സംമൃജ്യാംഗുഷ്ഠമൂലേന മുഖം വൈ സമുപസ്പൃശേത് । അംഗുഷ്ഠാനാമികാഭ്യാം തു സ്പൃശേന്നേത്രദ്വയം തതഃ
അങ്ങൂഠത്തിന്റെ അടിയാൽ വായ് തുടച്ച്, മുഖം സ്പർശിക്കണം; അങ്ങൂഠവും ഉരുത്തിരിയാവിരലും കൊണ്ട് ഇരുവശ കണ്ണുകളും സ്പർശിക്കണം.
തര്ജന്യംഗുഷ്ഠയോഗേന സ്പൃശേന്നാസാപുടദ്വയമ് । കനിഷ്ഠാംഗുഷ്ഠയോഗേന ശ്രവണേ സമുസ്പൃശേത്
അങ്ങൂഠവും സൂചികാവിരലും ചേർത്ത് ഇരുവശം മൂക്കുതുളകളും സ്പർശിക്കണം; അങ്ങൂഠവും കുഞ്ചികാവിരലും ചേർത്ത് ഇരുകാതുകളും സ്പർശിക്കണം.
സര്വാസാമഥയോഗേന ഹൃദയം തു തനവാ । സ്പൃശേദ്വൈ ശിരസസ്തദ്വദംഗുഷ്ഠേനാംസകദ്വയമ്
സമ്പൂർണ്ണമായ ശ്രദ്ധയോടും ശക്തിയോടും കൂടി, കൈകൊണ്ട് ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം. അങ്ങനെ തന്നെ, അംഗൂഠങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇരുചൂലികളും തലയും സ്പർശിക്കണം.
ത്രിഃപ്രാശ്നീയാദ്യദംഭസ്തു പ്രീതാസ്തേനാസ്യ ദേവതാഃ । ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുര്മഹേശശ്ച ഭവംതീത്യനുശുശ്രുമ
അയാൾ മൂന്നു പ്രാവശ്യം വെള്ളം കുടിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നിവർക്കും സന്തോഷം ലഭിക്കും എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഗംഗാ ച യമുനാ ചൈവ പ്രീയേതേ പരിമാര്ജനാത് । സംസ്പൃഷ്ടയോര്ലോചനയോഃ പ്രീയേതേ ശശിഭാസ്കരൌ
ശരീരശുദ്ധിയാൽ ഗംഗയും യമുനയും സന്തോഷിക്കും. ഇരുവശത്തും കണ്ണുകൾ സ്പർശിച്ചാൽ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അതുപോലെ സന്തോഷിക്കും.
നാസത്യദസ്രൌ പ്രീയേതേ സ്പൃശേന്നാസാപുടദ്വയമ് । കര്ണയോഃ സ്പൃഷ്ടയോസ്തദ്വത്പ്രീയേതേ ചാനിലാനലൌ
ഇരുനാസാപുടങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ അശ്വിനികൾ സന്തോഷിക്കും. അതുപോലെ, ഇരുകാതുകളും സ്പർശിച്ചാൽ വായുവും അഗ്നിയും സന്തോഷിക്കും.
സംസ്പൃഷ്ടേ ഹൃദയേ ചാസ്യ പ്രീയംതേ സര്വദേവതാഃ । മൂര്ധ്നി സംസ്പര്ശനാദേകഃ പ്രീതഃ സ പുരുഷോ ഭവേത്
ഹൃദയം സ്പർശിച്ചാൽ എല്ലാ ദേവതകളും സന്തോഷിക്കും. തലയിൽ സ്പർശനം ചെയ്താൽ ആ വ്യക്തിക്ക് പ്രത്യേകമായ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും.
നോച്ഛിഷ്ടം കുര്വതേ വക്ത്രേ വിപ്രുഷോംഗേ ലഗംതി യാഃ । ദംതവദ്ദംതലഗ്നേഷു ജിഹ്വാസ്പര്ശേ ശുചിര്ഭവേത്
വെള്ളം വായിൽ സ്പർശിച്ചാൽ അശുദ്ധി വരില്ല. അത് പല്ലിലോ നാവിലോ പതിഞ്ഞാൽ, നാവു സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
സ്പൃശംതി ബിംദവഃ പാദൌ യ ആചാമയതഃ പരാന് । ഭൂമിപാംശുസമാ ജ്ഞേയാ ന തൈരസ്പൃശ്യതാ ഭവേത്
ശുദ്ധിക്രമം ചെയ്യുമ്പോൾ കാലിൽ തുള്ളിവെള്ളം പതിച്ചാൽ, അതിനെ നിലവും പൊടിയും പോലെ തന്നെ കണക്കാക്കണം; അതിനാൽ അശുദ്ധി വരില്ല.
