാസക്തനായി ഇരിക്കണം.
നാദിത്യം വൈ സമീഹേത നാചരേദ്ദംതധാവനമ് । ഏകാംതമശുചിസ്ത്രീഭിഃ ശൂദ്രാദ്യൈരഭിഭാഷണമ്
സൂര്യനെ തേടരുത്, പല്ലുതേക്കരുത്; അശുദ്ധ സ്ത്രീകളുമായി, ശൂദ്രന്മാരുമായി, മറ്റുള്ളവരുമായി ഒറ്റയ്ക്കായി സംസാരിക്കരുത്.
ഗുരൂച്ഛിഷ്ടം ഭേഷജാന്നം പ്രയുംജീത ന കാമതഃ । മലാപകര്ഷണം സ്നാനം നാചരേദ്ധി കദാചന
ഗുരുവിന്റെ ഉണവു ശേഷവും ഔഷധവും ആവശ്യമെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കാം, ആഗ്രഹം കൊണ്ടല്ല; ഗുരുവില്ലാതെ ഒരിക്കലും കുളിക്കുകയോ ശുദ്ധീകരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.