മധുപര്കേ ച സോമേ ച താംബൂലസ്യ ച ഭക്ഷണേ । ഫലമൂലേ ചേക്ഷുദംഡേന ദോഷം പ്രാഹ വൈ മനുഃ
മധുപർകം, സോമം, പാനസപ്പാക്ക്, പഴം, കിഴങ്ങ്, ഇഞ്ചി എന്നിവ കഴിക്കുമ്പോൾ അശുദ്ധി ഉണ്ടാകുമെന്ന് മനു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
പ്രചരംശ്ചാന്നപാനേഷു ദ്രവ്യഹസ്തോ ഭവേന്നരഃ । ഭൂമൌ നിക്ഷിപ്യ തദ്ദ്രവ്യമാചമ്യാഭ്യുക്ഷയേത്തു തത്
ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും പാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, ആ വസ്തു കൈയിൽ പിടിക്കണം. അതിനെ നിലത്ത് വെച്ച്, സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച് അതിൽ വെള്ളം തളിക്കണം.
തൈജസം വൈ സമാദായ യദ്യുച്ഛിഷ്ടോ ഭവേദ്ദ്വിജഃ । ഭൂമൌ നിക്ഷിപ്യ തദ്ദ്രവ്യമാചമ്യാഭ്യുക്ഷയേത്തു തത്
ഏതെങ്കിലും ലോഹവസ്തു കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അശുദ്ധി വന്നാൽ, അതിനെ നിലത്ത് വെച്ച്, സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച് അതിൽ വെള്ളം തളിക്കണം.
യദ്യദ്ദ്രവ്യം സമാദായ ഭവേദുച്ഛേഷണാന്വിതഃ । അനിധായൈവ തദ്ദ്രവ്യം ഭൂമൌ ത്വശുചിതാമിയാത്
ഏതെങ്കിലും വസ്തു എടുത്ത ശേഷം അവശിഷ്ടം കൊണ്ടു അശുദ്ധി വന്നാൽ, അതിനെ നിലത്ത് വെക്കാതെ ഇരുന്നാൽ ആ വസ്തു അശുദ്ധമാകും.
വസ്ത്രാദിഷു വികല്പഃ സ്യാത്തത്സംസ്പൃശ്യാചമേദിഹ । അരണ്യേ നിര്ജനേ രാത്രൌ ചൌരവ്യാഘ്രാകുലേ പഥി
വസ്ത്രം മുതലായവയിൽ ചിലപ്പോഴൊക്കെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാം. അവ സ്പർശിച്ചാൽ സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാട്ടിലും, ഒരിടത്തും, രാത്രിയിലും, കള്ളന്മാരോ പുലികളോ ഉള്ള വഴിയിലും.
കൃത്വാ മൂത്രം പുരീഷം വാ ദ്രവ്യഹസ്തോ ന ദുഷ്യതി । നിധായ ദക്ഷിണേ കര്ണേ ബ്രഹ്മസൂത്രമുദങ്മുഖഃ
മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ മലം കഴിച്ച ശേഷം വസ്തു കൈയിൽ പിടിച്ചാൽ അശുദ്ധി വരില്ല. ബ്രഹ്മസൂത്രം വലതുകാതിൽ വെച്ച് വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിക്കണം.
അഹ്നി കുര്യാച്ഛകൃന്മൂത്രം രാത്രൌ ചേദ്ദക്ഷിണാമുഖഃ । അംതര്ധായ മഹീം കാഷ്ടൈഃ പത്രൈര്ലോഷ്ടതൃണേന വാ
പകൽ സമയത്ത് ദക്ഷിണദിശയിലായിരിക്കണം മൂത്രമോ മലമോ ചെയ്യുന്നത്. രാത്രി വലതുവശം നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കണം. മണ്ണ് മരച്ചില്ല, ഇല, മണ്ണ് കഷ്ണം, പുല്ല് മുതലായവ കൊണ്ട് മൂടണം.
പ്രാവൃത്യ ച ശിരഃ കുര്യാദ്വിണ്മൂത്രസ്യ വിസര്ജനമ് । ഛായാകൂപനദീഗോഷ്ഠചൈത്യാംഭഃ പഥി ഭസ്മസു
തല മൂടി വച്ച് മൂത്രമോ മലമോ ചെയ്യണം. നിഴൽ, കിണർ, നദി, പശുശാല, ക്ഷേത്രം, വെള്ളം, വഴി, ചാരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചെയ്യരുത്.
അഗ്നൌ ചൈവ ശ്മശാനേ ച വിണ്മൂത്രം ന സമാചരേത് । ന ഗോമയേന കാഷ്ഠേ വാ മഹാവൃക്ഷേഽഥ ശാദ്വലേ
അഗ്നിയിലോ ശ്മശാനത്തിലോ മൂത്രമോ മലമോ ചെയ്യരുത്. പശുവിന്റെ ചാണകം, മരച്ചില്ല, വലിയ മരം, പുല്ല് എന്നിവിടങ്ങളിലും ചെയ്യരുത്.
ന തിഷ്ഠന്ന ച നിര്വാസാ ന ച പര്വതമംഡലേ । ന ജീര്ണദേവായതനേ വല്മീകേ ന കദാചന
നിൽക്കുമ്പോഴും വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുമ്പോഴും, പർവതത്തിൽ, പഴയ ക്ഷേത്രത്തിൽ, വള്മീകത്തിൽ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
ന സസത്വേഷു ഗര്തേഷു ന ഗച്ഛന്ന സമാചരേത് । തുഷാംഗാരകപാലേഷു രാജമാര്ഗേ തഥൈവ ച
ജീവജാലങ്ങൾ ഉള്ള കുഴികളിലും നടക്കുമ്പോഴും ചെയ്യരുത്. തവിട്, ചാരം, കുപ്പി, രാജവഴി എന്നിവിടങ്ങളിലും അതുപോലെ ചെയ്യരുത്.
ന ക്ഷേത്രേ ന ബിലേ വാപി ന തീര്ഥേ ന ചതുഷ്പഥേ । നോദ്യാനേഽപാസമീപേ വാ നോഷരേ നഗരാശയേ
വയലിലും കുഴിയിലും തീർത്ഥത്തിലും ചതുര്വഴിയിലും, തോട്ടത്തിലും ശ്മശാനത്തിനടുത്തും, ഉണങ്ങിയ നിലത്തിലും നഗരവാസസ്ഥലത്തിലും — ഇവിടങ്ങളിൽ ഒന്നിലും അല്ല.
ന സോപാനത്പാദുകോ വാ ഛത്രീ വാ നാംതരിക്ഷകേ । ന ചൈവാഭിമുഖഃ സ്ത്രീണാം ഗുരുബ്രാഹ്മണയോര്ഗവാമ്
പടിക്കലിലും ചെരിപ്പ് ധരിച്ചും കുടയടിയിലും ആകാശത്തിലും അല്ല; സ്ത്രീകളെ, ഗുരുവിനെ, ബ്രാഹ്മണരെ, പശുക്കളെ നേരിട്ട് നോക്കി നിന്നും അല്ല.
ന ദേവദേവാലയയോരപാമപി കദാചന । ന ജ്യോതീംഷി നിരീക്ഷന്വാനവാപ്രതിമുഖോഥ വാ
ദേവാലയങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, വെള്ളത്തിനരികിലും, ദീപം, പ്രതിമ, രൂപങ്ങൾ എന്നിവയെ നോക്കി ഇരുന്നും അല്ല.
പ്രത്യാദിത്യം പ്രത്യനലം പ്രതിസോമം തഥൈവ ച । ആഹൃത്യ മൃത്തികാം കൂലാല്ലേപഗംധാപകര്ഷണീമ്
സൂര്യനെ, അഗ്നിയെ, ചന്ദ്രനെ നേരിട്ടും അല്ല; നദിക്കരയിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമായ മണൽ ശേഖരിച്ച്, കഴുകാനും സുഗന്ധമുള്ളതുമായത് ഉപയോഗിക്കണം.
കുര്യാദതംദ്രിതഃ ശൌചം വിശുദ്ധൈരുദ്ധൃതോദകൈഃ । നാഹരേന്മൃതികാം വിപ്രഃ പാംശുലാം ന സകര്ദമാമ്
ശുദ്ധജലത്തിൽ എടുത്തു, ശ്രദ്ധയോടെ ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം; ബ്രാഹ്മണൻ പൊടിപിടിച്ചോ ചതച്ചോ ഉള്ള മണൽ എടുക്കരുത്.
ന മാര്ഗാന്നോഷരാദ്ദേശാച്ഛൌചശിഷ്ടാം പരസ്യ ച । ന ദേവായതനാത്കൂപാദ്ധാമ്നോ ന ച ജലാത്തഥാ
വഴികളിൽ നിന്നും ഉണങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റൊരാളുടെ ശുദ്ധീകരണ ശേഷമുള്ള മണലിൽ നിന്നുമോ, ദേവാലയത്തിൽ നിന്നോ കിണറ്റിൽ നിന്നോ വീട്ടിൽ നിന്നോ വെള്ളത്തിൽ നിന്നോ മണൽ എടുക്കരുത്.
ഉപസ്പൃശേത്തതോ നിത്യം പൂര്വോക്തേന വിധാനതഃ
പിന്നീട്, മുമ്പ് പറഞ്ഞ രീതിയിൽ എപ്പോഴും ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ കര്മയോഗകഥനേ। ദ്വിപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ കർമയോഗവിവരണത്തിൽ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച- ഏവം ദംഡാദിഭിര്യുക്തഃ ശൌചാചാരസമന്വിതഃ । ആഹൂതോധ്യാപനം കുര്യാദ്വീക്ഷ്യമാണോ ഗുരോര്മുഖമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദണ്ഡാദികൾ കൈവശം വച്ചും ശുദ്ധമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ചും, ഗുരുവിന്റെ മുഖം നോക്കി വിളിക്കുമ്പോൾ പാരായണം നടത്തണം.
നിത്യമുദ്യതപാണിഃ സ്യാത്സാധ്വാചാരഃ സുസംയതഃ । ആസ്യതാമിതി ചോക്തഃ സന്നാസീതാഭിമുഖം ഗുരോഃ
എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ, നല്ല പെരുമാറ്റവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പുലർത്തണം; 'ഇരിക്കൂ' എന്ന് ഗുരു പറഞ്ഞാൽ, ഗുരുവിനെ നേരിട്ട് നോക്കി ഇരിക്കണം.